II SA/WA 913/23

II SA/Wa 913/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski.
Joanna Kube /przewodniczący/
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 1821/24 - Wyrok NSA z 2025-09-24
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 611
art. 21 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - t. j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant referent stażysta Marta Stec, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Ł. M. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] (dalej także: "organ") - działając na podstawie § 6 pkt 8 Uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r.
w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st Warszawy (Dz.U. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725) i § 6 ust. 1 pkt 2, § 45 pkt 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr 7 do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. 2022, poz. 9305) oraz § 35 ust. 1, § 18 ust. 1 pkt 1,
§ 4, § 7 ust. 2 pkt 12, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 4 lit. f Uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836 oraz z 2022 r. poz. 3530 i poz. 4666) - odmówił zakwalifikowania L. M. (dalej także: "wnioskodawca", "skarżący", "strona") do udzielenia pomocy mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały).
Zaskarżona uchwała została podjęta w następującym stanie faktycznym.
W związku z koniecznością wykwaterowania lokatorów zamieszkujących
w budynku przy ul. [...] w [...], w marcu 2022 r. wnioskodawca dostał skierowanie nr [...] do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] na okres 6 miesięcy. Powyższa umowa została zawarta do dnia [...] września 2022 r.
We wrześniu 2022 r. wnioskodawca wystąpił do organu z wnioskiem
o przedłużenie umowy najmu na kolejny okres.
Z uwagi na brak dostarczenia wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, na podstawie § 32 ust. 8 Uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy
z dnia 5 grudnia 2019 r., Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą
z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] nie zakwalifikował wnioskodawcy do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
W dniu [...] grudnia 2022 r. wnioskodawca ponownie złożył wniosek
o pomoc mieszkaniową z prośbą o uregulowanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu po zakończonej umowie najmu lokalu socjalnego.
Po rozpatrzeniu wniosku strony, Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] odmówił wnioskodawcy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
Uzasadniając uchwałę organ wskazał, że zajmowany nadal przez wnioskodawcę lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] składa się
z 1 pomieszczenia o powierzchni użytkowej 11,70 m2 w tym powierzchni mieszkalnej 7,38 m2. Stwierdził, że Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] po negatywnej uchwale Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] nie podejmował czynności w celu odzyskania przedmiotowego lokalu, a przeprowadzona wizja potwierdziła zamieszkiwanie wnioskodawcy, który użytkuje lokal prawidłowo, bez zaległości czynszowych. Nadto, stan techniczny lokalu jest dobry i nadaje się do dalszego użytkowania, co potwierdza protokół z kontroli lokalu z dnia [...] października 2022 r. Organ wyjaśnił również, że wnioskodawca na terenie [...] nie figurował i nie figuruje w ewidencji podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego oraz podatku leśnego. Natomiast analiza złożonych dokumentów wykazała, iż wnioskodawca w okresie trzech miesięcy uzyskał dochód w wysokości 4.250 zł i przekroczył wskaźnik 70%, stosowany przy regulacji tytułu prawnego po upływie okresu najmu socjalnego lokalu na czas nieoznaczony, który wynosi 4.243,13.zł. W związku z tym organ uznał, że nie jest możliwe udzielenie wnioskodawcy pomocy mieszkaniowej.
Skarżący pismem z dnia 20 kwietnia 2023 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.
Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78
§ 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych, istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że go nie przesłuchano.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Zarząd Dzielnicy, rozpatrując jego wniosek, nie wziął pod uwagę § 7 ust. 4 Uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady m. st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., który stanowi, że jeżeli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ust. 1, czyli warunków dotyczących kryterium metrażowego.
W ocenie skarżącego, Zarząd Dzielnicy nie podjął jednak nawet próby wnikliwego przeanalizowania jego warunków mieszkaniowych i sytuacji życiowej, dopuszczając się tym samym zaniedbania swoich obowiązków i naruszył jego prawa.
Skarżący zauważył, że ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, ustala
w art. 23 ust. 2 jedynie dwa kryteria warunkujące przyznawanie przez gminę lokali socjalnych: brak tytułu prawnego do lokalu oraz spełnienie kryterium dochodowego. W tej sytuacji, skarżący uznał, że stawianie dodatkowych warunków przez wydziały zasobów lokalowych jest bezprawne.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego § 7 ust. 4 Uchwały Nr XXI11/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia
5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, czyli zwolnienia z kryterium metrażowego, organ wskazał, że w sprawie nie zastosowano wobec wnioskodawcy kryterium metrażowego, określonego w § 7 ust. 1 ww. Uchwały, odpowiednio do zapisu § 7 ust. 2 pkt 12: "Warunek określony w ust. 1 nie dotyczy osób: [...] z którymi umowy najmu zawierane są na podstawie § 18". Organ podkreślił, że wniosek złożony przez skarżącego po upływie okresu najmu lokalu socjalnego, był rozpatrywany w oparciu
o § 18 ust. 1 pkt 1, który stanowi, że: "Poza przypadkami wskazanymi w § 4, pomocy mieszkaniowej można udzielić osobie, która była najemcą zajmowanego lokalu
i nieprzerwanie zamieszkuje w lokalu Miasta, w następujących sytuacjach: 1) upłynął okres na jaki zawarta była umowa z wyłączeniem umów związanych ze stosunkiem pracy".
Organ wskazał, że pomoc mieszkaniowa może być udzielona osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 Uchwały, mówiącym o łącznym dochodzie uprawniającym do uzyskania pomocy mieszkaniowej.
Wyjaśnił, że zgodnie z § 5 ust. 3 Uchwały, o formie udzielenia pomocy decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego. Natomiast analiza złożonych dokumentów, dotyczących uzyskiwanych dochodów w gospodarstwie domowym strony, wykazała, iż skarżący za okres 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku uzyskał dochód w wysokości 4.250 zł. Organ podniósł, że w związku z tym skarżący przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do najmu socjalnego lokalu, które przy wskaźniku 27% wynosi 1.636,64 zł, przekroczył również kryterium dochodowe stosowane przy regulacji tytułu prawnego po upływie okresu najmu socjalnego, uprawniające do oddania lokalu w najmem na czas nieoznaczony, które przy wskaźniku 70% wynosi 4.243,13 zł.
Organ stwierdził też, że skarżący pomimo opłacania bieżących należności za obecny lokal, nie uregulował ani nie zawarł porozumienia, dotyczącego spłaty zadłużenia powstałego z tytułu poprzednio zajmowanego pomieszczenia tymczasowego, do którego trafił z powodu wyroku eksmisyjnego. Zadłużenie to cały czas wzrasta i wynosi 49.834 zł plus bieżące odsetki.
W piśmie procesowym z dnia 8 listopada 2023 r., wnoszący skargę podniósł, że nieznaczne przekroczenie kryterium dochodowego, tj. o kwotę 7,87 zł, nie powinno stanowić powodu do odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej,
w szczególności, że organ pominął kwestię, iż źródłem dochodu skarżącego jest praca dorywcza, co oznacza, że dochód jest nieregularny i w różnej wysokości. Nadto skarżący nie został pouczony o możliwości dokonania aktualizacji wysokości osiąganego dochodu, tym bardziej, że obecnie (po nowelizacji Uchwały) łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej dla gospodarstwa jednoosobowego wynosi 4.950,32 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt,
o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu
w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Sprawa była rozpatrywana w oparciu o przepisy Uchwały Nr XXI11/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz., poz. 14836, z 2022 r., poz. 3530 i poz. 4666, dalej powoływana jako Uchwała).
W ocenie Sądu, oczywiste jest to, iż postępowanie zainicjowane wnioskiem
w sprawie pomocy mieszkaniowej z zasobu [...], jak każde postępowanie przed organami administracji publicznej, powinno odpowiadać regułom demokratycznego państwa prawnego, wynikającym z przepisów art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.
Zatem obowiązkiem Zarządu Dzielnicy [...], wydającego sporną uchwałę z dnia [...] marca 2023 r., było podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Przy czym, wskazać trzeba, iż czynnościami niezbędnymi są czynności odnoszące się do okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego.
W ocenie Sądu, skarga L. M. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] Zarządu Dzielnicy [...], odmawiająca skarżącemu zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobów mieszkaniowych [...] nie narusza, obowiązujących w dacie jej wydania, przepisów prawa.
Uchwała ta została podjęta na podstawie § 35 ust. 1, § 18 ust. 1 pkt 1, § 4, § 7 ust. 2 pkt 12, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 4 lit. f Uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy.
Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 Uchwały, poza przypadkami wskazanymi w § 4, pomocy mieszkaniowej można udzielić osobie, która była najemcą zajmowanego lokalu i nieprzerwanie zamieszkuje w lokalu Miasta, w przypadku, gdy upłynął okres, na jaki zawarta była umowa z wyłączeniem umów związanych ze stosunkiem pracy
z zastrzeżeniem pkt 5;
Natomiast § 4 cyt. Uchwały określa, że pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 oraz w § 7
z zastrzeżeniem § 8 i § 9.
W świetle zaś § 7 ust. 2 pkt 12 Uchwały, warunek określony w ust. 1 (kryterium metrażowe) nie dotyczy osób, z którymi umowy najmu zawierane są na podstawie § 18.
Z kolei przepis § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 4 lit. f Uchwały stanowi, że łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej nie może przekraczać iloczynu wartości, o której mowa w art. 7a ust. 1 pkt 2 ustawy
o finansowym wsparciu oraz odpowiedniej wartości procentowej, o której mowa
w ust. 2. Wartości procentowe, o których mowa w ust. 1 wynoszą 80% (70% w dacie wydania zaskarżonej uchwały z dnia [...] marca 2023 r.) w przypadku, gdy wnioskodawca ubiega się o uregulowanie tytułu prawnego do lokalu na podstawie
§ 18.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze, w treści których skarżący podkreślił, iż spełnia kryteria do uzyskania lokalu z mieszkaniowego zasobu [...], które określone zostały w art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów - należy zauważyć, że przepis ten stanowi, iż umowa najmu socjalnego lokalu, z uwzględnieniem art. 14 ust. 1, może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy podjętej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2, z uwzględnieniem art. 21b.
Nie ulega wątpliwości, że przepis ten nie nakłada na gminę obowiązku zapewnienia lokalu osobie o niskich dochodach i nieposiadającej tytułu prawnego do lokalu, lecz określa jedynie krąg osób, z którymi można zawrzeć umowę najmu socjalnego lokalu. Natomiast, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, to rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel.
Na tej podstawie Rada m. st. Warszawy podjęła w dniu 5 grudnia 2019 r. stosowną Uchwałę, w której określiła szczegółowe zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
W konsekwencji, nie ulega wątpliwości, że osoby kwalifikowane do najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy, muszą spełniać określone w tej Uchwale kryteria.
Tymczasem, skarżący na datę złożonego wniosku nie spełniał kryterium dochodowego, bowiem ze złożonej przez niego w dniu [...] grudnia 2022 r. Deklaracji o wysokości dochodów gospodarstwa domowego za okres wrzesień, październik, listopad 2022 r. wynika, że jego średni miesięczny dochód wynosił 4.250 zł. Oznacza to, że dochód skarżącego, ubiegającego się o uregulowanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego na podstawie § 18 Uchwały, przekraczał wskaźnik, wynoszący w dacie wydania decyzji 70%, czyli kwotę w wysokości 4.243,13 zł.
Sąd uznał, że Zarząd Dzielnicy [...], wydając sporną uchwałę w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał prawidłowej oceny sytuacji wnioskodawcy, stwierdzając, że na dzień wydania uchwały - nie spełniał on warunków uprawniających do udzielenia pomocy mieszkaniowej przewidzianych w § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 4 lit. f Uchwały.
Organ miał zatem podstawy do odmowy zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej z mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Niezasadny okazał się zarzut, że przed podjęciem uchwały z dnia [...] marca 2023 r. organ nie wezwał wnioskodawcy do złożenia aktualnej deklaracji o wysokości dochodów, skoro od dnia złożenia wniosku o pomoc mieszkaniową ([...] grudnia
2022 r.) do dnia podjęcia uchwały upłynęły zaledwie dwa miesiące.
Sąd dostrzega trudną sytuację życiową i materialną strony skarżącej, jednakże rozstrzygając niniejszą sprawę, zobowiązany był uwzględnić fakt, iż najem lokali pochodzących z zasobu mieszkaniowego [...] jest ściśle reglamentowany i ogranicza się wyłącznie do osób, które spełniają przesłanki do udzielenia pomocy mieszkaniowej, o których mowa w stosownych przepisach Uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - rozstrzygając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.