II SA/WA 895/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-09-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejKrajowa Rada SądownictwaKRSsędziowietransparentnośćprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnejawnośćustawa o dostępie do informacji publicznej

WSA w Warszawie uchylił decyzję Szefa Kancelarii Sejmu odmawiającą udostępnienia informacji publicznej o sędziach popierających kandydatów do KRS, uznając, że art. 11c ustawy o KRS nie stanowi podstawy do ograniczenia prawa do informacji.

Fundacja domagała się udostępnienia imion i nazwisk oraz stanowisk sędziów popierających kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa. Szef Kancelarii Sejmu odmówił, powołując się na art. 11c ustawy o KRS, który jego zdaniem wyłączał możliwość udostępnienia tych danych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję, uznając, że art. 11c ustawy o KRS reguluje jedynie tryb udostępniania informacji przez Marszałka Sejmu i nie stanowi materialnoprawnej podstawy do ograniczenia prawa do informacji publicznej.

Sprawa dotyczyła wniosku Fundacji [...] o udostępnienie informacji publicznej w postaci imion i nazwisk oraz stanowisk służbowych sędziów popierających zgłoszenia kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa. Szef Kancelarii Sejmu odmówił udostępnienia tych danych, interpretując art. 11c ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa jako przepis szczególny, który wyłącza możliwość udostępnienia tych informacji w trybie dostępu do informacji publicznej, ponieważ dotyczy on jedynie czynności Marszałka Sejmu w procedurze zgłaszania kandydatów. Fundacja zaskarżyła decyzję, argumentując, że art. 11c ustawy o KRS nie ogranicza prawa do informacji publicznej, a jedynie określa tryb udostępniania zgłoszeń przez Marszałka Sejmu. Podkreślono, że ograniczenia prawa do informacji publicznej mogą wynikać jedynie z przepisów Konstytucji RP i muszą być uzasadnione ochroną praw innych osób, porządkiem publicznym, bezpieczeństwem lub ważnym interesem gospodarczym państwa. Sąd, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że art. 11c ustawy o KRS ma charakter wyłącznie procesowy i nie stanowi podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 11c ustawy o KRS nie stanowi materialnoprawnej podstawy do ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej. Jest to przepis regulujący jedynie tryb udostępniania informacji przez Marszałka Sejmu w procedurze zgłaszania kandydatów.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, zgodnie z którym art. 11c ustawy o KRS reguluje jedynie czynności techniczne Marszałka Sejmu w procedurze zgłaszania kandydatów i nie zawiera norm ograniczających prawo do informacji publicznej. Podstawy ograniczeń prawa do informacji publicznej wynikają z Konstytucji RP i muszą być wyraźnie określone w ustawach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § 1-2a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji do centralnego repozytorium.

ustawa o KRS art. 11c

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

Przepis ten reguluje jedynie tryb udostępnienia informacji przez Marszałka Sejmu w procedurze zgłaszania kandydatów i nie stanowi podstawy do ograniczenia prawa do informacji publicznej.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 5 § 1-2a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie prawa do informacji może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób, porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

Konstytucja RP art. 61 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszyć istoty wolności i praw.

Regulamin Sejmu art. 202c § 1

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Regulamin Sejmu art. 202a § 1

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Umieszczenie informacji w Systemie Informacyjnym Sejmu jest podstawowym sposobem udostępniania informacji publicznej.

Regulamin Sejmu art. 201a

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Regulamin Sejmu art. 202a § 3

Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.w.m.p.i.s. art. 19 § 1

Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 11c ustawy o KRS nie stanowi materialnoprawnej podstawy do ograniczenia prawa do informacji publicznej. Art. 11c ustawy o KRS reguluje jedynie tryb udostępniania informacji przez Marszałka Sejmu w procedurze zgłaszania kandydatów. Ograniczenia prawa do informacji publicznej muszą być wyraźnie określone w ustawach i zgodne z Konstytucją RP. Informacje o sędziach popierających kandydatów do KRS podlegają udostępnieniu w trybie wnioskowym, jeśli nie zostały udostępnione publicznie w inny sposób. Regulamin Sejmu przewiduje udostępnianie informacji na pisemny wniosek.

Odrzucone argumenty

Art. 11c ustawy o KRS stanowi przepis szczególny, który wyłącza możliwość udostępnienia imion i nazwisk oraz stanowisk służbowych sędziów popierających zgłoszenia kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa w trybie dostępu do informacji publicznej. Prawo posłów do zapoznania się z dokumentacją dotyczącą kandydatów jest pochodną realizowania ich mandatu i nie opiera się na prawie do informacji publicznej. Wyłączenie możliwości udostępniania załączników do zgłoszeń zostało wprowadzone do art. 11c ustawy o KRS na etapie prac legislacyjnych.

Godne uwagi sformułowania

analiza treści art. 11c ustawy o KRS wykazuje, że przepis ten nie odnosi się do zasad dostępu do informacji, lecz do trybu udostępnienia informacji, o jakich w nim mowa i to jedynie w ograniczonym podmiotowo i przedmiotowo zakresie nie zawiera on jakichkolwiek materialnoprawnych podstaw kształtujących zakres publicznego prawa podmiotowego do informacji publicznej w postaci załączników do zgłoszeń kandydatów obejmujących wykazy sędziów nie ulega zatem wątpliwości, że art. 11c ustawy o KRS – odczytywany zarówno przez pryzmat wykładni językowej, jak i systemowej – reguluje w określonym zakresie tryb postępowania w związku z dokonanymi zgłoszeniami kandydatów do KRS.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Borowiecki

członek

Karolina Kisielewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 11c ustawy o KRS w kontekście dostępu do informacji publicznej, potwierdzenie prymatu prawa do informacji nad przepisami proceduralnymi w zakresie dostępu do danych osób pełniących funkcje publiczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z procedurą zgłaszania kandydatów do KRS i interpretacji art. 11c ustawy o KRS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze. Pokazuje konflikt między potrzebą transparentności a potencjalnymi ograniczeniami prawnymi.

Czy dane sędziów popierających kandydatów do KRS są tajne? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 895/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
I OSK 3363/19 - Postanowienie NSA z 2020-01-23
III OSK 2166/21 - Wyrok NSA z 2023-10-18
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 389
art. 11c
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1330
art. 5 ust. 1-2a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2019 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] im. [...] z siedzibą w K. na decyzję Szefa Kancelarii Sejmu z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Kancelarii Sejmu na rzecz strony skarżącej Fundacji [...] im. [...] z siedzibą w K. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Szef Kancelarii Sejmu działając na podstawie art. 202c ust. 1 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2012 r., poz. 32 ze zm.) w związku z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.) oraz w zw. z art. 11c ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. z 2018 r. poz. 389 ze zm.), wydał w dniu [...] lutego 2019 r. decyzję nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej dotyczącej imion i nazwisk oraz stanowisk służbowych sędziów popierających zgłoszenia kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa.
Fundacja [...] im. [...] z siedzibą w K. złożyła do organu wniosek z dnia [...] stycznia 2019 r., o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej podania imion i nazwisk oraz stanowisk służbowych sędziów popierających zgłoszenia kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa.
W dniu [...] stycznia 2019 r. Biuro Komunikacji Społecznej Kancelarii Sejmu wezwało drogą elektroniczną wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez jego podpisanie w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jednocześnie informując o przedłużeniu terminu rozpatrzenia wniosku do dnia [...] marca 2019 r. Wniosek został uzupełniony w zakreślonym terminie.
W treści decyzji z dnia [...] lutego 2019 r. organ wyjaśnił, że ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę praw i wolności innych osób podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Art. 61 ust. 4 Konstytucji RP zawiera delegację do uregulowania trybu udzielania informacji publicznej w odniesieniu do Sejmu w Regulaminie Sejmu. Tryb ten określają art. 202a-202c uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2012 r. poz. 32 ze zm.).
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1 ustawy.
Taką ustawą szczególną jest, zdaniem organu, ustawa o KRS, która w art. 11c stanowi, że zgłoszenia kandydatów (na członków Krajowej Rady Sądownictwa) dokonane zgodnie z art. 11a i art. 11b Marszalek Sejmu niezwłocznie przekazuje posłom i podaje do publicznej wiadomości, z wyłączeniem załączników. Należy mieć bowiem na uwadze, że funkcja art. 11c ustawy o KRS wykracza poza kwestie związane z udostępnianiem informacji publicznej. Prawo posłów do zapoznania się z dokumentacją dotyczącą kandydatów jest pochodną realizowania ich mandatu. Nie opiera się zasadniczo na prawie do informacji publicznej, ale związane jest z praktyczną kwestią nabycia przez posłów wiedzy o kandydatach, spośród których będą wybierać członków Krajowej Rady Sądownictwa. Pomimo to, art. 11c ustawy o KRS expressis verbis wyklucza możliwość przekazania posłom załączników do zgłoszeń kandydatów. Tym bardziej więc nie podlegają one udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej.
Zdaniem organu wątpliwe jest także, by intencją racjonalnego ustawodawcy było udostępnienie zgłoszeń kandydatów poprzez SIS, a załączników do nich w trybie wnioskowym. Wyłączenie możliwości udostępniania załączników do zgłoszeń zostało wprowadzone do art. 11c ustawy o KRS na etapie prac w Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. W świetle zaś art. 202a ust. 1 Regulaminu Sejmu umieszczenie informacji w Systemie Informacyjnym Sejmu jest podstawowym sposobem udostępniania informacji publicznej, a sam SIS jest na podstawie art. 201a Regulaminu Sejmu przeznaczony do gromadzenia, przetwarzania i udostępniania danych związanych z działalnością Sejmu i jego organów oraz Kancelarii Sejmu, dlatego są w nim zamieszczane kompleksowe informacje o działalności Sejmu i jego organów oraz w dużym stopniu o posłach. Mając to na uwadze, organ uznał, że wykluczona jest możliwość udostępnienia załączników do zgłoszeń kandydatów.
Na podstawie art. 11a ust. 2 ustawy o KRS podmiotami uprawnionym do zgłoszenia kandydata na członka Krajowej Rady Sądownictwa jest grupa co najmniej dwóch tysięcy obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, którzy ukończyli osiemnaście lat, mają pełną zdolność do czynności prawnych i korzystają z pełni praw publicznych (pkt 1) oraz grupa co najmniej dwudziestu pięciu sędziów, z wyłączeniem sędziów w stanie spoczynku (pkt 2). Zgodnie ze wzorem zgłoszenia kandydata na członka Krajowej Rady Sądownictwa, stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 stycznia 2018 r. w sprawie ustalenia wzoru zgłoszenia oraz wzorów wykazu obywateli i wykazu sędziów popierających kandydata na członka Krajowej Rady Sądownictwa (M.P. poz. 9), zwane dalej "zarządzeniem", załącznikami do zgłoszenia są: zgoda sędziego na kandydowanie, wykaz obywateli albo sędziów popierających znoszenie oraz oświadczenie pierwszych piętnastu osób z wykazu o wskazaniu pełnomocnika. Wykaz sędziów popierających zgłoszenie kandydata na członka Krajowej Rady Sądownictwa, którego wzór stanowi załącznik nr 3 do zarządzenia, zawiera imię i nazwisko, miejsce służbowe, tj. oznaczenie sądu, w którym orzeka sędzia wraz z adresem siedziby, numer PESEL oraz podpis.
Zdaniem organu art. 11c ustawy o KRS wyłącza więc możliwość udostępnienia imion i nazwisk oraz stanowisk służbowych sędziów popierających zgłoszenie kandydata na członka Krajowej Rady Sądownictwa. Jako przepis szczególny ma on pierwszeństwo przed przepisami ustawy w zakresie, w jakim są one z nim sprzeczne.
Fundacja [...] im. [...] w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Kancelarii Sejmu z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...].
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, że art. 11c ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa zawiera normę ograniczającą prawo dostępu do informacji publicznej;
2) art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 202a ust. 3 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu w związku z art. 11c ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa poprzez przyjęcie, że informacja dotycząca imion i nazwisk oraz stanowisk służbowych sędziów popierających zgłoszenia kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa nie podlega udostępnieniu w trybie wnioskowym;
3) art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11c ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa poprzez przyjęcie, że art. 11c ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa reguluje w sposób odmienny tryb i zasady dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, przez co stanowi normę szczególną względem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej;
Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
Zdaniem Fundacji nie można przyjąć, by art. 11c ustawy o KRS stanowił normę ograniczającą prawo dostępu do informacji publicznej zarówno ze względu na przekroczenie taką wykładnią zasad ogólnych (naruszenie istoty prawa), pozycję ustrojową prawa do informacji, jak i fakt, że w przedmiotowej sprawie żądane informacje dotyczyły działań osób pełniących funkcje publiczne, podjętych w zw. z pełnieniem tych funkcji.
Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu, że art. 11c ustawy o KRS wyłącza możliwość udostępnienia imion i nazwisk oraz stanowisk służbowych sędziów popierających zgłoszenie kandydata na członka Krajowej Rady Sądownictwa. Przyjęcie takiego stanowiska skutkowałoby akceptacją nieuzasadnionego ograniczenia konstytucyjnego prawa do informacji. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 3 Konstytucji takie ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Podobnie w art. 31 ust. 3 Konstytucji wskazano, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszyć istoty wolności i praw.
Norma zawarta w przepisie art. 11c ustawy o KRS nakłada na Marszałka Sejmu obowiązek niezwłocznego przekazania posłom zgłoszeń kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa oraz udostępnienia zgłoszeń do publicznej wiadomości, z wyłączeniem załączników. Celem wskazanej regulacji jest wzmocnienie transparentności procesu decyzyjnego w zakresie wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa. Cel ten realizowany jest poprzez nałożenie na Marszałka Sejmu obowiązku proaktywnego działania w postaci podania do publicznej wiadomości określonych informacji.
Zdaniem skarżącego w tym kontekście treść art. 11c ustawy o KRS nie zawiera w sobie żadnych postanowień, które mogłyby stanowić podstawę odmowy udostępnienia informacji o imionach, nazwiskach oraz stanowiskach służbowych sędziów popierających zgłoszenia poszczególnych kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa. Tego typu dane w demokratycznym państwie prawa mają charakter jawny, w szczególności z uwagi na fakt, że osoby pełniące funkcje publiczne nie korzystają z ochrony przewidzianej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Z powyższych względów, zdaniem Fundacji, art. 11c ustawy o KRS nie stanowi również normy określającej odmienne zasady dostępu do informacji publicznej niż wskazane w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Nie widać więc, w jakim zakresie norma kolizyjna art. 1 ust. 2 u.d.i.p., której celem jest ochrona celowości i przedmiotowości regulacji szczegółowych, miałaby mieć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
Art. 11c ustawy o KRS, w ocenie Fundacji, nie należy do regulacji, o jakich mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., ponieważ jedynie określa, w jakiej formie następuje udostępnienie informacji w postaci zgłoszeń kandydatów – tj. przez podanie ich do publicznej wiadomości i w tym zakresie nakłada ww. obowiązek proaktywnej informowania.
W efekcie powyższa regulacja wyłącza tryb wnioskowy o udostępnienie informacji w zakresie zgłoszeń, co zgodne jest z koncepcją wyrażoną w art. 10 ust. 2 u.d.i.p. jak i art. 202a ust. 3 Regulaminu Sejmu, którą jest publiczne udostępnianie informacji jako domyślny sposób udostępniania zaś tryb wnioskowy jako pomocniczy do informacji nieudostępnionych publicznie przez organ.
W zakresie wnioskowanych informacji nie są one dostępne publicznie. Regulacja art. 11c ustawy o KRS nie reguluje ich udostępniania. W efekcie w żaden sposób nie ogranicza możliwości wnioskowania o udostępnienie załączników, których treść niewątpliwie stanowi informację publiczną. Wręcz przeciwnie, w zakresie w jakim informacja nie zostaje publicznie udostępniona, tym bardziej powinna być udostępniona na wniosek.
Błędne jest przedstawianie art. 11c ustawy KRS jako pochodnej realizowania mandatu posła, w oderwaniu od prawa do informacji publicznej. W ocenie Szefa Kancelarii Sejmu regulacja art. 11c ustawy KRS pozwala posłom na uzyskanie wiedzy o kandydatach, spośród których będą wybierać członków Krajowej Rady Sądownictwa, ale jednocześnie wyklucza możliwość przekazania posłom załączników do zgłoszeń, co ma prowadzić do wniosku, że załączniki nie podlegają udostępnieniu w trybie wnioskowym dostępu do informacji publicznej.
Okoliczność, iż Marszałek Sejmu nie ma ustawowego obowiązku proaktywnego przekazywania posłom wskazanych wyżej załączników, nie oznacza, że posłowie nie mogą podjąć działań w celu uzyskania dostępu do żądanych informacji lub, że nie stosuje się art. 202a ust. 3 Regulaminu Sejmu. Inaczej to ujmując, nie można z wyżej wymienionego braku wnioskować całkowitego braku obowiązku udostępniania tych informacji przez dysponujący nimi organ władzy publicznej. Nie widać tu żadnych wartości ustrojowo znaczących za przyjęciem takiego ograniczenia, co prowadzi do uznania, że taka wykładnia jest contra legem i godzi w podstawowe zasady ustrojowe w zakresie prawa do informacji.
Zdaniem skarżącego powyższe uprawnienie może wynikać z dwóch źródeł. Po pierwsze z istoty wykonywania mandatu posła, bowiem zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, poseł lub senator ma prawo, jeżeli nie narusza dóbr osobistych innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały oraz wglądu w działalność organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego, a także spółek z udziałem Skarbu Państwa oraz zakładów i przedsiębiorstw państwowych i samorządowych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej. Po drugie, posłom, jak każdemu obywatelowi, przysługuje również prawo do wnioskowania o informację w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skarżący nie zgodził się z twierdzeniami organu kwestionującymi zasadność udostępniania załączników do zgłoszeń kandydatów w trybie wnioskowym, ze względu na fakt, że same zgłoszenia umieszczane są w Systemie Informacyjnym Sejmu. Zgodnie z art. 202a ust. 1 Regulaminu Sejmu stanowi to podstawową formę udostępniania informacji o Sejmie i jego działalności. Nie o te informacje wnioskowała Skarżąca. Przepis zaś art. 202a ust. 1 Regulaminu Sejmu to nie jedyna forma udostępniania informacji, do której respektowania jest zobligowany Szef Kancelarii Sejmu.
Artykuł 202a ust. 2 i 3 Regulaminu Sejmu wskazują na:
a) wskazanie ogólnodostępnego miejsca wyłożenia lub przechowywania informacji publicznej w Kancelarii Sejmu lub,
b) udostępnienie informacji publicznej na pisemny wniosek.
Wobec tego – wbrew argumentacji organu – należy przyjąć, zdaniem skarżącej, że postanowienia Regulaminu Sejmu w żaden sposób nie ograniczają prawa do wnioskowania o informację publiczną, która nie została udostępniona w inny sposób, a wręcz stwarzają możliwość uzyskania dostępu do takich informacji.
W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzję podlegają uchyleniu. Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Szefa Kancelarii Sejmu wydana została z naruszeniem prawa.
Analizując skargę, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż kwestia charakteru prawnego normy zawartej w art. 11c ustawy o KRS było już wielokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjnych. Wśród licznych orzeczeń na szczególną uwagę zasługuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2019 r. wydany w sprawie o sygn. akt I OSK 4282/18
NSA w uzasadnieniu ww. wyroku podkreślił, iż " (...) analiza treści art. 11c ustawy o KRS wykazuje, że przepis ten nie odnosi się do zasad dostępu do informacji, lecz do trybu udostępnienia informacji, o jakich w nim mowa i to jedynie w ograniczonym podmiotowo i przedmiotowo zakresie, tj. dotyczy Marszałka Sejmu czyli podmiotu, który nie ma kompetencji do podejmowania działań w zakresie spraw zainicjowanych wnioskami o udostępnienie informacji publicznej oraz jedynie etapu postępowania prowadzonego przez Marszałka Sejmu. Skoro bowiem zgodnie z brzmieniem tego przepisu. Zgłoszenia kandydatów dokonane zgodnie z art. 11a i art. 11b Marszałek Sejmu niezwłocznie przekazuje posłom i podaje do publicznej wiadomości, z wyłączeniem załączników, to niewątpliwie treść tego przepisu odnosi się do jednego z obowiązków Marszałka Sejmu w zakresie dokonania pewnych czynności technicznych w toku postępowania zgłaszania kandydatów na członków KRS, tj. czynności przekazania posłom i podania do publicznej wiadomości zgłoszeń kandydatów, obligując go do wykonania tych czynności niezwłocznie i jednocześnie wyłączając z zakresu tego obowiązku załączniki do zgłoszeń. Analiza art. 11a i art. 11b ustawy o KRS oraz art. 11d i art. 11e ustawy o KRS wykazuje, że powyższa czynność stanowi jeden z elementów sekwencji czynności Marszałka Sejmu w związku z procedują zgłaszania kandydatów do KRS, tj. podejmowana jest po obwieszczeniu przez niego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" o rozpoczęciu procedury zgłaszania kandydatów na członków Rady, zwróceniu się do właściwych podmiotów o sporządzenie i przekazanie w ustawowym terminie informacji obejmujących dorobek orzeczniczy kandydata, ewentualnym zwróceniu się do Państwowej Komisji Wyborczej o stwierdzenie, czy złożono wymaganą liczbę podpisów, zwróceniu się do Ministra Sprawiedliwości o potwierdzenie posiadania przez osoby popierające zgłoszenie statusu sędziego, a przed zwróceniem się do klubów poselskich o wskazanie kandydatów na członków Rady. Nie ulega zatem wątpliwości, że art. 11c ustawy o KRS – odczytywany zarówno przez pryzmat wykładni językowej, jak i systemowej – reguluje w określonym zakresie tryb postępowania w związku z dokonanymi zgłoszeniami kandydatów z KRS."
W ocenie NSA analiza powyższego przepisu nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że nie zawiera on jakichkolwiek materialnoprawnych podstaw kształtujących zakres publicznego prawa podmiotowego do informacji publicznej w postaci załączników do zgłoszeń kandydatów obejmujących wykazy sędziów (a zatem i do treści tych załączników). Z jego treści nie wynika, aby załączniki te oraz ich treść nie wchodziły w zakres publicznego prawa podmiotowego do informacji publicznej, a wynika jedynie to, że Marszałek Sejmu w toku postępowania, nie jest obowiązany podać tych załączników do publicznej wiadomości. Konstrukcja tego przepisu nie daje podstaw do przyjęcia, że zawarto w nim normę stanowiącą podstawę ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej. Podstawy normatywne ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej określone zostały w art. 61 ust. 4 Konstytucji RP. Zgodnie z normą zawartą w tym przepisie "Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa". Wymogu "określenia w ustawach" przesłanek mieszczących się w granicach wskazanych wyżej wartości nie spełnia ani art. 11c ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, ani inne przepisy tej ustawy. Analiza przepisów art. 11a-11e ustawy o KRS wykazuje, że ustawodawca unormował w nich procedurę zgłaszania kandydatów na członków KRS, a w jej ramach określił m.in. również kompetencje Marszałka Sejmu wyłącznie w zakresie jego czynności w procedurze zgłaszania kandydatów na członków KRS. Przepis art. 11c ustawy o KRS nie reguluje kompetencji do rozstrzygnięcia sprawy dostępu do informacji publicznej. Wykładnia art. 11c ustawy o KRS dokonana na tle art. 61 ust. 1-4 Konstytucji RP, art. 5 ust. 1-2a u.d.i.p. oraz przepisów ustawy o KRS – zarówno wykładnia językowa, systemowa i celowościowa odwołująca się do istoty, celu i zakresu konstytucyjnego publicznego prawa podmiotowego do informacji publicznej – prowadzą do wniosku, że przepis ten zawiera wyłącznie normę procesową i odnosi się – i to w ograniczonym zakresie – do trybu udostępnienia informacji publicznej.
W świetle powyżej przywołanego poglądu NSA, który to pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i akceptuje, nie budzi wątpliwości, iż odmowa udostępnienia żądanej przez Wnioskodawcę informacji w postaci imion i nazwisk oraz stanowisk służbowych sędziów popierających zgłoszenia kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa ze względu na, jak przyjął Szef Kancelarii Sejmu, wyłączenie możliwości udostępnienia tych informacji przez art. 11c ustawy o KRS, została dokonana z naruszeniem prawa. Przepis art. 11c ustawy o KRS jest bowiem przepisem regulującym jedynie tryb udostępnienia informacji przez Marszałka Sejmu w procedurze zgłaszania kandydatów na członków KRS i nie zawiera, jak trafnie wskazał NSA, jakichkolwiek materialnoprawnych podstaw kształtujących zakres publicznego prawa podmiotowego do informacji publicznej w postaci załączników do zgłoszeń kandydatów obejmujących wykazy sędziów.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie związany poglądem prawnym przedstawionym w niniejszym orzeczeniu.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeka jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI