II SA/Wa 908/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-02-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejkomisja bioetycznabadania kliniczneochrona danych osobowychprywatnośćfunkcja publicznatajemnica przedsiębiorcyuchwaładecyzja administracyjna

WSA uchylił decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej dotyczącej składu komisji bioetycznej i koordynatorów badań klinicznych, uznając członków komisji za osoby pełniące funkcje publiczne.

Stowarzyszenie wnioskowało o udostępnienie pełnej treści uchwały komisji bioetycznej, w tym danych członków komisji i koordynatorów badania klinicznego. Organ odmówił, powołując się na ochronę prywatności i tajemnicę przedsiębiorcy. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że członkowie komisji bioetycznej są osobami pełniącymi funkcje publiczne, a dane koordynatorów wymagają ponownej analizy.

Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Przewodniczącego Komisji Bioetycznej odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w zakresie danych osobowych członków komisji biorących udział w posiedzeniu oraz koordynatorów badania klinicznego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że członkowie komisji bioetycznej, opiniujący projekty badań medycznych, są osobami pełniącymi funkcje publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd podkreślił, że prawo do prywatności nie może ograniczać dostępu do informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, gdy informacja ta ma związek z pełnieniem tych funkcji. W odniesieniu do danych koordynatorów badań, sąd uznał, że organ nie przeprowadził wystarczającej analizy, czy osoby te pełnią funkcje publiczne, ani nie wykazał, dlaczego ich dane miałyby stanowić tajemnicę przedsiębiorcy. Sąd zobowiązał organ do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem powyższych wytycznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, członkowie komisji bioetycznej są osobami pełniącymi funkcje publiczne.

Uzasadnienie

Członkowie komisji bioetycznej wykonują zadania publiczne, opiniując projekty badań medycznych, co wpływa na sferę publiczną i zdrowie społeczne. Posiadają określone kwalifikacje i uprawnienia związane z pełnieniem tej funkcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, z wyjątkiem informacji o osobach pełniących funkcje publiczne.

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Każdy ma prawo do informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organ odmawia udostępnienia informacji publicznej decyzją.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 6

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacja publiczna.

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Obowiązek udostępnienia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej.

u.z.l. art. 29

Ustawa o zawodzie lekarza

Regulacje dotyczące komisji bioetycznej, w tym tajność głosowania i podpisywanie uchwał.

rozporządzenie MZ z dnia 26 stycznia 2023 r.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie komisji bioetycznej oraz Odwoławczej Komisji Bioetycznej

Regulacje dotyczące komisji bioetycznej, w tym podpisywanie uchwał przez przewodniczącego.

u.z.n.k. art. 11 § 2

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Konstytucja RP art. 61

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do informacji publicznej.

Konstytucja RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do ochrony życia prywatnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Członkowie komisji bioetycznej są osobami pełniącymi funkcje publiczne. Prawo do prywatności nie ogranicza dostępu do informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, gdy informacja ta jest związana z pełnieniem tych funkcji. Organ nie wykazał, że dane koordynatorów badań stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Informacja o składzie komisji opiniującej badanie kliniczne jest informacją publiczną.

Odrzucone argumenty

Dane członków komisji bioetycznej podlegają ochronie ze względu na prywatność. Dane koordynatorów badań stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Wnioskowana informacja nie dotyczy sprawy publicznej. Próby oczerniania członków komisji uzasadniają odmowę udostępnienia danych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd przesądził w ww. wyroku, że adresatem wniosku jest podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej ograniczenie przez ustawodawcę dostępu do informacji, na podstawie art. 5 u.d.i.p. nie powoduje zmiany charakteru informacji jako publicznej osoby zasiadające w Komisji Bioetycznej, w zakresie w jakim Komisja ta wykonuje zadania publiczne, w tym opiniuje eksperymenty medyczne, są osobami pełniącymi funkcje publiczne nie można wykluczyć sytuacji, w której podmioty wnioskujące o dostęp do informacji publicznej [...] mogą wykorzystać przedmiotowe dane osobowe w celu manifestacji swoich przekonań [...] poprzez kierowanie negatywnych i obraźliwych komentarzy nie jest możliwe precyzyjne i jednoznaczne określenie, czy i w jakich okolicznościach osoba funkcjonująca w ramach instytucji publicznej będzie mogła być uznana za sprawującą funkcję publiczną komisje bioetyczne wykonują zadania publiczne - wpisują się w szeroko rozumianą działalność na rzecz profilaktyki ochrony zdrowia w społeczeństwie nie zastosowania ma do tych osób ograniczenie dostępu do żądanej informacji publicznej, ze względu na prawo do prywatności nie jest rolą wnioskodawcy wykazywanie w jakim celu żądane informacje są mu potrzebne nie sposób uznać, zwłaszcza w świetle przedstawionej przez organ argumentacji, że dane osobowe koordynatorów badań stanowią tajemnicę przedsiębiorcy

Skład orzekający

Danuta Kania

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Marcinkowska

członek

Mateusz Rogala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'osoba pełniąca funkcje publiczne' w kontekście dostępu do informacji publicznej dotyczącej członków komisji bioetycznych oraz koordynatorów badań klinicznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji komisji bioetycznej, ale jego argumentacja może być stosowana do innych organów kolegialnych opiniujących w sprawach publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście badań medycznych i ochrony danych osobowych, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i opinii publicznej.

Czy członkowie komisji bioetycznej ukrywają swoją tożsamość? Sąd rozstrzyga o dostępie do informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 908/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 5 ust. 2, art.16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2024 r. sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Przewodniczącego Komisji [...] przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Przewodniczącego Komisji [...] przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Komisji [...] przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...] na rzecz strony skarżącej [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Polskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] (dalej: "[...]", "strona skarżąca") jest decyzja Przewodniczącego Komisji Bioetycznej przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...] (dalej: "Komisja Bioetyczna", "organ") z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że wyrokiem z dnia 17 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 874/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Komisję Bioetyczną przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...] do rozpoznania wniosku Polskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] września 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1 sentencji); stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji); zasądził od Komisji Bioetycznej przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...] na rzecz Polskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] koszty postępowania (punkt 3 sentencji).
Sąd przesądził w ww. wyroku, że adresatem wniosku jest podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022r., poz. 902), dalej: "u.d.i.p."., a żądana informacja, obejmująca m.in. dokument w postaci opinii komisji bioetycznej o badaniu klinicznym: "Badanie otwarte fazy I nad określeniem dawki, mające na celu ocenę bezpieczeństwa, tolerancji i immunogenności oraz zaślepione dla obserwatora badanie fazy II/III z grupą kontrolną otrzymującą placebo, mające na celu określenie bezpieczeństwa, tolerancji i immunogenności kandydata na szczepionkę RNA SARS-COV-2 przeciwko COVID-19 u zdrowych dzieci w wieku <12 lat" - stanowi informację publiczną, o której mowa w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p.
Sąd stwierdził nadto, że obowiązkiem organu było bądź udostępnienie informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), bądź wydanie decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Sąd zauważył przy tym, że zgodnie z art. 5 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (art. 5 ust. 1), a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2) oraz w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o przymusowej restrukturyzacji (art. 5 ust. 2a). Zaznaczył jednocześnie, że ograniczenie przez ustawodawcę dostępu do informacji, na podstawie art. 5 u.d.i.p. nie powoduje zmiany charakteru informacji jako publicznej. Jeżeli natomiast jakaś informacja publiczna nie może zostać udostępniona, to organ musi ustalić i wskazać, jakie informacje i na jakiej podstawie podlegają ochronie.
Wyrok ten stał się prawomocny w dniu 29 grudnia 2022 r.
Wykonując ww. wyrok Sądu Komisja Bioetyczna udostępniła stronie skarżącej treść wnioskowanej opinii, tj. uchwały nr [...] Komisji Bioetycznej Okręgowej Izby Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. w formie częściowo zanonimizowanej (k. 65 - 75 akt admin.).
Pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. [...] złożyło wniosek o następującej treści: "(...) w związku z przesłaną przez Państwa informacją o treści uchwały nr [...] Komisji Bioetycznej przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...], wnoszę o przesłanie pełnej treści tejże uchwały, tj. w szczególności pełnej treści § 1 uchwały, gdzie powinien być podany m.in. (a został przed [...] zatajony) skład Komisji, który ją podejmował".
[...] wskazało przy tym, że osoby zasiadające w Komisji Bioetycznej, w zakresie w jakim Komisja ta wykonuje zadania publiczne, w tym opiniuje eksperymenty medyczne, są osobami pełniącymi funkcje publiczne. Nie ma zatem podstaw do zatajania ich danych, podobnie jak nie ma przesłanek do usunięcia z treści uchwały nazw ośrodków badawczych, które miały uczestniczyć w eksperymencie medycznym, jak i informacji o koordynatorze.
[...] wniosło o przekazanie żądanego dokumentu na podany adres email.
Decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...], na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902), dalej: "u.d.i.p.", Przewodniczący Komisji Bioetycznej przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...] odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie:
1) przesłania pełnej treści uchwały nr [...] Komisji Bioetycznej Okręgowej Izby Lekarskiej w [...], zawierającej dane osobowe o koordynatorach prowadzących badania,
2) danych osobowych członków Komisji Bioetycznej biorących udział w posiedzeniu, na którym była podejmowana uchwała nr [...].
Jednocześnie organ postanowił udostępnić ww. uchwałę w pozostałym zakresie, w tym w zakresie ośrodków badawczych, które uczestniczyły w eksperymencie medycznym objętym zakresem przedmiotowym ww. uchwały (k. 52 - 55 akt admin.).
W uzasadnieniu uchwały organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 874/21.
Wskazał następnie, że udostępnienie składu członków podejmujących uchwałę nie spełnia kryterium niezbędności z punktu widzenia celów prawa do informacji publicznej. Zaznaczył, że skład całej Komisji Bioetycznej działającej przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...] jest informacją powszechnie dostępną. Znajduje się ona m.in. na stronie Okręgowej Izby Lekarskiej w [...] pod adresem: [...].
Powołując art. 5 ust. 2 u.d.i.p. organ podniósł, że udostępnienie danych wszystkich członków Komisji Bioetycznej na stronie internetowej OIL w [...], w pełni gwarantuje prawo do informacji publicznej obywatela w zakresie osób biorących udział w podejmowaniu uchwał Komisji. Upublicznianie danych poszczególnych członków Komisji w zakresie podejmowania uchwały w konkretnej sprawie nie ma znaczenia dla informacji publicznej, ponieważ zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 stycznia 2023 r. w sprawie komisji bioetycznej oraz Odwoławczej Komisji Bioetycznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 218), dalej: "rozporządzenie MZ z dnia 26 stycznia 2023 r.", komisja jako organ kolegialny podejmuje uchwałę wyrażającą opinię o projekcie eksperymentu medycznego, a nie jej poszczególni członkowie indywidualnie. Uchwała jest podpisywana przez przewodniczącego i to jego dane mogą być w tym zakresie upublicznione. Per analogiam ma to również zastosowanie do wyrażania opinii w zakresie badania klinicznego. Wnioskodawca mógłby zadać pytania na temat liczby osób obecnych podczas głosowania nad daną uchwałą, czy jego przebiegu, nie ma zaś konieczności dla realizacji interesu publicznego wskazywania z imienia i nazwiska osób, które brały udział w posiedzeniu, na którym została podjęta uchwała, ponieważ uchwałę podejmuje kolegialnie Komisja.
Zdaniem organu, w praktyce nie można wykluczyć sytuacji, w której podmioty wnioskujące o dostęp do informacji publicznej, tj. w zakresie uchwał dotyczących opinii o badaniu klinicznym, po zapoznaniu się z ich treścią, w tym z danymi osób obecnych na posiedzeniu Komisji, mogą wykorzystać przedmiotowe dane osobowe w celu manifestacji swoich przekonań na temat danego badania klinicznego, poprzez kierowanie negatywnych i obraźliwych komentarzy w stosunku do poszczególnych członków Komisji. Jeśli wnioskodawca chciałby dokonać weryfikacji sposobu w jaki członek Komisji wywiązuje się ze swoich obowiązków, mógłby zażądać innych dokumentów, które poświadczałyby ten fakt.
Organ podkreślił, że ocena czy prawo do informacji publicznej danego rodzaju podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej winna być przy tym dokonana w sposób zindywidualizowany, odrębnie dla każdej z żądanych informacji, z wyraźnym wskazaniem, jakie konkretnie przesłanki przemawiają za odmową udzielenia danej informacji. Z tych też względów dane osobowe członków Komisji Bioetycznej zawarte w treści uchwały nie powinny być udostępniane.
Następnie, odnosząc się do kwestii udostępnienia danych osobowych koordynatorów prowadzących badania kliniczne, organ stwierdził, iż ww. osób nie można uznać za osoby pełniące funkcje publiczne.
Podniósł, że osobą pełniącą funkcje publiczne będzie każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym, lub majątkiem Skarbu Państwa. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne.
Przy dokonywaniu wykładni art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy sięgnąć do wykładni systemowej, posiłkując się definicją funkcjonariusza publicznego zawartą w art. 115 § 19 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2022 r., poz. 1138), przy czym pojęcie to na gruncie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy rozumieć znacznie szerzej.
W świetle przedstawionej regulacji koordynatorzy nie pełnią funkcji publicznej, a umieszczenie ich w treści uchwały nie może stanowić wystarczającej przesłanki o dostępie do ich danych osobowych. Koordynatorzy są specjalistami w danej dziedzinie, a w konsekwencji są pewnym potencjałem osobowym dla sponsorów. Z tych też względów, zgodnie z przyjętym stanowiskiem w judykaturze, wykaz osób - koordynatorów stanowi tajemnicę przedsiębiorcy i nie podlega w związku z tym odtajnieniu i ujawnieniu.
Pismem z dnia [...] marca 2023 r. [...] złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie udostępnienia imion i nazwisk osób, które brały udział w posiedzeniu, na którym głosowano nad uchwałą o zgodzie na przeprowadzenie eksperymentu (badania klinicznego), a także imion i nazwisk koordynatorów tego badania, zaakceptowanych żądaną uchwałą. W związku z powyższym wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie jej pkt 1-2 oraz udostępnienie tych informacji, których udostępnienia odmówiono w pkt 1-2 zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu [...] podniosło, że imiona i nazwiska osób zasiadających w Komisji Bioetycznej są danymi osób "pełniących funkcje publiczne" w rozumieniu u.d.i.p., zatem wzgląd na "ochronę prywatności" nie może uzasadniać odmowy udzielenia informacji, którzy konkretnie członkowie Komisji byli obecni na jej posiedzeniu, na którym podjęto przedmiotową uchwałę. Rozważania Komisji na temat powodów jakie miałyby uzasadniać odmowę ujawnienia wnioskowanej informacji są zatem błędne, zaś rozważanie Komisji odnośnie potencjalnego sposobu wykorzystania uzyskanej informacji przez wnioskodawcę pozostaje bez znaczenia dla przedmiotu sprawy.
Zdaniem [...] błędne jest również stanowisko organu w zakresie nieujawnienia imion i nazwisk koordynatorów badania, skoro odpowiadają oni za przeprowadzenie prawem uregulowanych badań. Prawidłowość wyboru koordynatorów z punktu widzenia odpowiedniego poziomu kompetencji ma niebagatelne znaczenie dla możliwości sprawowania kontroli nad poprawnością, bądź nie - działalności Komisji Bioetycznej.
Decyzją z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] Komisja Bioetyczna przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...], na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazała, że Komisja Bioetyczna nie jest kolegialnym organem władzy publicznej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. Wprawdzie członkowie Komisji pochodzą z wyboru, ale nie są to wybory powszechne, o których mowa w powołanym przepisie u.d.i.p. Z organami objętymi hipotezą art. 3 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. Komisję łączy jedynie cecha kolegialności. Zatem Komisja Bioetyczna nie jest "kolegialnym organem władzy publicznej pochodzącym z powszechnych wyborów", a zatem nie można - z powołaniem się na przepisy u.d.i.p. - domagać się dostępu do jej posiedzeń, w tym udziału w tych posiedzeniach, a co za tym idzie również informacji, kto z członków był na posiedzeniu tej Komisji.
Organ wskazał, że o charakterze informacji publicznej nie przesądza kryterium podmiotowe (dysponenta informacji), a jedynie treść żądanej informacji. [...] całkowicie pomija fakt, iż opinia Komisji wyrażana jest w formie uchwały zapadającej w drodze głosowania tajnego, zwykłą większością głosów (art. 29 ust. 14 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza; Dz. U. z 2022 r., poz. 1731 ze zm., dalej: "u.z.l.), co ma stanowić jeden ze środków ochrony niezależności członka komisji bioetycznej. Tajność obrad Komisji jest dodatkowo zabezpieczona przez zobowiązanie kandydatów do składania przed powołaniem do jej składu oświadczenia o zachowaniu bezstronności i poufności (art. 29 ust. 9 u.z.l.). Powyższe przepisy znajdują odzwierciedlenie w § 8 ust. 1 rozporządzenia MZ z dnia 26 stycznia 2023 r., który stanowi, że uchwałę wyrażającą opinię o projekcie eksperymentu medycznego podpisuje przewodniczący komisji bioetycznej. Uchwała może być podpisana własnoręcznie, kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym albo podpisem zaufanym. Zatem ustawodawca nie wprowadził rozwiązania, z którego wynikałoby, że wszyscy członkowie Komisji podpisują przedmiotową uchwałę.
Dalej organ wskazał, że rozstrzygnięcie podejmowane przez Komisję przybiera postać uchwały w drodze głosowania podczas obrad Komisji. W sytuacji gdy osoba trzecia, zainteresowana głosowaniem nad daną uchwałą, nie mogła uczestniczyć w posiedzeniu Komisji - z przyczyn oczywistych, tj. ponieważ posiedzenia te są tajne - jawność głosowania będzie sprowadzała się do możliwości uzyskania informacji np. o liczbie głosów oddanych "za" jakimś rozwiązaniem, liczbie głosów oddanych "przeciw" temu rozwiązaniu i liczbie głosów "wstrzymujących się" lub też o osobach, które uczestniczyły w tym głosowaniu. Biorąc pod uwagę fakt, że w posiedzeniach Komisji może uczestniczyć ograniczony krąg osób, a nadto, że glosowania w sprawie uchwał są tajne, przedmiotowy wniosek w zakresie udostępnia danych członków obecnych na komisji nie może być rozpatrzony pozytywnie.
Ustawodawca, wprowadzając do ustawy przepisy o tajności głosowań i braku jawności posiedzeń Komisji, miał na celu uniknięcie prób nacisku na członków Komisji, w tym szykanowania ich, dla podjęcia określonych działań i zachowań. Już teraz jednak występują próby oczerniania członków Komisji oraz pracowników administracyjnych Komisji. Z tych też względów, zdaniem organu, należy zaaprobować rozwiązania ustawowe i nie udostępniać wnioskowanych danych.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej udostępnienia danych koordynatorów badania organ wskazał, iż błędne jest stanowisko [...], że w jakikolwiek sposób osoba trzecia, nieokreślona w przepisach prawa, ma wpływ na weryfikację osób, które obejmują funkcję koordynatorów badań. W żadnym z trybów osoba trzecia nie może zakwestionować wyboru koordynatorów badań. Wszelkie kwestie związane z zaskarżaniem kwalifikacji np. koordynatorów przysługują jedynie podmiotom uprawnionym do składania odwołania.
Pismem z dnia 19 kwietnia 2023 r. [...], reprezentowane przez pełnomocnika, złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Komisji Bioetycznej przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2023 r. wnosząc o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia,
- zasądzenie od Komisji Bioetycznej na rzecz [...] zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, że imiona i nazwiska osób, które podejmowały uchwałę Komisji Bioetycznej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. wyrażając pozytywną opinię o przeprowadzeniu eksperymentu medycznego (badania klinicznego) na dzieciach, są niewątpliwie "informacją publiczną". Skład Komisji podejmujący tę uchwałę stanowi jej integralną część. Osoby, które zasiadają w Komisji, muszą spełniać określone przepisami prawa wymagania, posiadają również określone uprawienia, w tym prawo do wynagrodzenia za każdorazowy udział w posiedzeniu, w wysokości określonej przepisami (art. 29 ust. 4, ust. 8, ust. 9 u.z.l. oraz rozporządzenie MZ z dnia 26 stycznia 2023 r.). Zatem członkowie Komisji Bioetycznej, biorący udział w podjęciu uchwały o wyrażeniu opinii o eksperymencie medycznym (badaniu klinicznym), są "osobami pełniącymi funkcję publiczną" w rozumieniu art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p., a informacje o ich udziale w podejmowaniu uchwały są informacjami związanymi z pełnieniem przez nich funkcji publicznej. W tej sytuacji prawo wnioskodawcy do uzyskania informacji o składzie Komisji Bioetycznej, w którym wyrażono pozytywną opinię o planowanym eksperymencie nie może podlegać ograniczeniu, z uwagi na "prywatność" tych osób.
Dalej wskazano, że wywody organu o trybie podejmowania uchwał przez Komisję Bioetyczną (tajnym), sposobie ich podpisywania (przez Przewodniczącego), konieczności zapewniania członkom Komisji "swobody w podejmowaniu decyzji", a także spekulacje na temat możliwych zagrożeń dla członków Komisji Bioetycznej - pozostają bez znaczenia dla sprawy, bowiem nie mogą ograniczyć prawa do uzyskania żądanej informacji.
Podniesiono również, że organ nie uzasadnił odmowy udostępnienia informacji o koordynatorach badań (eksperymentu medycznego). Dla wykazania, że udzielenie tych informacji naruszyłoby "prywatność" koordynatorów, konieczne byłoby przeprowadzenie w tym zakresie szczegółowego i skonkretyzowanego wywodu, którego w skarżonej decyzji brak. Informacja o koordynatorach - jako część uchwały Komisji Bioetycznej - jest informacją publiczną. Odmowa udostępnienia takiej informacji wymaga wykazania przez zobowiązany podmiot, że jej udzielenie naruszyłoby prywatność takich osób. Nie jest natomiast rolą wnioskodawcy wykazywanie w jakim celu żądane informacje są mu potrzebne, czy też jaka dokładnie jest rola i zadania koordynatorów. Wnioskodawca nie twierdził, że koordynatorzy są: "osobami pełniącymi funkcje publiczne", co nie zmienia faktu, że informacje o treści uchwały Komisji Bioetycznej, w części w jakiej w uchwale wskazano koordynatorów planowanego eksperymentu medycznego, są informacjami publicznymi, podlegającymi udostępnieniu.
W odpowiedzi na skargę Komisja Bioetyczna wniosła o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Podkreśliła, że złożony przez [...] wniosek w zakresie informacji nieudostępnionych nie ma na celu społecznej kontroli działalności Komisji Bioetycznej. Wnioskowana informacja nie dotyczy bowiem sprawy publicznej. Wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej".
Komisja wskazała przy tym na publikacje internetowe oraz działania [...] oraz treści wiadomości email. Zaznaczyła, że strona skarżąca od samego początku publikuje na stronie internetowej wszelkie pisma, które dotyczą przedmiotowego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda o przeprowadzeniu rozprawy. Strona skarżąca w treści skargi wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś Komisja Bioetyczna przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...] w ustawowym terminie nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W tym stanie rzeczy Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów - zgodnie z art. 120 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Jak już wskazano w części sprawozdawczej uzasadnienia zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Przewodniczącego Komisji Bioetycznej zostały wydane w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 874/21 zobowiązującego Komisję Bioetyczną do rozpoznania wniosku [...] z dnia [...] września 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przedmiotem wniosku była m.in. opinia Komisji Bioetycznej (zapadła w formie uchwały z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]) o projekcie badania klinicznego [...] "[...].
Jak wynika z akt sprawy, Komisja Bioetyczna udostępniła stronie skarżącej treść ww. uchwały w postaci zanonimizowanej, a następnie decyzją Przewodniczącego Komisji z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją tego organu z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], odmówiła udostępnienia informacji publicznej zakresie danych osobowych koordynatorów prowadzących badania oraz danych osobowych członków Komisji biorących udział w posiedzeniu, na którym podejmowana była wnioskowana uchwała.
W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek Sąd w ww. wyroku z dnia 17 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 874/21 zobowiązał Komisję Bioetyczną do rozpoznania wniosku [...] o udostępnienie informacji publicznej, to jednak - w sytuacji, która zaistniała w niniejszej sprawie, tj. w sytuacji rozpoznania tego wniosku poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej - za organ właściwy należy uznać Przewodniczącego Komisji Bioetycznej przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...]. To bowiem Przewodniczący, który podpisał wydane w sprawie decyzje, jest organem - w znaczeniu funkcjonalnym - właściwym do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Stosownie bowiem do § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia MZ z dnia 26 stycznia 2023 r., pracą komisji bioetycznej kieruje przewodniczący komisji bioetycznej przy pomocy zastępcy przewodniczącego. Do zadań przewodniczącego komisji bioetycznej należy: 1) organizowanie pracy komisji bioetycznej, w tym ustalanie terminarza oraz porządku obrad posiedzeń komisji; 2) kierowanie posiedzeniami komisji bioetycznej; 3) zapraszanie na posiedzenia komisji bioetycznej wnioskodawców oraz ekspertów; 4) reprezentowanie komisji bioetycznej na zewnątrz. Z tego też powodu nie ma podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja jest decyzją podmiotu kolegialnego (Komisji Bioetycznej), a nie jej Przewodniczącego - jako organu uprawnionego do wydania decyzji na gruncie powołanych wyżej przepisów u.d.i.p.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w zakresie danych osobowych (imienia i nazwiska) członków Komisji Bioetycznej biorących udział w posiedzeniu, na którym podjęta została uchwała z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] jest błędne.
Organ powołał się w tym zakresie na przepis art. 5 ust. 2 ud.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Prywatność w ujęciu normatywnym zakłada uprawnienie jednostki do kształtowania sfery prywatnej życia, aby była ona wolna od ingerencji i niedostępna dla innych podmiotów. Prywatność podlega ochronie dlatego, że przyznaje się każdej osobie prawo do wyłącznej kontroli tej sfery życia, która nie dotyczy innych, a w której wolność od ciekawości innych jest swoistą conditio sine qua non swobodnego rozwoju (M. Safjan, Prawo do ochrony życia prywatnego, Szkoła Praw Człowieka, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Warszawa 2006, s. 211 i n.). Art. 47 Konstytucji stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Przez życie prywatne należy przy tym rozumieć takie wydarzenia, które nie są bezpośrednio związane z wykonywaniem przez daną osobę zadań i kompetencji organów władzy publicznej, czy też innej działalności o publicznym znaczeniu (P. Winczorek "Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej", Warszawa 2008, str. 114; wyrok SN – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 października 2002 r. sygn. akt III RN 89/2002, OSNP 2003/18 poz. 426).
Prywatność osoby fizycznej może więc stanowić podstawę odmowy udzielenia informacji publicznej. Jeżeli jednak informacja dotyczy osoby pełniącej funkcje publiczne i ma związek z wykonywanymi przez nią zadaniami i sprawowaną funkcją, to dostęp do niej nie może być ograniczony ze względu na ochronę prywatności.
W kwestii interpretacji pojęcia "osoba pełniąca funkcje publiczne" wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny m.in. w wyroku z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt K 17/05 (publ. OTK-A z 2006 r. Nr 3, poz. 30). TK stwierdził m.in, że pojęcie to jest ściśle związane z konstytucyjnym ujęciem prawa z art. 61 ust. 1, a więc nie może budzić wątpliwości, że chodzi tu o osoby, które związane są formalnymi więziami z instytucją publiczną. Sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne. Chodzi zatem o podmioty, którym przysługuje co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji, przy czym nie muszą to być osoby uprawnione do wydawania decyzji administracyjnych. Takim osobami będą bowiem także osoby, które wywierają wpływ na podejmowanie rozstrzygnięć o charakterze władczym, a zatem osoby pełniące takie stanowiska, na których podejmuje się działania wpływające bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub która łączy się co najmniej z przygotowaniem szeroko rozumianych decyzji dotyczących innych podmiotów. Zdaniem Trybunału, nie jest możliwe precyzyjne i jednoznaczne określenie, czy i w jakich okolicznościach osoba funkcjonująca w ramach instytucji publicznej będzie mogła być uznana za sprawującą funkcję publiczną. Nie można twierdzić, że w wypadku ustalenia kręgu osób, których życie prywatne może być przedmiotem uzasadnionego zainteresowania publiczności, istnieje jednolity mechanizm czy kryteria badania zakresu możliwej ingerencji. TK dostrzegł, że trudno byłoby stworzyć ogólny, abstrakcyjny, a tym bardziej zamknięty katalog tego rodzaju funkcji i stanowisk. Spod zakresu funkcji publicznej TK wykluczył jednak stanowiska, choćby pełnione w ramach organów władzy publicznej, które mają charakter usługowy lub techniczny.
Analogiczne stanowisko w tej kwestii zajmowały sądy administracyjne (por. wyroki NSA: z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1044/13; z dnia 23 marca 2017r., sygn. akt I OSK 3074/15; z dnia 9 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2130/15; z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1949/19; publ. CBOSA) podkreślając, że użyte w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" obejmuje każdą osobę, która ma wpływ na kształtowanie spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., tj. na sferę publiczną. Cechą wyróżniającą taką osobę jest posiadanie określonego zakresu uprawnień pozwalających na kształtowanie treści wykonywanych zadań w sferze publicznej. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne. Chodzi zatem o podmioty, którym przysługują kompetencje decyzyjne w ramach instytucji publicznej.
Jak wskazał już Sąd w wyroku z dnia 17 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 874/21 komisje bioetyczne wykonują zadania publiczne - wpisują się w szeroko rozumianą działalność na rzecz profilaktyki ochrony zdrowia w społeczeństwie.
Rozwijając ten pogląd wskazać należy, że komisja bioetyczna wyraża opinie o projekcie eksperymentu medycznego, przy czym wyłącznie pozytywna opinia o projekcie warunkuje jego przeprowadzenie. Komisja bioetyczna wydaje także opinie dotyczące badań naukowych, jeżeli inne ustawy tak stanowią, w zakresie określonym w tych ustawach (art. 29 ust. 1 - 3 u.z.l.). Analogicznie, komisja bioetyczna wydaje opinię w sprawie przeprowadzenia badania klinicznego i tylko pozytywna opinia w tym przedmiocie umożliwia rozpoczęcie badania (art. 37l ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 2301), dalej: "u.p.f.").
Do składu komisji bioetycznej powołuje się osoby posiadające wysoki autorytet moralny, wysokie kwalifikacje specjalistyczne oraz znaczące doświadczenie w sprawach z zakresu eksperymentów medycznych. Członków komisji powołuje okręgowa rada lekarska na obszarze swojego działania, z wyłączeniem podmiotów, o których mowa w pkt 2 i 3; 2) rektor uczelni prowadzącej kształcenie w zakresie nauk medycznych lub nauk o zdrowiu; 3) dyrektor instytutu badawczego nadzorowanego przez ministra właściwego do spraw zdrowia, dyrektor Państwowego Instytutu Medycznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji lub dyrektor instytutu Polskiej Akademii Nauk należącego do Wydziału Nauk Medycznych (art. 29 ust. 4 u.z.l.).
Komisja bioetyczna podejmuje uchwałę wyrażającą opinię o projekcie eksperymentu medycznego w drodze tajnego głosowania. W głosowaniu mogą być oddane wyłącznie głosy za wydaniem opinii pozytywnej lub za wydaniem opinii negatywnej. Uchwały zapadają zwykłą większością głosów (art. 29 ust. 14 u.z.l.).
W świetle powołanych poglądów orzecznictwa oraz mających w sprawie zastosowanie regulacji prawnych - członkowie Komisji Bioetycznej przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...] są osobami pełniącymi funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Nadto, w ocenie Sądu, nie zastosowania ma do tych osób ograniczenie dostępu do żądanej informacji publicznej, ze względu na prawo do prywatności. Informacja o imieniu i nazwisku członków Komisji Bioetycznej, którzy podjęli wnioskowaną uchwałę, jest bowiem informacją publiczną - składa się na treść wnioskowanej uchwały posiadającej walor informacji publicznej, a ponadto pozostaje w związku z pełnieniem przez członków Komisji funkcji publicznej. Niewątpliwie bowiem uchwała ta została podjęta przez członków Komisji w ramach ustawowej działalności tego podmiotu.
Powyższej oceny Sądu nie podważa argumentacja przedstawiona przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2023 r. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu, że udostępnienie informacji o członkach składu Komisji Bioetycznej podejmującej wnioskowaną uchwałę nie jest niezbędne z punktu widzenia celów prawa do informacji publicznej z tego powodu, że "skład całej Komisji Bioetycznej działającej przy Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...], jest informacją powszechnie dostępną" pod wskazanym adresem na stronie internetowej OIL w [...]. Informacja o wszystkich osobach wchodzących w skład Komisji Bioetycznej nie jest tożsama z informacją o osobach - członkach Komisji Bioetycznej, które głosowały na konkretną uchwałą i w stosunku do których nie znajduje zastosowania ograniczenie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Nie można również zaaprobować stanowiska organu, który jakkolwiek przyznaje, iż "konieczność ochrony prywatności osób fizycznych nie zwalnia z obowiązku udostępnienia informacji publicznej", to jednocześnie stwierdza, że "rzeczą Komisji jest jedynie zapobiec dostępowi do konkretnych informacji umożliwiających identyfikację osoby fizycznej". Podkreślić raz jeszcze należy, że informacja o imieniu i nazwisku członków Komisji bioetycznej jest elementem treści wnioskowanej informacji publicznej, członkowie Komisji są osobami pełniącymi funkcje publiczne, a uchwała została podjęta w ramach wykonywania ustawowej działalności i stanowi wyraz realizacji zadań publicznych. Zatem argumentacja organu, zawierająca w istocie wewnętrzną sprzeczność, nie uzasadnia odmowy udostępnienia spornych danych ze względu na dyspozycję art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Oceny Sądu nie podważa również stanowisko organu, że uchwały Komisji Bioetycznej, podejmowane są w głosowaniu tajnym, a uchwałę podejmuje Komisja jako organ kolegialny, a nie poszczególni członkowie indywidualnie. Strona skarżąca nie wnioskowała bowiem o udostępnienie informacji o sposobie głosowania przez poszczególnych członków (które to głosowanie jest tajne), lecz o dane (imiona i nazwiska) składu Komisji, który zaopiniował (w formie uchwały) wskazany projekt badania klinicznego.
Bez istotnego znaczenia dla powyższej oceny jest również argument, że członkowie Komisji Bioetycznej, głosujący nad daną uchwałą nie podpisują jej, bowiem czyni to tylko przewodniczący Komisji. Kompetencja przewodniczącego komisji bioetycznej do podpisywania uchwał komisji wynika z przepisu § 8 rozporządzenia MZ z dnia 26 stycznia 2023 r., co jednak nie wyłącza obowiązków organu wynikających z konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP), którego sposób realizacji określa właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia spornej informacji publicznej nie uzasadnia również powołanie się przez organ na "próby oczerniania członków Komisji". Nie jest to bowiem przesłanka, która umożliwiałby ograniczenie dostępu do informacji publicznej w świetle art. 5 ust. 2 u.d.i.p. zwłaszcza w sytuacji, gdy wnioskowana informacja nie dotyczy sfery życia prywatnego, osobistego, czy intymnego, lecz jest ściśle związana z wykonywaniem przez członków Komisji Bioetycznej ich ustawowych zadań.
Organ odmówił również udostępnienia informacji obejmującej "dane osobowe o koordynatorach prowadzących badania".
W tym zakresie organ stwierdził w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2023r., że osób na stanowiskach koordynatorów badań nie można uznać za osoby pełniące funkcje publiczne. I jakkolwiek zaznaczył, że określenie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję funkcje publiczne, to jednak badania takiego przeprowadził i swego stanowiska nie uzasadnił. Nie jest natomiast rzeczą Sądu zastępowanie organu w zakresie czynienia ustaleń faktycznych odnośnie sposobu powoływania (wybierania), a w szczególności zakresu zadań i obowiązków ciążących na koordynatorach badań, które to okoliczności miałyby decydujące znaczenie dla oceny, czy osoby na tych stanowiskach objęte są zakresem podmiotowym definicji "osób pełniących funkcje publiczne", czy też nie, a w konsekwencji, czy ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na prawo do prywatności ma do tych osób zastosowanie, czy też nie.
Uzasadnienia dla podjętego rozstrzygnięcia nie stanowi również stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że osoba trzecia nie jest uprawniona do weryfikacji uprawnień koordynatorów, nie może również kwestionować wyboru koordynatora badań. Kwestia sporna nie dotyczy bowiem kompetencji czy uprawnień koordynatora badań, lecz udostępnienia jego danych osobowych (imienia i nazwiska) w uchwale stanowiącej przedmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Całkowicie niezrozumiała jest argumentacja organu zawarta w decyzji z dnia [...] lutego 2023 r., że wykaz koordynatorów stanowi tajemnicę przedsiębiorcy z tego mianowicie powodu, że koordynatorzy badań są specjalistami w danej dziedzinie, a zatem stanową potencjał osobowy sponsorów. Wskazać bowiem należy, że pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" należy odnosić do definicji "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawartej w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r., poz. 1223), dalej: "u.z.n.k.", zgodnie z którą przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. O spełnieniu przesłanki z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w odniesieniu tajemnicy przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy spełniona została przesłanka formalna (tj. gdy przedsiębiorca podjął działania w celu utrzymania informacji w poufności) i materialna tej tajemnicy (tj. czy informacja ma posiada wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy). Przy czym, jak wskazał Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku z dnia 17 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 874/21, organ rozpoznający wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien ocenić, czy istnieją ww. przesłanki i czy możliwe jest zastosowanie art. 11 ust. 2 u.z.n.k. "Nie jest w tym wypadku decydująca wyłącznie subiektywna wola przedsiębiorcy, co do nadania danej informacji klauzuli poufności oraz uznanie jej za mającą walor tajemnicy i sprzeciwianie się udostępnianiu informacji. W takim przypadku organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony danych i tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę i w czym znajduje ona uzasadnienie". Jednocześnie Sąd wyraził pogląd, że argumentacja Komisji Bioetycznej, iż żądany dokument stanowi "tajemnicę przedsiębiorcy" nie wydaje się trafna. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd tej w pełni podziela, bowiem nie sposób uznać, zwłaszcza w świetle przedstawionej przez organ argumentacji, że dane osobowe koordynatorów badań stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w przedstawionym wyżej rozumieniu tej przesłanki.
Konkludując Sąd stwierdza, że wobec naruszenia przez organ art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lutego 2023 r. podlegały uchyleniu.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą ocenę prawną. Zważy, że ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej nie ma zastosowania do informacji publicznych o osobach pełniących funkcje publicznej i mających związek z wykonywaniem tych funkcji (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.), a taka sytuacja zachodzi w przypadku danych osobowych (imion i nazwisk) członków Komisji Bioetycznej zasiadających w składzie Komisji, która podjęła uchwałę z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]. Dane te powinny podlegać udostępnieniu jako część treści uchwały stanowiącej informację publiczną (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Organ dokona również analizy w kwestii zakresu zadań i obowiązków koordynatorów badań i oceni, czy są do osoby pełniące funkcje publiczne, czy też nie można ich zaliczyć do kręgu takich osób. W zależności od wyników tej analizy udostępni wnioskowaną informację, bądź wyda decyzję o odmowie jej udostępnienia, biorąc pod uwagę przedstawioną przez Sąd ocenę prawną. W przypadku wydania decyzji organ należycie ja uzasadni, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi (200 złotych) oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w stawce minimalnej (480 złotych) Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., jak w punkcie 2 sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI