II SA/Wa 91/24

II SA/Wa 91/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kube
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
I OSK 2434/24 - Wyrok NSA z 2025-04-15
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie 13 września 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Wojewoda [...] (zwany dalej "Wojewodą") decyzją z [...] listopada 2023r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A.K. (zwanej dalej "Skarżącą"), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. (zwany dalej "Prezydentem Miasta") z [...] października 2023r. nr [...], orzekającą o utracie przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej na okres 180 dni od 29 września 2023r. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775; zwany dalej "k.p.a."), art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 oraz art. 33 ust. 4 pkt 4 i 3 lit. b ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 735; zwana dalej "u.p.z.").
Wojewoda w uzasadnieniu decyzji wskazał, że Skarżącą [...] czerwca 2020r. zarejestrowano w Miejskim Urzędzie Pracy w P. (zwany dalej "MUP") jako osobę bezrobotną. Prezydent Miasta decyzją z [...] czerwca 2020r. nr [...] orzekł o uznaniu Skarżącej za osobę bezrobotną od [...] czerwca 2020r. i o nieprzyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżącej wyznaczono termin obowiązkowej wizyty w MUP na [...] września 2023r., w celu monitorowania sytuacji bezrobotnego i postępów realizacji IPD. Skarżąca nie stawiła się w MUP w ustalonym dniu i nie poinformowała w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.
Prezydent Miasta w ww. decyzji z [...] października 2023r. orzekł o utracie przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2023r. na okres 180 dni. W podstawie prawnej wskazał art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 33 ust. 4 pkt 4 w związku z pkt 3 lit. b i ust. 4ca u.p.z. oraz art. 44 i art. 104 k.p.a. oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Skarżąca w odwołaniu od ww. decyzji wskazała, że nie stawiła się w MUP w terminie, bo nie otrzymała listu poleconego z zawiadomieniem o wyznaczonym terminem wizyty. Od momentu wybuchu pandemii w 2020r. dominującą formą kontaktu ze strony MUP stał się kontakt telefoniczny, a dodatkowo MUP mógł skorzystać z tej lub innej, dostępnej formy kontaktu i powiadomić ją o terminie obowiązkowego stawiennictwa we wrześniu br. Skarżąca stale przebywa w miejscu zamieszkania, nigdzie nie wyjeżdżała w 2023r. i niejasny jest dla niej powód niedostarczenia przesyłki przez Pocztę Polską. Skarżąca mieszka z mamą i nie tylko ona dysponuje kluczem do skrzynki pocztowej i być może nie z jej winy zawiadomienie, przez nieuwagę, wyrzucono wraz z ulotkami i gazetkami promocyjnymi. Skarżąca opisała też swoją ścieżkę edukacyjną.
Wojewoda w ww. decyzją, po przytoczeniu art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 3 i 4 u.p.z., wskazał, że MUP pismem z [...] września 2023r. wyznaczył Skarżącej termin obowiązkowej wizyty na [...] września 2023r. Wezwanie wysłano za pośrednictwem operatora pocztowego, listem poleconym, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (nr przesyłki listowej [...]) na wskazany w dokumencie "Karta rejestracyjna bezrobotnego" adres zameldowania na pobyt stały, będący jednocześnie adresem korespondencyjnym [...]. Z adnotacji znajdującej się na zwróconej przesyłce wynika, że 13 września 2023r. podjęto próbę doręczenia przesyłki, ale z uwagi na niezastanie adresata, pierwsze zawiadomienie o możliwości jej odbioru w placówce pocztowej pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Kolejne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki pozostawiono 21 września 2023r. Przesyłkę zwrócono nadawcy 28 września 2023r., gdyż nie podjęto jej w wyznaczonym terminie. Przesyłkę uznano, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., za skutecznie doręczoną 27 września 2023r. - po upływie 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia. Bezrobotna zobowiązana była stawić się w MUP w wyznaczonym terminie, czego nie uczyniła i w terminie do 7 dni nie poinformowała o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa.
Wojewoda e tej sytuacji uznał, że w sprawie zaszły okoliczności skutkujące utratą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2023r.
Wojewoda wyjaśnił, że rejestracja w urzędzie pracy ma charakter dobrowolny, zaś w sytuacji uzyskania statusu bezrobotnego, zainteresowana osoba powinna przestrzegać nałożonych na nią obowiązków. Jednym z głównych elementów uzyskania i utrzymania statusu bezrobotnego jest gotowość do podjęcia zatrudnienia, a co za tym idzie dyspozycyjność. Ustawodawca w celu jej weryfikacji nałożył na bezrobotnego obowiązek zgłaszania się do urzędu pracy nie w dogodnych dla siebie i przez siebie ustalanych, ale w wyznaczonych przez urząd terminach, co jasno wynika z art. 33 ust. 3 u.p.z. Niedopełnienie tego obowiązku skutkuje konsekwencjami przewidzianymi w art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z. Rejestracja w urzędzie pracy to nie tylko przywileje, ale również obowiązki, z których osoba bezrobotna powinna się wywiązywać. Samo pozostawanie bez pracy nie oznacza jeszcze, że osoba taka korzysta ze statusu bezrobotnego, bowiem konieczna jeszcze jest zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Powołane przepisy jednoznacznie wskazują, że w przypadku niespełnienia obowiązków, organ ma obowiązek podjąć decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego i rozstrzygnięcie to nie ma charakteru uznaniowego. Przepisy u.p.z. dopuszczają możliwość niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, ale na bezrobotnym spoczywa wówczas obowiązek poinformowania o przyczynie niestawiennictwa w okresie do 7 dni i wykazania, że była ona uzasadniona. Pojęcie uzasadnionej przyczyny w u.p.z. jest pojęciem nieokreślonym, jednakże w ocenie Wojewody chodzi o takie powody niestawiennictwa bezrobotnego w powiatowym urzędzie pracy, które uniemożliwiały mu stawienie się w wyznaczonym terminie, na które bezrobotny nie miał wpływu, na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź, a które poddają się weryfikacji. Ustawodawca nie wskazał formy, w jakiej należy powiadomić o przyczynie nieobecności w urzędzie pracy, zatem możliwe jest np. powiadomienie telefoniczne, listowne, drogą mailową czy też za pomocą osób trzecich.
Skarżąca, jako przyczynę niestawiennictwa wskazała dopiero w ww. odwołaniu - już po upływie wskazanego w przepisach 7-dniowego terminu. Z odwołania wynika, że Skarżąca nie stawiła się na wizytę, z uwagi nieotrzymania pisma z wyznaczoną datą zgłoszenia się w organie zatrudnienia. Zdaniem Wojewody, choć przepisy u.p.z. nie określają, w jakiej formie osobie bezrobotnej powinny być wyznaczane terminy wizyt, jak też nie wskazują, w jaki sposób dokumentowane powinno być zapoznanie się osoby bezrobotnej z wyznaczonym terminem, to sposób wyznaczenia i potwierdzenia terminu zależeć powinien od okoliczności. Doręczanie wezwań do stawienia się na wizytę za pośrednictwem operatora pocztowego jest dopuszczalne, a dodatkowo, jako przesyłka polecona rejestrowana, wezwanie takie korzysta z możliwości doręczania w sposób wskazany w przepisach k.p.a. i stanowi gwarancję pewności i skuteczności poinformowania o wyznaczonym terminie. Wojewoda, odnosząc się do postulowanego przez Skarżącą telefonicznego kontaktowania się przez MUP, w sprawach dotyczących zgłaszania się bezrobotnych do urzędu pracy w wyznaczonych terminach - zauważył, że przepisy k.p.a. przewidują możliwość dokonania wezwania telefonicznie albo przy użyciu innych środków łączności tylko w sprawach niecierpiących zwłoki. Wezwanie do MUP w celu monitorowania sytuacji bezrobotnego i postępów realizacji IPD nie stanowi sprawy niecierpiącej zwłoki, więc brak było podstaw prawnych do dokonania wezwania w formie innej niż pisemna. Z przepisów k.p.a. nie wynika, że w przypadku skutecznego doręczenia pisma, organ zobowiązany jest do podjęcia jakichś dodatkowych, nadzwyczajnych działań, zmierzających do potwierdzenia, że strona rzeczywiście zapoznała się z jego treścią. Jeśli do strony wysłano pisemne wezwanie, które skutecznie doręczono, to MUP nie miał obowiązku korzystania z innych środków komunikacji np. telefonu, w celu upewnienia się, że strona zapoznała się z treścią wezwania.
Wojewoda zwrócił też uwagę, że do Skarżącej wysłano wezwanie na obowiązkową wizytę w urzędzie pracy, które zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., uznano za prawidłowo doręczone przed wyznaczonym terminem stawiennictwa. Doręczyciel udokumentował dokonanie wszystkich czynności wynikających z art. 44 § 2 i § 3 k.p.a. i brak jest podstaw do podważenia skuteczności doręczenia pisma MUP z [...] września 2023r. Skarżąca nie zgłosiła do MUP zmiany adresu do korespondencji, zatem urząd nie miał podstaw, by kierować pisma pod inny adres, niż ten wskazany podczas rejestracji. Wysłane wezwanie pod wskazany w trakcie rejestracji adres, którego zmiany nie zgłoszono w trakcie posiadania statusu osoby bezrobotnej, jest wiążące i doręczone prawidłowo. Nieodebranie skierowanej do Skarżącej przesyłki nie może stanowić uzasadnionej przyczyny jej niestawiennictwa w terminie wyznaczonym przez organ.
Wojewoda zaznaczył też, że organy administracji zobowiązane są załatwiać sprawy zgodnie z przepisami określonymi w art. 35 k.p.a. W sprawie Skarżącej decyzję wydano [...] października 2023r., a zatem 12 dni po wyznaczonej wizycie i nie ma to wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewoda, odnosząc się do podnoszonej przez Skarżącą kwestii pozbawienia jej ubezpieczenia zdrowotnego, poinformował, że zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z 27 sierpnia 2004r., istnieje możliwość ubezpieczenia się dobrowolnie na podstawie pisemnego wniosku złożonego w NFZ lub też zostać zgłoszonym do ubezpieczenia przez członka rodziny, a w razie trudnej sytuacji materialnej również na mocy decyzji wójta, burmistrza, prezydenta miasta wydawanych w ramach opieki społecznej. Rejestrowanie się w urzędzie pracy wyłącznie w celu posiadania ubezpieczenia zdrowotnego mija się z celem rejestracji jako osoby bezrobotnej.
Wojewoda dodał, że Skarżącą prawidłowo pouczono o obowiązkach ciążących na osobach bezrobotnych zarejestrowanych w powiatowych urzędach pracy (w tym o terminowych wizytach i konieczności usprawiedliwiania ewentualnych nieobecności) oraz o konsekwencjach ich niedopełnienia - pozbawienia statusu bezrobotnego. Skarżąca potwierdziła to własnoręcznie złożonym podpisem w dniu rejestracji na dokumencie "Pouczenie o przysługujących prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej oraz przesłankach warunkujących utratę statusu osoby bezrobotnej wynikających z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy". Prezydenta Miasta poza tym do decyzji z [...] czerwca 2020r. nr [...] o uznaniu Skarżącej za osobę bezrobotną (doręczonej 12 czerwca 2020r.) dołączył też stosowne pouczenie.
Wojewoda w związku z tym wskazał, że w tym stanie faktycznym i prawnym argumentacja przedstawiona przez Skarżącą w odwołaniu nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta, gdyż nie naruszała ona prawa i nie może być zmieniona. Z akt sprawy wynika, że było to drugie niestawienie się Skarżącej na wizytę w wyznaczonym terminie, zatem ponowne nabycie statusu osoby bezrobotnej będzie możliwe w wyniku ponownej rejestracji w urzędzie pracy, dokonanej nie wcześniej niż po upływie co najmniej 180 dni od dnia niestawiennictwa, o ile zostaną spełnione warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z..
2. Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Wojewody, wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie, że była wydana z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca w większości ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu i zaznaczyła, że z MUP propozycji nie otrzymała propozycji adekwatnej do swojego wykształcenia i kwalifikacji zawodowych. Wskazała, że Wojewoda nie wziął pod uwagę wielu okoliczności, w tym występowania w 2023r. wyjątkowo dużej rotacji pracowników Poczty Polskiej oraz, że listy polecone w tym roku Skarżącej dostarczało co najmniej pięć różnych osób i praktyka pozostawiania powtórnego awiza przez Pocztę Polską jest często zaniedbywana. Skarżąca odwołując się do orzecznictwa wskazała, że "adresat musi być powiadomiony, w sposób niebudzący wątpliwości, zarówno o pozostawieniu pisma, miejscu gdzie może go odebrać, jak i o terminie odbioru (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 listopada 2017r. sygn. akt IV SA/Wa 1270/17). Nie można uznać za doręczone pisma, gdy w ogóle nie pozostawiono adresatowi powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki (por. wyrok WSA w Opolu z 10 maja 2017r. sygn. akt I SA/Op 136/17). Skarżąca podniosła, że o decyzji dotyczącej wykreślenia z rejestru osób bezrobotnych dowiedziała się post factum z korespondencji przesłanej jej za pośrednictwem Poczty Polskiej [...] października 2023r. Ponadto MUP nie wykazał minimum dobrej woli, by powiadomić ją za pośrednictwem innych środków komunikacji o wysłanym liście polecanym, a gdyby wiedziała o konieczności stawiennictwa w urzędzie, wypełniłaby to zobowiązanie, szczególnie, gdy od 2020r. preferowaną formą kontaktu z MUP był kontakt telefoniczny. Przebywa stale w miejscu zamieszkania i nigdzie nie wyjeżdżała w 2023r. Wojewoda w piśmie z [...] listopada 2023r. zauważa, że rejestrowanie się w urzędzie pracy wyłącznie w celu posiadania ubezpieczenia zdrowotnego mija się z celem rejestracji jako osoba bezrobotna, ale jest to uwaga nie tylko bezpodstawna, ale i niestosowna, bo Skarżąca zarejestrowała się w MUP w celu otrzymania pracy. Urzędy pracy powinny pomagać w uzyskaniu pracy, zwłaszcza osobom po części wykluczonym, z racji długiego okresu braku pracy, nie posiadającym koneksji. Z analiz ekspertów i raportów NIK wynika, że urzędy pracy nie spełniają swojej roli. Brak jakiejkolwiek pomocy ze strony MUP w znalezieniu pracy, a następnie wydanie decyzji o wykreśleniu Skarżącej z rejestru, uważa za niesłuszne i krzywdzące. Przedłużająca się sytuacja braku pracy i dochodu oraz pozbawienie jej możliwości korzystania z państwowej służby zdrowia dodatkowo niekorzystnie wpływają na zdrowie Skarżącej. Konstytucja RP gwarantuje prawo do pracy, a w razie niemożności jej uzyskania, objęcie podstawową opieką zdrowotną.
3. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
4. Adwokat R.P. - ustanowiono jako pełnomocnik Skarżącej z urzędu złożył do akt pismo z [...] czerwca 2024r., w którym poparł ww. skargę. Wniósł o uchylenie zaskarżonej i ww. decyzji Prezydenta Miasta oraz przyznanie na swoją rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, według norm przepisanych, powiększonych o kwotę należnego VAT, oświadczając, że nie zostały one pokryte w całości lub części.
Zdaniem pełnomocnika Wojewoda w sposób nieuprawniony sanował rażące naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 10 k.p.a., polegające na pozbawieniu Skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Pierwszym pismem, jakie otrzymała Skarżąca była decyzja, a umożliwienie Jej wypowiedzenia się przed wydaniem tej decyzji prawdopodobnie przyczyniłoby się do wyjaśnienia nieporozumienia. Wojewoda zaakceptował też rażące naruszenie art. 44 k.p.a. przez organ pierwszej instancji, przyjmując fikcję doręczenia Skarżącej zawiadomienia o terminie obowiązkowej wizyty w urzędzie pracy, gdy nie podjęto jakakolwiek próby kontaktu ze Skarżącą (telefon, mail) w celu wyjaśnienia przyczyn nieodebrania przez nią listu poleconego, tym bardziej, że - jak słusznie wskazał Wojewoda w odpowiedzi na skargę – u.p.z. nie określa szczegółowej formy umawiania wizyt w urzędzie pracy. Faktem notoryjnym jest, że osoba, która nie odebrała listu poleconego o terminie wizyty, a nie została powiadomiona o niej w inny sposób, na tę wizytę nie przyjdzie - marnując zarazem czas urzędnika. Skoro już dopuszczono do niestawiennictwa Skarżącej, to dobrą praktyką byłby telefon z zapytaniem o przyczynę niestawiennictwa, w celu umożliwienia złożenia usprawiedliwienia w ustawowym terminie - czego zaniechano. Ww. sposób postępowania odbiegał znacząco od wzorca wskazanego w art. 8 § 1 k.p.a. i spowodował erozję zaufania Skarżącej do organu, gdyż mogło u Niej powstać wrażenie, że urzędowi zależy tylko i wyłącznie na odjęciu sobie pracy, zamiast pomóc petentowi. W związku tym skarga jest zasadna i winna zostać uwzględniona.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
2. . Sąd na wstępie zauważa, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2023r., poz. 2492 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Sąd w świetle ww. przepisów, w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wynika, że Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym zaskarżone akty mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
3. Sąd, mając powyższe przepisy na względzie, uznał, że zaskarżona decyzja była zgodna z prawem.
Warto wskazać, że decyzje w sprawie statusu osoby bezrobotnej należy zaliczyć do decyzji o charakterze deklaratoryjnym, ponieważ w ich treści organ wypowiada się w przedmiocie uprawnienia wynikającego z przepisów prawa (art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.z.), potwierdzając, że danej osobie przysługuje bądź nie przysługuje taki status i wywołując skutek prawny wstecz, tj. od momentu zaistnienia stanu prawnego.
W sprawie zdarzeniem przesądzającym o tym, że Skarżącej nie przysługuje status osoby bezrobotnej było niestawiennictwo Skarżącej w powiatowym urzędzie pracy (MUP) w wyznaczonym terminie oraz brak powiadomienia przez Skarżącą w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Z art. 33 ust. 3 u.p.z. wynika, że bezrobotny ma obowiązek zgłaszać się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez ten urząd terminie, w celu podjęcia odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do pracy. Na mocy art. 33 ust. 4 u.p.z. dochodzi do pozbawienia bezrobotnego statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego.
Z akt sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że MUP w piśmie z [...] września 2023r. wyznaczył Skarżącej termin obowiązkowej wizyty na [...] września 2023r. W piśmie tym wskazano ponadto, że w przypadku doręczenia korespondencji przez operatora pocztowego w dniu wyznaczonym przez urząd lub w terminie późniejszy, niż dzień określony w piśmie ([...] września 2023r.), należy zgłosić się w MUP następnego dnia roboczego po otrzymaniu pisma. Skarżącą pouczono też o konsekwencjach niestawiennictwa i nieusprawiedliwienia niestawiennictwa (k. 15 akt administracyjnych sprawy).
Warto też wskazać, że rację ma Wojewoda wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepisy art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 3 i 4 u.p.z. mają charakter bezwzględnie obowiązujący i jakkolwiek dopuszczają możliwość niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, to bezrobotny ma obowiązek poinformowania o przyczynie niestawiennictwa w okresie 7 dni i wykazania, że była ona uzasadniona. Sąd zgadza się z Wojewodą, że jakkolwiek w u.p.z. nie zdefiniowano pojęcia uzasadnionej przyczyny, to chodzi o takie powody niestawiennictwa bezrobotnego, które uniemożliwiły mu stawienie się w wyznaczonym terminie, na które bezrobotny nie miał wpływu, w postaci np. nagłej choroby, braku możliwości dojazdu z powodu przerwy w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź – które poddają się weryfikacji.
Skarżąca jako przyczynę niestawiennictwa w MUP wskazała nieotrzymanie pisma z wyznaczoną datą zgłoszenia w MUP, powołując się przy tym na dotychczasowy sposób komunikacji z MUP, wynikający z pandemii. Przyczyna ta została wskazana dopiero w odwołaniu od ww. decyzji Prezydenta Miasta z [...] października 2023r. nr [...], orzekającej o utracie przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej na okres 180 dni od [...] września 2023r.
Wojewoda nie znalazł podstaw do uznania tej przyczyny za uzasadnioną i podkreślił, że doręczanie wezwań do stawienia się na wizytę w MUP za pośrednictwem operatora pocztowego jest dopuszczalne i prawidłowe w świetle przepisów k.p.a., a ponadto stanowi gwarancję pewności i skuteczności poinformowania o wyznaczonym terminie.
Sąd stanowisko to podziela i stwierdza, że w tym zakresie Wojewoda nie naruszył żadnego ze wskazanych w skardze, uzupełnionej pismem ustanowionego w sprawie pełnomocnika z urzędu, przepisów obowiązującego prawa a w szczególności zasady zaufania do organów administracyjnych, o której mowa w art. 8 § 1 k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy, a w szczególności z dowodu zwrotnego potwierdzenia doręczenia przesyłki zawierającej ww. pismo MUP z [...] września 2023r., wynika, że spełniono wszystkie wymogi określone w art. 44 k.p.a. Z adnotacji doręczyciela wynika bowiem, że przesyłka była dwukrotnie awizowana, tj. 13 września 2023r., a następnie 21 września 2023r., a adresata zawiadomiono o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowy,, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Umieszczono też zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłkę zwrócono nadawcy, jako nie podjętą w terminie (k. 15 akt administracyjnych). Wobec tego prawidłowe było uznanie przez Wojewodę, że ww. ww. pismo zostało skutecznie doręczone Skarżącej w trybie art. 44 § 4 k.p.a. oraz, że doręczyciel należycie udokumentował dokonanie wszystkich czynności wynikających z przepisu art. 44 § 2 i 3 k.p.a. i brak jest podstaw do podważenia skuteczności ww. doręczenia.
Wprawdzie Skarżąca w uzasadnieniu skargi podnosi występowanie w 2023r. wyjątkowo dużej rotacji pracowników Poczty Polskiej oraz wskazuje, że listy polecone w tym roku Skarżącej dostarczało co najmniej pięć różnych osób i praktyka pozostawiania powtórnego awiza przez Pocztę Polską jest często zaniedbywana, tym niemniej Skarżąca nie podniosła w skardze, że składała na poczcie reklamację od ww. przesyłki poleconej, z uwagi na podnoszone w skardze "niedopatrzenia ze strony listonosza" ani, że zwrotne potwierdzenie ww. przesyłki ma jakiekolwiek wady. W tym kontekście niezasadne są podnoszone przez Skarżącą zarzuty o nieuwzględnieniu przez Wojewodę "przeszkód na które Skarżąca nie miała wpływu". Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Co kluczowe, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa § 1, natomiast pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Doręczenie dokonane na podstawie art. 44 k.p.a. zakłada możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszcza powstanie skutku doręczenia pisma nawet wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło. By doręczenie pisma adresatowi w omawianym trybie mogło być uznane za prawnie skuteczne, muszą być bezwzględnie spełnione przesłanki określone w przepisie. Skuteczne zawiadomienie o złożeniu w placówce poczty pisma przesłanego za pośrednictwem poczty następuje przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe doręczyciel pocztowy ma obowiązek umieścić zawiadomienie w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 k.p.a. Ponieważ wzmiankowany przepis przewiduje możliwość przyjęcia fikcji doręczenia pisma, co może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego, nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Skoro w rozpoznawanej sprawie doręczyciel dokonał stosownych adnotacji na dowodzie doręczenia przesyłki oraz umieścił stempel, podpis i wzmiankę o awizowaniu przesyłki, należało uznać, że doręczenie zastępcze było prawidłowe, a Skarżąca nie wykazała uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa. Należy też wskazać, że Skarżąca w odwołaniu od ww. decyzji Prezydenta Miasta z [...] października 2023r. wskazała, że nie tylko ona dysponuje kluczem do skrzynki pocztowej, gdyż mieszka z mamą i być może nie z winy Skarżącej zawiadomienie przez nieuwagę zostało wyrzucone wraz z ulotkami i gazetkami promocyjnymi, które także są umieszczane w skrzynce. Zdaniem Sądu okoliczność ta, jakkolwiek może być potraktowana jako przyczyna niestawiennictwa w MUP, to jednak nie stanowiła uzasadnionej przyczyny w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z. i w tym zakresie nie sposób zakwestionować stanowiska w Wojewody wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Stanowisko to jest bowiem racjonalne i ma oparcie w doświadczeniu życiowym, a ponadto nie może wskazywać na nieprawidłowość w zastosowaniu trybu zastępczego doręczenia ww. pisma MUP z [...] września 2023r.
Zdaniem Sądu niedopuszczalne jest również zakwestionowanie stanowiska Wojewody wyrażonego w zaskarżonej decyzji, co do przewidzianego przez prawo komunikowania się z bezrobotnymi w formie pisemnej, szczególnie w sprawach dotyczących zgłaszania się do urzędu pracy. Stanowisko to potwierdza art. 14 k.p.a. odczytywany łącznie z art. 55 § 1 k.p.a. Warto też wskazać, że analogiczne stanowisko do prezentowanego przez Wojewodę w zaskarżonej decyzji prezentował Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując w wyroku z 22 kwietnia 2020r. sygn. akt II OSK 1132/19, że co prawda, ustawodawca w art. 14 § 2 k.p.a. przewidział prawną możliwość ustnego załatwienia sprawy, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie, a w art. 55 § 1 k.p.a. możliwość telefonicznego wezwania strony do udziału w czynnościach procesowych w sprawach niecierpiących zwłoki ( LEX nr 3085232). Skoro wezwanie Skarżącej do MUP, w celu monitorowania jej sytuacji, jako bezrobotnej i postępów w realizacji IPD nie stanowiło sprawy niecierpiącej zwłoki, to prawidłowe było wskazanie przez Wojewodę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że brak było podstaw prawnych do postulowanego przez Skarżącą kontaktu telefonicznego ze strony urzędu. W tym kontekście niezasadne były zatem zarzuty o naruszeniu zasady zaufania do organów administracyjnych, tym bardziej że [...] września 2023r., kiedy MOP sporządzał ww. wezwania stan pandemii ustał.
Sąd podzielił również stanowisko Wojewody wyrażone w zaskarżonej decyzji, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 35 k.p.a. w kontekście zastępczego doręczenia pisma z [...] września 2023r., jak również z uwagi na wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji o pozbawieniu Skarżącej statusu osoby bezrobotnej, gdy zaszły przesłanki wskazane w art. 33 ust. 4 pkt 3 lit b) i pkt 4 u.p.z. Prezydent Miasta wydał ww. decyzję [...] października 2023r. - czyli 12 dni po dacie wyznaczonej Skarżącej wizyty w MOP. Stanowisko Wojewody z tego zakresu nie narusza również art. 8 § 1 k.p.a. w kontekście ponoszonej w zaskarżonej decyzji okoliczności, że Skarżąca [...] czerwca 2020r. podpisała pouczenie o przysługujących prawa i obowiązkach osoby bezrobotnej oraz przesłankach warunkujących utratę statusu osoby bezrobotnej wynikających z u.p.z. (k. 4-3, 3a, 3b verte akt administracyjnych sprawy).
Sąd wskazuje ponadto, że wbrew argumentacji prezentowanej w skardze, w sytuacji, gdy w toku postępowania administracyjnego wykazano, że zaszły przesłanki z art. 33 ust. 4 pkt 3 lit b) i pkt 4 u.p.z., istotnego wpływu na wynik sprawy nie miało niezawiadomienie Skarżącej w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o wszczęciu postępowania i możliwości wypowiedzenia się w sprawie utraty przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej na okres 180 dni, gdy Skarżąca otrzymała decyzję organu pierwszej instancji z [...] października 2023r., jak również skorzystała z przysługującego jej środka odwoławczego, mając możliwość podnoszenia wszystkich istotnych w sprawie argumentów. Rację ma bowiem Wojewoda, wskazując w odpowiedzi na skargę, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie utraty przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej mogłoby zostać wydane po upływie 7 dni na poinformowanie o przyczynie niestawiennictwa. Termin ten upłynął w sprawie, a Skarżąca w odwołaniu podała przyczyny swojej nieobecności w urzędzie pracy, które zostały ocenione w zaskarżonej decyzji. Ponadto, nawet gdyby Skarżąca otrzymała powiadomienie o wszczęciu postępowania i niezwłocznie przedstawiła ww. przyczyny i tak nie dotrzymałaby ustawowego terminu na poinformowanie o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z. Brak zatem zawiadomienia Skarżącej o toczącym się postępowaniu, choć stanowił wadliwość procesową Prezydenta Miasta, nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Również zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. nie mógł być uznany w sprawie za zasadny. Zgodnie bowiem z ugruntowaną linią orzeczniczą Sądów administracyjnych zarzut ten może stanowić postawę uchylenia decyzji, tylko wówczas, gdy strona wykaże, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, tj. że wynik sprawy byłby odmienny gdyby do naruszenia takiego nie doszło (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 maja 2021r. sygn. akt I OSK 134/21; 16 grudnia 2020r. sygn. akt II OSK 1767/18; 9 grudnia 2020r. sygn. akt I GSK 984/20; 26 września 2019r. sygn. akt II OSK 2691/17, 30 grudnia 2016r. sygn. akt I OSK 2103/16). Sąd nie stwierdza, aby Skarżąca swoją argumentacją wykazała, że w sprawie organy obu instancji dopuściły się kwalifikowanych wad postępowania. Doszło bowiem do rozpatrzenia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych w kontekście obowiązujących przepisów prawa (art. 33 ust. 4 pkt 3 i 4 u.p.z.), a Skarżącej podano przyczyny, którymi kierowały się organy obu instancji, zgodnej z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., przy wydawaniu decyzji, które Skarżąca zaskarżyła do Sądu. Tym samym nie sposób uznać, że organy administracyjne obu instancji dopuściły się naruszenia zasady prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W zaskarżonej decyzji Wojewoda odniósł się też do wszystkich podniesionych przez Skarżącą argumentów oraz ocenił znane mu i podnoszone przez Skarżącą okoliczności, z zachowanie reguły swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów, stosownie do art. 80 k.p.a.
4. Sąd, mając powyższe na względzie uznał, że zasadne było oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.