II SA/Wa 938/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Prezesa UODO, uznając legalność przetwarzania danych osobowych przez fundusz inwestycyjny i spółkę windykacyjną na podstawie cesji wierzytelności.
Skarga dotyczyła decyzji Prezesa UODO odmawiającej uwzględnienia wniosku o ochronę danych osobowych. Skarżący zarzucał nieprawidłowości w przetwarzaniu jego danych przez fundusz inwestycyjny i spółkę windykacyjną, twierdząc, że dane były wykorzystywane do wyłudzenia świadczenia pieniężnego bez podstawy prawnej. Sąd administracyjny uznał, że przetwarzanie danych było legalne, ponieważ fundusz nabył wierzytelność wraz z prawem do przetwarzania danych dłużnika na podstawie cesji, a podstawą prawną był uzasadniony interes funduszu (windykacja). Sąd podkreślił, że kwestie istnienia lub nieistnienia zadłużenia należą do kompetencji sądów powszechnych.
Przedmiotem sprawy była skarga A. J. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO), która odmówiła uwzględnienia wniosku skarżącego dotyczącego nieprawidłowości w przetwarzaniu jego danych osobowych przez [...] sp. z o.o. oraz [...] Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. Skarżący twierdził, że podmioty te dysponują jego danymi w celu wyłudzenia świadczenia pieniężnego bez podstawy prawnej, mimo jego wielokrotnych oświadczeń o braku zadłużenia. Wniósł o stwierdzenie naruszenia prawa ochrony danych, nałożenie kar, ograniczenie przetwarzania danych i zaprzestanie wezwań do zapłaty bez weryfikacji sądowej. Prezes UODO, działając na podstawie k.p.a. i u.o.d.o. oraz RODO, odmówił uwzględnienia wniosku. Organ ustalił, że Fundusz pozyskał dane skarżącego na podstawie cesji wierzytelności z dnia [...] kwietnia 2019 r. od poprzedniego wierzyciela, a podstawą przetwarzania danych było art. 6 ust. 1 lit. f RODO (prawnie uzasadniony interes Funduszu w dochodzeniu wierzytelności). Spółka przetwarzała dane na podstawie umowy powierzenia od Funduszu. Organ podkreślił, że nie badał kwestii istnienia wierzytelności, gdyż leży to poza jego kompetencjami i należy do sądów powszechnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd uznał, że cesja wierzytelności jest legalna i wiąże się z przekazaniem danych osobowych dłużnika, a Fundusz stał się administratorem tych danych w celu windykacji. Podkreślono, że dopuszczalność przelewu wierzytelności nie wymaga zgody dłużnika. Sąd stwierdził, że przetwarzanie danych osobowych skarżącego nie narusza jego praw i wolności, a ewentualne kwestionowanie istnienia długu powinno być kierowane do sądu cywilnego. Dodatkowo, sąd zauważył, że dane skarżącego nie są już przetwarzane w celach windykacyjnych, a jedynie w związku z postępowaniem przed organem nadzorczym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przetwarzanie danych osobowych dłużnika przez nabywcę wierzytelności na podstawie cesji jest legalne, jeśli opiera się na prawnie uzasadnionym interesie administratora (windykacja) i jest zgodne z RODO, a kwestie istnienia zadłużenia należą do kompetencji sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cesja wierzytelności jest legalna i wiąże się z przekazaniem danych osobowych dłużnika, co uzasadnia ich przetwarzanie przez nabywcę w celu windykacji na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Podkreślono, że sąd administracyjny nie bada istnienia zadłużenia, a jedynie legalność przetwarzania danych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
RODO art. 6 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Przetwarzanie danych osobowych jest zgodne z prawem, gdy jest niezbędne do realizacji prawnie uzasadnionego interesu administratora, o ile nadrzędne nie są interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
RODO art. 28 § 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Reguluje powierzenie przetwarzania danych osobowych podmiotowi przetwarzającemu.
RODO art. 58 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
k.p.a. art. 104 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.d.o. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych
u.o.d.o. art. 7 § 2
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych
k.c. art. 509 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Dotyczy przelewu wierzytelności.
k.c. art. 509 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa.
k.c. art. 66
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Dotyczy oferty zawarcia umowy, w tym oferty sprzedaży wierzytelności.
u.f. art. 193
Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przetwarzanie danych osobowych przez fundusz inwestycyjny na podstawie cesji wierzytelności jest zgodne z prawem, jeśli służy celom windykacyjnym i opiera się na prawnie uzasadnionym interesie administratora (art. 6 ust. 1 lit. f RODO). Kwestie istnienia lub nieistnienia zadłużenia należą do kompetencji sądów powszechnych, a nie organu ochrony danych osobowych. Cesja wierzytelności jest dopuszczalna i nie wymaga zgody dłużnika, a wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w tym prawo do przetwarzania danych osobowych dłużnika.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego, że przetwarzanie danych osobowych przez fundusz i spółkę windykacyjną było nielegalne i służyło wyłudzeniu świadczenia pieniężnego, została odrzucona. Żądanie skarżącego nakazania podmiotom zaprzestania wezwań do zapłaty bez uprzedniej weryfikacji sądowej zostało uznane za wykraczające poza kompetencje organu ochrony danych.
Godne uwagi sformułowania
Są to bowiem sprawy cywilne i powinny być rozpoznawane w postępowaniach prowadzonych przez sądy powszechne. Jeżeli skarżący kwestionuje istnienie zadłużenia, może wystąpić ze stosownym powództwem do sądu cywilnego. Rolą Prezesa UODO nie jest rozstrzyganie sporów, wynikających z umów, czy też sporów co do istnienia wierzytelności. Cesja wierzytelności wiąże się z uprawnieniem do przekazania nabywcy danych osobowych dłużnika umożliwiających podjęcie względem niego stosowanych działań zmierzających do odzyskania należności. Dłużnicy, którzy popadają w zwłokę w spełnianiu zobowiązania, muszą liczyć się z ograniczeniem ich prawa do prywatności ze względu na roszczenia dochodzone przez wierzyciela.
Skład orzekający
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Szmydt
członek
Andrzej Góraj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie legalności przetwarzania danych osobowych przez nabywców wierzytelności na podstawie cesji, rozgraniczenie kompetencji organu ochrony danych i sądów powszechnych w sprawach cywilnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów RODO w kontekście cesji wierzytelności. Nie rozstrzyga ostatecznie kwestii istnienia lub nieistnienia długu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu windykacji i ochrony danych osobowych, pokazując, jak sądy rozgraniczają kompetencje organów administracji i sądów cywilnych w takich przypadkach.
“Czy windykatorzy mogą bezkarnie przetwarzać Twoje dane? Sąd wyjaśnia granice RODO.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 938/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-11-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący sprawozdawca/ Andrzej Góraj Tomasz Szmydt Symbol z opisem 647 Sprawy związane z ochroną danych osobowych Hasła tematyczne Ochrona danych osobowych Skarżony organ Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1360 509 par. 2 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Andrzej Góraj, , Protokolant referent stażysta Natalia Grzelak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku oddala skargę Uzasadnienie Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga A. J. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych nr [...]z dnia [...] marca 2023 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: A. J, (zwany dalej: wnioskodawca, skarżący), wniósł do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej: Prezesa UODO, organ), skargę na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej: Spółka), [...] Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w W. (zwana dalej: TFI) oraz [...] (zwany dalej: Fundusz) reprezentowany przez [...] polegające na przetwarzaniu przez Spółkę, [...] Fundusz danych osobowych skarżącego bez podstawy prawnej. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż [...] Fundusz i Spółka dysponują jego danymi osobowymi w celu wyłudzenia nienależnego (a przynajmniej niezweryfikowanego) świadczenia pieniężnego, bez zważania na jego jednoznaczne i wielokrotnie powtarzanie oświadczenia o braku zadłużenia (braku podstaw roszczenia) i wbrew jego żądaniu usunięcia danych i zakazu ich obrotem. Wobec tego skarżący wniósł o: stwierdzenie naruszenia przez ww. podmioty na jego szkodę prawa o ochronie danych osobowych, nałożenia na ww. podmioty odpowiednich kar, nakazanie ww. podmiotom ograniczenia przetwarzania jego danych osobowych wyłącznie do postępowań sądowych, zaprzestania jakichkolwiek wezwań do zapłaty bez uprzedniej weryfikacji zasadności roszczenia uzyskanej na drodze postępowania sądowego i ograniczenia dostępu do jego danych osobowych wyłącznie dla koniecznych osób, które będą zaangażowane w postępowanie sądowe. Decyzją znak [...]z dnia [...] marca 2023 r. Prezes UODO, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, zwana dalej: k.p.a.), w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2019 r. poz. 1781 ze zm., zwana dalej: u.o.d.o.) oraz art. 6 ust. 1 lit. f oraz art. 58 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35, zwane dalej: rozporządzeniem 2016/679), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi wnioskodawcy, orzekł o odmowie uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujące ustalenia stanu faktycznego sprawy. Według wyjaśnień Funduszu, Fundusz pozyskał dane osobowe skarżącego na podstawie cesji wierzytelności, zawartej w dniu [...] kwietnia 2019 r. z poprzednim wierzycielem wnioskodawcy tj. [...] . Roszczenie dotyczyło umowy z dnia [...] maja 2016 r. zawartej z pierwotnym wierzycielem skarżącego tj. [...] S.A. Fundusz przetwarza dane osobowe skarżącego w zakresie imienia, nazwiska, danych adresowych, danych kontaktowych, numeru PESEL, danych pozyskanych w trakcie procesu sądowego oraz danych dotyczących zadłużenia. Podstawą przetwarzania danych osobowych skarżącego jest art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. oraz art. 193 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 1523 ze zm., zwaną dalej: u.f.). Według wyjaśnień Spółki, Spółka pozyskała i przetwarza dane osobowe skarżącego w zakresie imienia, nazwiska, danych adresowych, danych kontaktowych, numeru PESEL, danych pozyskanych w trakcie procesu sądowego oraz danych dotyczących zadłużenia, które zostały przekazane przez Fundusz na podstawie umowy dotyczącej zarządzania sekurytyzowanymi wierzytelnościami z dnia [...] kwietnia 2019 r. w celu dochodzenia wierzytelności na rzecz Funduszu oraz na podstawie umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych z dnia [...] kwietnia 2019 r. Zgodnie z wyjaśnieniami Funduszu i Spółki, po ponownym przeanalizowaniu sprawy oraz wobec podnoszonych zarzutów przedawnienia roszczenia, dane osobowe skarżącego zostały usunięte z systemu windykacyjnego Spółki. Dane osobowe skarżącego będą wciąż przetwarzane przez Fundusz w zachowanej korespondencji z Urzędem Ochrony Danych Osobowych celem wykazania faktu skutecznego prowadzenia korespondencji w sprawie skarżącego. Prezes UUODO wskazał, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonał jedynie oceny legalności przetwarzania danych osobowych wnioskodawcy przez Spółkę i Fundusz, reprezentowany przez [...] natomiast nie badał kwestii istnienia lub nieistnienia wierzytelności ani słuszności i zakresu roszczeń zgłaszanych przez te podmioty wobec skarżącego. Zagadnienie to pozostaje poza kompetencjami Prezesa UODO. Takie sprawy są sprawami cywilnymi i powinny być rozpatrywane w postępowaniach prowadzonych przez sądy powszechne. Jeżeli skarżący kwestionuje istnienie zadłużenia, może wystąpić ze stosownym powództwem do sądu cywilnego. Rolą Prezesa UODO nie jest rozstrzyganie sporów, wynikających z umów, czy też sporów co do istnienia wierzytelności. Skarga dotyczy w istocie zasadności prowadzenia wobec skarżącego czynności windykacyjnych, niemniej jednak organ może ocenić wyłącznie proces przetwarzania danych osobowych z tym związany. Oceniając materiał dowodowy i ustalenia stanu faktycznego sprawy w kontekście przepisów obowiązujących w tym zakresie (z art. 1, art. 189 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm., zwana dalej: k.p.c., art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 1 lit. f, art. 28 ust. 3 rozporządzenia 2016/679, motyw 47 rozporządzenia 2016/679, art. 509 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm., zwana dalej: k.c.) organ wskazał, że Fundusz pozyskał dane skarżącego na podstawie umowy cesji wierzytelności, zawartej w dniu [...] kwietnia 2019 r. z poprzednim wierzycielem skarżącego tj. [...] Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty, obejmującej wierzytelność dotyczącą umowy zawartej z pierwotnym wierzycielem skarżącego tj. [...] S.A. Dane osobowe skarżącego w zakresie imienia, nazwiska, danych adresowych, danych kontaktowych, numeru PESEL, danych pozyskanych w trakcie procesu sądowego oraz danych dotyczących zadłużenia zostały pozyskane przez Fundusz w celu dochodzenia roszczeń. Cesja wierzytelności wiąże się z uprawnieniem do przekazania nabywcy danych osobowych dłużnika umożliwiających podjęcie względem niego stosowanych działań zmierzających do odzyskania należności. Dopuszczalność przelewu wierzytelności nie podlegała ograniczeniom umownym ani ustawowym. Nie była również wymagana zgoda skarżącego na przelew wierzytelności. Wobec powyższego Fundusz reprezentowany przez [...] na podstawie powyższej umowy, stał się administratorem przekazanych danych osobowych skarżącego, przetwarzając je w celu windykacji nabytych należności, co znajdowało oparcie w art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia 2016/679, dla realizacji celów wynikających z prawnie uzasadnionego interesu Funduszu (działań windykacyjnych), oraz art. 193 u.f. Następnie Fundusz powierzył przetwarzanie danych Spółce, w oparciu o art. 28 ust. 3 rozporządzenia 2016/679. Ustalono, że Spółka przetwarzała dane osobowe wnioskodawcy jako podmiot przetwarzający dane w imieniu Funduszu, który wciąż pozostawał ich wyłącznym administratorem w oparciu o umowę powierzenia zawartą w dniu [...] kwietnia 2019 r. Powierzenie przetwarzania danych osobowych wnioskodawcy Spółce nastąpiło w sposób legalny, w oparciu o art. 28 ust. 3 i nie wymagało uprzedniego uzyskania zgody skarżącego. Organ stwierdził, że materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie wykazał, że obecnie dane osobowe skarżącego nie są przetwarzane w celach windykacyjnych. Obecnie Fundusz przetwarza dane osobowe skarżącego w związku z niniejszym postępowaniem prowadzonym przez organ nadzorczy. Dane osobowe mogą być przetwarzane przez okres niezbędny do realizacji celu, zatem zakończenie postępowania administracyjnego powoduje wygaśnięcie tego celu przetwarzania. Odnosząc się do wniosku skarżącego dotyczącego nałożenia na [...] Fundusz i Spółkę administracyjnej kary pieniężnej organ wyjaśnił, że decyzję w powyższym zakresie podejmuje Prezes UODO, analizując indywidualnie każdy przypadek. Nałożenie kary nie następuje na wniosek, gdyż należy do autonomicznych kompetencji organu właściwego do spraw ochrony danych osobowych. Ocena dokonywana przez Prezesa UODO w każdym przypadku służy zbadaniu zasadności skierowania pod adresem określonego podmiotu nakazu, odpowiadającego dyspozycji art. 58 ust. 2 rozporządzenia 2016/679, służącego przywróceniu stanu zgodnego z prawem w procesie przetwarzania danych - jest więc ona uzasadniona i potrzebna tylko o tyle, o ile nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych istnieją. W ocenie Prezesa UODO nie ma podstaw do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie takie nieprawidłowości istnieją. Przetwarzanie danych osobowych wnioskodawcy przez Fundusz, reprezentowany przez [...] następowało zgodnie z prawem i znajdowało oparcie w przesłance określonej w art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia 2016/679. Ponadto Spółka przetwarzała dane osobowe skarżącego zgodnie z art. 28 ust. 3 rozporządzenia 2016/679, działając jako podmiot przetwarzający te dane w imieniu Funduszu, będącego ich administratorem. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, że doszło do nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącego przez ww. podmioty. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o jej uwzględnienie. Skarżący podał, że oddalając wniesioną przez niego skargę Prezes UODO w oczywisty sposób zanegował sens istnienia przepisów o ochronie danych osobowych w zakresie ich podstawowych zasad. Organ uległ podstępnej argumentacji o zaistnieniu podstaw do przetwarzania danych osobowych z mocy art. 509 k.c. Świadczy to o nierozróżnianiu przez Prezesa UODO instytucji pierwotnej kreacji wierzytelności od jej przelewu (cesji). Na skutek takich jak zakwestionowana decyzji Prezesa UODO, firmy zajmujące się w Polsce windykowaniem wierzytelności uzyskują swoistą ochronę działania bezprawnego, polegającego na wymuszaniu zapłaty niezweryfikowanych wierzytelności metodą ustawicznego nękania wezwaniami do zapłaty, gdy osoba poddawana takim praktykom nie zaprzeczyła istnieniu wierzytelności. Jednoznaczne zaprzeczenie i żądanie sądowej weryfikacji powinno wykluczyć dalsze uprawnienie do prób uzyskania zapłaty i wykluczyć też dalsze przetwarzanie danych osobowych w kontekście przypisywania komuś nieuregulowanego zadłużenia. Podał, że uwzględnienie skargi leży w interesie nie tylko jego, ale też w interesie publicznym (społecznym) z uwagi na skalę niezweryfikowanych dążeń firm windykacyjnych, które niejednokrotnie uzyskują zapłatę mimo braku do tego podstaw. Proceder ten może być ukrócony, gdy podstawy posiadania czyichś danych osobowych w kontekście zadłużenia będą musiały być odpowiednio zweryfikowane w przypadku, gdy osoba poddana takiej praktyce zaprzeczy istnieniu długu. Administrator danych osobowych w wypadku zaprzeczenia istnienia przypisywanej komuś wierzytelności powinien mieć obowiązek odpowiedniego potwierdzenia istnienia wierzytelności, w szczególności przed sądem, bowiem tylko takie potwierdzenie może pozostawać w zgodzie z wymogami wynikającymi z art. 5 ust. 1 a-b rozporządzenia [...]. Ewentualność "potwierdzenia" przez administratora danych osobowych istnienia wierzytelności w drodze zapytania skierowanego do zbywcy, nie spełnia zasady wynikającej z tego przepisu wobec braku w takiej sytuacji obiektywnego weryfikatora. Także obciążanie osoby, której dane dotyczą obowiązkiem, aby musiała sama wystąpić do sądu o ustalenie nieistnienia wierzytelności, nie może być w świetle zasad ochrony danych osobowych uznawana za konieczny wymóg. Zdaniem skarżącego złożona przez niego skarga jest zasadna, a jej uwzględnienie może ukrócić zupełnie bezzasadne przetwarzanie danych osobowych w kontekście przypisywania komukolwiek niezweryfikowanych, rzekomych długów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację tożsamą z zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, zwana dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga podlegała oddaleniu, gdyż kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja jest prawidłowa. Fundusz pozyskał dane osobowe skarżącego na podstawie cesji wierzytelności, zawartej w dniu [...] kwietnia 2019 r. z poprzednim wierzycielem wnioskodawcy tj. [...] Niestandaryzowanym Sekurytyzacyjnym Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym. Roszczenie dotyczyło umowy z dnia [...] maja 2016 r. zawartej z pierwotnym wierzycielem skarżącego tj. [...] S.A. Fundusz przetwarzał dane osobowe skarżącego w zakresie imienia, nazwiska, danych adresowych, danych kontaktowych, numeru PESEL, danych pozyskanych w trakcie procesu sądowego oraz danych dotyczących zadłużenia. Podstawą przetwarzania danych osobowych skarżącego jest art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. oraz art. 193 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 1523 ze zm., zwaną dalej: u.f.). Spółka pozyskała i przetwarzała dane osobowe skarżącego w zakresie imienia, nazwiska, danych adresowych, danych kontaktowych, numeru PESEL, danych pozyskanych w trakcie procesu sądowego oraz danych dotyczących zadłużenia, które zostały przekazane przez Fundusz na podstawie umowy dotyczącej zarządzania sekurytyzowanymi wierzytelnościami z dnia [...] kwietnia 2019 r. w celu dochodzenia wierzytelności na rzecz Funduszu oraz na podstawie umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych z dnia [...] kwietnia 2019 r. W dacie wydania zaskarżonej decyzji, dane osobowe skarżącego zostały usunięte z systemu windykacyjnego Spółki. Dane osobowe skarżącego są przetwarzane przez Fundusz w zachowanej korespondencji z Urzędem Ochrony Danych Osobowych celem wykazania faktu skutecznego prowadzenia korespondencji w sprawie skarżącego. W opisanym stanie faktycznym prawidłowo Prezes UUODO uznał, że jego zadaniem była tylko ocena legalności przetwarzania danych osobowych wnioskodawcy przez Spółkę i Fundusz, reprezentowany przez [...] Prawdą jest, że poza zakresem kompetencji organu było istnienie lub nieistnienie wierzytelności oraz ewentualna słuszność i zakres roszczeń zgłaszanych przez te podmioty wobec skarżącego. Są to bowiem sprawy cywilne i powinny być rozpoznawane w postępowaniach przed sądami powszechnymi. Jeżeli skarżący kwestionuje istnienie zadłużenia, może wystąpić ze stosownym powództwem do sądu cywilnego. Sąd podziela konkluzję organu, że skarga dotyczy w istocie zasadności prowadzenia wobec skarżącego czynności windykacyjnych, podczas gdy organ może ocenić wyłącznie proces przetwarzania danych osobowych z tym związany. Prawidłowe są w tym kontekście ustalenia organu, że Fundusz pozyskał dane skarżącego na podstawie umowy cesji wierzytelności, zawartej w dniu [...] kwietnia 2019 r. z poprzednim wierzycielem skarżącego tj. [...], obejmującej wierzytelność dotyczącą umowy zawartej z pierwotnym wierzycielem skarżącego tj. [...] S.A. Dane osobowe skarżącego w zakresie imienia, nazwiska, danych adresowych, danych kontaktowych, numeru PESEL, danych pozyskanych w trakcie procesu sądowego oraz danych dotyczących zadłużenia zostały pozyskane przez Fundusz w celu dochodzenia roszczeń. Cesja wierzytelności wiąże się z uprawnieniem do przekazania nabywcy danych osobowych dłużnika, umożliwiających podjęcie względem niego stosowanych działań zmierzających do odzyskania należności. Dopuszczalność przelewu wierzytelności nie podlegała ograniczeniom umownym ani ustawowym. Nie była również wymagana zgoda skarżącego na przelew wierzytelności. Z tych przyczyn Fundusz reprezentowany przez [...] stał się administratorem przekazanych danych osobowych skarżącego, przetwarzając je w celu windykacji nabytych należności, co znajdowało oparcie w art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia 2016/679, dla realizacji celów wynikających z prawnie uzasadnionego interesu Funduszu (działań windykacyjnych), oraz art. 193 u.f. Następnie Fundusz powierzył przetwarzanie danych Spółce, w oparciu o art. 28 ust. 3 rozporządzenia 2016/679. Spółka przetwarzała dane osobowe wnioskodawcy jako podmiot przetwarzający dane w imieniu Funduszu, który wciąż pozostawał ich wyłącznym administratorem w oparciu o umowę powierzenia zawartą w dniu [...] kwietnia 2019 r. Powierzenie przetwarzania danych osobowych wnioskodawcy Spółce nastąpiło w sposób legalny, w oparciu o art. 28 ust. 3 i nie wymagało uprzedniego uzyskania zgody skarżącego. Jak trafnie powołał organ w uzasadnieniu decyzji, w uzasadnieniu wyroku z dnia [...], Naczelny Sąd Administracyjny za prawnie usprawiedliwiony cel przetwarzania danych osobowych, może być oparty także na przepisach prawa cywilnego. Za taki prawnie usprawiedliwiony cel sama ustawa uznaje dochodzenie roszczeń o cywilnym charakterze. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zauważa się, że dokonanie przelewu wierzytelności nierozerwalnie związane jest z przekazaniem danych osobowych dłużnika. Zgodnie z art. 509 § 2 k.c. wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, a więc i prawo do dysponowania danymi osobowymi dłużnika w celu realizacji długu. Nabywca wierzytelności, poprzez dokonaną czynność cywilnoprawną, staje się samoistnym posiadaczem danych osobowych dłużnika. Staje się zatem administratorem danych osobowych i przetwarza dane osobowe na własny rachunek i ryzyko. Korzysta z takich samych praw i obowiązków w zakresie przetwarzania danych osobowych, jakie przysługiwały poprzedniemu administratorowi danych. Zbycie wierzytelności jest działaniem, mieszczącym się w pojęciu dochodzenia roszczeń. Prawnie usprawiedliwiony cel administratora danych osobowych, zezwalający na ich przetwarzanie, znajduje oparcie w przepisie art. 66 k.c., odnoszącym się do oferty zawarcia umowy. Oferta sprzedaży wierzytelności musi zawierać istotne postanowienia umowy, co m.in. oznacza, że wierzytelność musi być skonkretyzowana. W sprawie niniejszej przetwarzanie danych osobowych skarżącego nie narusza jego praw i wolności. Rozstrzygając o legalności przetwarzania danych osobowych, trzeba każdorazowo znaleźć równowagę między prawami i wolnościami jednostki a prawnie usprawiedliwionym interesem osoby trzeciej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31.05.2012, II SA/Wa 2367/11 oraz powołany w nim Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 lutego 2008 r., VI ACa 897/07, Lex nr 434473). W orzecznictwie podkreśla się, że ochrona dóbr jednych podmiotów nie może odbywać się kosztem naruszenia praw innych, co można pośrednio bądź bezpośrednio wywieść z wielu przepisów Konstytucji RP (art. 2, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 83) (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 września 2005 r., II SA/Wa 1443/05, Lex nr 204649). Dłużnicy, którzy popadają w zwłokę w spełnianiu zobowiązania, muszą liczyć się z ograniczeniem ich prawa do prywatności ze względu na roszczenia dochodzone przez wierzyciela. Jeżeli zdaniem skarżącego nie ciąży na nim żaden dług wobec uczestników postępowania, może wystąpić do sądu powszechnego z powództwem o ustalenie nieistnienia zobowiązania. Nie może jednak zwolnić się ze zobowiązania poprzez wystąpienie do organu z wnioskiem o ochronę swoich danych osobowych. Gdyby bowiem każdy przypadek przetwarzania danych osobowych dłużnika (lub osoby za takowego uznanej) uznać za godzący w jego prawa i wolności, to doszłoby do nieusprawiedliwionej ochrony podmiotów niewywiązujących się ze swoich zobowiązań poprzez korzystanie przez nie z drogi postępowania administracyjnego przez PUODO. Z tych przyczyn Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto Sąd wziął pod uwagę, że obecnie dane osobowe skarżącego nie są przetwarzane w celach windykacyjnych; lecz Fundusz przetwarza dane osobowe skarżącego w związku z niniejszym postępowaniem. Dane osobowe mogą być przetwarzane przez okres niezbędny do realizacji celu, zatem zakończenie postępowania administracyjnego spowoduje wygaśnięcie tego celu przetwarzania. Nie zmienia tej oceny twierdzenie skarżącego, że "w interesie społecznym jest, aby administrator danych osobowych potwierdzał istnienie wierzytelności", gdyż kwestia ta znajduje się poza kognicją zarówno organu, jak i sądu administracyjnego. Weryfikacja istnienia wierzytelności należy do drogi sądowej przed sądami powszechnymi. Uznanie skargi za bezzasadną co do meritum, czyli brak nieprawidłowości w przetwarzaniu danych osobowych skarżącego, implikuje wniosek o zbędności odnoszenia się do wniosku skarżącego o nałożenie na [...] Fundusz i Spółkę administracyjnej kary pieniężnej. Skoro bowiem istniały podstawy do przetwarzania danych, kara nie może zostać nałożona. Mając to na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI