II SA/Wa 884/23

II SA/Wa 884/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Instytutu [...] - Państwowego Instytutu Badawczego z siedzibą w [..] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2023 r. A. Z., (dalej: wnioskodawca, skarżący, strona) zwrócił się do Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego Państwowego Instytutu Badawczego z siedzibą w [...] (dalej: Instytut, ITP-PIB, organ) o udostępnienie w drodze przesłania zestawienia na adres e-mail: [...] następującej informacji publicznej:
Grunty będące własnością ITP-PIB w [...] wraz z oznaczeniem działek;
Grunty, będące własnością Skarbu Państwa, będące przedmiotem użytkowania wieczystego przez ITP-PIB w [...] wraz z oznaczeniem działek;
Grunty, będące własnością gmin, będące przedmiotem użytkowania wieczystego przez ITP-PIB w [...] wraz z oznaczeniem działek;
Grunty, będące własnością innych osób fizycznych lub prawnych, będące przedmiotem użytkowania wieczystego przez ITP-PIB w [...] wraz
z oznaczeniem działek;
Grunty będące własnością ITP-PIB w [...], które zostały przez ITP-PIB
w [...] wydzierżawione podmiotom trzecim wraz z oznaczeniem działek;
Grunty, będące własnością Skarbu Państwa, będące przedmiotem użytkowania wieczystego przez ITP-PIB w [...], które to prawa użytkowania wieczystego zostały przez ITP-PIB w [...] wydzierżawione podmiotom trzecim wraz
z oznaczeniem działek;
Grunty, będące własnością Skarbu Państwa, będące przedmiotem użytkowania wieczystego przez ITP-PIB w [...], które to prawa użytkowania wieczystego zostały przez ITP-PIB w [...] sprzedane podmiotom trzecim wraz
z oznaczeniem działek;
Grunty, będące własnością gmin, będące przedmiotem użytkowania wieczystego przez ITP-PIB w [...], które to prawa użytkowania wieczystego zostały przez ITP-PIB w [...] wydzierżawione podmiotom trzecim wraz z oznaczeniem działek;
Grunty, będące własnością gmin, będące przedmiotem użytkowania wieczystego przez ITP-PIB w [...], które to prawa użytkowania wieczystego zostały przez ITP- PIB w [...] sprzedane podmiotom trzecim wraz z oznaczeniem działek;
10. Grunty, będące własnością innych osób fizycznych lub prawnych, będące przedmiotem użytkowania wieczystego przez ITP-PIB w [...], które to prawa użytkowania wieczystego zostały przez ITP-PIB w [...] wydzierżawione podmiotom trzecim wraz z oznaczeniem działek;
11. Grunty, będące własnością innych osób fizycznych lub prawnych, będące przedmiotem użytkowania wieczystego przez ITP-PIB w [...], które to prawa użytkowania wieczystego zostały przez ITP-PIB w [...] sprzedane podmiotom trzecim wraz z oznaczeniem działek;
Instytut pismem z dnia [...] lutego 2023 r. poinformował, że wobec konieczności sporządzenia różnego rodzaju zestawień gruntów Instytutu (11 punktów) uznał, że żądane we wniosku z dnia [...] lutego 2023 r. informacje mają charakter informacji przetworzonej w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.").
W związku z powyższym zobowiązał wnioskodawcę w terminie 3 dni do wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zaznaczył, że brak odpowiedzi w tym terminie lub niewykazanie w przekonujący sposób szczególnie istotnego interesu publicznego spowoduje odmowę udostępnienia informacji żądanych w ww. wniosku.
Wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia [...] lutego 2023 r. zakwestionował stanowisko Instytutu przyjmujące, że jego pytania zawarte we wniosku stanowią informację przetworzoną.
Zaznaczył, że gdyby jednak przyjąć, iż informacja objęta wnioskiem z dnia [...] lutego 2023 r. stanowi informację przetworzoną, to stwierdził, iż jej pozyskanie jest istotne dla interesu publicznego.
Zwrócił uwagę, że kierując do Instytutu wniosek jednoznacznie podał, iż jest radnym w Gminie [...]. Konieczność uzyskania przedmiotowej informacji wynika
z pełnionego mandatu i dbałości o interes mieszkańców Gminy [...], których reprezentuje. Instytut jest dysponentem szeregu nieruchomości znajdujących się na terenie Gminy [...], w tym zarządza kluczowym dla dziedzictwa historycznego
i przyrodniczego Gminy [...] rezerwatem przyrody "[...]", obejmującym historyczną groblę, na której odbywała się [...]
w [...], oficynę wchodzącą w skład zabudowań folwarcznych, w której można przyjąć, iż na świat przyszła polska [...] prof. M. A. Przy czym w dniu [...] stycznia 2023 r. Instytut ogłosił przetargi na dzierżawę i sprzedaż działki [...] (obecnie anulowane). Działkę tę Instytut otrzymał na mocy ustawowego wywłaszczenia Gminy [...], jako użytkownik wieczysty.
Przedmiotowe plany sprzedaży lub dzierżawy jednoznacznie wskazują, iż Instytut nie potrzebuje przedmiotowych nieruchomości na cele prowadzania działalności badawczej z zakresu przyrodniczego. Z tych też względów celowym dla dobra Gminy [...] i jej mieszkańców, a także w celu zapobieżenia degradacji tych bezcennych przyrodniczo terenów i objęcia ich dalszą ochroną, jest podjęcie wszelkich działań celem utrzymania przedmiotowego obszaru jako jednej substancji.
Wnioskodawca wyjaśnił, że na ostatniej sesji Rady Gminy ([...] sesja Rady Gminy [...]) została podjęta jednogłośnie uchwała w sprawie zwrócenia się
z apelem do instytucji Skarbu Państwa wskazanych w apelu, celem doprowadzenia do zrzeczenia się przez Instytut z użytkowania wieczystego działki [...], dzięki czemu działka ta będzie mogła wrócić do jej właściciela, tj. do Gminy [...].
Z uwagi na konieczność ochrony rezerwatu i utrzymania go jako jednej substancji oraz wystąpienia do organów nadzorujących wobec Instytutu z apelem dla dobra Gminy [...] dotyczącym innych działek, konieczne jest pozyskanie pełnej wiedzy na temat byłych i posiadanych nieruchomości w tym ich aktualnego sposobu użytkowania.
Instytut decyzją z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], zawartą w pkt 1 pisma z dnia [...] marca 2023 r., odmówił na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16
i art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. udostępnienia informacji wnioskowanych w pkt. od 1 do 3
i od 5 do 9 wniosku, z tego względu, że stanowią one informacje przetworzone, a ich uzyskanie nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (pkt 1 pisma). Natomiast w zakresie informacji wnioskowanej w pkt. 4, 10 i 11 wniosku, w piśmie tym wyjaśnił, że Instytut nie jest użytkownikiem wieczystym gruntów będących własnością innych osób fizycznych lub prawnych, wobec czego żądane informacje nie mogą zostać udostępnione (pkt 2 pisma).
Instytut wyjaśnił, że wnioskodawca zażądał 11 zestawień gruntów Instytutu według wskazanych przez siebie kryteriów. Trzy z nich zawarte w pkt 4, 10 i 11 nie mogą zostać przekazane, ponieważ Instytut nie jest użytkownikiem wieczystym gruntów będących własnością innych osób fizycznych i prawnych (czego dotyczą powyższe pytania). Dodatkowo wskazał, że prawo użytkowania wieczystego może być ustanawiane wyłącznie na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa oraz stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków (art. 232 § 1 k.c.).
Instytut, uzasadniając odmowę udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] lutego 2023 r. w zakresie w pkt. od 1 do 3 i od 5 do 9 stwierdził, że na dzień otrzymania wniosku wnioskowane zestawienia nie istniały i musiałyby zostać dopiero opracowane przez pracowników Instytutu. Przygotowanie takich zestawień wymaga analizy szeregu danych, dokumentów, umów, ksiąg wieczystych
i innych źródeł, a następnie opracowania merytorycznego uzyskanych informacji
i sporządzenia 8 różnych zestawień. Wymagałoby to znacznego nakładu czasu
i pracy kompetentnych pracowników Instytutu, ze szkodą dla ich ważnych zadań bieżących, związanych z administrowaniem majątkiem Instytutu.
Podkreślił, że zestawienia wnioskowane w pkt. 5, 6, 7, 8 i 9 nie odnoszą się do żadnego konkretnego przedziału czasowego, w którym miało dojść do sprzedaży lub wydzierżawienia gruntów lub prawa użytkowania wieczystego. Dlatego Instytut musiałby prześledzić całą historię Instytutu od czasu powstania, tj. od roku 2010 oraz okres od czasu utworzenia poprzedników prawnych Instytutu, tj. Instytutu Melioracji
i Użytków Zielonych oraz Instytutu Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa, czyli kilkadziesiąt lat funkcjonowania tych podmiotów, aż do przekształcenia ich w Instytut Technologiczno-Przyrodniczy. Uzyskanie danych historycznych sprzed wielu lat może okazać się wręcz niewykonalne, z uwagi na brak wiedzy o dokonanych transakcjach sprzedaży lub wydzierżawienia u obecnych pracowników Instytutu oraz możliwy brak dokumentacji w tym zakresie.
W związku z powyższym stworzenie zestawień z pkt. od 1 do 3 i od 5 do 9 wniosku jest niezwykle trudne i czasochłonne. Dlatego zestawienia te stanowią informacje przetworzone, do uzyskania których wymagane jest istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W ocenie Instytutu nie występuje w tej sprawie szczególnie istotny interes publiczny, który uzasadniałby opracowanie i udzielenie żądanych informacji przetworzonych. Wnioskodawca powoływał się na konieczność ochrony rezerwatu przyrody [...], dobro Gminy [...] i jej mieszkańców. Instytut uważa przedstawioną przez wnioskodawcę argumentację za niewystarczającą, nieuzasadniającą tak szerokiego żądania wykazywania wszystkich gruntów Instytutu i prawa użytkowania wieczystego przysługującego Instytutowi oraz wszystkich transakcji sprzedaży i dzierżawy gruntów, a także praw użytkowania wieczystego, jakie miały miejsce w całej historii Instytutu i jego poprzedników prawnych.
Instytut podkreślił, że posiada grunty i prawo użytkowania wieczystego do gruntów położonych w różnych miejscach w Polsce, a nie tylko tych leżących
w Gminie [...]. Chociażby z tego powodu interes publiczny wskazywany przez wnioskodawcę nie koresponduje z zakresem jego żądania.
Co istotne, Rada Gminy [...], w której zasiada wnioskodawca (okoliczność, którą powołuje na uzasadnienie istnienia interesu publicznego) nie ma żadnych uprawnień nadzorczych ani kontrolnych wobec Instytutu. Instytut posiada osobowość prawną i jest nadzorowany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Udzielenie tak szerokiej i pracochłonnej informacji, o jaką występuje wnioskodawca, nie pociągnie więc za sobą żadnych skutków wykonawczych, co czyni ją nieuzasadnioną.
Przywoływana przez wnioskodawcę próba sprzedaży lub wydzierżawienia prawa użytkowania wieczystego, podjęta przez Instytut co do jednej z nieruchomości leżącej częściowo w rezerwacie przyrody [...] (działka ew. nr [...] obręb [...]), wbrew twierdzeniom wnioskodawcy nie zagrażała rezerwatowi przyrody, ani Gminie [...], czy też dobru jej mieszkańców. Dla powyższej działki obowiązuje bowiem plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przez Radę Gminy [...]. Plan ustala lokalizację funkcji użyteczności publicznej - obiektu kultu religijnego - jako przeznaczenie podstawowe tej nieruchomości oraz ustala szczegółowe warunki zabudowy z uwzględnieniem statusu ochronnego jej części. Wobec czego potencjalna zmiana użytkownika wieczystego przedmiotowej działki lub jej wydzierżawienie nic nie zmienia w zakresie przeznaczenia tego terenu pod obiekt kultu religijnego i warunków jego zabudowy ustalonych przez Radę Gminy [...].
Instytut w dniu [...] lutego 2023 r. anulował oba postępowania w sprawie sprzedaży
i wydzierżawienia prawa użytkowania powyższej nieruchomości, wobec czego argumentacja wnioskodawcy związana z próbą dokonania przez Instytutu powyższych transakcji traci rację bytu.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Instytut Technologiczno-Przyrodniczy Państwowy Instytut Badawczy z siedzibą w [...] decyzją z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] na podstawie art. 17 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") o odmowie udostepnienia informacji publicznej z wniosku A. Z. z dnia [...] lutego 2023 r.
Skarżący pismem z dnia 13 kwietnia 2023 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Instytutu z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], wnosząc o ich uchylenie i zobowiązanie organu do udostępnienia mu informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] lutego 2023 r., uzupełnionym
w dniu [...] lutego 2023 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Wnoszący skargę zarzucił przy wydaniu zaskarżonych decyzji naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj.
1) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w niniejszej sprawie, a w konsekwencji bezzasadną odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w pkt 1-3 oraz 5-9 wniosku o udostępnienie informacji publicznej;
2) art. 4 ust. 3 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji publicznej w zakresie informacji wnioskowanej w pkt 4, 10 i 11 wniosku mimo, iż Instytut jest w posiadaniu tychże informacji i są one objęte zakresem jego kompetencji, co zobowiązuje Instytut do ich udostępnienia w trybie u.d.i.p.;
2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 6 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez brak działania przez Instytut na podstawie przepisów prawa oraz brak prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywatela do organu, wskutek czego miało to wpływ na treść decyzji i odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem Instytutu, uznając je za sprzeczne z przepisami prawa. Zwrócił uwagę na zdawkowość odniesienia się w zaskarżonej decyzji do jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i brak merytorycznego odniesienia się do poniesionych w nim zarzutów.
Zdaniem skarżącego, Instytut marginalizuje, a wręcz pomija, wskazane przez niego uzasadnienie istotnego interesu publicznego, w postaci konieczności ochrony rezerwatu przyrody [...] i dobra Gminy [...] oraz jej mieszkańców, gołosłownie wskazując, że jest niewystarczające.
Instytut pominął, że konieczność uzyskania żądanych informacji wynika
z pełnionego przez niego mandatu radnego i dbałości o interes mieszkańców Gminy [...], których reprezentuje. Instytut jest natomiast dysponentem szeregu nieruchomości znajdujących się na terenie Gminy [...], w tym zarządza kluczowym dla dziedzictwa historycznego i przyrodniczego Gminy [...] rezerwatem przyrody "[...]", a zatem żądane informacje są w jego kompetencjach, nawet jeśli nie posiada prawa użytkowania wieczystego czy jakiegokolwiek innego prawa do gruntów objętych wnioskiem. Ten fakt nie wyłącza obowiązku udostępnienia tych informacji skoro są w zakresie jego kompetencji.
Z uwagi zaś na konieczność ochrony rezerwatu i utrzymania go jako jednej substancji oraz wystąpienia do organów nadzorujących wobec Instytutu z apelem dla dobra Gminy [...] dotyczącym innych działek, niezbędne jest pozyskanie pełnej wiedzy na temat byłych i posiadanych nieruchomości, w tym ich aktualnego sposobu użytkowania, a zatem interes publiczny oraz jego istotność nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Prawo do uzyskania tej informacji gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej, a odmowa ich udostępnienia ma charakter wyjątkowy.
W odpowiedzi na skargę Instytut wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że na część pytań, tj. oznaczonych we wniosku nr 4, 10 oraz 11 została udzielona odpowiedź. Instytut w piśmie z dnia [...] marca 2023 r. wskazał bowiem jednoznacznie, że nie jest użytkownikiem wieczystym żadnych gruntów należących do osób fizycznych i prawnych, co jest naturalną konsekwencją treści przepisu art. 232 k.c., który reguluje możliwość ustanawiania użytkowania wieczystego wyłącznie na gruntach należących do Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz ich związków.
W pozostałym zakresie Instytut podtrzymał argumentację, zgodnie z którą skarżący nie wykazał żadnej istotności dla interesu publicznego uzasadniającej przetwarzanie informacji, które polegałoby na konieczności sporządzania bardzo obszernego zestawienia wszystkich gruntów będących we władaniu Instytutu oraz gruntów, których własność lub prawo użytkowania wieczystego została zbyta przez Instytut w całym okresie swojego istnienia. Instytut został powołany z dniem
1 stycznia 2010 r. na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprzez połączenie: Instytutu Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa (IBMER - rok założenia 1948) oraz Instytutu Melioracji i Użytków Zielonych (IMUZ - rok założenia 1953). Co więcej Instytut posiada wiele oddziałów w całej Polsce, w tym między innymi: w [...], w [...], w [...], w [...], w [...], w [...], w [...]. W każdym z ww. oddziałów występują grunty,
z których Instytut korzysta w oparciu o różne tytuły prawne. Z tego względu Instytut zakwestionował argumentację, jakoby informacje o tak szerokim zakresie miały być w jakikolwiek sposób pomocne skarżącemu w samozwańczej misji "ochrony rezerwatu przyrody [...] i dobra Gminy [...]".
Instytut wskazał, że skarżący nagminnie składa do Instytutu wnioski w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, żądając bardzo szczegółowych i zarazem nieistotnych informacji, przez co w sposób bezprawny nadużywa ww. instytucji prawnej w swoich prywatnych celach politycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja z dnia [...] marca 2023 r., odmawiająca udostępnienia informacji w zakresie pkt od 1 do 3 i od 5 do 9 wniosku z dnia [...] lutego 2023 r. nie narusza prawa tak materialnego, jak i procesowego. Zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że Instytut – jako organ władzy publicznej - jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa
w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.. Nie ma też wątpliwości, iż żądane w pkt od 1 do 3 i od 5 do 9 wniosku z dnia [...] lutego 2023 r. dane stanowią informację o sprawie publicznej (art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a u.d.i.p.).
W ocenie Sądu, Instytut prawidłowo zakwalifikował żądaną informację publiczną, jako informację publiczną przetworzoną, a w związku z tym
w przedmiotowej sprawie zachodziła konieczność wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd,
w pełni podzielany przez tut. Sąd, że o informacji przetworzonej można mówić wtedy, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków
i zaangażowania pracowników, który negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych elementów i danych, których oczekuje wnioskodawca (vide wyroki NSA z dnia
9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11 i z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt
I OSK 1199/11 - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym
i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane.
W orzecznictwie wskazuje się, iż informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją.
Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych
i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności.
Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji musi się wiązać
z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać
z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (vide wyroki NSA z dnia 5 marca
2015 r., sygn. akt I OSK 863/14 i z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14 - orzeczenia.nsa.gov.pl). W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych oraz zaangażowania środków osobowych, które zakłócą normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnią wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, mimo iż składa się z wielu informacji prostych będących
w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia
z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (vide wyrok NSA z dnia 9 sierpnia
2011 r., sygn. akt I OSK 792/11 - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zaprezentowana w zaskarżonej decyzji argumentacja Instytutu w zakresie uznania wnioskowanej informacji za informację przetworzoną jest, w ocenie Sądu, wystarczająca i nie daje podstaw do zakwestionowania zajętego przez organ stanowiska. Odmienna ocena, czy pogląd skarżącego co do możliwości przedłożenia mu żądanej informacji jako prostej, stanowi polemikę ze stanowiskiem organu.
Sąd nie ma podstaw podważać wyjaśnień organu, że musiałby podjąć dodatkowe, ponadstandardowe czynności polegające na zaangażowaniu wszystkich jednostek Instytutu w proces przygotowania żądanej informacji.
Nie ulega wątpliwości, że realizacja wniosku skarżącego wymagałaby bardzo dużego zaangażowania w przygotowanie żądanych informacji, bowiem zażądał on wielu (8) zestawień posiadanych przez Instytut gruntów według wskazanych kryteriów.
Nie da się zakwestionować, że przygotowanie takich zestawień wymaga najpierw przeanalizowania szeregu danych, dokumentów, umów, ksiąg wieczystych,
a następnie ich opracowania. Wymagałoby to niewątpliwie znacznego nakładu czasu i pracy kompetentnych pracowników Instytutu. Przy czym wnioskowane żądanie nie odnosi się do żadnego konkretnego przedziału czasowego, tym bardziej uzyskanie danych wymagałoby dużego zaangażowania sił i środków, a zatem realizacja wniosku w zakresie objętym zaskarżoną decyzją byłaby niezwykle trudna
i czasochłonna. Przy czym Instytut posiada wiele oddziałów w całej Polsce.
W każdym z ww. oddziałów występują grunty, z których Instytut korzysta w oparciu
o różne tytuły prawne. Dlatego też żądane zestawienia stanowią informacje przetworzone, do uzyskania których wymagane jest istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Skoro właściwa jest konstatacja Instytutu, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną, to skarżący zasadnie został wezwany do wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, o której jest mowa w art.
3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja publiczna przetworzona podlega bowiem udostępnieniu w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi też wątpliwości okoliczność, iż skarżący nie spełnił ww. przesłanki.
Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, jednak bezsprzecznie obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), nie zaś interes indywidualny (vide wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1068/15 - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Każde działanie w interesie ogółu, jako określonej wspólnoty publicznoprawnej, jest działaniem w interesie publicznym, zatem działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. Wyjątkowość tej kwalifikacji przejawia się w tym, że dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie tylko niewystarczające jest stwierdzenie, iż udostępnienie to uzasadnione jest interesem publicznym, a nawet, że jest ono dla tego interesu istotne, lecz konieczne jest stwierdzenie, iż udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (vide wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2721/13 - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych
z funkcjonowaniem Państwa oraz innych ciał publicznych.
W art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. chodzi m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego społeczności (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz 2016 r., str. 81).
W wyroku z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1068/15 (orzeczenia.
nsa.gov.pl), NSA podkreślił, że zasadniczo obowiązek realizowania interesu publicznego charakteryzuje kompetencje szeroko rozumianych organów państwa.
Z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika jednak, że kategoria "szczególnej istotności" dla interesu publicznego kształtuje prawo indywidualnego podmiotu stojącego na zewnątrz wobec podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Należy w konsekwencji przyjąć, iż co do zasady prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej.
Przyjmując powyższe stanowisko za własne, tut. Sąd stwierdza, że skarżący nie podał konkretnych możliwości wykorzystania wnioskowanej informacji przetworzonej dla dobra ogółu, w tym dla poprawy funkcjonowania Instytutu, czy Gminy [...].
Charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej,
a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji niewątpliwie mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku. Przykładem takiego podmiotu może być poseł zasiadający
w komisji ustawodawczej Sejmu, radny w jednostce samorządu terytorialnego lub też minister nadzorujący działalność podległego mu resortu. Osoby te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów (wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10; wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 416/12 wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2306/19).
W rozpatrywanej sprawie, organ przeanalizował jednak argumentację skarżącego (będącego radnym w Gminie [...]) odnośnie szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej i wykazał brak związku przyczynowego pomiędzy żądaną informacją publiczną, a realizacją przez skarżącego szczególnie istotnego interesu publicznego.
Tak więc, w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała, iż otrzymanie żądanych informacji przetworzonych w zakresie pkt 1-3 i 5-9 wniosku jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w przedstawionym wyżej rozumieniu tego pojęcia.
Przesłanką "szczególnej istotności dla interesu publicznego" nie może być ogólne odwołanie się przez skarżącego do pełnionego mandatu radnego
i wynikającej z tego faktu dbałości o interes mieszkańców Gminy [...], a także do konieczności ochrony rezerwatu przyrody "[...]" i utrzymania go jako jednej substancji oraz na potrzeby związanego z tym apelu do organów nadzorujących Instytut (dysponujący nieruchomościami na terenie Gminy).
Podkreślenia wymaga, że nie jest wystarczające wykazanie przez wnioskodawcę, że dana informacja jest istotna, ważna dla dużego kręgu odbiorców, ale konieczne jest również wykazanie, że jej otrzymanie stwarza realną możliwość wykorzystania przez wnioskodawcę uzyskanych informacji dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej. Tego ostatniego elementu
w przedmiotowej sprawie brak.
Biorąc zatem pod uwagę, iż organ w sposób prawidłowy ocenił przesłankę "szczególnej istotności dla interesu publicznego", uznać należało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wymagane prawem elementy
i w sposób wystarczający, dla oceny jej zgodności z prawem, wskazuje, z jakich powodów wnioskowana informacja publiczna nie podlega udostępnieniu.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), orzekł jak
w sentencji wyroku.