II SA/Wa 94/25

II SA/Wa 94/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Sławomir Antoniuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2025 r. sprawy ze skargi D. Z. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji postanowieniem z [...] listopada 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), po rozpatrzeniu zażalenia D. Z., utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] września 2024 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania uposażenia należnego za okres pełnionej służby w Policji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że z art. 99 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm.) oraz § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażania zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236, z późn. zm.) wynika, iż podstawą zaliczenia danego okresu do wysługi lat, od której uzależnione jest ustalenie prawa policjanta do wzrostu uposażenia zasadniczego, jest przedstawienie przez tego policjanta stosownego dokumentu (dokumentów) potwierdzającego ten fakt. Wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu (§ 5 ust. 2), przy czym przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w ust. 1 (§ 5 ust. 3). Termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu (§ 5 ust. 4), natomiast dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji (§ 5 ust. 5). Ponadto zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia uposażenie zasadnicze policjanta wzrasta z tytułu wysługi lat o 2% po 2 latach służby i o 1% za każdy następny rok służby, aż do wysokości 20% po 20 latach służby, oraz o kolejne 2% za każde następne dwa lata służby do wysokości 32% po 32 latach służby - łącznie do wysokości 35% po 35 latach służby.
W toku postępowania ustalono, że Komendant Powiatowy Policji dla Powiatu [...] z siedzibą w [...] rozkazem personalnym z [...] października 2014 r. nr [...] przyznał D. Z. wysokość wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień przyjęcia do służby w Policji, tj. [...] lipca 2014 r., w wysokości 6%. W jego treści organ powołał się na przedłożone przez wymienioną dokumenty, wskazując jakie okresy powinny być jej zaliczone do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia. Organ powołał się na te same dokumenty, które do wniosku z 1 sierpnia 2024 r. załączyła strona, żądając ponownego "obliczenia wysługi lat". Wskazany wyżej rozkaz personalny został policjantce doręczony [...] grudnia 2014 r. i przez cały okres służby był wykonywany. Strona do dnia zwolnienia ze służby w Policji, nie kwestionowała go, a także wysokości otrzymywanego uposażenia.
Komendant Główny Policji wskazał, że zgodnie z ąrt. 106 ust. 3 ustawy o Policji prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Oznacza to, że zarówno uposażenie, jak i prawo do jego wzrostu z tytułu wysługi lat, może być przyznane wyłącznie policjantowi, aktualnie pełniącemu służbę.
W przedmiotowej sprawie Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z [...] października 2023 r. nr [...] zwolnił D. Z. ze służby w Policji z dniem [...] października 2023 r. Strona nie złożyła odwołania, a zatem rozstrzygnięcie stało się ostateczne i prawomocne. Tym samym od [...] października 2023 r. wymieniona nie posiada już statusu policjanta.
W związku z faktem, że zarówno obecnie, jak i w dacie złożenia przez stronę wniosku o "wyrównanie dodatku stażowego", z uwagi na błędnie, jej zdaniem, obliczoną wysługę lat, nie wiązał wnioskodawczyni z organem stosunek służbowy, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego i merytorycznego orzekania w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okresy pracy.
W tej sytuacji postępowanie administracyjne, którego wszczęcia, w celu zweryfikowania prawidłowości ustalenia procentowego wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat, obecnie żąda D. Z., nie może zostać zainicjowane, bowiem od [...] października 2023 r. nie posiada już statusu funkcjonariusza Policji, a w konsekwencji nie mogą mieć wobec niej zastosowania przepisy, na podstawie których można wydać decyzję wyłącznie w stosunku do policjanta, aktualnie pełniącego służbę. Ustalenie wysługi lat jest ściśle związane z uposażeniem i nie istnieje bez prawa do tego uposażenia. Nie można ustalić wzrostu uposażenia w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia.
Złożenie zatem przez D. Z., już po zwolnieniu ze służby w Policji, wniosku o ponowne przeliczenie wysługi lat, co też skutkować by miało określeniem jej prawa do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu tej wysługi, nie może uzasadniać wszczęcia i przeprowadzenia w tym zakresie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją administracyjną w omawianym przedmiocie, bowiem decyzja taka byłyby niewykonalna w dniu jej wydania i niewykonalność miałaby charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.). Stronie bowiem, w związku z tym, że nie jest już funkcjonariuszem Policji, nie przysługuje uposażenie.
Co do powoływanego przez stronę wyroku Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2005 r. sygn. akt II PK 339/04 oraz artykułu innego radcy prawnego organ wyjaśnił, że treści w nich zawarte odnoszą się do pracowników i dotyczą zasadniczo innego zagadnienia niż omawiane. Nie mogą też stanowić podstawy (jak chciałaby tego D. Z., w drodze analogii w oparciu o art. 107 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji), do uznania, że może obecnie, już po zwolnieniu ze służby w Policji, domagać się ponownego ustalenia jej prawa do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okresy wskazane w przedłożonych dokumentach.
Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, zaś w myśl art. 107 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia.
D. Z. dokumenty dotyczące jej wysługi lat złożyła już w 2014 r. i na ich podstawie właściwy organ ustalił wysługę lat na dzień przyjęcia do służby w Policji, a następnie wydał decyzję określającą prawo do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu tej wysługi. Już wówczas wymieniona posiadała roszczenie o wypłatę jej uposażenia w określonej wysokości uzależnionej m.in. od danej wysługi lat, którą ustalono na podstawie dokumentacji przedłożonej wówczas przez policjanta.
Organ zaznaczył, że art. 108 ust. 1 pkt 6 ustawy o Policji określa, że policjantowi przysługują świadczenia pieniężne związane ze zwolnieniem ze służby, a przepisy art. 114 tej ustawy wskazują, jakie są to świadczenia. Policjant zwolniony ze służby może dochodzić roszczeń z tytułu np. niewypłaconego ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, czy też innych świadczeń i należności pieniężnych (np. niewypłaconej nagrody rocznej). Nie sposób jednak uznać, że już po zwolnieniu możliwym jest kształtowanie wysokości uposażenia (które uzależnione jest m.in. od posiadanej wysługi lat) osoby, która prawa do tego uposażenia już nie posiada.
Stosownie do treści art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (art. 61a § 2 K.p.a.).
Użycie przez ustawodawcę kategorycznego sformułowania: "nie może być wszczęte" wskazuje, że określone w art. 61a § 1 K.p.a. przyczyny muszą być znane organowi w chwili złożenia wniosku, czyli muszą być oczywiste. Na tym etapie postępowania organ bada jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku. Nie zajmuje się natomiast analizą zasadności wniosku. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym.
Przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Organ administracji nie ma podstaw do merytorycznego rozstrzygania o przyznaniu bądź odmowie przyznania stronie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, z uwagi na rozwiązanie z nią stosunku służbowego, z którym to uposażenie jest ściśle związane. Sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a., jest konsekwencją istnienia stosunku administracyjno-prawnego, czyli takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień, wynikających z prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie D. Z. nie pozostaje w stosunku służbowym, a zatem brak jest podstaw, aby mogła wnosić od Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o przyznanie określonych składników uposażenia, a tym samym przyznania prawa do wzrostu tego uposażenia.
Zdaniem organu odwoławczego zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, bowiem organ odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego "w przedmiocie wyrównania uposażenia", którego wszczęcia żądała strona we wniosku z [...] sierpnia 2024 r., nieprecyzyjnie wskazując "wyrównania dodatku stażowego" w związku z błędnie, jej zdaniem, wyliczoną wysługą lat. Z treści tego podania, z załączonych do niego dokumentów, a także z odwołania wynika, że D. Z. domaga się, aby na podstawie dokumentacji związanej z jej zatrudnieniem właściwy organ dokonał ponownego ustalenia wysługi lat, a następnie wyrównania "dodatku stażowego", co mając na uwadze przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., sprowadzać by się mogło wyłącznie do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu powołanej wysługi lat. Do tego sprowadza się również wskazanie przez organ pierwszej instancji sformułowanie "wyrównanie uposażenia należnego za okres pełnionej służby".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie D. Z. wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięcia zarzuciła naruszenie:
1. art. 61a § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 107 ust. 1 i 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z art. 99 ust. 1 tej ustawy, poprzez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania oraz nieprawidłowej wykładni pojęcia "policjanta" uznając, iż nie posiada w sprawie statusu strony, ponieważ wskazane przepisy prawa materialnego dotyczą jedynie osób pozostających w aktywnej służbie, a w wyniku zwolnienia ze służby nie jest już "policjantem",
2. art. 61 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia pojęcia "policjanta" powinna skutkować wszczęciem postępowania administracyjnego zgodnie z jej wnioskiem.
Skarżąca wskazała, że wydając powyższe postanowienie organ ogranicza się do stanowiska, iż prawo do uposażenia mają jedynie osoby pełniące czynną służbę w strukturach Policji. Odmawia takiego prawa policjantom, którzy ze służby zostali zwolnieni. Nie przytacza jednak żadnej podstawy prawnej przyjętej wykładni w postaci definicji legalnej czy nawet utrwalonego poglądu orzecznictwa czy doktryny.
Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 21 września 2017 r. sygn. II SA/Bk 491/17 "Zwrot "roszczenia z tytułu prawa do uposażenia" nie zawiera rozróżnienia na rodzaje tych roszczeń. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 28 lutego 2024 r. sygn. II SA/Bd 1319/23 wyjaśnił, że: "Uprawnienie do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa. Złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie decyzji (rozkazu personalnego) ma charakter potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie. Policjant z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego posiada roszczenie o ustalenie nabycia prawa, a w konsekwencji roszczenie o jego realizację. (...)".
W jej ocenie uprawnienia w zakresie prawidłowego wyliczenia uposażenia z tytułu wysługi lat nabyła z mocy prawa. Nie mogła wcześniej dochodzić swoich praw, skoro nie była świadoma błędnych obliczeń w zakresie wysługi lat. Dopiero, po otrzymaniu dokumentów z Zakładu Emerytalno - Rentowego związanych z rentą inwalidzką w związku ze służbą, gdzie została podana wysługa lat i zestawieniu jej z wysługą lat obliczoną w obecnym zakładzie pracy, zorientowała się, że wysługa lat obliczona przez Policję i podana Zakładowi Emerytalno - Rentowemu MSWiA jest nieprawidłowo obliczona. Błąd organu w obliczeniu wysługi lat, a także dodatku stażowego skutkuje poważnymi dla niej konsekwencjami, bowiem otrzymuje mniejszą rentę inwalidzką w związku ze służbą.
Stanowisko organu, że funkcjonariusze w chwili zwolnienia ze służby tracą status policjanta jest błędne. Wskazuje bowiem, że policjantom przysługują świadczenia już po zakończeniu służby, jednocześnie wskazując, iż osoby zwolnione ze służby nie posiadają statusu policjanta. Taki tok rozumowania jest ze sobą wewnętrznie sprzeczny.
Zaznaczyła, że posiada stopień starszego sierżanta w stanie spoczynku. Jak wynika z art. 53 ustawy o Policji stopnie określone w art. 47 są dożywotnie, a policjanci zwolnieni ze służby mogą używać posiadanych stopni, o których mowa w art. 47, z dodaniem określenia "w stanie spoczynku". Nie można zatem argumentować, iż w jednym miejscu ustawy określenie "policjant" rozumiane jest wąsko, jedynie w zakresie osób pozostających w aktywnej/czynnej służbie, aby w innym używać pojęcia "policjant" w stosunku do osób ze służby zwolnionych. Tym bardziej, że ustawodawca nie poczynił definicji legalnej pojęcia policjant ani nie wskazał, aby jego wolą było odmienne jego używanie w ramach tego samego aktu prawnego. Tak więc występując z wnioskiem o wyrównanie uposażenia należnego za okres pełnienia służby w Policji posiadała status strony.
Podkreśliła, że nieprawidłowe jest twierdzenie organu, że powołał się dokładnie na te same dokumenty, które do wniosku z [...] sierpnia 2024 r. załączyła żądają ponownego "obliczenia wysługi lat". Błędna jest także argumentacja, że nie jest możliwe jakiekolwiek modyfikowanie należnego policjantowi uposażenia. Prawo modyfikowania uposażenia nie wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym następuje zwolnienie ze służby. Większość ze świadczeń przysługujących policjantom zwolnionym ze służby, za podstawę uznaje wysokość przysługującego funkcjonariuszom uposażenia. Nie byłoby zatem możliwe weryfikowanie poprawności jego obliczenia już po zwolnieniu ze służby, a jednak jest ono modyfikowane po zwolnieniu, czego dowodem jest wpływ na jej konto w postaci wyrównania uposażenia do 100% za okres zwolnienia lekarskiego po wypadku w służbie, który uzyskała dopiero po złożeniu pisma w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
W świetle powołanych przepisów ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga D. Z. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji z [...] listopada 2024 r. nr [...], jak i utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] września 2024 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji w sprawie "wyrównania uposażenia należnego za okres pełnionej przez [...] D. Z." - nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał przede wszystkim, że organy Policji obu instancji, wydając sporne postanowienia, nie dopuściły się - mogącego mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 61a § 1 K.p.a. Organ Policji bowiem zasadnie uznał, że zachodzą podstawy do zastosowania instytucji odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., z uwagi na fakt, iż skarżąca w dacie złożenia wniosku była policjantem w stanie spoczynku, a uposażenie i prawo do jego wzrostu z tytułu wysługi lat można ustalić (kształtować stosunek prawny funkcjonariusza) tylko policjantowi w służbie.
Zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, ustawodawca wprowadził w nim dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Celem wprowadzenia tej regulacji było odróżnienie postępowania wstępnego polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. W intencji ustawodawcy rozwiązanie takie w sposób bardziej zrozumiały dla wnioskodawców odróżnia etap wstępny dotyczący wszczęcia lub odmowy wszczęcia postępowania od etapu merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 1575/13). Przy czym, w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że regulację art. 61a § 1 K.p.a., tj. odmowę wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" stosuje się do sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np.:
a) gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie;
b) w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1163/12);
c) przedawnienie materialnoprawne, tj. upływ terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011 r., s. 298);
d) sprawa została już uprzednio rozstrzygnięta; gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sytuacji, której legalność kontrolował sąd administracyjny, ale skargę oddalił (tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 3 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po 826/15).
Wskazać ponadto należy, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 września 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 332/12).
Przechodząc do oceny argumentacji przywołanej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w uzasadnieniu spornego postanowienia z [...] września 2024 r., a następnie przez Komendanta Głównego Policji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z [...] listopada 2024 r., należy zauważyć, że wydając przedmiotowe postanowienia organy Policji obu instancji wykazały przede wszystkim bezspornie, iż ostatecznym rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] października 2023 r. nr [...] skarżąca został zwolniona z Policji z dniem [...] października 2023 r. Występując wnioskiem z [...] sierpnia 2024 r. o wyrównanie dodatku stażowego za okres służby w Policji, z uwagi na błędnie ustaloną wysługę lat, skarżąca nie była już policjantem w służbie. Wniosek skarżącej kwestionujący błędnie ustaloną wysługę lat zmierza w istocie do ponownego "prawidłowego" ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.
Podzielając trafną argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia należy podkreślić, iż zgodnie z art. 100 ustawy o Policji, uposażenie składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Z kolei art. 99 ust. 1 i 2 stanowi, że prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania na stanowisko służbowe; z tytułu służby policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienia policjanta ze służby lub zaistniały okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa (art.106 ust. 3). Z przytoczonych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że dotyczą one policjanta pełniącego służbę w Policji. Zatem kształtowanie stosunku prawnego w sferze uposażenia jest możliwe jedynie w czasie gdy policjant w służbie pozostaje. Postępowanie zainicjowane wnioskiem z [...] sierpnia 2024 r. dotyczyło ponownego ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego - z tytułu wysługi lat – skarżącej, która policjantem w rozumieniu powyższych regulacji pragmatyki służbowej nie jest. Status skarżącej zmienił się od [...] października 2003 r. Zatem od tej daty, w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego, przełożony personalny utracił prawo władczego kształtowania sytuacji prawnej skarżącej jako funkcjonariusza Policji. Mając na uwadze, że uposażenie, w skład którego wchodzi dodatek z tytułu wysługi lat, przysługuje wyłącznie policjantowi w służbie czynnej, a prawo to wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby, nie można ustalać wzrostu uposażenia w sytuacji, gdy po stronie skarżącej brak jest prawa do uposażenia. Podkreślić należy, że uposażenie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje. Organ nie może zatem adresatem decyzji ustalające prawo do uposażenia przysługującego funkcjonariuszowi w służbie czynić osoby, która funkcjonariuszem już nie jest. W tym znaczeniu, były funkcjonariusz nie może wywodzić dla siebie interesu prawnego (art. 28 K.p.a.) z przepisów policyjnej ustawy pragmatycznej, bowiem te kształtują prawo do uposażenia jedynie funkcjonariuszowi w służbie. W ocenie Sądu, zgodzić należy się ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie, iż zaistniałej sytuacji nie ma podstaw do wydania decyzji realizującej wniosek skarżącej. Fakt zwolnienia jej ze służby w Policji obligował organ do odmowy wszczęcia postępowania, którego celem było ponowne ustalenie wysługi lat, którą w świetle § 5 pkt 2 - 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażania zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236, z późn. zm.), ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, w trakcie służby w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów i czyni się to decyzją ustalającą lub zmieniającą termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego.
Reasumując należy stwierdzić, że skoro w niniejszej sprawie brak jest podstaw do decyzyjnego rozstrzygania w przedmiocie wniosku skarżącej, to w konsekwencji nie było podstaw do wszczęcia postępowania w tej sprawie. W świetle art. 61a § 1 k.p.a., przez "inne uzasadnione przyczyny" należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W przypadku żądania wydania decyzji w przedmiocie "obliczenia wysługi lat w celu wyrównania dodatku stażowego należnego zwolnionemu policjantowi" organy słusznie przyjęły, że brak jest podstawy prawnej umożliwiającej pozytywną realizacje wniosku strony skarżącej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ustalenie procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat nastąpiło w trakcie trwania stosunku służbowego skarżącej stosownym rozkazem personalnym. Ustanie stosunku służbowego stanowi przeszkodę do wydania decyzji w tym przedmiocie.
W konsekwencji, należy uznać, iż organy Policji obu instancji, wydając sporne postanowienia, nie naruszyły art. 61a § 1 K.p.a. Nadto zrealizowały dyspozycję art. 7, art. 77 § 1, a także art. 107 § 3 K.p.a., albowiem zarówno w toku postępowania, jak również w treści uzasadnień obu wspomnianych postanowień wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, w sposób przekonywujący uzasadniając brak możliwości wszczęcia postępowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej z [...] sierpnia 2024 r.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).