II SA/WA 864/22

II SA/Wa 864/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Michał Sułkowski
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Michał Sułkowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2022 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Akademii [...] [...] w W. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium oddala skargę
Uzasadnienie
Odwoławcza Komisja Stypendialna Akademii Wychowania Fizycznego [...] w W. (dalej Komisja II Instancji) decyzją z dnia [...] lutego
2022 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej ds. stypendium rektora (dalej Komisja I Instancji) z dnia [...] listopada 2021 r. sygnatura [...] w sprawie nieprzyznania Pani J. M. (dalej studentka/skarżąca) stypendium rektora w roku akademickim 2021/2022.
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium rektora za średnią ocen uzyskaną w roku akademickim 2020/2021. Skarżąca powołała się na przepis art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 z późn. zm.; dalej ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce). W dniu [...] października 2021 r. wniosek ten został zarejestrowany
w systemie Uczelni. Jej zdaniem złożenie wniosku było całkowicie uzasadnione
z uwagi na fakt uzyskania wystarczającej liczby punktów z tytułu wykazanych we wniosku osiągnięć i w ten sposób spełniając przesłanki do otrzymania pieniężnej pomocy finansowej określonej w ustawie oraz w regulaminie Uczelni.
Komisja I Instancji decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. działając na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 r., Nr 30, poz. 168 z późn. zm.), art. 86 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a także w zw. z § 8 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Akademii Wychowania Fizycznego
w W. oraz załącznika nr 8 do ww. Regulaminu, nie przyznała skarżącej stypendium rektora w roku akademickim 2020/2021.
Komisja I Instancji podniosła, że za:
- wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne ilość punktów - 87, kategoria - brak, w kwocie 0-zł (miesięcznie)
- osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym ilość punktów - kategoria - w kwocie 0-zł (miesięcznie).
Uznała, że "skarżąca, nie jest uprawniona do otrzymania stypendium rektora
w roku akademickim 2021/2022, gdyż uzyskana liczba punktów z tytułu wykazanych we wniosku osiągnięć jest niewystarczająca i nie mieści się w puli 10% dla studentów na Pani kierunku studiów w Wydziale, w którym Pani realizuje studia lub Pani osiągnięcia w dziedzinie nauki lub sportu są niewystarczające do przyznania stypendium w świetle obowiązującego Regulaminu świadczeń dla studentów
i doktorantów AWF W.. (Przekroczony został okres 72 miesięcy studiowania). W związku z powyższym, (Komisja I Instancji stwierdziła, że) mając na uwadze § 2 ust. 4 oraz wymagania wskazane w zapisach § 8 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów AWF W. oraz załączniku nr 8 do ww Regulaminu - ... nie może rozpatrzyć pozytywnie Pani/Pana wniosku o przyznanie świadczenia stypendialnego w roku 2021/2022."
W odwołaniu skarżąca powołała się na odmienną interpretację art. 93 ust. 2 pkt. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w brzmieniu obowiązującym
w chwili wydania decyzji Komisji Stypendialnej ds. stypendium rektora z dnia [...] listopada 2021 r. oraz na niezgodność decyzji z wybranym przez nią orzecznictwem sądowym w zakresie rozumienia art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w obowiązującym ówcześnie brzmieniu.
Komisja II Instancji, postanowiła utrzymać w mocy decyzję w sprawie nieprzyznania skarżącej stypendium rektora w roku akademickim 2021/2022 bowiem nie znalazła podstaw do uchylenia decyzji Komisji I Instancji. Jej zdaniem, decyzja Komisji I Instancji została oparta na prawidłowych przesłankach faktycznych
i prawnych, że zgodnie z § 1 ust. 4 obowiązującego Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów AWF w W. stypendium rektora przysługuje
na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Łączny okres, w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o przyznanie świadczenia w ramach studiów, niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni na których są odbywane, w tym na studiach za granicą, nie może przekroczyć 6 lat. Okres ten biegnie od momentu rozpoczęcia studiów po raz pierwszy, a w przypadku przerwania studiów i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu jest kontynuowane. Podniosła, że do wskazanego 6-letniego okresu, w którym przysługuje możliwość pobierania świadczenia wlicza się także okres urlopu. Wskazała, że przywołany zapis § 1 ust. 4 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów AWF w W. wprost wynika z literalnego brzmienia art. 93 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 20 lipca
2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, mówiącego, iż świadczenia stypendialne dla studentów przysługują na studiach przez okres nie dłuższy, niż 6 lat. Podniosła, że zgodnie z ministerialną interpretacją tego zapisu, umieszczoną na stronie internetowej portalu gov.pl Ministerstwa Edukacji i Nauki https : //www.gov.pl/web/edukacia-i-nauka/swiadczenia-dla-studentow-od-1-paździerika-2020-r świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.
W opinii Ministerstwa, oznacza to łączny okres (nieprzekraczający 6 lat kalendarzowych, tj. 72 miesięcy), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów - niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane. Zdaniem Komisji II Instancji dla biegu tego okresu nie ma znaczenia, czy student występuje podczas jego trwania
o świadczenia oraz czy je faktycznie pobiera. Uznała, że 6-letni okres przysługiwania świadczeń rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy (na pierwszym kierunku studiów), co następuje z chwilą złożenia ślubowania. Termin ten biegnie również wówczas, gdy osoba znajduje się na urlopie od zajęć, ale pozostaje na studiach. W przypadku przerwania studiów (skreślenia
z listy studentów) i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu powinno być kontynuowane, a nie rozpoczynać się od nowa. Podobnie w przypadku ukończenia studiów pierwszego stopnia i podjęcia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, sumują się wyłącznie okresy studiowania na tych studiach, natomiast przerwę pomiędzy tymi studiami wyłącza się. Do 6-cio letniego okresu przysługiwania świadczeń wlicza się także okresy studiowania sprzed wejścia w życie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tj. sprzed 1 października 2018 r.). Podniosła, że w opinii Ministerstwa, do 6-letniego okresu przysługiwania świadczeń nie należy wliczać okresów kształcenia na kolejnych studiach pierwszego stopnia odbywanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego - ze względu na art. 93 ust. 2 pkt 2 lit b ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, jednak ten wyjątek nie dotyczy w żaden sposób sytuacji odwołującej się studentki. Podsumowując - do wyznaczenia maksymalnego okresu wskazanego w art. 93 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce liczy się nie okres faktycznego pobierania stypendium, tylko sam okres studiowania. Ponieważ umieszczona na stronie internetowej portalu gov.pl Ministerstwa Edukacji i Nauki interpretacja zapisu art. 93 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce jest oficjalną wykładnią Ministerstwa Edukacji i Nauki, AWF W., jako uczelnia publiczna, jest i była zobowiązana postąpić zgodnie z jej treścią. Postąpienie inaczej naraziłoby Uczelnię na potencjalne sankcje przewidziane
w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce związane z nieprzestrzeganiem przez organy uczelni zapisów powszechnie obowiązującego prawa oraz spowodowałoby problemy z rozliczeniem dotacji ministerialnej na stypendia. Zgodnie z art. 426 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nadzór nad uczelniami publicznymi sprawuje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. W ramach nadzoru, o którym wyżej mowa, minister jest zobowiązany monitorować działalność uczelni w zakresie zgodności tych działań z przepisami prawa oraz wydawać rekomendacje co do wykładni poszczególnych przepisów regulujących działalność uczelni publicznych. Zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt. 1 ustawy
z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stypendium rektora nie przysługuje studentowi, którego studia trwają dłużej, niż 6 lat. W związku z powyżej przytoczoną interpretacją Ministerstwa, Komisja II Instancji po zapoznaniu się
z oświadczeniem studentki, dokumentacją rejestrującą przebieg studiów, w tym
w Systemie POL-on stwierdziła, że łączny okres studiów skarżącej przekracza 6 lat (72 miesiące), liczony zgodnie z § 1 ust. 4 obowiązującego Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Akademii Wychowania Fizycznego w W.
oraz oficjalną wykładnią Ministerstwa. Zdaniem Komisji II Instancji, skarżąca nie była uprawniona do przyznania stypendium rektora w roku akademickim 2021/2022.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając błędną interpretację art. 93 ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Jej zdaniem świadczenia objęte finansową pomocą stypendialną przysługują studentowi przez okres sześciu lat od momentu rozpoczęcia przyznawania tej pomocy, a nie (jak zostało to zinterpretowane przez Komisję Stypendialną) przez okres sześciu lat studiowania. Wskazała, że identyczną interpretację tego przepisu prezentowały sądy w swoich orzecznictwach w analogicznych, wcześniejszych sprawach. Na dowód tego, przedstawiła liczne wyroki WSA i NSA wraz z uzasadnieniem - wszystkie korzystne dla studentów.
W związku z powyższym wnosiła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty pieniężnej tytułem zaległych wypłat stypendium wraz z należnymi odsetkami, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej należnych wypłat stypendium za okresy następne, nadanie wyrokowi klauzuli natychmiastowej wykonalności i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Komisji II Instancji z dnia [...] lutego 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Komisji I Instancji z dnia [...] listopada 2021 r. w sprawie nieprzyznania skarżącej stypendium Rektora w roku akademickim 2021/2022.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej,
przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym
i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej "P.p.s.a.").
Należy zauważyć, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium rektora na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komisja I Instancji wskazała że skarżąca nie jest uprawniona do otrzymania stypendium rektora w roku akademickim 2021/2022, gdyż uzyskana liczba punktów
z tytułu wykazanych we wniosku osiągnięć jest niewystarczająca i nie mieści się
w puli 10% dla studentów na kierunku studiów w Wydziale, w którym skarżąca realizuje studia lub osiągnięcia skarżącej w dziedzinie nauki lub sportu są niewystarczające do przyznania stypendium w świetle obowiązującego Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów AWF W.. (Przekroczony został okres 72 miesięcy studiowania). W związku z powyższym, Komisja I Instancji wskazała, że mając na uwadze § 2 ust. 4 oraz wymagania wskazane w zapisach § 8 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów AWF W. oraz załączniku nr 8 do ww. Regulaminu - nie może rozpatrzyć pozytywnie wniosku skarżącej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wskazała na niewłaściwą interpretację przez Komisję I Instancji art. 93 ust. 2 pkt. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Komisja II Instancji podtrzymała stanowisko Komisji I Instancji i przedstawiła szeroką argumentację dotyczącą interpretacji art. 93 ust. 2 pkt. 1 ustawy Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce.
Skarżąca powołując się na orzecznictwo Sądów Administracyjnych zakwestionowała stanowisko Komisji II Instancji i wniosła jak w skardze.
Na wstępie należy wskazać, że podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r. poz. 478 ze zm.) dalej u.p.s.w.n., w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia przez skarżącą wniosku, tj. 15 października 2021 r. Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.s.w.n. student może ubiegać się o:
1) stypendium socjalne;
2) stypendium dla osób niepełnosprawnych;
3) zapomogę;
4) stypendium rektora;
5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego;
6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną.
Przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (art. 86 ust. 2 u.p.s.w.n.). Na wniosek samorządu studenckiego świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, są przyznawane przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną. Większość członków komisji stanowią studenci. Decyzję podpisuje przewodniczący komisji albo upoważniony przez niego wiceprzewodniczący komisji (art. 86 ust. 3 u.p.s.w.n.).
Na podstawie art. 91 ust. 1 u.p.s.w.n., stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. Jeżeli liczba studentów jest mniejsza niż 10, stypendium rektora może być przyznane 1 studentowi. Studentów, o których mowa
w ust. 2, nie uwzględnia się przy ustalaniu liczby studentów otrzymujących stypendium rektora, o której mowa w zdaniu pierwszym (art. 91 ust. 3 u.p.s.w.n.).
Stosownie do treści art. 92 ust. 1 u.p.s.w.n. stypendia, o których mowa
w art. 86 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, są przyznawane na semestr lub na rok akademicki
i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr - przez okres do 5 miesięcy.
W myśl art. 93 ust. 1 i 2 u.p.w.s.n., student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku. Świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1:
1) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia
i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat;
2) nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy:
a) magistra, magistra inżyniera albo równorzędny,
b) licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia.
W ocenie WSA w Warszawie stanowisko skarżącej nie jest zasadne. Należy wskazać, że w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, dotychczasowe brzmienie art. 93 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nowelizacją ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce uległo zmianie.
Obecne brzmienie art. 93 ust. 4 (nadane poprzez art. 1 pkt 3 tej ustawy), który to przepis jest następcą dotychczasowego art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy wskazuje, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:
1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;
2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.
Wskazana wyżej nowelizacja ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, weszła w życie już po wydaniu decyzji w sprawie w I Instancji, natomiast przed datą odwołania skarżącej od tej decyzji oraz wydaniem decyzji przez Komisję II Instancji. Przepisy końcowe ww. ustawy wskazują, że przepisy nowelizacji wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, tzn. licząc od dnia 3 grudnia 2021 r. Przepisy przejściowe nie przewidują zapisów, że odnośnie trwających procedur wszczętych na podstawie przepisów dotychczasowych i nie wskazują, że stosuje się brzmienie przepisów dotychczasowych. Wskazana wyżej nowelizacja doprecyzowała przepisy ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W obowiązującym w dacie wydanie decyzji Komisji II Instancji stanie prawnym nie budzi wątpliwości, że 6 letni maksymalny okres jest tożsamy z okresem studiowania, a nie okresem faktycznego pobierania stypendium. Powołany przepis art. 93 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w brzmieniu po nowelizacji obowiązywał już w chwili wydania przez Komisję II Instancji zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy należy zauważyć, że rozstrzygnięcie jest zasadne.
Brzmienie art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (obowiązujący w dniu wydania decyzji Komisji II Instancji) wskazuje, że okres możliwości ubiegania się o stypendium jest liczony bez względu na ich faktyczne pobieranie przez studenta. Dla biegu okresu, w którym student ma prawo ubiegać się i otrzymywać świadczenia stypendialne nie ma i nie miało znaczenia, czy student występuje w tym okresie o świadczenia oraz czy je fizycznie w tym okresie pobiera. W ocenie WSA w Warszawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzje zostały oparte na nieprawidłowych przesłankach faktycznych i prawnych i z ww. powodów skarga jest niezasadna.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny a stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organy uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 Kpa..
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę.