I SA 2828/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-06-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc finansowafunkcjonariuszABWUOPnieważność decyzjipostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Szefa ABW stwierdzającą nieważność decyzji o przyznaniu pomocy finansowej funkcjonariuszowi, wskazując na naruszenie procedury i brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Skarżący R.S. zaskarżył decyzję Szefa ABW utrzymującą w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Szefa UOP z 1999 r. przyznającej pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe. Sąd uchylił decyzję Szefa ABW, stwierdzając, że organ nie wykazał, iż przyznana pomoc była niezgodna z prawem, a także naruszył procedurę, nie zawiadamiając skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi R.S. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności wcześniejszej decyzji Szefa Urzędu Ochrony Państwa z 1999 r. przyznającej skarżącemu pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe. Szef ABW argumentował, że pomoc została przyznana niezgodnie z prawem, ponieważ lokal nie znajdował się w miejscowości pełnienia służby ani w jej pobliżu, a funkcjonariusz został zwolniony ze służby przed upływem dziesięciu lat, co rodzi obowiązek zwrotu pomocy. Skarżący zarzucił organowi obrazę przepisów dotyczących pomocy finansowej oraz naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa ABW. Sąd uznał, że organ nie wykazał w sposób należyty, że przyznana pomoc była niezgodna z prawem, a także stwierdził naruszenie procedury, ponieważ skarżący nie został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania nadzorczego, co pozbawiło go czynnego udziału w postępowaniu. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym i wymaga wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo stwierdził nieważność decyzji, ponieważ nie wykazał w sposób należyty naruszenia prawa materialnego, a ponadto naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie udowodnił, iż przyznana pomoc finansowa była niezgodna z prawem, a także naruszył prawo procesowe, nie zapewniając stronie czynnego udziału w postępowaniu nadzorczym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

u.o.UOP art. 81 § 1

Ustawa o Urzędzie Ochrony Państwa

Prawo funkcjonariusza do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

u.o.UOP art. 75 § 1

Ustawa o Urzędzie Ochrony Państwa

Prawo funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej.

p.p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

u.o.ABW art. 108 § 3

Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

Zwrot pomocy finansowej na uzyskanie lokalu w przypadku zwolnienia ze służby.

p.u.s.a. art. 97 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Właściwość sądu administracyjnego po reformie.

p.p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny.

p.p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny.

p.p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ zasad postępowania administracyjnego, w tym brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie nieważności decyzji. Brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego przez organ stwierdzający nieważność decyzji. Nieskuteczne wykazanie przez organ, że przyznana pomoc finansowa była niezgodna z prawem materialnym.

Godne uwagi sformułowania

Stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest weryfikacja decyzji administracyjnej wydanej w postępowaniu zwykłym. Organ nadzoru dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa, obowiązany jest wyczerpująco wyjaśnić i ustalić stan faktyczny i prawny sprawy. W sprawie niniejszej brak jest zawiadomienia o wszczęciu przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego postępowania nadzorczego z urzędu, w wyniku którego została stwierdzona nieważność decyzji Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] grudnia 1999 r., co narusza prawo.

Skład orzekający

Irena Kamińska

przewodniczący

Emilia Lewandowska

członek

Anna Tarnowska-Mieliwodzka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej dla funkcjonariuszy służb specjalnych oraz znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w tym zasady czynnego udziału strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służb specjalnych i może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach po 2004 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praw funkcjonariuszy służb specjalnych i procedury stwierdzania nieważności decyzji, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i sprawach funkcjonariuszy.

Nieważność decyzji o pomocy finansowej dla funkcjonariusza: Sąd wskazuje na błędy proceduralne organu.

Dane finansowe

WPS: 17 950 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2828/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-06-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Tarnowska-Mieliwodzka /sprawozdawca/
Emilia Lewandowska
Irena Kamińska /przewodniczący/
Skarżony organ
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka /spr./ Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] października 2002 r. nr [...], L.dz. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] września 2002 r., nr [...], L.dz. [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz skarżącego R. S. kwotę 310 (trzysta dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA 2828/02
Uzasadnienie
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją nr [...], z dnia [...] października 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku R. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] grudnia 1999 r.- utrzymał w mocy decyzję własną.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że. zgodnie z art. 108 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. - o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu ( Dz. U. Nr 74, poz. 676) w razie zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem dziesięciu lat pomoc finansowa na uzyskanie lokalu podlega zwrotowi. W wyniku prowadzonego postępowania w sprawie ustalenia kwoty podległej zwrotowi, zakwestionowano prawidłowość decyzji nr [...] Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] grudnia 1999 r., przyznającej R. S. jednorazową pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe w wysokości 17 950,00 zł z przeznaczeniem na uzyskanie lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość w miejscowości P.. Decyzja [...] wydana została wbrew zasadzie ustalonej w art. 81 ust.1 w związku z art. 75 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa ( dz. U. Nr 30, poz. 180), która stanowi, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje funkcjonariuszowi w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Naruszenie w decyzji normy prawnej warunkującej otrzymanie świadczenia pieniężnego jest rażącym naruszeniem prawa.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie R. S. zarzucając organowi obrazę przepisu art. 81 ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa w związku z art. 156 kpa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, naruszenie zasad postępowania administracyjnego wskazanego w art. 6, 7, 8, 9 , 10 , 13, 16 oraz 61 § 4 i 79 kpa, które zdaniem skarżącego mogło mieć wpływ na treść decyzji. Organ mimo ustawowego obowiązku nie zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r. co pozbawiło stronę czynnego udziału w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany dotychczas prezentowanego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Rozpoznając skargę po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy w myśl art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), obowiązany był stosować przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozstrzygając sprawę w powyższym zakresie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 powołanej ustawy - Prawo o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi) co oznacza, iż winien uwzględnić z urzędu inne uchybienia, jeżeli miały wpływ na treść rozstrzygnięcia i w tym zakresie orzec.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż, narusza ona przepisy prawa.
Zarzuty skargi, iż Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego przyjął błędną interpretację przepisów dotyczących pomocy finansowej dla funkcjonariuszy na uzyskanie lokalu mieszkalnego są zasadne.
Obowiązujący w czasie wydania decyzji nr [...] art. 81 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. - o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz. U. Nr 30, poz. 180 ze zm.), określał, iż funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Natomiast art. 75 ust. 1 stwierdzał, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że pismem z dnia 6 marca 2002 r. Dyrektora Biura Kadr Urzędu Ochrony Państwa R. S. obowiązany był przebywać w miejscowości i miejscu stałego zamieszkania w P.. Brak jest natomiast jakiegokolwiek dokumentu stwierdzającego do jakiej jednostki miał przydział i jakie było miejsce pobytu skarżącego w dniu wydawania decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. przez Szefa Urzędu Ochrony Państwa.
Wobec powyższego, należy stwierdzić, iż Szef Urzędu Ochrony Państwa przyznając pomoc finansową na uzyskanie lokalu nie naruszył prawa, albowiem w dacie wydawania decyzji R. S. był funkcjonariuszem i posiadał uprawnienia.
Twierdzenie organu, iż lokal mieszkalny, o uzyskanie, którego R. S. ubiegał się nie pozostawał w miejscowości pełnienia służby ani w miejscowości pobliskiej nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, albowiem brak jest dokumentu, z którego wynikałoby, gdzie w tym czasie pełnił służbę.
Stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest weryfikacja decyzji administracyjnej wydanej w postępowaniu zwykłym. Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa, natomiast przedmiotem postępowania w takiej sprawie jest ustalenie istnienia tych wad. Organ nadzoru dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa, obowiązany jest wyczerpująco wyjaśnić i ustalić stan faktyczny i prawny sprawy.
W sprawie niniejszej brak jest zawiadomienia o wszczęciu przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego postępowania nadzorczego z urzędu, w wyniku którego została stwierdzona nieważność decyzji Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] grudnia 1999 r., co narusza prawo. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2002 r. organ nie podaje pełnych motywów stwierdzenia nieważności decyzji. Należy stwierdzić, iż organ nie wyjaśnił stanu faktycznego i prawnego sprawy.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI