II SA/Wa 849/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku J.L. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie stosowania wobec niego kontroli operacyjnej przez różne służby w określonym okresie. Prokurator Generalny odmówił udostępnienia tych informacji, powołując się na ich niejawny charakter i przepisy ustawy o ochronie informacji niejawnych. Skarżący zarzucił organowi błędną interpretację przepisów, twierdząc, że sama informacja o fakcie prowadzenia kontroli operacyjnej, zwłaszcza po jej zakończeniu, nie musi być objęta klauzulą tajności i powinna być udostępniona na podstawie konstytucyjnego prawa do informacji o sobie (art. 51 Konstytucji RP). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że prawo do dostępu do informacji o sobie, nawet jeśli zostały pozyskane niejawnie, wynika z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP, a nie z ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP). Choć w polskim prawie brak szczegółowych regulacji ustawowych dotyczących obowiązku notyfikacji ex post osób inwigilowanych, Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wskazywał na potrzebę zapewnienia takiego dostępu. Sąd uznał, że wniosek skarżącego powinien być rozpatrywany na gruncie art. 51 Konstytucji, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzył postępowanie administracyjne, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa jednostki do dostępu do informacji o sobie, nawet jeśli zostały pozyskane niejawnie, na gruncie art. 51 Konstytucji RP, odróżniając je od dostępu do informacji publicznej.
Brak szczegółowych regulacji ustawowych dotyczących mechanizmu notyfikacji ex post osób inwigilowanych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy informacja o fakcie prowadzenia kontroli operacyjnej wobec danej osoby, zwłaszcza po jej zakończeniu, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też podlega ochronie jako informacja niejawna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Informacja o fakcie prowadzenia kontroli operacyjnej wobec danej osoby, nawet po jej zakończeniu, nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz wynika z konstytucyjnego prawa jednostki do dostępu do dotyczących jej urzędowych dokumentów i zbiorów danych (art. 51 ust. 3 Konstytucji RP).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do informacji o sobie, nawet jeśli pozyskanej niejawnie, wynika z art. 51 Konstytucji RP, a nie z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Choć brak jest szczegółowych regulacji ustawowych dotyczących obowiązku notyfikacji ex post, Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał potrzebę zapewnienia takiego dostępu. W związku z tym, wniosek powinien być rozpatrywany na gruncie konstytucyjnego prawa do informacji o sobie, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Czy przepisy ustawy o ochronie informacji niejawnych oraz przepisy szczególne dotyczące służb (np. ustawy o ABW, CBA, Policji) wyłączają możliwość udostępnienia informacji o fakcie prowadzenia kontroli operacyjnej wobec danej osoby po jej zakończeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy te nie wyłączają możliwości udostępnienia informacji o fakcie prowadzenia kontroli operacyjnej po jej zakończeniu, gdyż prawo do informacji o sobie wynika z Konstytucji RP i powinno być realizowane, nawet jeśli nie ma szczegółowych regulacji ustawowych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, które wskazuje, że nawet niejawne pozyskiwanie informacji o jednostce wymaga późniejszego poinformowania jej o tym fakcie, co wynika z art. 51 ust. 3 Konstytucji. Ograniczenie tego prawa może nastąpić tylko w ustawowo określonych przypadkach, a sama niejawność czynności operacyjnych nie przesądza o niejawności informacji o ich fakcie po zakończeniu.
Przepisy (22)
Główne
Konstytucja RP art. 51 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 61 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 61 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o ochronie informacji niejawnych art. 4 § 1
Ustawa o ochronie informacji niejawnych art. 6 § 3
Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu art. 27 § 6
Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym art. 17 § 5
Ustawa o Policji art. 19 § 6
Ustawa o Straży Granicznej art. 9e § 7
Ustawa o kontroli skarbowej art. 36c § 4
Ustawa - Prawo o prokuraturze art. 11 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do dostępu do informacji o sobie, nawet pozyskanych niejawnie, wynika z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP. • Informacja o fakcie prowadzenia kontroli operacyjnej po jej zakończeniu nie musi być objęta klauzulą tajności. • Przepisy szczególne dotyczące służb nie wyłączają możliwości udostępnienia informacji o fakcie prowadzenia kontroli operacyjnej. • Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wskazywał na potrzebę zapewnienia jednostce dostępu do informacji o sobie, nawet jeśli zostały pozyskane niejawnie.
Odrzucone argumenty
Prokurator Generalny argumentował, że informacje o kontroli operacyjnej są niejawne z mocy prawa i podlegają ochronie na podstawie ustawy o ochronie informacji niejawnych. • Organ twierdził, że art. 11 ustawy Prawo o prokuraturze stanowi jedyną ścieżkę ujawnienia informacji dotyczących kontroli operacyjnej, co należy interpretować a contrario.
Godne uwagi sformułowania
Sama okoliczność, iż zgodnie z art. 27 ust. 6 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, art. 17 ust. 5 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, art. 19 ust. 6 ustawy o Policji, art. 9e ust. 7 ustawy o Straży Granicznej, art. 36c ust. 4 ustawy o kontroli skarbowej, kontrola operacyjna prowadzona jest niejawnie, nie przesądza, by informacja o zakończonej kontroli operacyjnej również była objęta ochroną przed ujawnieniem. • Zaniechanie poinformowania jednostki o zebraniu na jej temat informacji przez władze publiczne samo w sobie stanowi naruszenie art. 51 ust. 3 i 4 Konstytucji. • Realizacja autonomii informacyjnej jednostki może zatem nastąpić w oparciu o art. 51 ust. 3 Konstytucji, co oznacza, że w takiej sytuacji nie ma zastosowania tryb przewidziany dla dostępu do informacji publicznej.
Skład orzekający
Maria Werpachowska
przewodniczący
Ewa Kwiecińska
sprawozdawca
Ewa Pisula-Dąbrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa jednostki do dostępu do informacji o sobie, nawet jeśli zostały pozyskane niejawnie, na gruncie art. 51 Konstytucji RP, odróżniając je od dostępu do informacji publicznej."
Ograniczenia: Brak szczegółowych regulacji ustawowych dotyczących mechanizmu notyfikacji ex post osób inwigilowanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa obywatela do wiedzy o tym, co dzieje się w jego sprawie, nawet jeśli dotyczy to niejawnych działań służb. Pokazuje konflikt między potrzebą ochrony informacji niejawnych a prawem do prywatności i informacji o sobie.
“Czy służby mogą inwigilować Cię w tajemnicy? Sąd wyjaśnia, kiedy masz prawo wiedzieć!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.