II GSK 916/21

II GSK 916/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Sobieralski
Małgorzata Korycińska
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
II SA/Wa 412/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-11-27
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 284
art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz ust. 5, art. 15b ust. 1 i 2, art. 15h ust. 2 , art. 15f ust. 7 , art. 15l pkt 1  lit. a), art. 18 ust. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Protokolant asystent sędziego Justyna Mordwiłko-Osajda po rozpoznaniu w dniu 25 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 412/20 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską do celów łowieckich oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 412/20 oddalił skargę A.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celu łowieckiego.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
A.M. (dalej również jako: strona, skarżący, skarżący kasacyjnie) uzyskał [...] kwietnia 2019 r. negatywne ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające, że należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 284, zwanej dalej: u.b.a.). Ponadto strona nie stawiła się na badania psychologiczne wykonywane w trybie odwoławczym.
W konsekwencji, Komendant Wojewódzki Policji w Opolu decyzją z [...] października 2019 r., nr [....] cofnął A. M., na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 5 u.b.a., pozwolenie na broń palną do celu łowieckiego.
Komendant Główny Policji wydał [...] grudnia 2019 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu.
A. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę zauważył, że podstawą faktyczną cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich było wydanie względem skarżącego ostatecznego orzeczenia lekarskiego nr [...] z 18 kwietnia 2019 r., z którego wynikało, że należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a., a orzeczenie to wydane zostało w związku ze skorzystaniem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z uprawnienia przewidzianego w art. 15h ust. 2 u.b.a. Sąd uznał, że odwołanie złożone przez Komendanta od orzeczenia lekarskiego nr [...] z 27 grudnia 2018 r. spełniało przesłanki, o których mowa w art. 15h ust. 1 i 3 u.b.a. W ocenie WSA orzeczenie z 18 kwietnia 2019 r. wydane zostało przez lekarza posiadającego kompetencje, o których mowa w art. 15b ust. 1 i 2 u.b.a. Analiza tego orzeczenia doprowadziła Sąd pierwszej instancji do przekonania, że zostało ono sporządzone zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną (Dz. U. z 2015 r., poz. 2210 ze zm., zwanym dalej: rozporządzeniem MZ z 2015 r.), wydanego na podstawie art. 15l u.b.a. (§ 6 rozporządzenia). Zdaniem Sądu, orzeczenie to, jak wynika z jego treści, zostało wydane na podstawie badania lekarskiego przeprowadzonego zgodnie z art. 15a ust. 1 i 2 w związku z art. 15f ust. 1 u.b.a. Przepis art. 15a ust. 2 u.b.a. stanowi, że badanie lekarskie osoby ubiegającej się obejmuje ogólną ocenę stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu. Z przepisów ustawy o broni i amunicji wynika,że dokumentacja medyczna nie jest przekazywana organom Policji, pozostaje bowiem wyłącznie w dyspozycji lekarzy orzeczników i podlega ewentualnej kontroli wojewody właściwego ze względu na miejsce wydania orzeczenia (art. 15i u.b.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził pogląd, zgodnie z którym sądy administracyjne również nie mają możliwości weryfikacji orzeczeń lekarskich czy psychologicznych w sprawach dotyczących pozwolenia na broń palną. Sądowa kontrola decyzji uprawnionych organów administracji ogranicza się do kontroli tych decyzji pod względem ich zgodności z obowiązującym prawem, a więc do oceny, czy orzeczenie wydał uprawniony podmiot, jak również do oceny kwestii materialnoprawnych związanych z rodzajem orzeczenia, tj. czy orzeczenie lekarskie (psychologiczne) zostało wydane przez uprawnionego lekarza (uprawnionego psychologa). W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że kwestionowane orzeczenie wydane zostało przez podmiot upoważniony zgodnie z procedurą określoną w ustawie o broni i amunicji oraz rozporządzeniu MZ z 2015 r. Sąd nie posiada kompetencji do dokonywania oceny dokumentacji medycznej, rzetelności przeprowadzanych badań, czy też prawidłowości wyprowadzanych z nich wniosków w zakresie określonych schorzeń, bowiem nie dysponuje konieczną wiedzą medyczną w tym zakresie.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że jakkolwiek na gruncie art. 15i u.b.a. kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich lub psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich lub psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego, to z akt sprawy nie wynika, aby w stosunku do ostatecznego orzeczenia lekarskiego dotyczącego skarżącego taka kontrola była prowadzona.
Na tej podstawie, wskazując, że organy Policji w tego typu sprawach nie mają żadnych możliwości weryfikacji ostatecznego orzeczenia lekarskiego poprzez ubieganie się o sporządzenie jego uzasadnienia, czy też poprzez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania upoważnionego lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne.
A.M. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jego uchylenie w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie - w myśl art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej: p.p.s.a.).
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego:
1) poprzez błędną wykładnię art. 15h ust. 1 i 2 u.b.a., poprzez uznanie, że organ Policji prowadzący postępowanie może odwołać się do jednostki odwoławczej wymienionej w art. 15h ust. 3 pkt. 1, 2 ustawy, a podstawą odwołania nie jest orzeczenie lekarskie lub psychologiczne, tylko nowe fakty i okoliczności, które organ prowadzący postępowanie ujawnił już po wydaniu wymienionych wyżej orzeczeń w pierwszej instancji. W konsekwencji powyższego doszło do sytuacji w której organ nie poinformował o okolicznościach faktycznych będących podstawą wniesionych odwołania, mimo iż winien był wykazać, dlaczego nie zgadza się z w/w orzeczeniami - jednoznacznie i pozytywnie stwierdzającymi, że wobec A. M. nie ma żadnych przeciwskazań i spełnia ustawowe wymagania, a przeto może uzyskać pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów łowieckich.
2) poprzez błędną wykładnie art. 15h ust. 7 oraz art. 15f ust. 1 u.b.a. poprzez uznanie, że rozpatrzenie odwołania organu Policji od orzeczenia lekarskiego wydanego w pierwszej instancji może nastąpić w formie orzeczenia psychologicznego. Tymczasem wydane przez Ośrodek Medycyny Pracy w Opolu z/s w Kędzierzynie-Koźlu ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] wbrew tytułowi tego dokumentu "orzeczenie lekarskie" jest orzeczeniem psychologicznym, do wydania którego Ośrodek Medycyny Pracy w Opolu z/s w Kędzierzynie-Koźlu nie posiada upoważnienia ustawodawcy, przy jednoczesnym odmówieniu dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z zaświadczenia lekarskiego wydanego przez psychiatrę D. B. z 30 maja na okoliczność braku przeciwskazań do posiadania pozwolenia na broń. Tymczasem powyższe zaświadczenie w sposób jednoznaczny określa, że u wnioskodawcy nie stwierdzono objawów chorobowych, jego stan psychiczny jest w normie, co oznacza iż nie ma przeciwwskazań na wydanie w/w pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich.
3) art. 15f ust. 7 w związku z art. 15l pkt 1 lit. a) u.b.a. w związku z § 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną (Dz.U.2019 poz.1562, zwanego dalej: rozporządzeniem MZ z 2019 r.) poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że stanowiący załącznik nr 3 rozporządzenia wzór orzeczenia lekarskiego stanowi wzór dla ostatecznego orzeczenia lekarskiego, wydanego także w trybie odwołania - w myśl dyspozycji art. 15f ust. 7 ustawy, podczas gdy w/w wzór orzeczenia odnosi się wyłącznie do badania lekarskiego przeprowadzonego zgodnie z art. 15a ust. 1 i 2 w związku z art. 15f ust. 1 u.b.a., nie uwzględniając w jakimkolwiek stopniu, że badanie lekarskie zostało przeprowadzone w myśl dyspozycji art. 15h ust. 1 i 2 u.b.a. - na podstawie odwołania złożonego przez komendanta wojewódzkiego policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ubiegającego (w przedmiotowym przypadku odwołania Komendanta Policji w Opolu z dnia 10 stycznia 2019 r.), a także, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie w trybie odwołania jest ostateczne - zgodnie z art. 15h ust. 7 u.b.a.
Zgodnie z treścią art. 15l ust. 1 lit. a) u.b.a., minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi w drodze rozporządzenia wzór orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 15f ust. 1 u.b.a. (tj. od orzeczenia lekarskiego wydanego w wyniku przeprowadzonych badań lekarskich co do osób ubiegających się o pozwolenie na broń) i wzór orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 15h ust. 7 ustawy (tj. ostatecznego orzeczenia lekarskiego wydanego w trybie odwołania).
Tymczasem wskazany w § 1 ust. 4) lit. a) rozporządzenia wzór orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 15f ust. 1 i art. 15h ust. 7 u.b.a. (określony w załączniku nr 3 rozporządzenia), jako podstawę badania lekarskiego wskazuje wyłącznie na dyspozycje art. 15a ust. 1 i 2. W związku z powyższym nie sposób stwierdzić - przenosząc już powyższe na grunt przedmiotowej sprawy - że orzeczenie lekarskie nr [...] wydane przez Ośrodek Medycyny Pracy w Opolu z/s w Kędzierzynie- Koźlu w dniu [...] kwietnia 2018 r, stanowi prawidłowo wydane ostateczne orzeczenie lekarskie - w myśl art. 15h ust. 7 u.b.a., a w konsekwencji błędnym przyjęciu, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. i nie może dysponować bronią.
II. w oparciu o art. 174 pkt 2) p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie:
1) art. 3 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia dowodu z orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego przez Ośrodek Medycyny Pracy w Opolu z/s w Kędzierzynie-Koźlu w dniu 18 kwietnia 2018 r. którego treść jest sprzeczna z prawem.
2) art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ Policji przy wniesieniu wymienionych wyżej odwołań od orzeczenia lekarskiego wydanego w pierwszej instancji.
3) art. 77 § 2 k.p.a. to jest normy postępowania, na podstawie której organ Policji mógł zweryfikować nowe (jak twierdzi) fakty i okoliczności z posiadanym w aktach sprawy orzeczeniem lekarskim i psychologicznym, poprzez przewidzianą w tym przepisie procedurę uzupełnienia tych dowodów, którego naruszenie polega zdaniem skarżącego kasacyjnie na zaakceptowaniu wyjaśnień organów Policji dotyczących nowych faktów i okoliczności w trybie odwołania z w art. 15h ust. 3 pkt. 1 i 2 u.b.a., który co podkreślił, nie służy do weryfikowania nowych faktów i okoliczności, a jego celem jest merytoryczna kontrola wydanych w pierwszej instancji orzeczeń lekarskich i psychologicznych.
4) przepisów postępowania z art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz norm proceduralnych określonych w dyspozycji art. 7, 75, 77 § 1, 78 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, zaniechanie ustalenia istotnych przyczyn rozstrzygnięcia, pozyskiwania zaufania obywateli, dążenia do prawdy obiektywnej, oraz swobodnej oceny dowodów poprzez:
- złożeniu 10 stycznia 2019 r. odwołania od orzeczenia lekarskiego nr [...] oraz od orzeczenia psychologicznego nr [...] bez jakiegokolwiek uzasadnienia takiego stanowiska, podczas gdy organ nie poinformował o okolicznościach faktycznych będących podstawą wniesionych odwołania, mimo iż winien był wykazać, dlaczego nie zgadza się z w/w orzeczeniami - jednoznacznie i pozytywnie stwierdzającymi że wobec A. M. nie ma żadnych przeciwskazań i spełnia ustawowe wymagania, a przeto może uzyskać pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów łowieckich;
- odmówieniu dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z zaświadczenia lekarskiego wydanego przez psychiatrę D. B. z 30 maja na okoliczność braku przeciwskazań do posiadania pozwolenia na broń, podczas gdy powyższe zaświadczenie w sposób jednoznaczny określa, iż u wnioskodawcy nie stwierdzono objawów chorobowych, jego stan psychiczny jest w normie, co oznacza iż nie ma przeciwwskazań na wydanie w/w pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie w całości, jak również o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany jest granicami skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarówno zarzuty naruszeń prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), jak i przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jednak żaden z nich nie zasługuje na uwzględnienie.
Za chybiony uznał Naczelny Sąd Administracyjny zarzut dotyczący naruszenia art. 15h ust. 1 i ust. 2 u.b.a. W skardze kasacyjnej wyrażono pogląd, zgodnie z którym Sąd pierwszej instancji niezasadnie uznał odwołanie organu Policji do jednostki odwoławczej, pomimo tego, że organ ten nie poinformował o okolicznościach faktycznych będących podstawą odwołania, chociaż, w ocenie skarżącego, powinien był wykazać dlaczego nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym.
Tymczasem konstrukcja przepisu art. 15h u.b.a. nie przewiduje warunków odwołania, które wymienił skarżący. Od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie, wraz z uzasadnieniem (art. 15h ust. 1 w związku z art. 15h ust. 3 u.b.a.), a odwołanie to przysługuje osobie ubiegającej się oraz komendantowi wojewódzkiemu Policji właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby (art. 15h ust. 2 u.b.a.). Istotnie, należy stwierdzić, że przepisy art. 15h ust. 1 i 3 u.b.a. stawiają wobec odwołania wymogi, po pierwsze, formy pisemnej, po drugie, uzasadnienia. Niemniej, przepisy ustawy o broni i amunicji nie określają, jakie okoliczności lub zarzuty uzasadniają odwołanie, ani w jakich sytuacjach może ono zostać wniesione.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażany już wcześniej w orzecznictwie sądów administracyjnych, że art. 15h ust. 3 u.b.a. określa wyłącznie wymóg uzasadnienia odwołania, przy czym nie określa w jakikolwiek sposób ram, w jakich uzasadnienie to powinno się zamykać bądź elementów, które powinny się znaleźć w tym uzasadnieniu, a które miałyby znaczenie dla mającego być przeprowadzonym badania w trybie odwoławczym. Należy mieć przy tym na uwadze cel ustawy o broni i amunicji, która reglamentując dostęp obywateli do broni palnej, mając na uwadze życie i zdrowie ludzkie oraz porządek publiczny, przede wszystkim zmierza do wyeliminowania sytuacji, w której w posiadanie broni palnej mógłby wejść podmiot nie gwarantujący bezpieczeństwa używania broni, a więc podmiot stwarzający realne zagrożenie dla wymienionych wartości. Wobec tego jakiekolwiek wątpliwości odnośnie do stanu zdrowia wnioskującego o wydanie pozwolenia na broń, w szczególności gdy uzyskał on pozytywny wynik przeprowadzonego badania lekarskiego lub psychologicznego, może a wręcz powinno stanowić podstawę, a więc i uzasadnienie odwołania, zmierzającego do weryfikacji pierwotnie uzyskanego orzeczenia lekarskiego bądź psychologicznego (por. wyrok NSA z 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 756/21).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy za niezasadne uznać należy stanowisko strony zawarte w ramach zarzutów podniesionych w punkcie I ppkt 1), jak również w punkcie II ppkt 2) i 3) petitum skargi kasacyjnej. Organ miał prawo do wniesienia odwołania od wydanego wcześniej orzeczenia lekarskiego w sytuacji, gdy miał uzasadnione wątpliwości co do spełniania przez skarżącego wymogów nakładanych ustawą użytkownika broni. Nie ma przy tym znaczenia co było źródłem powstania takiej wątpliwości, pod warunkiem, że jest ono powiązane ze zdrowiem psychicznym lub fizycznym skarżącego, a więc kryteriami bezpośrednio warunkującymi wydanie pozwolenia na broń. Jednocześnie należy zauważyć, że wezwanie skarżącego do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym było następstwem uzyskania informacji, że będąc pod wpływem alkoholu uderzył on inną osobę. Okoliczność ta wzbudziła wątpliwości odnośnie do zdolności skarżącego do dysponowania bronią, a przedstawione przez skarżącego orzeczenia lekarskie i psychologiczne mogły nie usunąć tych wątpliwości.
W tym miejscu należy zauważyć, że regulacja dotycząca czynności specjalistycznych, jakimi są niewątpliwie badania lekarskie i psychologiczne osób ubiegających się o pozwolenie na broń palną lub posiadających takie pozwolenie, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej, jako procedura o charakterze wpadkowym w postępowaniu o wydanie bądź cofnięcie pozwolenia na broń, która została uregulowana w sposób pełny i kompleksowy (por. np. wyroki NSA z 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04, z 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1315/09, z 21 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1292/11, z 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1943/13). Trzeba także zaznaczyć, że wobec braku odesłania w art. 15h u.b.a., do procedury odwoławczej nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
W konsekwencji, podnoszone w pkt II.2 petitum skargi kasacyjnej naruszenie przez organ art. 8 i 11 k.p.a., tłumaczone w uzasadnieniu brakiem "szczegółowego i dokładnego uzasadnienia" odwołania wniesionego przez organ Policji jest nietrafne. Powołane przepisy nie miały bowiem zastosowania w postepowaniu odwoławczym uregulowanym w art. 15h u.b.a.
Strona skarżąca niezasadnie zarzuciła także naruszenie art. 77 § 2 k.p.a. Powołany przepis stanowi, że organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Naruszenie art. 77 § 2 k.p.a. nie mogło więc nastąpić w sposób opisany w zarzucie sformułowanym pkt II.3 petitum skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, który zaaprobował postępowanie organu w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie (pkt II.4 petitum skargi kasacyjnej). Zakres postępowania wyjaśniającego wyznaczają przepisy prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie były to art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art., 15 ust. 1 pkt 2 i 4, art. 18 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 5 u.a.b. Obowiązkiem organów Policji było ustalenie na podstawie ostatecznych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, czy skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 u.a.b. Z tego obowiązku w zakresie badania lekarskiego organy obu instancji wywiązały się prawidłowo. Zgodnie z art. 15h ust. 7 u.b.a. orzeczenie lekarskiego wydane w trybie odwoławczym jest ostateczne i to ono stanowiło podstawę wydania decyzji kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji. Wobec związania organów treścią ostatecznego orzeczenia lekarskiego niecelowe było dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego z [...] maja 2019 r., wydanego przez lekarza psychiatrę D. B. W postępowaniu w sprawie cofnięcia (wydania) pozwolenia na broń przeprowadzanie dowodów na okoliczności będące przedmiotem orzeczeń lekarskich i psychologicznych, zmierzających do ich weryfikacji jest niedopuszczalne.
Za nietrafny uznać należy również zarzut naruszenia przez WSA art. 15h ust. 7 u.b.a. oraz art. 15f ust. 1 u.b.a. poprzez uznanie, że orzeczenie lekarskie wydane w trybie odwoławczym może mieć formę orzeczenia psychologicznego. Przede wszystkim należy zauważyć, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, by Sąd pierwszej instancji zajął takie stanowisko. Ponadto, na gruncie art. 15a ust. 2 u.b.a. badanie lekarskie obejmuje różne aspekty stanu zdrowia osoby badanej, w tym, ze szczególnym uwzględnieniem, układu nerwowego i stanu psychicznego. Co więcej, lekarz przeprowadzający badanie lekarskie obligatoryjnie kieruje osobę ubiegającą się o pozwolenie na badania psychiatryczne i okulistyczne. Jeżeli uzna to za niezbędne, kieruje ją również na inne badania specjalistyczne lub pomocnicze, które – według jego oceny – w konkretnym przypadku należy wykonać. Badanie dotyczące stanu psychicznego badanej osoby jest zatem elementem badania lekarskiego, a o zakresie tego badania przesądza lekarz. Z kolei badanie psychologiczne, o którym mowa w art. 15a ust. 3 u.b.a. obejmuje w szczególności określenie poziomu rozwoju intelektualnego i opis cech osobowości, z uwzględnieniem funkcjonowania w trudnych sytuacjach, a także określenie poziomu dojrzałości społecznej osoby ubiegającej się lub posiadającej pozwolenie na broń. Orzeczenie psychologiczne ma na celu ustalenie, czy osoba ubiegająca się lub posiadająca pozwolenie na broń należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. (wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego) i w stanie prawnym mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, było wydawane na formularzu określonym w załączniku nr 4 do rozporządzenia MZ z 2015 r. Wobec różnych zakresów przedmiotowych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego jest oczywiste, że orzeczenie lekarskie nie może mieć formy orzeczenia psychologicznego. W rozpoznawanej sprawie w ostatecznym orzeczeniu lekarskim z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] stwierdzono, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a., a zatem odpowiadało ono zakresowi orzeczenia lekarskiego, a nie jak twierdzi skarżący miało formę orzeczenia psychologicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybiony zarzut dotyczący naruszenia art. 15f ust. 7 w związku z art. 15l pkt 1 lit. a) u.b.a., którego skarżący upatruje w zastosowaniu wzoru z załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną (Dz. U. poz. 2210) do orzeczenia wydanego w trybie odwoławczym.
Istotnie, na podstawie wyników przeprowadzonego badania upoważniony lekarz wydaje, na mocy art. 15f ust. 1 u.b.a. orzeczenie lekarskie, a art. 15l pkt 4 lit. a) i lit. c) przewiduje upoważnienie ustawowe dla ministra właściwego do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, do określenia, w drodze rozporządzenia, wzoru orzeczenia lekarskiego o którym mowa w, odpowiednio, art. 15f ust. 1 lub art. 15g ust. 1 i art. 15h ust. 7 u.b.a. W toku postępowania prowadzonego w tej sprawie obowiązywał akt wykonawczy wydany na mocy upoważnienia ustawowego w postaci wspomnianego rozporządzenia MZ z 2015 r. W §1 pkt 4 lit. a) i d) tego rozporządzenia wskazano, że rozporządzenie to określa wzory orzeczeń, jakie spełniać mają wymogi wskazanych powyżej przepisów. Wzory te zostały ujęte w załącznikach do rozporządzenia, tj. w Załączniku nr 3 – wzór orzeczenia lekarskiego, a w Załączniku nr 4 – wzór orzeczenia psychologicznego. W ocenie Sądu niezasadne jest twierdzenie skarżącego, że wzory te odnoszą się wyłącznie do orzeczeń wydawanych w pierwszej instancji. Nietrafne jest stanowisko, zgodnie z którym nie należy ich traktować jako wzorów orzeczeń także w postępowaniu odwoławczym. Trzeba zauważyć, że już z treści samych wzorów orzeczeń lekarskiego i psychologicznego wynika, że mają one zastosowanie także do wydawania orzeczeń w postępowaniu odwoławczym. W obu wzorach orzeczeń zamieszczone zostało pouczenie, którego pkt 1 dotyczy wnoszenia odwołania, a pkt 2 zawiera informację, że orzeczenie lekarskie (psychologiczne) wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Jednocześnie pkt 1 pouczenia został opatrzony trzema gwiazdkami, a w objaśnieniach nakazano skreślenie tego punktu w przypadku orzeczenia lekarskiego (psychologicznego) wydanego w trybie odwoławczym. Taki sposób określenia wzorów orzeczenia lekarskiego (psychologicznego), świadczy o tym, że może być on wykorzystywany do wydawania orzeczenia także w trybie odwoławczym.
W konsekwencji za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 3 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 75 § 1 k.p.a., bowiem, jak wskazano wcześniej, orzeczenie lekarskie nr [...] (błędnie w skardze kasacyjnej datowane na 18 kwietnia 2018 r. zamiast 18 kwietnia 2019 r.). Orzeczenie to nie jest, jak twierdzi skarżący, sprzeczne z prawem, gdyż zostało wydane przez uprawniony podmiot i, jak wskazano powyżej, z użyciem prawidłowego wzoru określonego w Załączniku nr 3 do rozporządzenia MZ z 2015 r.
Naczelny Sąd Administracyjny jedynie na marginesie zauważa, że cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń nastąpiło z dwóch przyczyn: po pierwsze, z uwagi na stwierdzenie w orzeczeniu lekarskim z 18 kwietnia 2019 r., że skarżący należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a., po drugie z powodu naruszenia przez skarżącego obowiązku poddania się badaniom psychologicznym, o których mowa w art. 15 ust. 5 u.b.a. W zakresie tej drugiej przyczyny cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń w skardze kasacyjnej nie został podniesiony żaden zarzut, a wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej zaskarżony wyrok w tym aspekcie nie podlegał kontroli instancyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.