II SA/Wa 916/23

II SA/Wa 916/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Arkadiusz Koziarski /sprawozdawca/
Joanna Kruszewska-Grońska
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OZ 655/23 - Postanowienie NSA z 2024-01-11
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uchyla zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej (dalej "organ" lub "MON") odmówił P. M. (dalej "skarżący") przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:
MON decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2022 r. zwolnił skarżącego z dniem [...] listopada 2022 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do pasywnej rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.
W dniu 13 grudnia 2022 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył za pośrednictwem operatora pocztowego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Postanowieniem nr [...] z dnia z [...] stycznia 2023 r. MON stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja z dnia [...] listopada 2022 r. została wysłana za pośrednictwem operatora pocztowego (za zwrotnym potwierdzeniem odbioru) i wskutek niemożności jej doręczenia stronie w dniu 14 listopada 2022 r., została złożona na okres 14 dni, o którym mowa w art. 44 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w placówce pocztowej operatora pocztowego. W myśl dyspozycji § 4 cyt. przepisu doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu,
o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W wyznaczonym terminie, który upływał w dniu 28 listopada 2022 r. decyzja nie została odebrana przez zainteresowanego od operatora pocztowego, dlatego też z tym dniem zaistniał skutek tzw. "fikcji doręczenia" rzeczonej decyzji. Decyzja została odebrana przez zainteresowanego od operatora pocztowego dopiero w dniu [...] listopada 2022 r.
MON podniósł, że zgodnie z zamieszczonym w przedmiotowej decyzji pouczeniem stronie przysługiwało, w terminie czternastu dni od daty jej doręczenia, prawo zwrócenia się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Termin ten upłynął z dniem [...] grudnia 2022 r. W dniu [...] grudnia 2022 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył za pośrednictwem operatora pocztowego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, czyli z jednodniowym uchybieniem terminu. Ponadto we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawarł również wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] stycznia 2023 r. Skarżący wniósł na to postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sprawa została zarejestrowana w Sądzie pod sygn. akt II SA/Wa 633/23.
Niezależnie od powyższego w dniu [...] lutego 2023 r. skarżący za pośrednictwem platformy ePUAP, zwrócił się do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2022 r., w którym podniósł, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że dowiedział się o istnieniu decyzji
z dnia [...] listopada 2022 r. w obiegu służbowym przypadkowo, w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem oddziału gospodarczego w [...]. Pomimo wielokrotnych udokumentowanych prób ze strony pełnomocnika (telefony, maile) nie udało mu się skontaktować z Departamentem Kadr MON i uzyskać wgląd w akta sprawy. Nie można też było w związku z tym ustalić nawet tego, czy przesyłka została skutecznie wysłana do pełnomocnika. Natomiast z całkowitych niezrozumiałych powodów decyzja, przed doręczeniem stronie trafiła do wojskowego oddziału gospodarczego w celu jej wykonania.
Skarżący podniósł, że zarówno na adres domowy, jak i adres jego pełnomocnika nie doręczono żadnej przesyłki listowej zawierającej przedmiotową decyzję. Nie było też awizacji przesyłki na powyższe adresy. W trakcie wizyty w urzędzie pocztowym po podaniu danych nadawcy i adresata, przesyłka się jednak "znalazła" i została wydana. Pracownik nie był wstanie logicznie wyjaśnić okoliczności braku awizacji przesyłek przez listonosza. Stronie wydano przesyłkę.
Dalej skarżący wskazał, że w dniu [...] stycznia 2023 r. doręczono mu postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu [...] lutego 2023 r. udał się do urzędu pocztowego w celu wyjaśnienia okoliczności związanych z doręczeniem przesyłki. Złożona została też reklamacja. Skarżący stwierdził również, że z portalu "Śledzenie przesyłek" wynika, że przesyłka nie była doręczana zgodnie z prawem pocztowym.
Skarżący podniósł, że wątpliwości budzą też godziny doręczeń pisma na adres korespondencyjny kancelarii. Pierwsze awizo miało mieć miejsce o godzinie [...]
w dniu [...] listopada 2022 r. Drugie awizo miało mieć miejsce o godzinie [...] rano
w dniu [...] listopada 2022 r. Awizacje miały mieć miejsce poza godzinami pracy zarówno listonosza jak i kancelarii. Podobnie niezrozumiałe jest umieszczenie wzmianki
w systemie o "trzeciej awizacji", która miała mieć rzekomo miejsce w dniu [...] listopada
2022 r. o godzinie [...]. Było do dokładnie w momencie gdy pełnomocnik "szukał" przesyłki po urzędach pocztowych. Zdaniem skarżącego można się jedynie domyślać, że pracownik poczty w nieumiejętny sposób starał się "naprawić" wcześniejsze "próby doręczenia", umieszczając w systemie w dniu [...] listopada 2022 r. kolejną nieprawdziwą informację w przedmiocie awizacji w celu "konwalidowania" rzekomych wcześniejszych doręczeń, które miały mieć miejsce poza godzinami pracy zarówno kancelarii jak
i listonosza. Niestety administracja budynku, gdzie wskazany był adres do doręczeń posiadała monitoring, który nadpisuje się po upływie 10 dni.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 58 § 1 i § 2, art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm.), dalej "k.p.a.", MON odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu organ podniósł, że regulacja art. 58 k.p.a. kreuje następujące przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu:
1) uchybienie terminowi,
2) wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego okresu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia),
3) uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej oraz
4) dokonanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin.
MON wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a., termin siedmiodniowy jest terminem, który nie podlega przywróceniu.
Organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie kwestia sporna dotyczy m.in. drugiej z opisanych wyżej przesłanek, a mianowicie, czy został zachowany warunek przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w postaci złożenia takiego wniosku w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Zdaniem MON siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoczął swój bieg w dniu [...] grudnia 2022 r. Nie można zatem przyjąć, iż strona skutecznie złożyła wniosek
o przywrócenie terminu, składając przedmiotowy wniosek w dniu [...] lutego 2023 r. Skarżący dysponując kopertą, w której nadano przesyłkę, winien zaznajomić się z datami jej awizowania i ustalić termin jej doręczenia zastępczego, dysponując w toku postępowania wsparciem profesjonalnego pełnomocnika, którego ustanowił do reprezentowania w przedmiotowym postępowaniu. Ponadto zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a., przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne.
Dalej MON wskazał, że kolejną z badanych przesłanek zasadności wniosku
o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Organ stwierdził, że skarżący będąc radcą prawnym, nadto reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie dopełniła z należytą starannością ciążącego na nim obowiązku, ponieważ nie uprawdopodobnił braku swojej winy, a powoływanie się na brak awizacji przesyłek przez listonosza pozostaje w sprzeczności z dowodem z portalu śledzenie przesyłek dla przesyłki Nr [...]. Dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza możliwość przywrócenia terminu.
P. M. wniósł na postanowienie z dnia [...] marca 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1) błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 58 i art. 59 k.p.a. i przyjęcie, że bieg terminu 7-dniowego do przywrócenia terminu biegnie od dnia [...] grudnia 2022 r., a nie od daty kiedy strona dowiedziała się, iż ten termin uchybiła na skutek nieprawidłowości działania przedstawicieli Poczty Polskiej;
2) błędne ustalenia faktyczne w sprawie, tj. przyjęcie, że miała miejsce niemożność doręczenia przesyłki w dniu [...] listopada 2022 r., podczas gdy strona praktycznie nie uprawdopodobniła, ale udowodniła, iż żadna próba doręczenia nie miała miejsca, podobnie jak wykazanie, iż druga i trzecia awizacja umieszczona w systemie poświadczała nieprawdę;
3) błędne ustalenia faktyczne w sprawie, tj. przyjęcie, że strona posiadała profesjonalnego pełnomocnika w dacie sporządzanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;
4) bezpodstawne ustalenia faktyczne w sprawie, tj. że z koperty wynikały daty awizacji;
5) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes obywatela, art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
6) naruszenie prawa procesowego, tj. 10 k.p.a. poprzez braku zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu;
7) naruszenie art. 104 k.p.a. poprzez ograniczenie się uzasadnienia faktycznego postanowienia w zakresie tez i dowodów zgłoszonych we wniosku
o przywrócenie terminu do zdania iż strona wniosła wniosek "uzasadniając przyczyny uchybienia wyżej wymienionemu terminowi, puentując, że zdarzenie to nastąpiło bez winy strony";
8) naruszenie przez Prezesa Rady Ministrów art. 24 § 3 k.p.a., braku prawidłowego rozstrzygnięcia w zakresie formalnym i merytorycznym w przedmiocie wyłączenia pracowników organu tj. M. B. oraz G. B.
Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia organu w całości;
2) rozpatrzenie sprawy na rozprawie i odstąpienie od możliwości rozpatrzenia sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniosku
o przywrócenie terminu. Ponadto wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu złożył
w terminie 7 dni od momentu gdy dowiedział się, iż miało dojść do uchybienia terminu.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo organ wskazał, że jeżeli skarżący wywodzi, że pracownicy Poczty Polskiej działali sprzecznie z przepisami, to ma możliwość dochodzenia swoich roszczeń w odrębnym od niniejszego, postępowaniu. Ponadto podniósł, że powoływanie się przez stronę, reprezentowaną wówczas przez profesjonalnego pełnomocnika, na brak awizacji przesyłek przez listonosza pozostaje w sprzeczności z dowodem z portalu śledzenie przesyłek dla przesyłki o Nr [...].
W piśmie procesowym z dnia 15 lutego 2024 r. skarżący powtórzył wniosek
o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a." Zgodnie
z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Odnośnie zawartego w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 15 lutego
2024 r. wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie wyjaśnić należy, że zgodnie
z art. 122 p.p.s.a. sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie.
Sąd w okolicznościach niniejszej sprawie nie stwierdził aby rozpoznanie sprawy wymagało przeprowadzenia rozprawy. W piśmie z dnia 19 lutego 2024 r. skarżący został ponadto pouczony o tym, że strona postępowania sądowoadministracyjnego ma możliwość przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, czy też sformułowania dodatkowych zarzutów, w piśmie procesowym składanym do akt sprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonym postanowieniem organ odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do decyzji MON z dnia [...] listopada 2022 r.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.).
Stosownie natomiast do treści art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że organ błędnie uznał, iż skarżący uchybił określonemu w art. 58 § 2 k.p.a. terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Organ stwierdził, że termin ten rozpoczął bieg w dniu [...] grudnia 2022 r., a więc jeden dzień po upływie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który zdaniem organu rozpoczął swój bieg w dniu [...] listopada 2022 r. Organ stwierdził przy tym, że skarżący dysponował kopertą, w której doręczana mu była przedmiotowa decyzja i będąc w postępowaniu reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika winien w oparciu o adnotacje na tej kopercie o datach awizowania przesyłki obliczyć termin jej doręczenia zastępczego.
Argumentacja ta jest błędna. Organ w istocie sugeruje bowiem w ten sposób, że skarżący od samego początku powinien mieć świadomość, kiedy upływa termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ustalając początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu organ nie uwzględnia podnoszonych przez skarżącego okoliczności wskazywanych na jego poparcie. Rzeczą organu rozpatrującego wniosek o przywrócenie terminu była zaś ocena, czy biorąc pod uwagę wskazywaną przez stronę przyczynę uchybienia terminu, wniosek o jego przywrócenie został złożony w terminie 7 dni od jej ustania.
W wyroku z 22 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1476/17 (LEX nr 2433840) NSA wskazał, że "Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna
w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż jest to termin, który nie podlega przywróceniu. Z art. 58 § 2 k.p.a. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, a rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wówczas wskazanie daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu".
We wniosku o przywrócenie terminu skarżący nie wyartykułował w sposób jednoznaczny, kiedy ustała podnoszona przez niego przyczyna uchybienia terminu. Organ kwestii tej nie ustalał i przyjął jak wskazano powyżej. Niemniej jednak skarżący wniosek o przywrócenie terminu złożył w terminie 7 dni od daty doręczenia mu postanowienia z dnia [...] stycznia 2023 r. stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W skardze skarżący podnosi zaś, że z tego właśnie postanowienia dowiedział się o uchybieniu terminu. Błędnie zatem organ wywiódł, że wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył z uchybieniem terminu określonego w art. 58 § 1 k.p.a.
W dalszej kolejności należy zauważyć, że argumentacja wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy opiera się na twierdzeniu skarżącego, iż przesyłka zawierająca decyzję z dnia [...] listopada 2022 r. nie była prawidłowo awizowana. Skarżący podnosi, że ani on, ani jego pełnomocnik nie otrzymał żadnego awiza tej przesyłki. Argumentacja ta w istocie próbuje zatem podważyć prawidłowość uznania przedmiotowej decyzji za doręczoną z dniem [...] listopada 2022 r., w oparciu o art. 44 k.p.a.
Zaznaczyć należy, że aby organ w ogóle mógł procedować w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego przysługującego od danej decyzji, należy
w sposób jednoznaczny ustalić wpierw, czy ów termin w ogóle skutecznie "otworzył się" dla podmiotu wnoszącego o jego przywrócenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że z wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., może skorzystać tylko strona, której organ skutecznie doręczył decyzję (tak m.in. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1831/10 i powołane w uzasadnieniu tego orzeczenia wyroki NSA: z dnia 5 grudnia 1997 r., sygn. akt I SA 1329/95, publik. ONSA 1998/3/103, LEX nr 33684, z dnia 10 października 2006 r., sygn. II OSK 1209/05, LEX nr 289245, z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. II OSK 505/08, LEX nr 554884, czy też z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. II OSK 1759/06, LEX nr 425313).
Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).
Ustaleń w zakresie tego, czy przesyłka została prawidłowo doręczona w trybie tego przepisu dokonuje się na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru lub adnotacji na kopercie, którą zwrócono do nadawcy.
Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie pokwitowanie ma szczególną moc dowodową, stwarza bowiem domniemanie doręczenia i jest niezbędne dla oceny daty rozpoczęcia lub zakończenia biegu terminu oraz możliwości dokonywania określonych czynności (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2015 r., str. 268 i nast.), a wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone (por. wyroki NSA z 26 stycznia 2023 r., II GSK 132/21). Jako dokumenty urzędowe korzystają one z domniemania prawdziwości
i zgodności z prawdą tego, co zostało w nich stwierdzone.
Obalenie tego domniemania faktycznego doręczenia zastępczego może nastąpić poprzez wykazanie, że dane wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz umieszczone na kopercie zawierającej przesyłkę są niezgodne z rzeczywistością (np. wskutek przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego).
W niniejszej sprawie organ nie dysponował kopertą, w której doręczano skarżącemu decyzję MON z dnia [...] listopada 2022 r., albowiem przesyłka została wydana skarżącemu. Organ posiadał zwrotne potwierdzenie odbioru tej przesyłki. Z dokumentu tego nie wynika jednak, w jakich datach przedmiotowa przesyłka była awizowana.
W dokumencie tym wskazano jedynie, że awizo zostało pozostawione w skrzynce do doręczeń adresata oraz że przesyłka została wydana w dniu [...] listopada 2022 r. skarżącemu, mimo że była skierowana do jego pełnomocnika.
W ocenie Sądu organ nie dysponował wystarczającymi dowodami żeby ustalić
w tych okolicznościach, że decyzja została doręczona w trybie art. 44 k.p.a. w dniu [...] listopada 2022 r. Organ posiłkował się w tym zakresie ustaleniami dokonanymi na podstawie stronie internetowej Poczty Polskiej "Śledzenie przesyłek" i z tego miejsca zaczerpnął informację o datach awizowania przesyłki w dniach [...] oraz [...] listopada
2022 r. Informacje zawarte na tej stronie mają jednak charakter wyłącznie poglądowy,
a wydruk tych informacji nie ma mocy dokumentu urzędowego.
Organ przy tym miał możliwość uzupełnienia w tym zakresie materiału dowodowego. Przede wszystkim mógł on wystąpić z reklamacją do Poczty Polskiej.
Z informacji ze strony "Śledzenie przesyłek" wynikało bowiem, że przesyłka ta mimo upływu terminu wynikającego z dat awizowania została wydana. Ponadto
z zamieszczonych tam informacji wynikało, że przesyłka była awizowana trzykrotnie,
|a nie jak przewiduje art. 44 k.p.a., dwukrotnie. W ocenie Sądu nieścisłości te dawały podstawę do wystąpienia z reklamacją bądź co najmniej do zwrócenia się do Poczty Polskiej o wyjaśnienie tej sytuacji i wskazanie dat awizowania przedmiotowej przesyłki.
Ponadto organ mógł wystąpić do skarżącego o przedstawienie koperty, w której doręczano mu przesyłkę. Organ mógłby wówczas stwierdzić, czy koperta ta opatrzona jest adnotacjami o datach awizacji i potwierdzającymi te daty podpisami doręczyciela.
MON nie wyjaśnił zatem w sposób wyczerpujący, czy doręczenie decyzji z dnia
[...] listopada 2022 r. w trybie art. 44 k.p.a. było w niniejszej sprawie skuteczne. W związku zaś z tym, że skarżący wnosząc o przywrócenie terminu wskazywał na brak awizowania przesyłki zawierającej wskazaną wyżej decyzję, stwierdzić również należy, że organ nie zanegował także skutecznie podniesionej w tym wniosku argumentacji.
Zdaniem Sądu, należy w tej sytuacji uznać, że organ, wydając zaskarżone postanowienie, działając wbrew przepisom art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W konsekwencji powyższego uchybienia organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 58 § 1 oraz art. 59 § 1 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Niezasadny jest natomiast zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący nie wyjaśnił w czym upatruje naruszenia tego przepisu, a Sąd nie dostrzegł aby skarżący pozbawiony był czynnego udziału w niniejszym postępowaniu.
Całkowicie niezrozumiały jest zaś sformułowany w pkt 8 skargi zarzut dotyczący naruszenia art. 24 § 3 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika bowiem aby skarżący żądał
w niniejszej sprawie wyłączenia pracownika organu.
Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem powyższych uwag. Organ winien przede wszystkim zbadać skuteczność doręczenia ww. decyzji MON z dnia [...] listopada 2022 r. Dopiero zbadanie tego zagadnienia pozwoli na rozparzenie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu i odniesienie się do zawartej w nim argumentacji.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.