II SA/Wa 862/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-02-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
lokal służbowyPolicjaopróżnienie lokaluprawo mieszkaniowesłużby mundurowedecyzja administracyjnatytuł prawnyeksmijsaochrona lokatorówTK SK 29/16

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję nakazującą opróżnienie lokalu służbowego Policji, uznając, że przepisy resortowe wyłączają stosowanie przepisów o ochronie lokatorów i nie nakładają obowiązku badania sytuacji mieszkaniowej osób bez tytułu prawnego.

Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej opróżnienie lokalu służbowego Policji, argumentując naruszenie konstytucyjnych praw mieszkaniowych i ryzyko eksmisji na bruk. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że przepisy ustawy o Policji dotyczące lokali służbowych mają pierwszeństwo przed przepisami o ochronie praw lokatorów i Kodeksem cywilnym. Sąd wskazał, że organy Policji nie mają obowiązku badania sytuacji mieszkaniowej osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego, a kwestie te mogą być rozpatrywane na etapie postępowania egzekucyjnego.

Przedmiotem sprawy była skarga E. G., J. G. i D. K. na decyzję Komendanta Policji utrzymującą w mocy nakaz opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. Lokal ten został pierwotnie przydzielony T. K. jako mieszkanie służbowe. Po jego śmierci i śmierci żony, w lokalu zamieszkiwali ich dzieci E. G. i D. K. wraz z mężem E. G., J. G. Organy Policji uznały, że skarżący nie posiadają tytułu prawnego do lokalu, ponieważ nie są funkcjonariuszami ani nie są uprawnieni do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. W związku z tym, wydano decyzję nakazującą opróżnienie lokalu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Skarżący podnosili, że decyzja narusza ich prawa konstytucyjne, w tym prawo do zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych, i prowadzi do eksmisji na bruk, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o Policji dotyczące lokali służbowych mają pierwszeństwo przed przepisami ustawy o ochronie praw lokatorów i Kodeksu cywilnego. Wskazał, że organy Policji nie mają obowiązku badania sytuacji materialnej i mieszkaniowej osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego, a kwestie ochrony przed eksmisją na bruk mogą być rozpatrywane na etapie postępowania egzekucyjnego. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt SK 29/16), który potwierdził zgodność przepisów ustawy o Policji z Konstytucją RP w tym zakresie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy ustawy o Policji dotyczące lokali służbowych mają pierwszeństwo przed przepisami ustawy o ochronie praw lokatorów i Kodeksu cywilnego.

Uzasadnienie

Ustawa o Policji stanowi odrębną regulację w zakresie lokali służbowych, a przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy i ich rodzin, a także emerytów i rencistów policyjnych. W przypadku osób bez tytułu prawnego do lokalu służbowego, organy Policji wydają decyzję o opróżnieniu lokalu na podstawie przepisów resortowych, bez obowiązku badania sytuacji mieszkaniowej tych osób.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.o. Policji art. 95 § ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o. Policji art. 97 § ust. 5

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o.p.l. art. 3 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Przepisy tej ustawy nie mają zastosowania do lokali będących w dyspozycji organów Policji, jeśli przepisy odrębne (ustawa o Policji) stanowią inaczej.

u.o.z.e.f. art. 29

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

k.c. art. 691

Kodeks cywilny

Nie ma zastosowania do lokali będących w dyspozycji Policji.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o Policji dotyczące lokali służbowych mają pierwszeństwo przed przepisami ustawy o ochronie praw lokatorów i Kodeksu cywilnego. Organy Policji nie mają obowiązku badania sytuacji mieszkaniowej osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego. Postępowanie w sprawie opróżnienia lokalu służbowego ma charakter administracyjny i nie stosuje się do niego gwarancji ochrony przed eksmisją na bruk. Wyrok TK sygn. akt SK 29/16 potwierdza zgodność przepisów ustawy o Policji z Konstytucją RP w tym zakresie.

Odrzucone argumenty

Nakaz opróżnienia lokalu narusza konstytucyjne prawa mieszkaniowe skarżących (art. 75 Konstytucji RP). Decyzja prowadzi do eksmisji na bruk. Zastosowanie art. 691 Kodeksu cywilnego do wstąpienia w stosunek najmu.

Godne uwagi sformułowania

Lokal mieszkalny będący w dyspozycji Policji musi zostać opróżniony przez osobę niemającą do tego lokalu tytułu prawnego i postępowanie w tej sprawie ma charakter czysto administracyjny. Ustawa o Policji nie nakłada na organy obowiązku badania możliwości samodzielnego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez osoby zobowiązane do wykwaterowania.

Skład orzekający

Danuta Kania

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kube

członek

Sławomir Antoniuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu przepisów resortowych nad ogólnymi przepisami prawa mieszkaniowego w przypadku lokali służbowych Policji oraz brak obowiązku badania sytuacji mieszkaniowej osób bez tytułu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie lokali będących w dyspozycji organów Policji i osób, które nie posiadają do nich tytułu prawnego wynikającego z przepisów ustawy o Policji lub ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu mieszkań służbowych i eksmisji, a także interpretacji przepisów wyłączających ochronę lokatorów. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i mieszkaniowym.

Czy można wyrzucić lokatorów z mieszkania służbowego bez pytania o ich sytuację?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Wa 862/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kube
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 5336/21 - Wyrok NSA z 2024-11-08
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 161
art. 95 ust 3 pkt 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J. G., E. G., D. K. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego – oddala skargę –
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga E. G., J. G. oraz D. K. (dalej: "strony", "skarżący") na decyzję Komendanta [...] Policji (dalej: "K[...]P", "organ II instancji") z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] (dalej: "KRP [...]", "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] nakazującej ww. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul[...] w [...].
Z akt sprawy wynika, że na podstawie przydziału kwatery stałej - mieszkania służbowego - nr [...] z dnia [...] sierpnia 1975 r. K[...]MO w [...] lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...] otrzymał T. K. do wspólnego zamieszkania z żoną A., córką E. oraz synami: B., D. i J.. T. K. zmarł w dniu [...] lutego 2018 r., a A. K. zmarła w dniu [...] grudnia 2011 r.
W przedmiotowym lokalu zameldowani są i zamieszkują obecnie: E. L. G. (córka T. K.), jej mąż J. G. oraz D. K. (syn T. K.).
Komendant Rejonowy Policji [...] działając w trybie art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), dalej: "k.p.a.", zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
W dniu [...] listopada 2019 r. pełnomocnik E. G. i J. G. zapoznała się z aktami sprawy wskazując, że wyżej wymienieni ze względu na stan zdrowia nie są w stanie zapewnić sobie samodzielnie lokalu, do którego mogliby się przeprowadzić, a przez to narażeni są na bezdomność.
Również w dniu [...] listopada 2019 r. D. K. zapoznał się z aktami sprawy nie wnosząc uwag.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Komendant Rejonowy Policji [...], powołując w podstawie prawnej art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161) oraz § 14 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1170 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 18 maja 2005 r.", nakazał E. L. G., J. G. i D. K. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...].
Od powyższej decyzji strony złożyły odwołanie wyrażając sprzeciw wobec rozstrzygnięcia mającego na celu usunięcie ich z ww. lokalu, bowiem doprowadzi to do ich eksmisji na bruk. Strony podniosły, że ww. decyzja została wydana z naruszeniem art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a nadto nie uwzględnia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt SK 29/16.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...]Komendant [...] Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że prawo do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji zgodnie z art. 88 ustawy o Policji przysługuje policjantowi w służbie stałej z uwzględnieniem liczby członków rodziny, do których, zgodnie z art. 89, zalicza się m.in. małżonka oraz dzieci pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia. Ponadto na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288), dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym (...)", prawo do lokalu przysługuje funkcjonariuszom zwolnionym ze służby, uprawnionym do policyjnej emerytury lub renty oraz członkom rodzin uprawnionym do renty policyjnej. Do mieszkań tych stosuje się przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.
Przepis art. 97 ust. 5 ustawy o Policji stanowi natomiast, że przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, art. 92, art. 94 i art. 95 ust. 2-4 następuje w formie decyzji administracyjnej. Przypadki, w których orzeka się o opróżnieniu lokalu zostały wymienione w art. 95 ust. 2-4 ww. ustawy. Zgodnie zaś z art. 95 ust. 4 ww. ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu.
Przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji stanowi, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania go przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego. Przepis ten ma charakter obligatoryjny co oznacza, że decyzje wydane na jej podstawie mają status orzeczeń o charakterze związanym i nie są wydawane w ramach tzw. uznania administracyjnego. To zaś przesądza, że bez wpływu na prawidłowość wydawanych w tym trybie decyzji administracyjnych pozostaje sytuacja socjalno-bytowa, problemy zdrowotne, czy też nawet brak innego lokalu mieszkalnego osób będących ich adresatami.
Dalej organ stwierdził, że E. G., J. G. i D. K. nie należą do żadnej z grup osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji, gdyż nie są i nigdy nie byli funkcjonariuszami Policji, nie posiadają również uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Zajmują zatem lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] bez tytułu prawnego do jego zajmowania i bez możliwości jego uzyskania. W szczególności, tytułu tego nie mogą uzyskać na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego, gdyż nie ma on zastosowania w sprawach dotyczących mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji stanowiącym, że na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów.
Organ podkreślił, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...] został przydzielony T. K. na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 1975 r. K[...]MO w [...]. Był on jedyną osobą, która posiadała tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Prawo do zamieszkiwania w niniejszym lokalu jakie posiadali członkowie jego rodziny wymienieni w ww. decyzji wygasło z chwilą jego śmierci w dniu [...] lutego 2018 r.
Powyższy lokal znajduje się w dyspozycji MSWiA lub podległych mu organów i tym samym pozostaje obecnie w dyspozycji KRP [...].
Organ zaznaczył również, że regulacje zawarte w rozdziale 8 ustawy o Policji "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" służą zapewnieniu prawa policjantowi i członkom jego rodziny do lokalu mieszkalnego. Z przepisów tych nie wynika, aby organy Policji miały obowiązek zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych osób niezwiązanych z resortem. Na terenie [...] organem, do którego kompetencji należą sprawy mieszkaniowe i który może udzielić pomocy w sprawach mieszkaniowych takim osobom, jest Prezydent Miasta [...]. Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1182), dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów (...)", do zadań własnych gminy należy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. W razie braku dostarczenia lokalu socjalnego przez gminę właściwą ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, takie osoby mogą wystąpić do sądu cywilnego z powództwem o ustalenie uprawnienia do zawarcia z gminą umowy o najem lokalu socjalnego, o ile spełniają przesłanki z art. 14 i 24 ww. ustawy. Osoby takie mają również możliwość ubiegania się o przyznanie uprawnień do pomieszczenia tymczasowego, o którym mowa w rozdziale 4A ww. ustawy.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ wskazał, iż w powołanym przez strony wyroku z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt SK 29/16 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny zauważył, że w postępowaniu o opróżnienie lokalu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji nie znajdują zastosowania - wynikające z przepisów powszechnych - gwarancje ochronne związane z procedurą eksmisji z lokalu mieszkalnego, a dotyczące tzw. zakazu eksmisji donikąd (...). Lokal mieszkalny będący w dyspozycji Policji musi zostać opróżniony przez osobę niemającą do tego lokalu tytułu prawnego i postępowanie w tej sprawie ma charakter czysto administracyjny.
Konkludując organ wskazał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie, a zatem należało orzec jak w sentencji.
E. G., J. G. oraz D. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] podnosząc, że przepisy, na podstawie których zostało wydane rozstrzygnięcie o opróżnieniu lokalu mieszkalnego prowadzą do eksmisji na bruk, a przez to naruszają art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji RP. Sytuacja automatycznego opróżniania lokalu, bez badania okoliczności faktycznych dotyczących osób zajmujących lokal, w szczególności ich sytuacji materialnej, a także brak obowiązku wskazania lokalu, do którego ma nastąpić przekwaterowanie, stanowi o niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów.
Skarżący podkreślili, że poprzez wydanie ww. decyzji ich prawa konstytucyjne, w tym prawo do zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych, zostały naruszone.
Podnieśli również, że lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] zajmują nieprzerwanie od daty wydania decyzji o przydziale. Przydział jasno określa status kwatery jako stałej oraz osoby uprawnione do zamieszkiwania w niej wraz z funkcjonariuszem. Za ww. lokal wpłacono kaucję w wysokości 17.738 zł. Lokal jest własnością Miasta [...] i jedynie pozostaje w dyspozycji Komendy Rejonowej Policji [...]. Z tego względu skarżący wystąpili do organu Policji o przekazanie ww. lokalu mieszkalnego do dyspozycji właściciela, tj. Miasta [...] Urzędu Dzielnicy [...] Wydziału Zasobów Lokalowych w celu użytkowania na zasadach ogólnych.
Skarżący wskazali nadto, że ze względu na sytuację społeczno-ekonomiczną nie są w stanie zastosować się do nakazu opróżnienia zajmowanego lokalu i przekazania go do dysponenta. Są bowiem w wieku emerytalnym, nie posiadają tytułu prawnego do żadnego innego lokalu i nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić potrzeb mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Problematyka mieszkań dla funkcjonariuszy została objęta odrębną regulacją prawną w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania, wynikające z innych regulacji prawnych, rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej.
W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów (...), w tym art. 30 tej ustawy, zgodnie z którym osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego do dnia wejścia w życie ustawy przez okres nie krótszy niż 10 lat wstępuje z mocy prawa w stosunek najmu tego lokalu po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli właściciel nie wniesie w tym okresie powództwa o nakazanie tej osobie przez sąd opróżnienia lokalu lub jeżeli w tym samym terminie nie wniesiono powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku najmu (ust. 1). W dniu nawiązania umowy najmu, o której mowa w ust. 1, czynsz najmu takich lokali jest naliczany w wysokości 3% wartości odtworzeniowej (ust. 2).
W świetle powyższego w pierwszej kolejności należy odnieść się do wyjaśnienia pojęcia "lokale będące w dyspozycji" organów Policji na gruncie ustawy o Policji. Pojęciem tym posługuje się art. 90 ustawy, stanowiąc, że: "na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów". Lokale te uzyskiwane są w wyniku działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, są to lokale stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w tezie wyroku z dnia 20 czerwca 2001 r. sygn. akt CKN 683/00 (publ. LEX nr 74801), lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu ww. artykułu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania, kto jest uprawniony do zamieszkiwania lokalu lub nie, przy uwzględnieniu przepisów ustawy o Policji.
Status zajmowanego przez skarżących lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji organów Policji, przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą (ust 1). Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci (ust. 2).
Skoro bowiem prawo do lokali będących w dyspozycji Policji, w tym możliwość uzyskania do nich tytułu prawnego przez członka rodziny zmarłego policjanta, podlega szczególnej regulacji, tj. wskazanym powyżej przepisom, to regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. Pogląd ten nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1122/10, z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 220/12; publ. CBOSA).
W świetle art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji zachowują lub mogą uzyskać emeryci i renciści policyjni. Ten sam przepis art. 29 ww. ustawy przewiduje możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez członków rodziny, ale tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdy byliby uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. A zatem tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego, może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym.
W rozpoznanej sprawie jest okolicznością niesporną, że skarżący nie są osobami uprawnionymi do renty rodzinnej po zmarłym T. K. Oznacza to, że nie posiadają tytułu prawnego do spornego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie mogą tego tytułu prawnego uzyskać. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji organów Policji, przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu, jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu, a podstawą prawną takiej decyzji jest przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.
W ocenie Sądu zarówno uzasadnienie zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy, decyzji organu I instancji w pełni przedstawia okoliczności faktyczne i prawne, jakie legły u podstaw wydania kwestionowanych rozstrzygnięć.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia art. 30, art. 71 i art. 75 Konstytucji RP oraz ochrony przed eksmisją na bruk należy stwierdzić, że kwestie dotyczące tej ochrony oceniane mogą być dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, ponieważ wyłącznie w procedurze regulującej to postępowanie należy poszukiwać właściwych rozwiązań ochronnych. Problematyka ta wykracza jednak poza zakres sprawy, której przedmiotem jest decyzja o opróżnieniu lokalu, wydana na podstawie przepisów ustawy o Policji, które nie nakładają na organy obowiązku badania możliwości samodzielnego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez osoby zobowiązane do wykwaterowania.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w powołanym przez organ Policji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt SK 29/16 (publ. OTK-A 2017/75), w którym stwierdzając zgodność przepisów art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067) w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Trybunał stwierdził, że w postępowaniu o opróżnienie lokalu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji nie znajdą zastosowania - wynikające z przepisów powszechnych - gwarancje ochronne związane z procedurą eksmisji z lokalu mieszkalnego, a dotyczące tzw. zakazu eksmisji donikąd. Lokal mieszkalny będący w dyspozycji Policji musi zostać opróżniony przez osobę niemającą do tego lokalu tytułu prawnego i postępowanie w tej sprawie ma charakter czysto administracyjny. Ustawa o Policji nie nakłada na organy wydające decyzje, z których wynika obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego, obowiązku badania w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, czy osoby zobowiązane do opróżnienia lokalu będą w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe. Zastosowanie przepisów resortowych prowadzi do osiągnięcia zamierzonego przez ustawodawcę celu - stwierdzenia w trybie administracyjnym, kto jest uprawniony do służbowego lokalu mieszkalnego. Osoba bez tytułu prawnego do takiego lokalu powinna zostać wykwaterowana na podstawie wydanej decyzji administracyjnej, po to, by opuszczony przez nią lokal mógł zostać przeznaczony do wykorzystania zgodnie z celem, określonym przepisami ustawy o Policji.
Odnosząc się natomiast do podniesionej przez skarżących kwestii wystąpienia do organu Policji o przekazanie spornego lokalu Miastu [...] stwierdzić należy, że sama ta okoliczność pozostaje bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Lokal ten, pomimo złożenia wniosku o jego nabycie (k. 153 akt admin.), w dacie wydania zaskarżonej decyzji pozostawał nadal w dyspozycji KRP [...], co skutkowało wydaniem decyzji o jego opróżnieniu wobec wszystkich zamieszkujących w nim osób. Decyzja ta, jak podkreślał organ Policji, ma charakter związany.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, zaś zarzuty i argumenty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 347 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę