II SA/Wa 934/20

II SA/Wa 934/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Marcinkowska
Joanna Kube /przewodniczący/
Tomasz Szmydt /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 6314/21 - Wyrok NSA z 2023-05-30
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 360
art. 41 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
M. M. wniósł skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2020r. nr [...] utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2019r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2020r., poz. 360).
Komendant Powiatowy Policji w [...] wnioskiem z dnia [...] października 2019 r. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o zwolnienie M. M. - wówczas referenta [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W uzasadnieniu wniosku Komendant Powiatowy Policji w [...] wskazał między innymi, iż M. M., pełni służbę w Policji od dnia [...] lipca 2012r., natomiast od dnia [...] lipca 2016 r. zajmuje stanowisko referenta [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...]. W związku z pojawieniem się w przestrzeni publicznej informacji dotyczących wykonania przez funkcjonariuszy Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] fotografii osób będących w dyspozycji Policji w sposób uwłaczający ich godności, które zostały następnie przez nich między sobą udostępnione, Komendant Powiatowy Policji w [...] polecił przeprowadzić czynności wyjaśniające.
Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy pozwolił ustalić, iż M. M. w dniu [...] czerwca 2019 r., umieścił na komunikatorze "Messenger" wykonaną przez siebie fotografię Pani A. D. i Pana S. O., bez ich wiedzy i zgody, którzy pozostawali wówczas pod nadzorem Policji.
Komendant Powiatowy Policji w [...] wskazał tym samym, że M. M. swoim zachowaniem nie dopełnił obowiązku poszanowania godności ludzkiej i ochrony praw człowieka, gdyż wykonana fotografia naruszała godność A. D. i Pana S. O. W ocenie organu wnioskującego, wymieniony naruszył tym samym dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji i w związku z § 4 pkt 2 i § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta, co w pełni uzasadnia zwolnienie go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Pismem z dnia [...] października 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zawiadomił M. M. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a także pouczył go o przysługujących mu uprawnieniach strony tego postępowania.
Ponadto realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z dnia [...] października 2019 r. organ wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Województwa [...] z prośbą o wyrażenie opinii w przedmiocie zwolnienia Pana M. M. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Pismem z dnia [...] października 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwrócił się z prośbą do Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] o udzielenie informacji o stanie prowadzonego postępowania przygotowawczego - sygn. [...] oraz o udostępnienie kserokopii protokołów przesłuchania w charakterze świadka M. M.
Prokurator Rejonowy [...] pismem z dnia [...] października 2019 r. poinformował Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], że postępowanie przygotowawcze o sygn. [...] prowadzone jest w fazie in rem. Ponadto prokuratura przekazała organowi I instancji kopię protokołu przesłuchania M. M.
Pismem z dnia [...] października 2019 r. M. M. zwrócił się do organu I instancji o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania A. D., Pana S. O. i policjantów [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] oraz dołączenia do akt postępowania informacji za okres dwóch ostatnich lat, dotyczących udziału w zatrzymywaniu A. D. i Pana S. O. oraz wszystkich protokołów zatrzymania do wytrzeźwienia, które były sporządzane w stosunku do wymienionych. Do przedmiotowego pisma M. M. dołączył również oświadczenia A. D. i S. O. z dnia [...] października 2019 r.
Organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2019 r. odmówił uwzględnienia żądania strony w sprawie przeprowadzenia dowodów, o których mowa we wniosku z dnia [...] października 2019 r. Akta niniejszego postępowania zawierają również kopie protokołów przesłuchania osób obwinionych i świadków w postępowaniu dyscyplinarnym o sygn. akt [...] oraz kopię materiałów prasowych.
Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust, 1 i art. 43 ust. 3 ustawy o Policji w dniu [...] listopada 2019 r. wydał rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu M. M. ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2019 r. ze względu na ważny interes służby. Decyzji tej, zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., został nadany rygor natychmiastowej
W dniu [...] listopada 2019 r., działający w imieniu M. M., adwokat P. G., złożył odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2019 r.
Zaskarżonej decyzji pełnomocnik strony zarzucił:
1. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez przyjęcie, jako podstawy "wydalenia" ze służby przesłanki "ważnego interesu służby", w sytuacji, gdy okoliczności stanu faktycznego, w tym w szczególności fakty wykonania fotografii na użytek zamkniętej grupy funkcjonariuszy i w celu udokumentowania zagrożeń wynikających z realizacji zadań służbowych, uzyskanie zgody na wykorzystanie fotografii i fakt, iż jej publiczne rozpowszechnianie nastąpiło przez osoby trzecie - nie pozwalają na przyjęcie, że zwolnienia funkcjonariusza wymaga interes służby;
2. naruszenie art. 78 k.p.a., poprzez niedopuszczenie dowodów z zeznań świadków oraz dowodów w postaci oświadczeń pokrzywdzonych;
3. naruszenie art. 7 i 8 k.p.a., poprzez załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego oraz nieuwzględnienie przez organ zasady proporcjonalności i bezstronności;
4. naruszenie art. 108 § 1 k.p.a., poprzez bezzasadne zastosowanie i nadanie rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności.
Mając na uwadze powyższe pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uchylenie nadanego jej rygoru natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony stwierdził, iż organ wydał jedynie arbitralną decyzję, nie badając szczegółowo jej okoliczności, a nadto kierował się jedynie medialnym charakterem sprawy. Zwrócił uwagę na wyjaśnienia M. M., który swoje zachowanie uzasadniał tym, iż wykonał fotografię pokrzywdzonej, aby się zabezpieczyć przed ewentualnymi pomówieniami. Ponadto zaznaczył, iż sami pokrzywdzeni nie odebrali faktu sfotografowania ich jako czynności zmierzającej do naruszenia ich godności osobistej, nadto wyrazili oni ustną zgodę na utrwalenie, edytowanie, a następnie udostępnienie ich wizerunku i zachowania w związku z wykonywaniem wobec nich czynności służbowych przez interweniujących policjantów. Pełnomocnik strony zwrócił również uwagę na to, iż to nie działania M. M. doprowadziły do rozpowszechnienia fotografii w przestrzeni publicznej.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji w trybie samokontroli. Wniesione odwołanie przesłał do rozpatrzenia Komendantowi Głównemu Policji z wnioskiem o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w [...] pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. przedstawił swoje stanowisko, w którym wskazał, iż w ocenie organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów zwolnienie M. M. ze służby jest karą niewspółmierną do zarzucanego czynu, w związku z czym wniósł o pozostawienie go w służbie.
Komendanta Głównego Policji rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2020r. nr [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2019r.
Organ odwoławczy wskazał, iż zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 426/99). Ponadto, przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Ustawodawca wyposażył zatem organ w tzw. luz decyzyjny, który umożliwia mu konkretyzację norm zawartych w przepisach prawa, które stanowią klauzulę generalną. Jednakże, jak wskazano wyżej, subsumcja norm zawierających pojęcia niedookreślone musi być dokonana w oparciu o studium konkretnego przypadku.
Organ wskazał, iż w stosunku do M. M. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał postanowienie z dnia [...] października 2019 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, w którym przedstawił mu zarzuty o następującej treści:
1. w dniu [...] czerwca 2019 r. jako funkcjonariusz [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że umieścił na komunikatorze "Messenger" wcześniej wykonaną przez siebie fotografie A. D. i S. O. - osób pozostających pod nadzorem Policji, bez ich zgody oraz nie dopełnił obowiązku poszanowania godności ludzkiej i ochrony praw człowieka w ten sposób, że wykonane fotografie naruszyły godność A. D. i S. O., czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z art. 132 ust. 3 pkt 3 i w związku z § 4 pkt 2 i § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta".
2. w dniu [...] czerwca 2019 r. będąc zobowiązanym do poszanowania godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka naruszył zasady etyki zawodowej w ten sposób, że pod fotografiami A. D. i S. O. umieszczonymi na komunikatorze "Messenger" zamieścił komentarze naruszające ich godność, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z § 2 i § 4 pkt 2 i § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. W sprawie zasad etyki zawodowej policjanta. Zgodnie natomiast z treścią § 1 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r., Nr 1, poz. 3), zasady etyki zawodowej policjanta wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta.
Obowiązkiem policjanta jest natomiast przestrzeganie tych zasad. W sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji (§ 2 załącznika do cyt. zarządzenia). Ponadto policjant we wszystkich swoich działaniach ma obowiązek poszanowania godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka, wyrażający się w szczególności w zakazie inicjowania, stosowania i tolerowania tortur bądź nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania (§ 4 pkt 2 załącznika do cyt. zarządzenia), a także powinien dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej (§ 23 załącznika do cyt. zarządzenia).
W ocenie organu zachowanie M. M. w dniu [...] czerwca 2019r. jest zaprzeczeniem etosu zawodu policjanta, który ma stać na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego. Spowodowało również podważenie zaufania do instytucji publicznej jaką jest Policja, ale przede wszystkim jednak stanowi jaskrawy przykład zachowania nielicującego z godnością i etosem zawodu policjanta. Całokształt okoliczności związanych z zachowaniem M. M. mającym miejsce w dniu [...] czerwca 2019 r. jednoznacznie wskazuje, że wymieniony nie posiada przymiotów niezbędnych do pozostania w szeregach Policji. Postawa moralna policjanta oceniana przez organy Policji przede wszystkim przez pryzmat jego zachowania w dniu [...] czerwca 2019 r. polegająca na zamieszczeniu na komunikatorze Messenger wykonanej fotografii osoby pozostającej w dyspozycji Policji, powoduje, że M. M. nie powinien pełnić służby jako funkcjonariusz Policji, a jego dalsze pozostawanie w służbie ewidentnie naruszałoby ważny interes służby.
Organ zwrócił również uwagę na późniejsze zachowanie M. M., w tym próby bagatelizowania swojego ewidentnie nagannego zachowania. W protokole przesłuchania obwinionego z dnia [...] października 2019 r. (k. 23-24 akt sprawy), policjant stwierdził między innymi, że zdjęcia S. O. wykonywał wielokrotnie wcześniej, na wypadek gdyby chciał go oskarżyć o przekroczenie uprawnień. Zaznaczył, iż utrwalanie wizerunku i dokumentowanie obrażeń powstałych u osób pozostających w dyspozycji Policji jest ściśle określone w przepisach postępowania karnego i wewnętrznych procedurach Policji. Czynność taką należy udokumentować zarówno w notatniku służbowym, ale również w dokumentacji procesowej (notatka urzędowa, protokół oględzin ciała) z wykorzystaniem służbowych nośników danych. W aktach sprawy (k. 35-37) znajdują się wydruki z komunikatora "Messenger", z których wynika, że policjanci (w tym M. M. - o czym sam mówi) na utworzonej grupie przekazywali sobie zdjęcia opatrzone komentarzami, które wprost uwłaczają godności osób znajdujących się na tych zdjęciach, jak chociażby: "[...]" - komentarz pod zdjęciem nieprzytomnej kobiety leżącej na podłodze, "[...]" - komentarz pod zdjęciem osoby z domalowanymi wąsami i okularami, czy też: "[...]" - komentarz pod zdjęciem osoby znajdującej się najprawdopodobniej w toalecie. M. M. w swoich zeznaniach z dnia [...] października 2019 r. stwierdził, że umieszczał komentarze wobec osób znajdujących się na zdjęciach, ale nie potrafił wyjaśnić dlaczego je umieszczał i co miały oznaczać. Bez znaczenia w omawianej sprawie jest to, który z komentarzy dodał M. M. Faktem jest natomiast, jak twierdzi sam policjant, że "grupa na Messengerze została założona wiosną" i na tej grupie policjanci, w tym również strona, zamieszczali zdjęcia osób pozostających w dyspozycji Policji, opatrując je ewidentnie karygodnymi komentarzami. Również fakt, iż to nie M. M. udostępnił omawiane zdjęcia środkom masowego przekazu, pozostaje bez znaczenia w zakresie oceny zachowania i postawy moralnej tego policjanta, który udostępniając wizerunek danej osoby na prywatnym komunikatorze, co najmniej mógł przewidywać, że zostanie on udostępniony, nie tylko innym osobom, ale również do mediów.
Organ wskazał, że zdarzenie z udziałem M. M. polegające na fotografowaniu, a następnie udostępnianiu na komunikatorze "Messenger" wizerunku osoby zatrzymanej było powszechnie komentowane w rożnych środkach masowego przekazu i spotkało się z negatywnym odbiorem społecznym. W tej sytuacji okoliczność ta ma istotne znaczenie, tym bardziej, że dane relacje w mediach bezsprzecznie łączono z konkretną jednostką Policji. Podkreślić przy tym należy, że nawet, gdyby sprawa nie miała "wydźwięku medialnego", to mając na uwadze jej okoliczności, nie byłoby to argumentem przemawiającym za pozostawieniem M. M. w służbie.
Organ odnosząc się do zarzutu pełnomocnika strony, że jedynie dopuszczenie dowodu z zeznań świadków oraz dowodu z dokumentów w postaci oświadczenia A. D. i S. O. pozwoliłoby stwierdzić okoliczności powstania zdjęć oraz to, czy osoby te wyrażały zgodę na ich wykonanie, czy sprzeciwiały się temu, należy zauważyć, że zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W omawianej sprawie nie sposób uznać, że dopuszczenie dowodów z zeznań fotografowanych osób (A. D. i S. O.) zmieniłoby dokonaną przez organ ocenę zachowania M. M. w kontekście możliwości dalszego pełnienia przez niego służby. Bezspornie zatem uznać należy, iż zgłoszony przez pełnomocnika strony wniosek dowodowy dotyczący przesłuchania określonych osób nie ma znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ zauważa, odnosząc się do zarzutów pełnomocnika dotyczących niezałączenia danych oświadczeń A. D. i S. O., że oświadczenia zostały załączone przez stronę do jej pisma z dnia [...] października 2019 r. Znajdują się zatem w aktach sprawy i jako jeden z dowodów podlegały ocenie organów Policji. Wskazać jedynie należy, że omawiane oświadczenia zostały sporządzone w dniu [...] października 2019 r. i jak wskazano w ich treści sporządzone w formie pisemnej "w związku z potrzebą zgłoszoną przez funkcjonariuszy". Oświadczenia te nie zmieniają jednak oceny organów w zakresie zachowania M. M., jego postawy moralnej jako funkcjonariusza oraz możliwości dalszego pełnienia służby. Wskazuje, że zasada prawdy materialnej panująca w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji zorientowana jest w odmiennym kierunku, niż ma to miejsce w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawie o wykroczenie czy też w postępowaniu dyscyplinarnym. Celem, w tym przypadku, jest bowiem wyłącznie ustalenie czy dane okoliczności, w których uczestniczył policjant albo które są z nim immanentnie związane, zagrażają dobru jakim jest ważny interes służby. Dobro służby stanowi bowiem granicę, w rozumieniu art. 7 k.pa, decyzji uznaniowych. Podjęte działania mające na celu ochronę tego dobra muszą mieć prymat przed partykularnym interesem policjanta. Okoliczności, o których mowa wyżej, nie muszą być dowiedzione na zasadach i w granicach określonych w wyżej wskazanych postępowaniach, ustalenie prawdy materialnej w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zmierza bowiem do potwierdzenia przesłanki wymienionej w tym przepisie, czego skutkiem jest zwolnienie policjanta ze służby w Policji.
M. M. wniósł skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2020r. nr [...] utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2019r.
Zaskarżył powyższą decyzję w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa:
- art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące zwolnieniem skarżącego ze służby - w sytuacji gdy stan faktyczny niniejszej sprawy, w tym okoliczność wykonania fotografii na użytek zamkniętej grupy funkcjonariuszy i w celu udokumentowania zagrożeń wynikających z realizacji zadań służbowych, uzyskanie zgody na wykorzystanie fotografii oraz fakt, że jej publiczne rozpowszechnienie nastąpiło przez osoby trzecie – nie pozwala na przyjęcie, iż wymaga tego interes służby.
- art. 7, art 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez przekroczenie granic uznania administracyjnego i podjęcie decyzji na skutek całkowicie dowolnej i wybiorczej oceny zgromadzonego materiału z uwzględnieniem okoliczności przemawiających jedynie na jego niekorzyść.
- art. 78 § 1 k.p.a., poprzez niedopuszczenie dowodu z zeznań świadków tj. A. D., S. O. oraz funkcjonariuszy [...] w sytuacji gdy jedynie te dowody umożliwiały poczynienie prawidłowym ustaleń faktycznych tj. miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
- 108 k.p.a poprzez jego bezzasadne zastosowanie i nadanie rozkazowi personalnemu rygorowi natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy nie jest to niezbędne ze względu na ochronę życia lub zdrowia ludzkiego ani dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami ani też ze względu na inny ważny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
- art. 7 k.p.a i art. 8 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego oraz nieuwzględnienie przez organ zasady proporcjonalności i bezstronności.
W oparciu o powyższe wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych.
Skarżący wskazuje, iż analizując zastosowany przez organ I instancji przepis odnieść się należy do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, z których organ wywodzi jego naruszenie. stosunku do pokrzywdzonych tj. A. D. i S. O. z uwagi na popełnianie przez nich wykroczenia w miejscach publicznych wielokrotnie stosowano postępowania mandatowe bądź kierowano do sądu wnioski o ukaranie. W dniu zdarzenia A. D. gwałtownie osunęła się uderzając głową o podłogę i do czasu przybycia lekarza pozostawiona była ona w pozycji leżącej. Miało to na celu pozostawienie jej z uwagi na doznany uraz w Szpitalu a nie w PDOZ. Z uwagi na to, iż sanitariusz wskazał, że tożsame zachowanie tj. samowolny upadek miał miejsce również kilka dni wcześniej - funkcjonariusz M. M. mając na uwadze już teraz dostrzegalną powtarzalność tego zachowania postanowił sfotografować jej zachowanie. Umieścił wykonaną fotografie na zamkniętej grupie do której dostęp mieli wyłącznie inni funkcjonariusze Policji. Nie był to jedyny sposób przekazania tej informacji innym funkcjonariuszom. M. M. informował również o nowym sposobie działania A. D. słownie w rozmowie – chcąc ostrzec policjantów przed nagłymi reakcjami kobiety. Zachowanie to miało jedynie na celu przygotowanie kolegów do tego czego mogą się spodziewać na kolejnych interwencjach z jej udziałem. Co istotne sama pokrzywdzona nie odebrała faktu sfotografowania jej jako czynności zmierzającej do naruszenie jej godności osobistej. Nadto wyraziła ona zgodę ustnie na utrwalenie, edytowanie a następnie udostępnienie jej wizerunku i zachowania w związku z wykonywaniem wobec niej czynności służbowych wobec funkcjonariuszy KPP w [...]. Pokrzywdzona wskazała również, że podczas wykonywanych czynności była w stanie upojenia alkoholowego, a jej zachowanie było irracjonalne i nieprzewidywalne. Pokrzywdzona oświadczyła również że usiłowała wówczas dokonać samookaleczenia oraz że wielokrotnie groziła funkcjonariuszom. Tożsame oświadczenie złożył drugi pokrzywdzony S. O. Niezrozumiałym zatem wydaje się uznanie zachowania funkcjonariuszy za przewinienie takiej wagi która uzasadniałaby rozwiązanie stosunku służbowego, w sytuacji gdy sami pokrzywdzeni nie czują się w jakikolwiek sposób pokrzywdzeni a wręcz przeciwnie z treści ich oświadczeń wynika, iż wyrazili oni zgodę na fotografowanie oraz przyznają, że dzięki interwencji funkcjonariuszy wielokrotnie uniknęli stanu zagrożenia życia i zdrowia.
Skarżący podkreśla, że to nie jego działania doprowadziły do rozpowszechnienia fotografii w przestrzeni publicznej. Wykonując fotografię nie spodziewał się on, że któryś z funkcjonariuszy użyję go do innych - niezgodnych z etosem służby celów. Tym bardziej, iż wielokrotnie na zamkniętej grupie inni funkcjonariusze zamieszczali rożne informację celem usprawnienia ich działań i nigdy żaden z członków grupy nie wykorzystał przekazywanych informacji do innych celów niż służbowe.
Komendant Główny Policji wnosił o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019r., poz.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga analizowana pod tym kątem podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżony rozkaz personalny został wydany zgodnie z prawem.
Stosownie do treści art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2016 r. poz. 1782 z późn. zm.), który stanowił materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, policjanta można zwolnić ze służby gdy wymaga tego ważny interes służby.
Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że użyte w powyżej cytowanym przepisie określenie "można zwolnić" oznacza, iż organ w tym zakresie podejmuje decyzję uznaniową, a samo zwolnienie ze służby ma charakter fakultatywny. Stąd też rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie tego przepisu powinno uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego, o czym mowa w ogólnej zasadzie procesowej zawartej w art. 7 k.p.a. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa tzw. wyrażeń nieostrych, jakim w niniejszej sprawie jest określenie "ważny interes służby". Przy zwolnieniu policjanta ze służby z powołaniem się na wskazany już wyżej przepis ustawy o Policji, organ powinien wobec tego uwzględnić okoliczności konkretnego przypadku, dotyczące zachowania się policjanta w służbie i w życiu prywatnym, bądź zdarzenia, które uniemożliwiają lub utrudniają pełnienie służby. Ponadto decyzja podejmowana w ramach uznania administracyjnego wprawdzie pozostaje pod kontrolą Sądu, to jednak - co należy zaakcentować - zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem badaniu podlega wyłącznie zgodność rozstrzygnięcia z prawem, bez wnikania w jego celowość. Z tego zatem względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami i to w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy przede wszystkim od ustalenia, czy w świetle odnośnych przepisów prawa materialnego stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony.
Organ ustalił, iż w stosunku do M. M. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał postanowienie z dnia [...] października 2019 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, w którym przedstawił mu zarzuty o następującej treści:
1. w dniu [...] czerwca 2019 r. jako funkcjonariusz [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że umieścił na komunikatorze "Messenger" wcześniej wykonaną przez siebie fotografie A. D. i S. O. - osób pozostających pod nadzorem Policji, bez ich zgody oraz nie dopełnił obowiązku poszanowania godności ludzkiej i ochrony praw człowieka w ten sposób, że wykonane fotografie naruszyły godność A. D. i S. O., czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z art. 132 ust. 3 pkt 3 i w związku z § 4 pkt 2 i § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta".
2. w dniu [...] czerwca 2019 r. będąc zobowiązanym do poszanowania godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka naruszył zasady etyki zawodowej w ten sposób, że pod fotografiami A. D. i S. O. umieszczonymi na komunikatorze "Messenger" zamieścił komentarze naruszające ich godność, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z § 2 i § 4 pkt 2 i § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. W sprawie zasad etyki zawodowej policjanta. Zgodnie natomiast z treścią § 1 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r., Nr 1, poz. 3), zasady etyki zawodowej policjanta wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta.
Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy pozwolił organowi ustalić, iż skarżący umieścił na komunikatorze "Messenger" wykonaną przez siebie fotografię A. D. i S. O. (osób pozostających pod nadzorem Policji). M. M. w swoich zeznaniach z dnia [...] października 2019 r. stwierdził, że umieszczał komentarze wobec osób znajdujących się na zdjęciach, ale nie potrafił wyjaśnić dlaczego je umieszczał i co miały oznaczać. Słusznie organ wskazał, iż bez znaczenia w omawianej sprawie jest to, który z komentarzy dodał M. M. Faktem jest natomiast, jak twierdzi sam policjant, że "grupa na Messengerze została założona wiosną" i na tej grupie policjanci, w tym również skarżący, zamieszczali zdjęcia osób pozostających w dyspozycji Policji, opatrując je ewidentnie karygodnymi komentarzami. Również fakt, iż to nie M. M. udostępnił omawiane zdjęcia środkom masowego przekazu, pozostaje bez znaczenia w zakresie oceny zachowania i postawy moralnej tego policjanta, który udostępniając wizerunek danej osoby na prywatnym komunikatorze, co najmniej mógł przewidywać, że zostanie on udostępniony, nie tylko innym osobom, ale również do mediów.
Należy przyznać racje organom, iż wykonanie przez funkcjonariusza Policji zdjęć osoby pozostającej pod nadzorem w sposób naruszający jej wizerunek i poza wszelką procedurą z pewnością stanowi czyn naganny, wyczerpujący znamiona naruszeń wskazanych w przywołanych wyżej przepisach. Skarżący nie zaprzeczał temu, iż wykonał zdjęcia A. D., zamieścił zdjęcia w komunikatorze i opatrzył komentarzami, wskazywał natomiast na okoliczności w jego ocenie wyłączjące tak negatywną ocenę czynów. Podnosił m.in., iż to nie on dopuścił do tego, iż zdjęcia zostały rozpowszechnione w mediach. Prawidłowo organ ocenił, iż dla przedmiotowego postępowania nie ma to zasadniczego znaczenia. Skarżący wykonał przedmiotowe zdjęcia, umieścił je w grupie znajomych, przy czym zdjęcia zostały opatrzone ośmieszającymi komentarzami. Trudno dopatrzeć się w tym sensownego działania zmierzającego do zapewnienie lepszego funkcjonowania jednostki terenowej skarżącego. Nie wspominając o tym, iż tego typu postępowania nie przewiduje żadna procedura określająca zasady działania jednostek Policji. Nie zmienia tej oceny oświadczenie, iż A. D. wyraziła zgodę na tego typu działanie, ze strony skarżącego. Nie jest w sprawie sporne, iż w chwili interwencji A. D. zachowywała się w sposób irracjonalny i wskazujący na brak możliwości świadomego działania. Wnioskowany przez skarżącego dowód w postaci odebrania zeznań od A. D. i S. O. nie mógł zmienić w tym zakresie oceny sprawy. Faktem obciążającym policjanta były bowiem okoliczności niezależne od wyniku tak przeprowadzonego dowodu. Skarżący wykonał zdjęcia osoby, której dotyczyła interwencja gdy ta znajdowała się w stanie wyłączającym świadome działanie, zamieścił te zdjęcia w tzw. grupie zamkniętej, zamieszczając jednocześnie prześmiewcze komentarze. Negatywna ocena czynu ani samych zdjęć nie budzi w ocenie Sądu żadnych wątpliwości.
Taka postawa z pewnością nie licuje z wizerunkiem Policjanta, sprzeniewierza się wartościom określonym w rocie ślubowania i zasługuje na napiętnowanie w formacji powołanej do sprawowania bezpieczeństwa i ochrony porządku publicznego. W oczach opinii publicznej nie jest bowiem wiarygodny funkcjonariusz, który pełniąc służbę egzekwuje przestrzeganie prawa od innych, a w stosunku do siebie norm prawnych i etycznych nie respektuje. W tym miejscu jeszcze raz należy zaakcentować, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Ten pogląd znajduje pełne uzasadnienie w przepisach ustawy o Policji, gdzie w art. 58 stanowi się, że każdy policjant jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania z której wynika powinność pilnego przestrzegania prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywania rozkazów i poleceń przełożonych, a także strzeżenie honoru i dobrego imienia służby oraz przestrzeganie zasad etyki zawodowej. Dlatego też policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji i w konsekwencji unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji. Negatywny wydźwięk tej sprawy podważa interes służby i godzi w dobre imię formacji i z tego powodu znajduje pełne uzasadnienie decyzja organu o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. Zatem należy podzielić stanowisko organu, że opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zdarzenia, odbierają skarżącemu rękojmię niezbędną do wykonywania obowiązków funkcjonariusza Policji, ponieważ trudno sobie wyobrazić, aby osoba nierespektująca norm prawnych i etycznych, mogła skutecznie pilnować przestrzegania przepisów prawa. Podkreślić bowiem należy, że sprawne działanie Policji opiera się na zaufaniu społecznym, podbudowanym szczególnymi wymogami, jakim musi sprostać każdy funkcjonariusz Policji. Są nimi w szczególności: niekaralność, nieposzlakowana opinia, zdyscyplinowanie, praworządność, gotowość do przestrzegania ustanowionych standardów etycznych oraz dbałość o honor, godność i dobre imię Policji. Policja, jako uzbrojona formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, która dysponuje bardzo dolegliwymi dla obywatela środkami realizacji władztwa państwowego. Jej szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga od funkcjonariuszy szczególnej dyscypliny, a także bezwzględnego przestrzegania prawa oraz innych norm i zasad obowiązujących w życiu społecznym. Przeciwdziałanie odmiennym zachowaniom ma stanowić fundament budowania zaufania do Policji w opinii publicznej, zwłaszcza, że wiele przyznanych tej formacji prerogatyw łączy się z ingerowaniem w sferę wolności i praw obywatelskich. Ocena taka jest tożsama ze stanowiskiem judykatury, gdzie np. w wyroku z dnia 13 kwietnia 2011 r. o sygn. akt I OSK 1886/10, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż: "funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. (...) Policja ma gwarantować każdemu człowiekowi ochronę przed przemocą, brutalnością i innymi zachowaniami naruszającymi chronione przez prawo dobra. Podejrzenia wobec funkcjonariusza Policji o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, narażają dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść ważnego interesu służby".
W okolicznościach przedmiotowej sprawy organy Policji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, podejmując rozkaz o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. Nie budzi wątpliwości Sądu, że interes społeczny wyrażający się w dobrym imieniu Policji jako formacji, ma przewagę nad interesem prywatnym skarżącego w dalszym pozostawaniu w służbie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego rozkazu wskazuje, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i prawidłowo w okolicznościach niniejszej sprawy zastosował art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zwalniając skarżącego ze służby w Policji a także zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnił swoje stanowisko.
Reasumując - w ocenie Sądu - organy orzekające nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów prawa, lecz dokonały wyczerpujących ustaleń i prawidłowo je oceniły, czemu dały wyraz w uzasadnieniach zaskarżonych rozkazów personalnych stwierdzając, iż w stosunku do skarżącego zachodzi przesłanka z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł, jak w sentencji.