II SA/Wa 946/20

II SA/Wa 946/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-06-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Sygn. powiązane
III OSK 3235/21 - Wyrok NSA z 2023-02-07
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi Sądu Okręgowego w S. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w G. z dnia [...] września 2019 r. nr [...], 2. zasądza od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz Sądu Okręgowego w S. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] decyzją z dnia [...]września 2010 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 134a ust. 1,2,5,6,7 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1541) oraz § 1 pkt.1 lit. c, § 7 ust.1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. z 2017 r. poz. 1497 z poźn. zm. Dz. U. z 2019 r. poz. 616), po rozpatrzeniu wniosku pracodawcy, tj. Sądu Okręgowego w [...] o wypłatę świadczenia pieniężnego – odprawy wypłaconej w związku
z powołaniem pracownika do pełnienia terytorialnej służby wojskowej, odmówił wypłaty świadczenia – odprawy. W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że w dniu [...] czerwca 2019 r. wpłynął wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego - odprawy, na rzecz Sądu Okręgowego w [...], pracodawcy P. O.. Organ podał, że P. O. przed powołaniem do terytorialnej służby wojskowej został przeniesiony do rezerwy w dniu [...].12.1998 r. bez odbycia służby, nie składał przysięgi wojskowej czyli w chwili powołania tytułu żołnierza rezerwy nie posiadał. Dokonując odmowy wypłaty świadczenia organ stwierdził, że przepisy art. 134a ust. 2 wyłączają z świadczenia pieniężnego, do którego jest uprawniony pracodawca, wypłaconą odprawę. W treści przepisów art. 134a nie ma uprawnienia do zwrotu wypłaconej odprawy.
Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, po rozpatrzeniu odwołania pracodawcy, tj. Sądu Okręgowego w [...], decyzją nr [...]z dnia [...] marca 2020 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), zwanej dalej k.p.a.
w zw. z art. 134a ust. 1 - 5 oraz art. 98t i 99 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w punkcie 1 uchylił decyzję nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] września 2019 r.
w części dotyczącej uzasadnienia i w tym zakresie orzekł jak w uzasadnieniu,
w punkcie 2 utrzymał decyzję organu I instancji w mocy w pozostałej części.
W uzasadnieniu Szef Sztabu Generalnego WP stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy nie zostały spełnione przesłanki prawa materialnego do przyznania pracodawcy rekompensaty wypłaconej odprawy. Wskazał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 134a ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP wskutek niewystąpienia okoliczności posiadania przez pracownika statusu żołnierza rezerwy i nie można przyjąć, że rozpoczął się termin wskazany w tym przepisie prawa. Podał, że dlatego utrzymał sentencję zaskarżonej decyzji, odmawiającą pracodawcy przyznania świadczenia rekompensującego wypłaconą odprawę, jak w pkt 2 niniejszej decyzji. Wskazał dalej, że zasadne były zarzuty odwołania w zakresie naruszenia art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i zarzut naruszenia art. 134a ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP poprzez jego błędną wykładnię
i dlatego uchylił decyzję w części dotyczącej uzasadnienia ze względu na niespójność i sprzeczność z powołanymi przepisami prawa.
Organ odwoławczy wskazał, że pracodawca został powiadomiony przez Komendanta Uzupełnień w [...], pismem z dnia [...].04.2019 r. (k. 2), o powołaniu P. O. do TSW na okres od dnia [...].05.2019 r. do [...].12.2020 r. W piśmie tym używa się przed imieniem i nazwiskiem osoby powołanej skrótu "szer. rez.", mimo że z wtórnika Karty Ewidencyjnej (k. 8) wynika, że P. O. był przeniesiony "do rezerwy w dniu [...].12.1998 r. Bez odbycia służb/ oraz został "niepowołany z przyczyn niezależnych od organów" (pkt 42 w k. 8), ponieważ uzyskał odroczenia zasadniczej służby wojskowej między innymi od dnia [...].10.1998 do [...].09.1999 r. z powodu pobierania nauki w szkole wyższej. Organ wyjaśnił art. 99 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, którym ustanowiono legalną definicję "żołnierza rezerw/, został wprowadzony w życie dnia 01.01.2010 r. pkt. 58 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. z 2009 r. Nr 61, poz. 1278), zwaną dalej "ustawą o A/SR", którą wprowadzano Narodowe Siły Rezerwowe. Przed wprowadzeniem zmian ustawą o NSR, żołnierzem rezerwy mogła być także osoba bez odbycia czynnej służby wojskowej, jeżeli w dalszym ciągu podlegała obowiązkowi służby wojskowej. Aktualnie jednak obowiązuje ustawowa definicja żołnierza rezerwy, określona w art. 99 ust. 1 ustawy. Dlatego, w zw. z art. 99 ust. 2 ustawy, żołnierzem rezerwy można tytułować tylko osobę, "która złożyła przysięgę wojskową i została przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej. Jednakże stopnie i tytuły wojskowe nabyte pod rządami poprzednio obowiązującego prawa są zachowane formalnie.
Szef Sztabu Generalnego WP wskazał dalej, że mimo powyższego, organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że fakt nieodbywania służby wojskowej przed powołaniem do TSW ma wpływ na ustalenie prawa do rekompensaty wypłaconej przez pracodawcę odprawy. Okoliczność ta nie ma znaczenie dla ustalenia terminu początkowego z art. 134a ust. 5 ustawy na złożenie wniosku o rekompensatę wypłaconej odprawy. Wskazał, że zupełnie niezasadne i oderwane od istotnych przepisów, a przez to pozbawione logiki jest stwierdzenie, że przepisy art. 134a ust. 2 wyłączają z w/w świadczenia wypłaconą odprawę.
Organ wskazał, że art. 98j ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP wyraźnie stanowi, że "czas trwania terytorialnej służby wojskowej wynosi od roku do sześciu lat. Z kolei z ust. 2 tego przepisu wynika, że "Czas terytorialnej służby wojskowej może zostać przedłużony na kolejny okres (...)" a zwolnienie żołnierza OT z TSW następuje - co do zasady - "z dniem jej zakończenia ustalonym w powołaniu lub przedłużeniu, o którym mowa w art. 98j ust. 2" (art. 98t ust. 1 ustawy). Z dniem następnym żołnierz OT może uzyskać status żołnierza rezerwy, o którym mowa w art. 99 ust. 1 ustawy. Na podstawie art. 98i ust. 3 ustawy, osoba powołana do TSW "Z dniem rozpoczęcia pełnienia terytorialnej służby wojskowej żołnierze otrzymują tytuł ((żołnierz OT, który przysługuje jej przez cały "czas/okres" pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, jak i dyspozycyjnie, określony w karcie powołania (decyzji administracyjnej).
Organ przywołał treść art. 125 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Wskazał, że przepis ten nie określa terminu, kiedy pracodawca ma dokonać wypłaty odprawy, nie żąda od pracodawcy ustalenia, czy jego pracownik stawił się do jednostki wojskowej. Natomiast § 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. nakazuje uwzględnienie wysokości wypłaconej "żołnierzowi OT odprawy, o której mowa w art. 125 ustawy w kosztach liczonych za okres miesiąca, w którym żołnierz OT stawił się po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Pracodawca wypłacił odprawę w miesiącu, w którym żołnierz OT pełnił TSW rotacyjnie po raz pierwszy.
Zgodnie z art. 60 ust. 8c ustawy pracodawca ma otrzymać informację od wojskowego komendanta uzupełnień (art. 60 ustawy) o powołaniu osoby do czynnej służby wojskowej i na tej podstawie jest zobowiązany do zastosowania się do dyspozycji art. 125 ustawy, związanej z faktem powołania co do zasady. Z akt sprawy wynika, że pracodawca został właściwie powiadomiony o powołaniu pracownika do TSW na okres od dnia [...].05.2019 r. do dnia [...].12.2020 r. kartą powołania. W żadnym przepisie ustawy nie ma mowy, że - w celu ustalenia terminu na złożenie wniosku o rekompensatę odprawy - należy brać pod uwagę pierwszy okres pełnienia TSW rotacyjnie, związany z odbyciem szesnastodniowego szkolenia podstawowego i zwolnieniem z niego, a nie z ośmiodniowego szkolenia uzupełniającego, czy z upływem kilku okresów w ciągu czterech miesięcy (tzw. małych okresów, które są jednymi z wielu, występujących w czasie okresu powołania do TSW, ustalonego w karcie powołania). Z zestawienia i porównania przepisów wnosić można natomiast, że termin ten związany jest ze zwolnieniem żołnierza OT
i przeniesieniem do rezerwy.
Organ wskazał nadto, że aktualnie uwzględnienie wypłaconej odprawy w kosztach (§ 5 ust. 5 rozporządzenia MON z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1837, z późn. zm.)) stanowi jednocześnie, na innej podstawie prawnej adresowanej do pracodawców (ustawy podatkowo rachunkowe), podstawę obniżenia podatku za dany rok obrotowy, z tytułu poniesionych kosztów. Żadne racje zatem nie przemawiają zdaniem organu za tym, że wolą racjonalnego ustawodawcy byłoby rekompensowanie pracodawcy odprawy w roku, w którym dokonał wypłaty odprawy, w sytuacji kiedy w następnym roku mógłby zastosować odliczenie podatkowe.
Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że przepis art. 134a ust. 2 nie wyłącza z "świadczenia" wypłaconej odprawy, ale zgodnie z zasadami i regułami interpretacji przepisów prawa, włącza tę odprawę w zakres oddziaływania przepisu prawa precyzującego pojęcie "świadczenia", które zostało użyte w wyższej jednostce systematyzacyjnej przepisu prawa, tj. wart. 134a ust. 1 ustawy. Wskazał,
że niezasadne jest uznanie przez organ pierwszej instancji, że rekompensata wypłaconej odprawy jest racjonalna jedynie w sytuacji dokonania jej wypłaty na rzecz pracownika będącego żołnierzem rezerwy przed powołaniem do TSW.
Organ odwoławczy stwierdził, że termin na złożenie wniosku o rekompensatę wypłaconej odprawy, sformułowany przez wyrażenie "nie później niż przed upływem dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy z (...) pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie" (art. 134a ust. 5 ustawy) jest terminem prawa materialnego, do obliczania którego zastosowanie ma art. 57 § 1 k.p.a., który stanowi, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Tym zdarzeniem jest zwolnienie żołnierza OT z pełnienia terytorialnej służby wojskowej pełnionej również rotacyjnie i przeniesienie do rezerwy (jeżeli nigdy wcześniej nie pełnił służby wojskowej), albo stanie się żołnierzem rezerwy ex lege, w sytuacji kiedy przed powołaniem był żołnierzem rezerwy w rozumieniu art. 99 ust. 1 ustawy.
Decyzja Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. stała się przedmiotem skargi Sądu Okręgowego w [...], reprezentowanego przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik zaskarżając decyzję w całości zarzucił:
- naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez bezpodstawne uchylenie zaskarżonej decyzji jedynie w części dotyczącej uzasadnienia, a w konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji w zakresie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy - Sądu Okręgowego w [...] tj. odprawy wypłaconej w związku z powołaniem pracownika do pełnienia terytorialnej służby wojskowej w sytuacji, gdy skarżący wypłacił pracownikowi, powołanemu do terytorialnej służby wojskowej, odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia, obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, następnie złożył stosowny wniosek o wypłatę świadczenia w trybie art. 134a ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, a także przedłożył komplet dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy,
- naruszenie przepisu art. 134a ust. 1 i ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące odmową wypłaty świadczenia pieniężnego pracodawcy z tytułu pełnienia terytorialnej służby wojskowej przez pracownika, podczas gdy skarżący należycie wypłacił pracownikowi powołanemu do służby terytorialnej odprawę, odpowiednio udokumentował wydatki związane z wypłaconą odprawą oraz złożył prawidłowy wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego, obejmującego koszty wypłaconej pracownikowi odprawy,
a tym samym wniosek skarżącego o zwrot poniesionych wydatków był w pełni zasadny i zasługiwał na pozytywne rozpatrzenie,
- naruszenie przepisu art. 134a ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP poprzez niewłaściwą wykładnię skutkującą uznaniem, iż wskutek nieposiadania przez pracownika statusu żołnierza rezerwy, nie rozpoczął biegu termin ustanowiony powyższym przepisem, gdyż rozpoczęciem biegu terminu na złożenie wniosku przez pracodawcę o rekompensatę wypłaconej odprawy jest zwolnienie żołnierza OT z pełnienia terytorialnej służby wojskowej, podczas gdy powyższy przepis
nie ustanawia terminu początkowego warunkującego możliwość złożenia przez pracodawcę wniosku o rekompensatę, a jedynie przewiduje termin ostateczny, końcowy na wystąpienie z wnioskiem o rekompensatę.
Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie decyzji organu I instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Pełnomocnik wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał m.in., że przepis art. 134a ust. 5 ustawy zakreśla graniczne ramy czasowe, w których wniosek pracodawcy
o wypłatę świadczenia może skutecznie zostać złożony, przy czym przepis ten wskazuje jedynie termin końcowy jego złożenia, a nie termin początkowy.
W przepisie art. 134a ust. 5 ustawy nie wskazano jakiegokolwiek terminu początkowego warunkującego możliwość ubiegania się przez pracodawcę o zwrot kosztów wypłaconego świadczenia. Termin przewidziany w art. 134a ust. 5 ustawy dotyczy jedynie utraty uprawnienia do danego świadczenia, a nie nabycia/aktualizacji prawa do danego świadczenia. Tym samym, pracodawca może taki wniosek,
o którym mowa w art. 134a ust. 1 ustawy, złożyć w każdym czasie odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza, a nie jedynie po uzyskaniu statusu żołnierza rezerwy.
Wbrew bowiem twierdzeniom organu II instancji, ani przepisy ustawy
o powszechnym obowiązku obrony RP, ani przepisy rozporządzenia wykonawczego Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom (...), nie wiążą terminu do wystąpienia z wnioskiem o zwrot kosztów wypłaconej odprawy pracownikowi będącemu żołnierzem obrony terytorialnej z faktem jego zwolnienia z terytorialnej służby wojskowej (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2019 r. II SA/Wa 578/18). Zgodnie bowiem z art. 98m ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, terytorialną służbę wojskową żołnierz OT pełni rotacyjnie lub dyspozycyjnie.
Z tych też powodów, nie sposób zdaniem pełnomocnika zgodzić się ze stanowiskiem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, zaprezentowanym
w treści zaskarżonej decyzji, że nie rozpoczął biegu termin wskazany art. 134a ust. 5 ustawy wskutek nieposiadania przez pracownika statusu żołnierza rezerwy.
Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że skorzystanie z możliwości przewidzianej w art. 134a ust. 1 ustawy jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem pracodawcy, które aktualizuje się dopiero z momentem powołania pracownika do odbycia ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.
Wskazując na art. 98j ust. 1 i 2 ustawy pełnomocnik wskazał, że przyjęcie stanowiska prezentowanego przez organ w zaskarżonej decyzji tj. uznanie
że przyznanie świadczenia dla pracodawcy jest możliwie dopiero po uzyskaniu przez pracownika statusu żołnierza rezerwy, prowadziłoby do niezgodnej z zasadą racjonalnego ustawodawcy, interpretacji, że pracodawca zmuszony byłby niejako "wyczekiwać" na zakończenie czasu trwania terytorialnej służby wojskowej, który to czas może nie być z góry wiadomy, w szczególności z uwagi na możliwość przedłużenia na kolejny okres. Co więcej, "wyczekiwanie" przez pracodawcę nawet minimalny okres tj. przez rok na zakończenie przez pracownika terytorialnej służby wojskowej, by moc skorzystać z przyznanego na mocy art. 134a ust. 1 ustawy uprawnienia, nie znajduje jakichkolwiek racjonalnych podstaw, zwłaszcza, że w tym okresie pracodawca może podlegać rożnym zmianom np. likwidacji.
Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej ponieważ oderwanej od uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik wskazał, że z przepisów art. 125 i 134a ust. 1 ustawy wynika, że obowiązek wypłaty odprawy aktualizuje się w związku z powołaniem pracownika do pełnienia TSW, ale rekompensaty - w związku z odbyciem TSW rotacyjnie przez pracownika, będącego żołnierzem OT, zatrudnianego przez pracodawcę (za okres pełnienia TSW rotacyjnie). Dopiero po odbyciu TSW pracownik uzyskuje status żołnierza rezerwy, od czego liczony jest termin początkowy terminu materialnego z art. 134a ust. 5 ustawy. Termin na złożenie wniosku o rekompensatę odprawy, ustanowiony
w art. 134a ust. 5 ustawy, rozpoczyna się z dniem następnym po zwolnieniu z TSW rotacyjnie i przeniesieniu żołnierza OT do rezerwy lub staniu się na powrót żołnierzem rezerwy ex lege wskutek zaistnienia przesłanek z art. 98t ustawy. Jednakże to zwolnienie następuje po odbyciu okresu TSW, wskazanego w karcie powołania (decyzji administracyjnej), ewentualnie na podstawie art. 98t ust. 2 albo 3 ustawy, a uzyskanie statusu żołnierza rezerwy - zgodnie z zasadami obliczania terminów - następuje dnia następnego. Pełnomocnik wskazał, że w sprawie tej wystąpiły przesłanki utrzymania sentencji decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i uchylenia jej w części na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w dacie wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji. Podniósł, że uzasadnienie decyzji organu I instancji było contra legem, dlatego należało uchylić uzasadnienie niezgodne z prawem, zastępując je właściwym uzasadnieniem, wyjaśniającym istotne okoliczności sprawy i przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Na wstępie wskazania wymaga, że organ błędnie zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Powołany przepis stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.
Przepis ten nie daje zatem podstaw do podjęcia takiego rozstrzygnięcia jak w zaskarżonej decyzji Szefa Sztabu Generalnego WP, tj. uchylenia decyzji "w części dotyczącej uzasadnienia" i "orzeczenia" jednocześnie "jak w uzasadnieniu" oraz utrzymania decyzji w mocy w pozostałej części (tj. rozstrzygnięcia). Już tylko z tej przyczyny, tj. z uwagi na naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżoną decyzję należało uchylić. Stanowi ona bowiem niedopuszczalny sposób rozstrzygania przez organ odwoławczy. Przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego
i modyfikowanie go nie jest uprawnione. Jeśli w ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie wypłaty świadczenia - odprawy było prawidłowe, należało zastosować art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, a w uzasadnieniu wyjaśnić dlaczego zdaniem organu odwoławczego nie przysługiwała wypłata świadczenia. Rozpatrywanie sprawy
w drugiej instancji nakłada obowiązek ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzenie przez organ odwoławczy błędnej wykładni określonego przepisu przez organ I instancji winno wówczas znaleźć swój wyraz w treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Nie ma natomiast żądnych podstaw, aby uchylić decyzję organu I instancji w części dotyczącej uzasadnienia i w tym zakresie zastąpić je własnym uzasadnieniem. W art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. jest mowa o orzeczeniu o istocie sprawy, a zatem chodzi o przyznanie uprawnienia lub nałożenie obowiązku na jednostkę (podmiot).
W ocenie Sądu w sprawie tej doszło także do naruszenia art. 134a ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP poprzez jego niewłaściwą wykładnię
i błędne zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 125 powołanej ustawy, pracownik powołany do zasadniczej służby wojskowej, okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalenia ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby.
W sprawie tej jest bezsporne, że pracownik, któremu SO wypłacił odprawę powołany został do terytorialnej służby wojskowej (TSW), o czym zawiadomił pracodawcę Wojskowy Komendant Uzupełnień w [...] wskazując w piśmie z dnia 25 kwietnia 2019 r., że powołanie nastąpiło na okres od dnia [...]maja 2019 r. do [...]grudnia 2020 r.
Zgodnie z art. 134a ust. 1 powołanej ustawy, pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem OT przysługuje świadczenie pieniężne za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza. Świadczenie, jak stanowi art. 134a ust. 2, obejmuje wyłącznie rekompensatę kosztów, bez kwot wynagrodzenia, poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony nowego pracownika w celu zastępstwa żołnierza rezerwy, o którym mowa w ust. 1, lub z tytułu powierzenia tego zastępstwa innemu pracownikowi zatrudnionemu dotychczas u tego pracodawcy, a także wypłaty żołnierzowi rezerwy odprawy,
o której mowa w art. 125.
W świetle powyższego nie ma wątpliwości, co prawidłowo stwierdził organ II instancji w zaskarżonej decyzji, że świadczenie, o którym mowa w tych przepisach obejmuje odprawę wypłaconą przez pracodawcę.
Istotą niniejszej sprawy jest ustalenie, czy pracodawcy przysługuje prawo do świadczenia (wypłaconej odprawy) w sytuacji, gdy pracownik, któremu odprawę już wypłacono nie posiada statusu żołnierza rezerwy. W ocenie organu odwoławczego powyższe uniemożliwia wypłatę pracodawcy świadczenia – odprawy. Organ wskazuje, że w sytuacji, gdy pracownik nie ma statusu żołnierza rezerwy nie rozpoczął biegu termin wskazany w art. 134a ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP.
Sąd poglądu tego nie podziela.
Stosownie do art. 134a ust. 5 powołanej ustawy, pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty, o których mowa w ust. 2, szefowi wojewódzkiego sztabu wojskowego właściwemu ze względu na siedzibę pracodawcy nie później niż przed upływem dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy z ćwiczeń wojskowych, z pełnienia okresowej służby wojskowej lub pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.
Zgodzić należy się ze skarżącym, że przepis art. 134a ust. 5 ustawy określa jedynie termin końcowy złożenia przez pracodawcę wniosku w sprawie wypłaty świadczenia. W przepisie tym nie ma mowy o tym, od jakiego dnia, czy zdarzenia pracodawca może wystąpić z wnioskiem. Wywodzenie przez organ na podstawie treści art. 134a ust. 2 ustawy, że pracodawca, który wypłacił odprawę na podstawie art. 125 ustawy, może wystąpić z żądaniem dopiero po zwolnieniu żołnierza OT
z TSW (bowiem z dniem następnym uzyskuje status żołnierza rezerwy), nie jest trafne.
W ocenie Sądu zdarzeniem, które uprawnia pracodawcę do żądania przyznania świadczenia (odprawy) jest dokonanie przez pracodawcę, zgodnie
z przepisami, wypłaty tej odprawy pracownikowi powołanemu w tym przypadku do terytorialnej służby wojskowej (art. 134a ust. 5 w zw. z art. 125 ustawy
o powszechnym obowiązku obrony RP). Odprawę pracodawca wypłaca pracownikowi powołanemu do TSW. Użycie przez ustawodawcę w art. 134a ust. 2 ustawy - gdy wskazuje jakie świadczenia przysługują - zwrotu "a także wypłaty żołnierzowi rezerwy odprawy, o której mowa w art. 125", nie może być interpretowane jako brak uprawnienia do wypłaty pracodawcy należnego świadczenia. Tak jak wypłaty odprawy przez pracodawcę ustawodawca nie wiąże z faktem posiadania przez pracownika statusu żołnierza rezerwy tak też nie ma podstaw do wiązania z tą okolicznością uprawnienia pracodawcy do żądania wypłaty należnego świadczenia (odprawy).
Termin określony w art. 134a ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP dotyczy jedynie utraty uprawnienia do żądania przez pracodawcę wypłaty świadczenia. Ustawodawca wyraźnie wskazał bowiem, że wniosek przesyła się nie później niż przed upływem dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy z ćwiczeń wojskowych, z pełnienia okresowej służby wojskowej lub pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.
W ocenie Sądu ani powołane przez organ w zaskarżonej decyzji przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, ani przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom (...), nie wiążą terminu do wystąpienia przez pracodawcę z wnioskiem o wypłatę świadczenia (odprawy), wypłaconej pracownikowi - będącemu żołnierzem obrony terytorialnej - z faktem jego zwolnienia z terytorialnej służby wojskowej. Zwolnienie żołnierza OT z pełnienia terytorialnej służby wojskowej nie jest zdarzeniem otwierającym dopiero pracodawcy możliwość uzyskania świadczenia (odprawy).
Okoliczność wystąpienia przez pracodawcę z wnioskiem o wypłatę świadczenia (odprawy wypłaconej pracownikowi), na podstawie art. 134a ust. 2, ust. 5 w zw. z art. 125 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, w czasie, gdy pracownik ten jest nadal żołnierzem obrony terytorialnej, nie stanowi podstawy do odmowy wypłaty pracodawcy świadczenia (odprawy).
Za taką wykładnią jak zaprezentowana przez organ w zaskarżonej decyzji
nie przemawiają także przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom (...), w tym powołany przez organ § 5 ust. 5. Podnoszona przez organ kwestia możliwości zastosowania, w określonym przypadku, odliczenia podatkowego nie stanowi podstawy do czasowego ograniczenia przez organ administracji publicznej uprawnienia pracodawcy do wystąpienia z wnioskiem o wypłatę odprawy, a zatem dochodzenia swych praw na gruncie ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP.
Nadto, wykładnia art. 134a ust. 2 i ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP dokonana przez organ w zaskarżonej decyzji, zmierzająca do odroczenia w czasie, często o kilka lat, możliwości ubiegania się przez pracodawcę o wypłatę odprawy, mogłaby prowadzić w istocie do braku możliwości zrealizowania przez niektórych pracodawców przyznanego im przez ustawodawcę uprawnienia. Słusznie w skardze zauważa skarżący, że w tym czasie pracodawca może podlegać rożnym zmianom np. likwidacji.
Przyjęcie takiej wykładni jak zaprezentowana przez organ w zaskarżonej decyzji mogłoby prowadzić do naruszenia zasady równego traktowania pracodawców (art. 8 § 1 k.p.a.).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie radcy prawnego, reprezentującego skarżącego, w wysokości 480 zł.