II SA/Wa 954/18

II SA/Wa 954/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Dąbrowska
Iwona Maciejuk
Maria Werpachowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
I OSK 953/19 - Wyrok NSA z 2020-04-30
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1330
art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. W. K. (dalej jako "skarżący" lub "wnioskodawca") złożył do Urzędu Patentowego RP wniosek, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o udostępnienie informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 – dalej jako "u.d.i.p." w zakresie:
1) Ile złożono do Urzędu Patentowego wniosków o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy (indywidualny, w ramach procedury krajowej): w roku 2013, w roku 2014, w roku 2015, w roku 2016, w okresie styczeń-listopad 2017 r.
2) Pośród wniosków o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy (indywidualny, w ramach procedury krajowej) złożonych w 2016 r.
a. w ilu przypadkach wnioskodawca (już na etapie składania wniosku) był reprezentowany przez Rzecznika Patentowego,
b. w ilu przypadkach wnioskodawca (już na etapie składania wniosku) był reprezentowany przez Adwokata,
c. w ilu przypadkach wnioskodawca (już na etapie składania wniosku) był reprezentowany przez Radcę Prawnego.
3) Pośród wniosków o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy (indywidualny, w ramach procedury krajowej) złożonych w okresie styczeń-listopad 2017 r.
a. w ilu przypadkach wnioskodawca (już na etapie składania wniosku) był reprezentowany przez Rzecznika Patentowego,
b. w ilu przypadkach wnioskodawca (już na etapie składania wniosku) był reprezentowany przez Adwokata,
c. w ilu przypadkach wnioskodawca (już na etapie składania wniosku) był reprezentowany przez Radcę Prawnego,
4) Pośród wniosków o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy (indywidualny, w ramach procedury krajowej) złożonych w 2016 r., gdy wnioskodawca (już na etapie składania wniosku) był reprezentowany przez Rzecznika Patentowego - w ilu przypadkach wnioskodawca był wzywany do uzupełnienia braków wniosku, złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku lub sprostowania albo zmiany wniosku (wg stanu sprawy na 15.12.2017 r.).
5) Pośród wniosków o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy (indywidualny, w ramach procedury krajowej) złożonych w 2016 r.. gdy wnioskodawca (już na etapie składania wniosku) byl reprezentowany przez Adwokata - w ilu przypadkach wnioskodawca był wzywany do uzupełnienia braków wniosku, złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku lub sprostowania albo zmiany wniosku (wg stanu sprawy na 15.12.2017 r.).
6) Pośród wniosków o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy (indywidualny, w ramach procedury krajowej) złożonych w 2016 r.: gdy wnioskodawca (już na etapie składania wniosku) był reprezentowany przez Radce Prawnego - w ilu przypadkach wnioskodawca był wzywany do uzupełnienia braków wniosku, złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku lub sprostowania albo zmiany wniosku (wg stanu sprawy na 15.12.2017 r.).
7) Pośród wniosków o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy (indywidualny, w ramach procedury krajowej) złożonych w okresie styczeń-listopad 2017 r., gdy wnioskodawca był reprezentowany przez Rzecznika Patentowego - w ilu przypadkach wnioskodawca był wzywany do uzupełnienia braków wniosku, złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku lub sprostowania albo zmiany wniosku (wg stanu sprawy na 15.12.2017 r.).
8) Pośród wniosków o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy (indywidualny, w ramach procedury krajowej) złożonych w okresie styczeń-listopad 2017 r.. gdy wnioskodawca był reprezentowany przez Adwokata - w ilu przypadkach wnioskodawca był wzywany do uzupełnienia braków wniosku, złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku lub sprostowania albo zmiany wniosku (wg stanu sprawy na 15.12.2017 r.).
9) Pośród wniosków o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy (indywidualny, w ramach procedury krajowej) złożonych w okresie styczeń-listopad 2017 r,. gdy wnioskodawca był reprezentowany przez Radce Prawnego - w ilu przypadkach wnioskodawca był wzywany do uzupełnienia braków wniosku, złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku lub sprostowania albo zmiany wniosku (wg stanu sprawy na 15.12.2017 r.).
Pismem nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. organ udzielił wnioskodawcy informacji publicznej w zakresie punktów 1-3 wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r. W odpowiedzi zaś na pytania zawarte w punktach 4-9 Urząd wskazał, iż nie prowadzi ewidencji, która pozwoliłaby na udzielenie informacji w oczekiwanym zakresie.
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r., wnioskodawca wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej pismem nr [...] z [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o którą wnioskował w punktach 4-9 pisma z dnia [...] grudnia 2017 r. i udostępnienie tej informacji publicznej. Podkreślił, że organ posiada informacje, o które wnioskował w pkt 4-9, nawet jeśli nie są one ewidencjonowane dla celów statystycznych, co wynika wprost z przebiegu prowadzonych przez organ postępowań.
Pismem z [...] lutego 2018 r. organ poinformował wnioskodawcę, że informacja publiczna, o którą wnosi jest informacją publiczną przetworzoną, w związku z czym wezwał go w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania do wykazania, iż uzyskanie informacji, o której mowa w punktach 4-9 pisma z dnia [...] grudnia 2017 r. jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W odpowiedzi wezwanie W. K. w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r., wskazał, że w ogólnopolskiej gazecie "[...]" z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz na portalu internetowym "[...]" ukazał się artykuł "Rzecznicy patentowi bronią się przed deregulacją zawodu" z podtytułem "90 proc. zgłoszeń znaków towarowych dokonywanych przez adwokatów i radców prawnych ma wady - wynika z danych UP RP", przy czym nie zostało opublikowane jakiekolwiek sprostowanie tej informacji ze strony Urzędu Patentowego RP lub innego podmiotu (w szczególności wskazanie na jej nieprawdziwość, np. jako "fake news" nie pochodzący z UP RP) - co, zdaniem wnioskodawcy, w opinii publicznej stworzyło domniemanie jej prawdziwości rzeczywistego pochodzenia z UP RP. Podkreślił, że informacja taka przekazana prasie przez Urząd Patentowy RP, a następnie za pośrednictwem ww. gazety i portalu do bardzo szerokiej opinii publicznej, jest niezwykle doniosła w skutkach i wymaga potwierdzenia oraz zweryfikowania w szerszym (precyzyjnym) kontekście. W ocenie wnioskodawcy "kontekst" ten tworzy wnioskowana przez niego informacja publiczna odnosząca się do poszczególnych kategorii profesjonalnych pełnomocników mogących występować przed UP RP w latach 2016 i 2017. Wyjaśnił, że uzyskawszy wnioskowaną informację publiczną, planuje jej upublicznienie (np. w formie artykułu prasowego lub w Internecie) celem rozwinięcia lakonicznej informacji o "90 proc. zgłoszeń adwokatów i radców prawnych mających wady".
Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], Urząd Patentowy RP, odmówił udostępnienia informacji publicznej wymienionej w punktach 4-9 wniosku z [...] grudnia 2017 r. wskazując, że informację tę uznać należy za informację publiczną przetworzoną, o czym świadczy złożoność oraz zakres niezbędnej w niniejszym przypadku analizy, a także konieczność angażowania środków osobowych i finansowych. Urząd nie prowadzi bowiem ewidencji, która pozwoliłaby na udzielenie informacji w ilu przypadkach wnioskodawca reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika był wzywany do uzupełnienia braków wniosku, złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku lub sprostowania albo zmiany wniosku we wskazanych okresach. Zadośćuczynienie wnioskowi skutkuje zatem, zdaniem Urzędu, koniecznością przejrzenia wszystkich spraw we wskazanych okresach, w których występował profesjonalny pełnomocnik wnioskodawcy (liczba wniosków o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy z wykorzystaniem pełnomocnika w 2016 r. wynosiła łącznie 8256, a w okresie styczeń-listopad 2017 r. łącznie 8445), wyselekcjonowania z nich spraw, w których do strony wystosowane zostały jakiekolwiek pisma, a następnie przejrzenia i wyselekcjonowania z nich spraw, w których Urząd wzywał do uzupełnienia braków wniosku, złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku lub sprostowania albo zmiany wniosku. Organ podkreślił, że realizacja procesu zmierzającego do udostępnienia wnioskowanych informacji, przy powyższej ilości spraw zakłóciłaby wykonywanie zadań przez Urząd Patentowy RP oraz spowodowałoby utrudnienie w bieżącej pracy Urzędu, byłaby też związana z poniesieniem dużego wysiłku, zwłaszcza organizacyjnego i czasowego.
W dalszej kolejności Urząd zaznaczył, że skoro wnioskodawca wniósł o udostępnienie informacji przetworzonej, to rodzi to po stronie wnioskodawcy konieczność wykazania, iż jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie zaś wyłącznie dla prywatnego interesu wnioskodawcy.
Organ stanął na stanowisku, iż wnioskodawca mimo podjętej próby nie wykazał, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Również po przeprowadzonej samodzielnej analizie na gruncie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, Urząd nie stwierdził, aby udostępnienie wnioskowanej przetworzonej informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Z uwagi zatem na niewykazanie przez wnioskodawcę przesłanki udzielenia informacji publicznej przetworzonej, jaką jest jej szczególna istotność dla interesu publicznego, jak i wobec uznania przez organ w wyniku przeprowadzonej analizy, że żaden szczególnie istotny interes publiczny w uzyskaniu przez wnioskodawcę żądanych informacji przetworzonych nie występuje, orzekł o odmowie udostępnienia informacji publicznej w przedmiotowej sprawie.
Następnie pismem z dnia [...] marca 2018 r., wnioskodawca złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r.
W pierwszej kolejności wskazał, iż już powołane przez niego okoliczności w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. stanowią "interes publiczny", o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p.
W dalszej kolejności wnioskodawca poinformował, iż obecnie pod patronatem Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii prowadzone są prace legislacyjne nad projektem ustawy o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Wykaz Prac Legislacyjnych Rady Ministrów: UD311). W szczególności prace te obejmują planowaną zmianę art. 236 Prawa własności przemysłowej, poprzez dopuszczanie adwokatów i radców prawnych do świadczenia usług zastępstwa przed Urzędem Patentowym w pełnym zakresie. Podał, że w toku tych prac legislacyjnych Urząd Patentowy RP przedłożył swoje stanowisko z następującymi twierdzeniami: "Adwokaci i radcowie prawni występują przed Urzędem w postępowaniu spornym, zaś od 1 grudnia 2015 r. również w sprawach znaków towarowych. Ich działalność, co trafnie zauważono przy dyskusji w ramach tzw. ustawy deregulacyjnej, ogranicza się do zagadnień natury prawnej. Dotychczasowe doświadczenia potwierdzają podnoszone przez Urząd obawy, iż pomimo, że procedura związana z uzyskaniem ochrony na znak towarowy nie wymaga wiedzy technicznej i może być określona jako "najbardziej prawnicza", to przy braku stosownych szkoleń zawodowych oraz doświadczenia zawodowego w tej dziedzinie, adwokaci i radcowie prawni popełniają wiele błędów, zarówno jeśli chodzi o przygotowanie dokumentacji zgłoszeniowej, jak i proceduralnych." (Pismo UP RP z dnia [...] grudnia 2017 r., str. 3 i 4).
Wnioskodawca zaznaczył, że co istotne - jest jednym z podmiotów zaproszonych do konsultacji przedmiotowego projektu ustawy UD311 (tak: zaproszenie na konferencję uzgodnieniową z 18 marca 2018 r., pozycja rozdzielnika "20"), a więc ma także oczekiwany przez organ "realny wpływ na organy władzy publicznej". Podał, że został dopuszczony do zgłaszania uwag do przedmiotowego projektu ustawy, w szczególności odnoszącego się do zakresu umocowania adwokatów i radców prawnych przed Urzędem Patentowym RP. W. K. stwierdził, że sformułowanie przez niego rzeczowego i merytorycznego stanowiska, które może zostać wzięte pod uwagę przez Ministra Przedsiębiorczości i Technologii, wymaga posiadania żądanych przez niego danych będących w posiadaniu Urzędu Patentowego RP.
Pismem z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Dyrektor Departamentu Znaków Towarowych w Urzędzie Patentowym RP zwróciła się do Zastępcy Dyrektora Departamentu Innowacji w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii z prośbą o udzielenie informacji, czy W. K. jest osobą uczestniczącą w procesie legislacyjnym związanym z nowelizacją ustawy Prawo własności przemysłowej (Wykaz Prac Legislacyjnych Rady Ministrów UD311). Jeśli zaś odpowiedź na powyższe byłaby twierdząca, o wskazanie również w jakim charakterze W. K. uczestniczy w tym procesie oraz jaki wpływ mogłoby mieć jego stanowisko na tym etapie prac nad nowelizacją.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Zastępca Dyrektora Departamentu Innowacji w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii wyjaśnił, iż w ramach trwającej procedury legislacyjnej dot. Projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej, uwzględnionego w Wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pod numerem UD311, W. K. przedstawił stanowisko jako osoba fizyczna w odniesieniu do art. 1 pkt 64 projektu, zawierającego propozycję zmiany art. 236 ustawy - Prawo własności przemysłowej. Podał, że zgodnie z § 40 ust. 1 w zw. z ust. 3 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. Regulamin pracy Rady Ministrów (dalej powoływana jako "Regulamin pracy Rady Ministrów"), organ wnioskujący, którym jest Minister Przedsiębiorczości i Technologii, kierując projekt dokumentu rządowego do uzgodnień, konsultacji publicznych lub opiniowania, wskazuje termin do zajęcia stanowiska, przy czym nie może być on krótszy niż 14 dni w przypadku projektu ustawy. Jednocześnie na podstawie § 52 ust. 1 Regulaminu pracy Rady Ministrów, z chwilą skierowania do uzgodnień, konsultacji publicznych lub opiniowania projektu ustawy, organ wnioskujący udostępnia projekt w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji.
Zastępca Dyrektora Departamentu Innowacji wskazał, iż mając na uwadze powyższe regulacje, pismo kierujące przedmiotowy projekt do konsultacji publicznych zostało 6 grudnia 2017 r. opublikowane na stronie Biuletynu Informacji Publicznej RCL, którą to datę należy uznać za rozpoczęcie konsultacji publicznych. Wskazany w piśmie termin na przedstawienie stanowiska w ramach konsultacji publicznych minął w dniu 27 grudnia 2017 r.
Wyjaśnił, że zgodnie z procedurą przewidzianą przez Regulamin pracy Rady Ministrów, w dniu 2 marca br. została zorganizowana konferencja uzgodnieniowa, a następnie w dniu 20 marca br. konferencja dla podmiotów, które przedstawiły stanowisko w ramach konsultacji publicznych. Obydwie konferencje były przeznaczone na dokonanie uzgodnień lub rozstrzygnięć w przedmiocie prezentowanych stanowisk lub opinii. Ze względu na ograniczenia czasowe, uniemożliwiające rozstrzygnięcie wszystkich stanowisk, termin na przekazanie dodatkowych wyjaśnień w ramach przedstawionych stanowisk został przedłużony do dnia 23 marca br.
Poinformował też, że w związku z wcześniejszym przedstawieniem stanowiska, W. K. został zaproszony na konferencję w dniu 20 marca br. Następnie 21 marca br. do Ministerstwa wpłynął indywidualny wniosek W. K. o udzielenie możliwości złożenia stanowiska dodatkowego w ramach trwających konsultacji publicznych. Z uwagi na nieobecność W. K. na konferencji, wyrażona została zgoda na takie przedłużenie terminu. Ostatecznie stanowisko dodatkowe zostało przekazane przez W. K. do Ministerstwa drogą elektroniczną w dniu [...] marca br.
Zastępca Dyrektora Departamentu Innowacji wyjaśnił, że obecnie trwa proces legislacyjny dot. projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (UD311), jednak etap konsultacji publicznych został zakończony. Termin na przedstawienie stanowiska w ramach konsultacji publicznych, co do całości proponowanych rozwiązań zawartych w projekcie ustawy, minął w dniu 27 grudnia 2017 r. Następnie na ewentualne uzupełnienie argumentacji w ramach przedstawionych wcześniej stanowisk minął w dniu 23 marca br. Jednakże termin dla W. K., uwzględniając przedłużenie na indywidualny wniosek, upłynął w dniu [...] marca br., w którym to W. K. przedstawił stanowisko dodatkowe.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. Urząd patentowy RP utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2018 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Urząd stwierdził, że wniosek W. K. o udzielenie informacji publicznej w zakresie punktów 4-9 wniosku z [...] grudnia 2017 r. (z uzupełnieniem z [...] lutego 2018 r.) nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na to, że w ocenie organu żaden szczególnie istotny interes publiczny w uzyskaniu przez wnioskodawcę żądanych informacji przetworzonych nie występuje, a jedynie istnienie takiego szczególnie istotnego interesu publicznego może skutkować udzieleniem informacji publicznej przetworzonej, jaką niewątpliwie stanowią żądane w niniejszej sprawie przez wnioskodawcę informacje.
Wobec powyższego w ocenie Urzędu Patentowego RP decyzja nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. jest prawidłowa, a co za tym idzie należało ją utrzymać w mocy.
Urząd w pełni podzielił i podtrzymał argumentację wyrażoną w decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. odnośnie informacji publicznej przetworzonej i uznania za takową informacji wnioskowanej w punktach 4-9 pisma z dnia [...] grudnia 2017 r., jak również argumentację odnośnie braku szczególnej istotności tych informacji dla interesu publicznego.
Przedstawiając pogląd judykatury odnoszący się do informacji przetworzonej wskazał, że udzielenie żądanej przez wnioskodawcę informacji utrudniłoby znacząco bieżącą pracę Urzędu z uwagi na konieczność zaangażowania pracowników w bardzo czasochłonne zadanie, jakim jest przejrzenie kilkudziesięciu tysięcy pism w sprawach, w których we wskazanych okresach występował profesjonalny pełnomocnik zgłaszającego wniosek o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy i wyselekcjonowania z nich spraw, w których Urząd wzywał do uzupełnienia braków wniosku, złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku lub sprostowania albo zmiany wniosku. Tutejszy organ nie prowadzi bowiem ewidencji ani nie dysponuje narzędziami, które umożliwiłyby udzielenie żądanych przez wnioskodawcę informacji bez konieczności odrywania pracowników od ich codziennych obowiązków oraz bez poczynienia dodatkowych nakładów finansowych. Podkreślić należy przy tym, że liczba wniosków o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy z wykorzystaniem pełnomocnika w 2016 r. wynosiła łącznie 8256, a w okresie styczeń-listopad 2017 r. łącznie 8445, co daje blisko 17 000 spraw, zatem już po wyżej wskazanej liczbie widać, jak dużą pracę trzeba byłoby wykonać, aby choćby tylko z tych spraw wyselekcjonować sprawy, w których do strony wystosowane zostały jakiekolwiek pisma, nie mówiąc już o późniejszym przejrzeniu wszystkich wysyłanych w nich pism i wyselekcjonowaniu z nich spraw spełniających kryteria wskazane we wniosku W. K.
Nadto wnioskodawca nie wykazał spełnienia przesłanki szczególnie istotne dla interesu publicznego. Również samodzielna analiza sprawy dokonana przez organ nie wykazała istnienia powyższej przesłanki skutkującej koniecznością udzielenia wnioskowanej przetworzonej informacji publicznej. Dla udostępnienia informacji przetworzonej ma bowiem znaczenie to, czy wnioskodawca ma indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga. Udostępnienie do wiadomości szerszemu gronu uzyskanej informacji publicznej nie przekłada się na realny wpływ na poprawę funkcjonowania organów władzy publicznej. Zatem chęć sporządzenia i upublicznienia artykułu prasowego lub wpisu w Internecie na podstawie uzyskanej informacji przetworzonej przez osobę prywatną lub niebędącą dziennikarzem nie może stanowić szczególnie istotnego interesu publicznego.
Odnosząc się natomiast do argumentacji zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] marca 2018 r. organ wskazał, że również jest ona niewystarczająca do uznania, że udzielenie wnioskowanej informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Urzędu patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2018 r. W. K., reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] marca 2018 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p., poprzez błędną jego wykładnię i stwierdzenie, że w zaistniałym stanie faktycznym nie występuje przesłanka "szczególnie istotnego interesu publicznego" oraz art. 2 ust. 1 u.d.i.p., poprzez jego niezastosowanie i ograniczenie dostępu do informacji publicznej z uwagi na "trud i koszty związane z przetworzeniem żądanych przez wnioskodawcę informacji".
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej: P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Przepis art. 61 ust. 4 stanowi, że tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu, ich regulaminy.
Skonkretyzowanie prawa do informacji ma miejsce w ustawie o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1330),dalej u.d.i.p. Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, że należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, przyjąć należy, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 8/13, publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Informacja w ilu przypadkach (już na etapie składania wniosku) wnioskodawca reprezentowany przez rzecznika patentowego, adwokata lub radcę prawnego (dla każdego z tych zawodów oddzielnie) był wzywany do uzupełnienia braków wniosku, złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku lub sprostowania albo zmiany wniosku (wg stanu sprawy na 15.12.2017 r.) pośród wniosków o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy (indywidualny, w ramach procedury krajowej) złożonych w 2016 r. – pkt 4, 5, 6 wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz złożonych w okresie styczeń - listopad 2017 r. – pkt 7, 8 i 9 wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r. stanowi informację publiczną, w myśl art. 6 ust.1 pkt 4 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: danych publicznych, w tym treść i postaci dokumentów urzędowych - aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Zaznaczyć też należy, że w świetle art. 61 Konstytucji oraz przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, zasadą jest udostępnianie informacji publicznej, zaś odmowa jej udostępnienia wyjątkiem. Artykuł 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Mając na uwadze treść powyższego przepisu, nie ulega wątpliwości, że Prezes Urzędu Patentowego RP jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Urząd Patentowy RP jest centralnym organem administracji publicznej w sprawach z zakresu własności przemysłowej, a na jego czele stoi Prezes Urzędu Patentowego, który kieruje Urzędem i reprezentuje go na zewnątrz – art. 259 i art. 263 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 776). Niezależnie od tego należy zaznaczyć, że okoliczność ta nie była sporna między stronami. Nie jest też kwestionowane, że żądana informacja zawarta w pkt 4 – 9 wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r., posiada walor informacji publicznej.
Sporną pozostaje natomiast kwestia, czy wnioskowana informacja publiczna, stanowi informację prostą czy też przetworzoną, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej ustalenie czy skarżący wykazał szczególnie istotny interes publiczny. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wskazania też wymaga, że informacja publiczna przetworzona nie posiada na gruncie obowiązującego prawa definicji legalnej, jest zatem pojęciem niedookreślonym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego. Natomiast informacją prostą jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada, z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 5 u.d.i.p., przy czym wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów) nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Informacja prosta poprzez sam proces anonimizacji, czyli czynność polegającą jedynie na przekształceniu, a nie przetworzeniu informacji nie zmienia się w informację przetworzoną. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się też pogląd, że w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, zanonimizowania, sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, której udostępnienie jest powiązane z wykazaniem szczególnie istotnego interesu publicznego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną przetworzoną z tego powodu, że Urząd choć zapewne prowadzi szereg ewidencji to jednak nie posiada ewidencji w zakresie w ilu przypadkach (już na etapie składania wniosku) wnioskodawca reprezentowany przez rzecznika patentowego, adwokata lub radcę prawnego (dla każdego z tych zawodów oddzielnie) był wzywany do uzupełnienia braków wniosku, złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku lub sprostowania albo zmiany wniosku (wg stanu sprawy na [...].12.2017 r.) pośród wniosków o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy (indywidualny, w ramach procedury krajowej) złożonych w 2016 r. – pkt 4, 5, 6 wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz złożonych w okresie styczeń - listopad 2017 r. – pkt 7, 8 i 9 wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r. Jak wskazał organ liczba wniosków z wykorzystaniem pełnomocnika (rzecznika patentowego, adwokata, radcy prawnego) w 2016 r. wynosiła łącznie 8256, a w okresie styczeń – listopad 2017 r. łącznie 8445. Uzyskanie tak określonej informacji publicznej skutkowałoby koniecznością przejrzenia wszystkich spraw, w których występował profesjonalny pełnomocnik (prawie 17 000), następnie wyselekcjonowanie z nich spraw, w których do strony wystosowane zostały pisma, po czym ustalenie czy pisma te dotyczyły wezwań do uzupełnienia braków, złożenia wyjaśnień dotyczących wniosków lub sprostowania albo zmiany wniosku. Prawidłowo zatem organ przyjął, że realizacja procesu zmierzającego do udostępnienia wnioskowanych informacji, przy takiej liczbie spraw, zakłóciłaby wykonywanie nałożonych na organ zadań i spowodowałaby utrudnienia w bieżącej pracy Urzędu. Zdaniem Sądu w tych okolicznościach sprawy nie można zarzucić organowi, że nie uzasadnił dlaczego uznał, że wnioskowane informacje mają charakter przetworzony. Organ dokonał prawidłowej analizy wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, w konsekwencji uznając, że jest to informacja o charakterze przetworzonym. Skoro organ takiej informacji nie posiada w żądanej formie, a jej przygotowanie wymagałoby użycia dodatkowych sił i środków to mamy do czynienia z informacją publiczną przetworzoną.
W konsekwencji ustalenia wymagało czy w sprawie został wykazany szczególnie istotny interes publiczny, który podobnie jak informacja publiczna przetworzona jest pojęciem niedookreślonym. Ponownie należało zatem odnieść się do poglądów doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych. Pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem szerokim, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu a nie jedynie interesy indywidualne. Każde działanie w interesie ogółu, jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest działaniem w interesie publicznym. Natomiast działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma tylko taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej przetworzonej, której się domaga. Wykazania zatem należało, że uzyskanie przedmiotowej informacji przetworzonej jest ważne dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystanie uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego.
W doktrynie wyrażony został pogląd, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku. Dlatego też wnioskodawca domagający się udzielenia informacji publicznej przetworzonej dla wykazania w jakim zakresie jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego powinien wyjaśnić w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla ochrony tego interesu lub poprawy funkcjonowaniu organów administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., I OSK 1768/10).
Jak już wyżej wskazano w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną, co usprawiedliwiało żądanie od wnioskodawcy wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżący twierdząc, że spełnia przesłankę szczególnie istotnego interesu publicznego wskazał, że jest felietonistą Dziennika Gazeta Prawna, gzie uzyskane dane mogą zostać opublikowane oraz, że już opublikował artykuł odnoszący się do danych uzyskanych z Urzędu Patentowego RP w zakresie pkt 1 – 3 wniosku z [...] grudnia 2017 r. Zaznaczył też, że jest zaproszony i bierze aktywny udział w procesie legislacyjnym projektu ustawy UD311, gdzie składał stanowisko, przy czym bez znaczenia jest okoliczność, że konsultacje publiczne projektu na etapie ministerialnym zakończyły się, gdyż będzie miał możliwość dalszego udziału w tych pracach na etapie parlamentarnym.
Zdaniem Sądu skarżący nie ma obiektywnych możliwości poprawy funkcjonowania organów administracji ani wpływu na kształt obowiązującego prawa. Zamiar udostępnienia uzyskanej informacji przez publikację na stronach internetowych lub na łamach prasy branżowej nie uzasadnia szczególnie istotnego interesu publicznego. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2721/13. Również powoływanie się na argument, że upublicznienie uzyskanych danych stworzy realną możliwość wykorzystania tych danych na etapie prac parlamentarnych nad projektem ustawy, nie ma znaczenia dla wystąpienia szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżący w konsultacjach publicznych występował jako osoba fizyczna, czyli działał tak jak może działać każdy obywatel. Konsultacje publiczne mają to do siebie, że każdy może zgłosić w nich udział, tak jak skarżący. W ocenie Sądu skarżący nie ma stosownego umocowania do wykorzystania żądanej informacji publicznej przetworzonej w celu usprawnienia funkcjonowania organów Państwa.
Sąd stwierdza, że organ prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazał, że żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Dla dokonania oceny czy istnieje szczególnie istotny interes publiczny, ma znaczenie nie tylko intencja wnioskodawcy i wskazany przez niego cel, lecz także istota i charakter żądanej informacji. W przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 chodzi bowiem o to, czy uzyskanie – udostępnienie określonej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, tj. może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w określonej dziedzinie życia społecznego, może wpływać na poprawę, usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności. Skarżący nie wykazał, że żądana informacja mogłaby wpłynąć na usprawnienie lub poprawę stanu bezpieczeństwa prawnego. Zarówno wynikający z treści wniosku charakter żądanej informacji jak i treść wyjaśnień skarżącego, prowadzi do wniosku, że informacja odnosi się do grupy profesjonalnych pełnomocników – adwokatów i radców prawnych. Obie te grupy są zrzeszone w ramach samorządów zawodowych, zaś skarżący nie wykazał by działał na ich rzecz lub w ich imieniu, co niewątpliwie ma istotne znaczenie dla oceny szczególnie istotnego interesu publicznego. Zdaniem Sądu bez poparcia obu tych grup skarżący nie jest umocowany ze względu na swoją pozycję do realnego wykorzystania wnioskowanych informacji publicznych w celu usprawnienia ich działań. Samo powoływanie się na możliwość wykorzystania uzyskanej informacji w celu realizacji wskazanych wyżej celów nie wypełnia dyspozycji szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż zarzuty zawarte w skardze nie mogły odnieść zamierzonego skutku, bowiem organ zasadnie przyjął, że informacja publiczna zawarta we wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2017 r. stanowi informację przetworzoną, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Jednocześnie w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniała przesłanka "szczególnej istotności dla interesu publicznego" warunkująca jej udostępnienie. Wystąpiły zatem podstawy do odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej poprzez wydanie decyzji stosownie do art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.