II SA/Wa 942/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-01-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
służba wojskowaterytorialna służba wojskoważołnierz OTżołnierz rezerwyświadczenie pieniężnepracodawcaprawo administracyjneinterpretacja przepisówk.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą wypłaty świadczenia pieniężnego pracodawcy za okres terytorialnej służby wojskowej pracownika, interpretując przepisy o świadczeniach dla żołnierzy OT.

Sąd rozpatrzył skargę Sądu Apelacyjnego na decyzję Ministra Obrony Narodowej odmawiającą wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej przez pracownika. Kluczową kwestią była interpretacja art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, a konkretnie czy świadczenie przysługuje pracodawcy zatrudniającemu żołnierza Obrony Terytorialnej (OT), a nie tylko żołnierza rezerwy. Sąd uznał, że spójnik 'lub' w przepisie oznacza alternatywę łączną, co przemawia za przyznaniem świadczenia również pracodawcy zatrudniającemu żołnierza OT.

Sprawa dotyczyła skargi Sądu Apelacyjnego w [...] na decyzję Ministra Obrony Narodowej, która utrzymała w mocy decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego odmawiającą wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy. Świadczenie to miało rekompensować koszty związane z powołaniem pracownika, A. D., do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie. Organ administracji odmówił wypłaty, argumentując, że A. D. w dniu powołania nie była żołnierzem rezerwy, a świadczenie przysługuje tylko pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy. Sąd Apelacyjny w skardze zarzucił błędną wykładnię przepisów, w szczególności art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, wskazując, że przepis ten obejmuje zarówno żołnierzy rezerwy, jak i żołnierzy OT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, uznał skargę za zasadną. Sąd szczegółowo analizował znaczenie spójnika 'lub' w kontekście art. 134a ust. 1 ustawy, odwołując się do doktryny i orzecznictwa. Stwierdził, że 'lub' oznacza alternatywę łączną (nierozłączną), co oznacza, że świadczenie pieniężne przysługuje pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy, ORAZ pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem OT. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, świadczenie pieniężne przysługuje pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem OT, na zasadzie alternatywy łącznej wynikającej ze spójnika 'lub' w art. 134a ust. 1 ustawy.

Uzasadnienie

Sąd zinterpretował spójnik 'lub' w art. 134a ust. 1 ustawy jako alternatywę łączną (nierozłączną), co oznacza, że świadczenie przysługuje zarówno pracodawcy zatrudniającemu żołnierza rezerwy z nadanym przydziałem kryzysowym, jak i pracodawcy zatrudniającemu żołnierza OT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.p.o. RP art. 134a § ust. 1

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Świadczenie pieniężne przysługuje pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem OT za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.

Pomocnicze

u.p.o. RP art. 125

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Określa wysokość odprawy dla pracownika powołanego do służby wojskowej.

u.p.o. RP art. 134a § ust. 2

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Określa, co obejmuje świadczenie pieniężne (rekompensata kosztów).

u.p.o. RP art. 99 § ust. 1 i 2

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Definicja żołnierza rezerwy.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

Dz.U. z 2017 r. poz. 1497 art. § 5 § ust. 5

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego...

Wysokość wypłaconej żołnierzowi OT odprawy uwzględnia się w kosztach świadczenia pieniężnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja spójnika 'lub' w art. 134a ust. 1 ustawy jako alternatywy łącznej, co obejmuje żołnierzy OT. Niewłaściwe zastosowanie art. 134a ust. 2 ustawy przez organ odwoławczy, który dotyczy wyłącznie żołnierzy rezerwy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu, że świadczenie pieniężne przysługuje tylko pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy, ponieważ pracownik A. D. nie była żołnierzem rezerwy w dniu powołania.

Godne uwagi sformułowania

spójnik 'lub' oznacza alternatywę łączną (nierozłączną) adresat tego zdania może się zachować w sposób 'X', w sposób 'Y', w sposób 'X i Y' warunkiem prawdziwości alternatywy łącznej (nierozłącznej) jest prawdziwość choćby jednego argumentu zdaniowego

Skład orzekający

Stanisław Marek Pietras

przewodniczący

Maria Werpachowska

sprawozdawca

Karolina Kisielewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń pieniężnych dla pracodawców zatrudniających żołnierzy Obrony Terytorialnej oraz żołnierzy rezerwy, a także znaczenie spójnika 'lub' w prawie administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z ustawą o powszechnym obowiązku obrony RP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów prawa, która ma bezpośrednie przełożenie na prawa pracodawców i obowiązki związane z zatrudnianiem pracowników podlegających służbie wojskowej. Analiza znaczenia spójnika 'lub' jest interesująca z perspektywy prawniczej.

Czy pracodawca otrzyma rekompensatę za pracownika w wojsku? Sąd rozstrzyga kluczową kwestię interpretacji przepisów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 942/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Karolina Kisielewicz
Maria Werpachowska /sprawozdawca/
Stanisław Marek Pietras /przewodniczący/
Symbol z opisem
6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 1109/21 - Wyrok NSA z 2022-04-29
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1430
art. 125, art. 134a ust. 1
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Sądu Apelacyjnego w [...] na decyzję Dyrektora Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez pracownika 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2. zasądza od Dyrektora Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej na rzecz skarżącego Sądu Apelacyjnego w [...] kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz, 1257 z późn.zm.),dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania Sądu Apelacyjnego w [...], utrzymał w mocy decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy, za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez A. D. w miesiącu lipcu 2017 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] października 2017 r. Sąd Apelacyjny w [...], zwany dalej "Pracodawcą", wystąpił do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] o wypłatę dwutygodniowej odprawy w związku z powołaniem pracownika – A. D. - do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie.
W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. odmówił wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy z tytułu wypłaconej odprawy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej przez A. D.
A. D. pełniła terytorialną służbę wojskową w okresie od dnia [...] lipca 2017 r., a zwolnienie jej z pełnienia tej służby nastąpiło [...] lipca 2017 r. W dniu powołania do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, A. D. nie była żołnierzem rezerwy, natomiast stosownie do treści art. 134a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1430 z późn. zm.), dalej "ustawa" świadczenie pieniężne przysługuje pracodawcy zatrudniającego pracownika, będącego żołnierzem rezerwy w związku z powołaniem do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie.
W odwołaniu od wymienionej decyzji Dyrektor Sądu Apelacyjnego w [...] zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w związku z § 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz.U. z 2017 r. poz. 1497), dalej "ustawa" poprzez ich niewłaściwą wykładnię, a także naruszenie przepisów art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz art. 107 k.p.a. poprzez wadliwą subsumpcję prawną ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy, tj. orzeczenie o wypłacie wnioskowanego świadczenia pieniężnego lub o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Ponownego rozpoznając sprawę Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, dalej "organ", stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazał, że zgodnie z treścią art. 125 ustawy pracownik powołany do zasadniczej służby wojskowej, okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby.
Przepis art. 134a ust. 1 i ust. 2 ustawy określa, że pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem OT przysługuje świadczenie pieniężne za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza. Świadczenie obejmuje wyłącznie rekompensatę kosztów, bez kwot wynagrodzenia, poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony nowego pracownika w celu zastępstwa żołnierza rezerwy, o którym mowa w ust. 1, lub z tytułu powierzenia tego zastępstwa innemu pracownikowi zatrudnionemu dotychczas u tego pracodawcy, a także wypłaty żołnierzowi rezerwy odprawy, o której mowa w art. 125.
Dalej organ wskazał, że z treści powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że świadczenie pieniężne, obejmujące wypłaconą odprawę, o której mowa w art. 125 ustawy przysługuje pracodawcy zatrudniającego pracownika, będącego żołnierzem rezerwy w związku z jego powołaniem do, w przedmiotowej sprawie, terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjne.
Podniósł, że stosownie do treści art. 99 ust. 1 i ust. 2 ustawy żołnierzem rezerwy jest osoba, która złożyła przysięgę wojskową i została przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu podlega obowiązkowi służby wojskowej. Osobie takiej przysługuje tytuł żołnierza rezerwy.
Z powołanymi wyżej przepisami wskazanej ustawy korespondują zapisy § 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. poz. 1497), dalej "rozporządzenie z 21 lipca 2017 r.", określające sposób obliczania poniesionych przez pracodawcę kosztów z tytułu wypłaty odprawy pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy, powołanemu po raz pierwszy do pełnienia okresowej służby wojskowej lub pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy powołanemu po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej.
Jak wynika z prowadzonej ewidencji wojskowej, w dniu powołania do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, A. D. nie była żołnierzem rezerwy, zatem - w świetle powołanych wyżej przepisów - pracodawcy nie przysługuje zwrot wypłaconej pracownikowi odprawy w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.
W konkluzji organ stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] odpowiada prawu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r., skarżący Sąd Apelacyjny w [...] zarzucił:
I. Mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 134a ust. 1, 6 i 8 ustawy oraz § 4 ust. 1 pkt 2) oraz § 5 ust. 5 rozporządzenia z dnia 21 lipca 2017 r. poprzez niewłaściwą wykładnię art. 134a ust. 1 ustawy oraz niezastosowanie powołanych przepisów w sprawie. Subsumpcja ustalonego w sprawie stanu faktycznego obejmującego zatrudnienie u skarżącego A. D., która następnie została powołana do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie i której, z tytułu jej powołania do pełnienia w/w służby w lipcu 2017 r., skarżący jako pracodawca wypłacił odprawę przewidzianą w art. 125 ustawy w wysokości 1 699, 50 zł, powinna polegać na zastosowaniu powołanych na wstępie unormowań. Dyspozycja bezprawnie niezastosowanego sprawie art. 134a ust. 1 ustawy wyraźnie przewiduje, że pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem OT przysługuje świadczenie pieniężne za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza, ustęp 6 tego artykułu normuje, że kwotę świadczenia ustala właściwy szef wojewódzkiego sztabu wojskowego, a ustęp 8 tego artykułu określa maksymalną kwotę świadczenia pieniężnego za każdy dzień odbywania przez żołnierza OT terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Ponadto, z § 4 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia wynika, że świadczenie wypłaca się pracodawcy za okres pełnienia przez żołnierza OT terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, liczony od dnia stawienia się tego żołnierza do pełnienia tej służby do dnia zwolnienia z niej, natomiast § 5 ust. 5 tego rozporządzenia stanowi wprost, że wysokość wypłaconej żołnierzowi OT odprawy, o której mowa w art. 125 ustawy, uwzględnia się w kosztach świadczenia pieniężnego liczonych za okres miesiąca, w którym żołnierz OT stawił się po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.
2) art. 134a ust. 1 i ust. 2 ustawy poprzez ich błędną wykładnię i nieuprawnione zastosowanie w sprawie art. 134a ust. 2 ustawy, podczas gdy przepis ten nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zupełnie dowolnie, w sposób naruszający podstawowe reguły wykładni, przyjął, że z art. 134a ust. 1 i 2 ustawy jednoznacznie wynika, że świadczenie pieniężne obejmujące wypłaconą odprawę, o której mowa w art. 125 ustawy przysługuje pracodawcy zatrudniającego pracownika będącego żołnierzem rezerwy w związku z jego powołaniem do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, a ponieważ pracownik skarżącego A. D. nie była żołnierzem rezerwy, skarżącemu nie przysługuje zwrot wypłaconej temu pracownikowi odprawy. Organ odwoławczy zupełnie pomija fakt, że w treści art. 134a ust. 1 ustawy ustawodawca wyraźnie postanowił, że świadczenie pieniężne przysługuje "pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem OT". Przepis ten jest sformułowany w sposób jasny i poddaje się wykładni językowej, z której wynika, że unormowanie to obejmuje dwie sytuacje faktyczne uwadniające prawo pracodawcy do domagania się świadczenia pieniężnego, a mianowicie, gdy zatrudniony przez tego pracodawcę pracownik jest żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy lub gdy pracownik ten jest żołnierzem OT. Wadliwość zaskarżonej decyzji polega także na tym, że organ odwoławczy stosuje w sprawie art. 134a ust. 2 ustawy, który dotyczy wyłącznie świadczenia pieniężnego z tytułu zatrudnienie żołnierza rezerwy, a tym samym nie odnosi się i nic nie mówi na temat świadczenia pieniężnego z tytułu zatrudnienia pracowników będących żołnierzami OT powołanymi do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, o których mowa w art. 134a ust. 1 ustawy.
Pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem OT przysługuje świadczenie pieniężne za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza.
II. Mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego;
2) art. 104 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wadliwą subsumpcję prawną ustalonego w sprawie stanu faktycznego, o czym mowa w pkt. I ppkt. 1 i 2 skargi;
3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a poprzez utrzymane w mocy decyzji organu I instancji, pomimo, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych dla celowego dochodzenia praw, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika wg norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego rozwinął przedstawione zarzuty. Wskazał, że zupełnie nieuzasadnione jest powoływanie się w treści zaskarżonej decyzji na art. 134a ust. 2 ustawy, bowiem przepis ten nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Normuje on od początku swego istnienia w sposób niezmienny, świadczenie pieniężne z tytułu zatrudniania pracownika będącego żołnierzem rezerwy. Tym samym nie ma on zastosowania do świadczenia pieniężnego z tytułu zatrudniania pracownika będącego żołnierzem OT. Podkreślił, że jego brzmienie absolutnie nie pozwala na przyjęcie wniosku, który w sposób kompletnie dowolny wysnuł organ, że skoro ustawodawca unormował w tym przepisie, w sposób wyczerpujący, świadczenie pieniężne dla pracodawców zatrudniających pracowników będących żołnierzami rezerwy, to przysługuje ono tylko pracodawcom zatrudniającym takich pracowników, a więc będących żołnierzami rezerwy. Stanowisko takie nie ma oparcia w treści art. 134a ust. 1 i nast. ustawy, a ponadto jest logicznie wadliwe, bowiem okoliczność, że w jednym z przepisów ustawodawca unormował określoną sytuację faktyczną absolutnie nie wyklucza unormowania innej sytuacji faktycznej - w tym przypadku od dnia 1 stycznia 2017 r. sytuacji pracodawcy zatrudniającego pracownika będącego żołnierzem OT pełniącym terytorialną służbę rotacyjnie - w ramach innego normowania. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w realiach niniejszej sprawy.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione w skardze, a zezwala na to przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Stosownie zaś do treści art. 125 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1430 ze zm.), pracownik powołany do zasadniczej służby wojskowej, okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby. Natomiast w myśl art. 134a ust. 1 ustawy, pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem OT przysługuje świadczenie pieniężne za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza.
Ponieważ w obu tych normach prawnych mamy do czynienia ze spójnikiem "lub", to w tym miejscu stosownym staje się wskazać, że najczęściej używane zwroty językowe w tekstach prawnych, to spójniki: "i", "oraz", "lecz", "a także" "albo", "lub" i zwroty te służą przede wszystkim do budowania takich struktur zdaniowych, które wyrażają alternatywy rozłączną i nierozłączną, koniunkcję czy też implikacje. Zgodnie z poglądami doktryny, spójnikami koniunkcji są głównie wyrażenia "oraz", "lecz, "a także", "i", natomiast w tekstach odpowiednikiem koniunkcji jest przecinek (Logika dla prawników, red. Andrzej Malinowski, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2002, s. 97). Koniunkcja nazywana jest związkiem współprawdziwości dwóch zdań, bowiem zdanie połączone za pomocą funktora koniunkcji jest tylko wtedy prawdziwe, gdy obydwa zakresy połączone funktorem koniunkcji są prawdziwe, a zatem gdy posiadane są obie kategorie uprawnień. Ponadto dla analizy właściwości logicznej wypowiedzi będącej zdaniem złożonym połączonym za pomocą takiego funktora koniunkcji nie ma znaczenia, czy pomiędzy połączonymi funktorem zdaniami występuje jakikolwiek związek logiczny, jednakże w mowie potocznej zazwyczaj wiążą się ze sobą za pomocą tego funktora zdania powiązane treściowo.
Natomiast do spójników alternatywnych zalicza się słowa "albo", "lub", przy czym spójnik "albo" określa alternatywę o charakterze rozłącznym i oznacza jedno wybrane znaczenie. Innymi słowy, alternatywa rozłączna to takie zdanie złożone i zbudowane z dwóch, lub więcej zdań składowych, które wyklucza jednoczesną prawdziwość i jednoczesną fałszywość zdań składowych.
Z kolei użycia spójnika "lub" w zdaniu oznacza, że mamy do czynienia z alternatywą łączną (nierozłączną), a zatem gdy jedno zdanie jest fałszywe, a jednocześnie prawdziwe. Zatem adresat tego zdania może się zachować w sposób "X", w sposób "Y", w sposób "X i Y".
Powyższe tezy potwierdza również stanowisko judykatury. I tak, w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2008 r. sygn. akt. III CZP 31/08 stwierdzono, że spójnik "lub" oznacza alternatywę łączną (nierozłączną) i stanowi przeciwieństwo wyrazu "albo", właściwego dla alternatywy rozłącznej. Takie samo stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 marca 2006 r. sygn. akt I CSK 8 I/OS, a w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2006 r. sygn. akt II UZP 10/06 stwierdzono, że "lub" wyraża "alternatywę łączną, czyli dopuszcza możliwość współwystępowania sytuacji komunikowanych przez zdanie łączone tym spójnikiem". Zatem możliwe jest spełnienie warunków wynikających z jednego lub kilku, a także ze wszystkich zdań oddzielonych spójnikiem "lub". Inaczej rzecz ujmując, zgodnie z zasadami rządzącymi logiką, alternatywą łączną (nierozłączną) jest zdanie złożone, które powstaje zbudowane przy pomocy funktora alternatywy nierozłącznej, do oznaczenia którego używa się słowa "lub". Warunkiem prawdziwości alternatywy łącznej (nierozłącznej) jest prawdziwość choćby jednego argumentu zdaniowego. Natomiast warunkiem koniecznym dla fałszywości alternatywy zwykłej jest fałszywość obu zdań składowych. Zatem warunkiem wystarczającym przy alternatywie łącznej (nierozłącznej) jest prawdziwość, tj. istnienie chociażby jednego zdania, przy czym nie jest konieczne spełnienie wszystkich warunków z innych zdań rozdzielonych wyrazem "lub". Zgodnie z poglądem przyjętym w doktrynie w przypadku połączenia znakiem alternatywy nierozłącznej kilku zdań, dla prawdziwości całego zdania, wystarcza prawdziwość przynajmniej jednego zdania składowego (Logika praktyczna, Zygmunt Ziembiński, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, str. 79).
Zatem przenosząc powyższe rozważania i przedstawione reguły logiki na grunt niniejszej sprawy, tj. art. 125, a przede wszystkim art. 134a ust. 1 ustawy stwierdzić należy, że w tym ostatnim przepisie, wbrew stanowisku organu, nie mamy do czynienia z sytuacją, że świadczenie pieniężne, obejmujące wypłaconą odprawę, o której mowa w art. 125 ustawy, przysługuje pracodawcy zatrudniającego jedynie pracownika będącego żołnierzem rezerwy (art. 99 ust. 1 ustawy) w związku z jego powołaniem do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjne.
Przeciwnie, świadczenie pieniężne za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza przysługuje – w ocenie Sądu – na zasadzie alternatywy łącznej (nierozłącznej) wobec użycia spójnika "lub" w tym przepisie, dwóm niezależnym podmiotom, a to:
– pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającego nadany przydział kryzysowy, za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej,
– pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem OT za okres pełnienia służby rotacyjnie.
Należy również dodać, że pogląd ten nie pozostaje w sprzeczności z art. 134a ust. 2 ustawy, bowiem przepis ten określa, co obejmuje świadczenie, tj. rekompensatę kosztów, zaś druga część tego przepisu odnosi się wyłącznie do żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy i nie dotyczy kwot wynagrodzenia, poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony nowego pracownika "w celu zastępstwa żołnierza rezerwy" lub "z tytułu powierzenia tego zastępstwa" innemu pracownikowi zatrudnionemu dotychczas u tego pracodawcy, a także wypłaty "żołnierzowi rezerwy" odprawy, o której mowa w art. 125.
Stanowiska tego nie zmienia również fakt, a na co się organ powołuje, brzmienie § 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. z 2017 r., poz. 1497) w myśl którego, rozporządzenie określa sposób obliczania poniesionych przez pracodawcę kosztów z tytułu wypłaty odprawy pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy, powołanemu po raz pierwszy do pełnienia okresowej służby wojskowej lub pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy powołanemu po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej. Z tego mianowicie powodu, że wprawdzie zgodnie z treścią art. 98i ust. 1 ustawy, terytorialną służbę wojskową mogą pełnić, na ich wniosek lub za ich zgodą, osoby posiadające uregulowany stosunek do służby wojskowej, a także inne osoby niepodlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego, a w przypadku wprowadzenia obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego – także osoby podlegające temu obowiązkowi i stąd też dotyczy to żołnierzy rezerwy, lecz w myśl art. 98k ust. 3 pkt 6 zd. drugie), do terytorialnej służby wojskowej może być powołana osoba, która nie posiada nadanego przydziału kryzysowego.
Tymczasem zarówno zgodnie z art. 134a ust. 1 i 2, jak i w powołanym przepisie §1 pkt 1 lit. c rozporządzenia jest mowa o żołnierzu rezerwy z nadanym przydziałem kryzysowym.
Trafnie zatem się przyjmuje w § 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia, że wysokość wypłaconej żołnierzowi rezerwy odprawy, o której mowa w art. 125 ustawy, uwzględnia się w kosztach liczonych za okres pierwszego miesiąca, w którym trwała okresowa służba wojskowa (ust. 4), a wysokość wypłaconej żołnierzowi OT odprawy, o której mowa w art. 125 ustawy, uwzględnia się w kosztach liczonych za okres miesiąca, w którym żołnierz OT stawił się po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie pracodawcy zatrudniającego pracownika będącego żołnierzem OT, przysługuje – w ocenie Sądu – świadczenie pieniężne za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza, a kwotę tego świadczenia ustala w myśl art. 134a ust. 6 ustawy, właściwy szef wojewódzkiego sztabu wojskowego według kryteriów zawartych w § 8 ust. 2 i 3 rozporządzenia.
Stąd też rozpoznając na nowo powyższą sprawę, organ weźmie pod uwagę rozważania i wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI