II SA/WA 844/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-02-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc mieszkaniowazasób mieszkaniowyuchwałazarząd dzielnicyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneKPAprawo lokatorskieWSA

WSA w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Zarządu Dzielnicy odmawiającej pomocy mieszkaniowej, uznając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający niespełnienia przez skarżącego przesłanek do jej udzielenia.

Skarżący M. P. złożył wniosek o uregulowanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, jednak Zarząd Dzielnicy odmówił mu pomocy mieszkaniowej, wskazując na niepotwierdzone zamieszkiwanie, dysproporcję między dochodami a majątkiem oraz brak nieprzerwanego zamieszkiwania. WSA w Warszawie uchylił tę decyzję, stwierdzając, że organ nie wykazał należycie niespełnienia przez skarżącego przesłanek, a zgromadzony materiał dowodowy budzi wątpliwości.

Sprawa dotyczyła skargi M. P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy P. odmawiającą zakwalifikowania go do udzielenia pomocy mieszkaniowej w celu uregulowania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Organ odmówił pomocy, powołując się na niepotwierdzone zamieszkiwanie skarżącego w lokalu, rażącą dysproporcję między jego niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym oraz brak nieprzerwanego zamieszkiwania. Uzasadnienie oparto m.in. na wizji lokalowej, która wykazała, że lokal sprawiał wrażenie nieużywanego, a rachunki za gaz były wystawione na matkę skarżącego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych i dowolną ocenę materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organ nie wykazał w sposób wystarczający niespełnienia przez skarżącego przesłanek do udzielenia pomocy mieszkaniowej, a zgromadzony materiał dowodowy, w tym dokumentacja zdjęciowa z wizji lokalowej oraz zeznania sąsiada, budzi wątpliwości co do ustaleń organu. Sąd zwrócił uwagę na brak załączenia dokumentacji z poprzednich postępowań oraz na oświadczenie organu o braku wizji w latach 2021-2022 z powodu pandemii. W związku z tym Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i zobowiązał organ do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez Sąd uchybień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wykazał w sposób wystarczający niespełnienia przez skarżącego przesłanek do udzielenia pomocy mieszkaniowej, a zgromadzony materiał dowodowy budzi wątpliwości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego, a jego ustalenia dotyczące zamieszkiwania skarżącego w lokalu i jego stanu majątkowego są wątpliwe, zwłaszcza w kontekście dokumentacji zdjęciowej i zeznań sąsiada.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (25)

Główne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o.p.l. art. 11 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 21 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 21 § ust. 3 pkt 5

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 23 § ust. 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

uchwała nr [...] art. 4

Uchwała nr [...] Rady m.st. W. z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

uchwała nr [...] art. 5 § ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 4 lit. f

Uchwała nr [...] Rady m.st. W. z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

uchwała nr [...] art. 7 § ust. 2 pkt 12

Uchwała nr [...] Rady m.st. W. z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

uchwała nr [...] art. 9 § ust. 1 pkt 2

Uchwała nr [...] Rady m.st. W. z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

uchwała nr [...] art. 18 § ust. 1 pkt 2

Uchwała nr [...] Rady m.st. W. z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

uchwała nr [...] art. 18 § ust. 3

Uchwała nr [...] Rady m.st. W. z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

uchwała nr [...] art. 31 § ust. 1a

Uchwała nr [...] Rady m.st. W. z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

uchwała nr [...] art. 32 § ust. 1 pkt 1 i 2

Uchwała nr [...] Rady m.st. W. z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

uchwała nr [...] art. 32 § ust. 8

Uchwała nr [...] Rady m.st. W. z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

uchwała nr [...] art. 35 § ust. 1

Uchwała nr [...] Rady m.st. W. z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał w sposób wystarczający niespełnienia przez skarżącego przesłanek do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Ustalenia organu dotyczące zamieszkiwania skarżącego w lokalu i jego stanu majątkowego budzą wątpliwości. Organ nie załączył dokumentacji z poprzednich postępowań, na które się powoływał. Organ nie przeprowadził wizji lokalowej w latach 2021-2022 z powodu pandemii, co wpływa na ocenę wcześniejszych ustaleń.

Godne uwagi sformułowania

nie potwierdzono faktu zamieszkiwania wnioskodawcy w lokalu rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi przy składaniu wniosku o pomoc mieszkaniową, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy lokal sprawiał wrażenie nieużywanego nie można stosować procedur krzywdzących obywatela przez odmowę zaspokojenia uzasadnionych i chronionych prawem potrzeb mieszkaniowych zasady określone w art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. należy potraktować jako normy wyjęte przed nawias i wspólne dla całości regulacji systemu prawa

Skład orzekający

Ewa Marcinkowska

przewodniczący sprawozdawca

Łukasz Krzycki

członek

Dorota Kozub-Marciniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy mieszkaniowej w zasobie gminy, obowiązki organów w postępowaniu administracyjnym, kontrola uchwał samorządowych przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy i zasad stosowanych przez Zarząd Dzielnicy P.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy administracji i jak sądy administracyjne kontrolują ich działania, szczególnie w kontekście praw obywateli do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.

Sąd uchylił odmowę pomocy mieszkaniowej: organ nie zbadał sprawy wystarczająco dokładnie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 844/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Ewa Marcinkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Łukasz Krzycki
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały
Uzasadnienie
Zarząd Dzielnicy P. m.st. W. (zwany dalej: organem) uchwałą z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] , podjętą na podstawie § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 4 lit. f, § 7 ust. 2 pkt 12, § 9 ust. 1 pkt 2, § 18 ust. 1 pkt 2, § 32 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z ust. 8 uchwały nr [...] Rady m.st. W. z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836 ze zm.), odmówił zakwalifikowania P. P. do udzielenia pomocy mieszkaniowej (§ 1). Wykonanie uchwały powierzył Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy P.(§ 2).
W uzasadnieniu uchwały organ podał, że M. P. (zwany dalej także: wnioskodawcą, skarżącym), prowadzący jednoosobowe gospodarstwo domowe, rozwiedziony, wystąpił w dniu [...] listopada 2021 r. z wnioskiem o regulację tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w W..
Organ wyjaśnił, że sprawa została rozpatrzona w oparciu o przepisy uchwały nr [...] Rady m.st. W. z dnia [...] grudnia 2019 r. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 tej uchwały, poza przypadkami wskazanymi w § 4, pomocy mieszkaniowej można udzielić osobie, która była najemcą zajmowanego lokalu i nieprzerwanie zamieszkuje w lokalu Miasta, gdy dotychczasowa umowa została wypowiedziana na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Ponadto § 32 ust. 8 ww. uchwały stanowi, że podstawą odmowy zakwalifikowania wniosku do udzielenia pomocy mieszkaniowej może być potwierdzenie nieprawdy w złożonych oświadczeniach i dokumentach, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 1 oraz niezłożenie dokumentów i oświadczeń w wyznaczonym terminie określonym na podstawie § 31 ust. 1a. Wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych, przeprowadzoną bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy z zastrzeżeniem ust. 9, 10, 11 (§ 32 ust. 1 pkt 1) oraz dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy (§ 32 ust. 1 pkt 2). W myśl natomiast § 9 ust. 1 pkt 2 ww. uchwały, odmawia się pomocy mieszkaniowej, jeżeli z analizy wniosku i załączonych dokumentów oraz sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej ustalonej między innymi w miejscu zamieszkania wnioskodawcy wynika, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi przy składaniu wniosku o pomoc mieszkaniową, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy lub osób ubiegających się wraz z nim o pomoc mieszkaniową, a także gdy faktyczne warunki mieszkaniowe wnioskodawcy lub osób ubiegających się z nim o pomoc mieszkaniową nie potwierdzają sytuacji wykazanej we wniosku, a w ocenie zarządu dzielnicy wnioskodawca ma możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
Organ wyjaśnił, że w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy ustalono, iż na podstawie umowy najmu z dnia [...] stycznia 2007 r. M. P. był najemcą lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w W.. Umowa najmu została wypowiedziana (na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego), z uwagi na zadłużenie czynszowe, ze skutkiem na dzień [...] stycznia 2019 r. Lokal składa się z 2 izb o powierzchni całkowitej - 29,08 m2, w tym powierzchni mieszkalnej - 15,51 m2. Aktualnie na koncie lokalu nie widnieje zadłużenie.
Uchwałami nr [...]z dnia [...] października 2021 r. oraz nr [...]
z dnia [...] września 2022 r. Zarząd Dzielnicy P.m.st. W. negatywnie rozstrzygnął wnioski P. P. o regulację tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w W.. Powodami odmowy był fakt niepotwierdzonego zamieszkiwania wnioskodawcy w lokalu oraz zamieszkiwanie w nim osoby nieupoważnionej.
Organ podał, że w wyniku przeprowadzonej przez pracowników WZL w dniu [...] stycznia 2024 r. wizji w przedmiotowym lokalu (po wcześniejszym umówieniu terminu, bowiem w dniach [...] listopada 2023 r. i [...] stycznia 2024 r. nie zastano wnioskodawcy), nie potwierdzono faktu zamieszkiwania wnioskodawcy w lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w W.. W toku wizji lokalowej wnioskodawca okazał pojedyncze sztuki odzieży, a lokal sprawiał wrażenie nieużywanego. Rachunki za gaz były wystawione na matkę wnioskodawcy. Ponadto M. P. był ubrany w markowe ubrania, co wskazuje na dysproporcję pomiędzy niskimi dochodami otrzymywanymi z tytułu prac dorywczych (źródło dochodu od co najmniej 2020 r. według składanych dokumentów) wykazanymi w deklaracji dochodowej, a faktycznym stanem majątkowym. Według oświadczeń wnioskodawcy średni miesięczny dochód w 1-osobowym gospodarstwie domowym wyniósł 2.341,67 zł. Z uwagi na powyższe M. P. nie spełnia również przesłanki § 18 ust. 1 uchwały lokalowej dotyczącej nieprzerwanego zamieszkiwania byłego najemcy w lokalu.
Zdaniem organu ocena faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzona bezpośrednio w lokalu - niepotwierdzone zamieszkiwanie wnioskodawcy, rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami, a wykazanym faktycznym stanem majątkowym, brak nieprzerwanego zamieszkiwania byłego najemcy w lokalu - stanowią podstawę do odmowy zakwalifikowania wnioskodawcy do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
Organ zaznaczył jednocześnie że przedmiotowy wniosek został zaopiniowany negatywnie przez Komisję Mieszkaniową w dniu [...] marca 2024 r.
W skardze na powyższą uchwałę Zarządu Dzielnicy P.m.st. W. z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] , skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. P. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), zwana dalej: K.p.a., poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że nie przesłuchało skarżącego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ w zaskarżonej uchwale nie wziął pod uwagę regulacji § 7 ust. 4 uchwały nr [...], która stwierdza, że jeśli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa ust. 1, czyli warunków dotyczących kryterium metrażowego. Zarzucił, że organ nie podjął nawet próby wnikliwego przeanalizowania warunków mieszkaniowych i sytuacji życiowej skarżącego, tym samym dopuszczając się rażącego zaniedbania swoich obowiązków i naruszył prawa skarżącego podejmując skarżoną uchwałę.
Skarżący zaznaczył jednocześnie, że orzecznictwo sądowe nie dopuszcza odmowy przyznania lokalu socjalnego z przyczyn innych niż niespełnianie kryterium dochodowego i tytułu najmu do innego lokalu. Podkreślił też, że warunki przyznawania lokali socjalnych określa ustawa z dnia [...] czerwiec 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, w której w art. 23 ust. 2 ustalone są jedynie dwa kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej w postaci najmu socjalnego: brak tytułu prawnego do innego lokalu i spełnianie kryterium dochodowego. Wprowadzenie przez organ innych wymogów i kryteriów jest więc niezgodne z ww. zapisem ustawy. Przepisy uchwały nr [...] muszą natomiast pozostawać w zgodzie z Konstytucją RP i ustawą o ochronie praw lokatorów. Nie można stosować procedur krzywdzących obywatela przez odmowę zaspokojenia uzasadnionych i chronionych prawem potrzeb mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że wniosek skarżącego został rozpoznany zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami uchwały nr [...] Rady m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, iż w przypadku regulacji tytułu prawnego do lokalu na podstawie § 18 ww. uchwały, powołany w skardze § 7 ust. 1 oraz ust. 4 tej uchwały nie ma zastosowania, tzn. nie jest badane kryterium metrażowe. Ponadto, w ocenie organu, skarżący nie złożył wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej poprzez najem socjalny lokalu, tylko ubiegał się o regulację tytułu prawnego lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w W.. Organ, przy rozstrzygnięciu przedmiotowego wniosku, przeanalizował więc wyłącznie stan faktyczny i przeprowadził wnikliwe postępowanie zgodnie z wolą skarżącego wykazaną w złożonym wniosku. Powodem negatywnego rozstrzygnięcia wniosku był natomiast fakt niepotwierdzonego zamieszkiwania skarżącego w lokalu, dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami, a wykazanym faktycznym stanem majątkowym oraz brak nieprzerwanego zamieszkiwania byłego najemcy lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie natomiast z art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest uchwała Zarządu Dzielnicy P.m.st. W. z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] o odmowie zakwalifikowania P. P. do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
Zaznaczyć należy, że zaskarżona uchwała stanowi akt, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40). Zgodnie z ww. przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Podstawę prawną zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały stanowiły przepisy uchwały nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Uchwała ta została wydana na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia [...] czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725 ze zm.). Z art. 21 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy wynika, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem socjalny lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 2017 r. wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 2151/16 (publ. CBOSA), wyraził pogląd, że z przepisów uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (obowiązującej do dnia 29 lutego 2020 r.), a także z art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, niewątpliwie wynika obowiązek, w sprawach rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu i zamianę lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy, podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W trakcie postępowania organy powinny działać praworządnie oraz uwzględniać interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy. W tym kontekście, pamiętając, że zaskarżona uchwała ma charakter rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, można mówić o obowiązku stosowania standardów odpowiadających standardom wyznaczonym przez zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także art. 7 K.p.a. Przepis ten nakazuje organom podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotne znaczenie w sprawie, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z kolei w wyroku z dnia 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 2081/21 (publ. j.w.) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zasady określone w art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. należy potraktować jako normy wyjęte przed nawias i wspólne dla całości regulacji systemu prawa (S. Rozmaryn, O zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego. Charakter prawny i znaczenie zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo (...), s. 889), które w ten sposób wraz z przepisami proceduralnymi uchwały Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, znajdują zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
W ocenie Sądu powyższe stanowisko należy odnieść również do spraw rozstrzyganych przez Zarządy Dzielnic [...] W. na podstawie aktualnie obowiązujących regulacji prawnych zawartych w uchwale nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] grudnia 2019 r. zwłaszcza, że wynikający z § 32 ust. 1 ww. uchwały nakaz poddania szczegółowej analizie wskazanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z art. 7 K.p.a.
Zatem obowiązkiem organu w niniejszej sprawie było dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach zakreślonych przepisami uchwały nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] grudnia 2019 r., a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat zastosowanych przepisów. Oczywistym jest też to, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2567/20, publ. CBOSA).
Należy przy tym zaznaczyć, że braki rzetelnego uzasadnienia uchwały nie mogą być konwalidowane na etapie odpowiedzi na skargę. Odpowiedź na skargę jest pismem procesowym odrębnym od zaskarżonego aktu i nie podlega kontroli Sądu. Nie jest bowiem środkiem wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu aktu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2001 r. sygn. akt III SA 2024/00; publ. Legalis).
W ocenie Sądu, zarówno z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak i z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika, aby organ uczynił zadość obowiązkowi wyczerpującego ustalenia i rozpatrzenia stanu faktycznego niniejszej sprawy.
Należy przypomnieć, że skarżący we wniosku z dnia [...] listopada 2022 r. (a nie z dnia [...] listopada 2021 r., jak wskazał organ w uzasadnieniu uchwały) ubiegał się o udzielenie pomocy mieszkaniowej poprzez tzw. regulację, tj. zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. M. [...] w W., zajmowanego przez niego bez tytułu prawnego, a zatem wniosek należało poddać ocenie w kontekście spełnienia wymogów określonych w § 18 uchwały nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] grudnia 2019 r.
Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały nr [...] , poza przypadkami wskazanymi w § 4, pomocy mieszkaniowej można udzielić osobie, która była najemcą zajmowanego lokalu i nieprzerwanie zamieszkuje w lokalu Miasta, a dotychczasowa umowa została wypowiedziana na podstawie art. [...] ust. [...] pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Zgodnie natomiast z § 18 ust. 3 ww. uchwały, udzielenie pomocy mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 i 2 jest możliwe w przypadku braku zaległości związanych z zajmowanym lokalem albo braku zaległości, za które odpowiadają osoby pozostałe w lokalu.
Z niespornych ustaleń organu w niniejszej sprawie wynika, że skarżący był najemcą lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w W. na podstawie umowy najmu z dnia [...] stycznia 2007 r., a umowa ta została wypowiedziana z uwagi na zadłużenie czynszowe (na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego), ze skutkiem na dzień [...]stycznia 2019 r. Aktualnie na koncie lokalu nie widnieje żadne zadłużenie.
Odmowę zakwalifikowania skarżącego do udzielenie pomocy mieszkaniowej poprzez tzw. regulację organ uzasadnił faktem niepotwierdzenia zamieszkiwania skarżącego we wskazanym lokalu, rażącą dysproporcją pomiędzy niskimi dochodami, a wykazanym faktycznym stanem majątkowym oraz brakiem nieprzerwanego zamieszkiwania byłego najemcy w lokalu.
Stanowisko powyższe organ oparł na ustaleniach poczynionych przez pracowników Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy P. w czasie wizji przeprowadzonej w lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w W. w dniu [...] stycznia 2024 r.
Z ustaleń tych wynika, że wnioskodawca okazał w czasie wizji pojedyncze sztuki odzieży, a lokal sprawiał wrażenie nieużywanego. Rachunki za gaz były wystawione na matkę wnioskodawcy. Ponadto wnioskodawca był ubrany w markowe ubrania, co wskazuje na dysproporcję pomiędzy niskimi dochodami otrzymywanymi z tytułu prac dorywczych wykazanymi w deklaracji dochodowej, a faktycznym stanem majątkowym.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę dokumentację zdjęciową wykonaną w czasie wizji lokalu, załączoną do akt sprawy, może budzić uzasadnione wątpliwości stwierdzenie organu, że lokal nr [...] przy ul. M. [...] w W. sprawiał wrażenie niezamieszkałego. Należy przy tym zwrócić uwagę, że w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa sporządzona przez pracownika Wydziału Zasobów Lokalowych, w związku z wcześniejszą nieudaną próbą przeprowadzenia wizji w ww. lokalu w dniu [...] stycznia 2024 r., z której wynika, że osoba zamieszkująca w sąsiednim lokalu nr [...] potwierdziła, że w lokalu nr [...] zamieszkuje wyłącznie M. P.. W oparciu o ustalenia protokołu wizji, wątpliwości budzi też stwierdzenie organu o istnieniu dysproporcji miedzy deklarowanymi przez skarżącego dochodami, a jego faktycznym stanem majątkowym.
Organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały powołał się także na dwie wcześniejsze uchwały Zarządu Dzielnicy P. [...] W. nr [...] z dnia [...] października 2021 r. oraz nr [...] z dnia [...] września 2022 r. negatywnie rozstrzygające wcześniejsze wnioski skarżącego o uregulowanie tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w W. wskazując, że przeprowadzone wówczas postępowanie nie potwierdziło zamieszkiwania skarżącego w tym lokalu, natomiast wykazało zamieszkiwanie w nim osoby nieupoważnionej.
Organ nie załączył jednak do akt niniejsze sprawy dokumentacji zebranej w toku wcześniejszych postępowań, a zatem nie wiadomo na jakim materiale dowodowym organ oparł wówczas swoje ustalenia, co do niezamieszkiwania skarżącego w lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w W. oraz zamieszkiwania w nim osoby nieuprawnionej. Nie wynika to także z uzasadnienia zaskarżonej uchwały.
Skarżący na rozprawie w dniu [...] stycznia 2024 r. oświadczył, że w czasie rozpoznawania jego dwóch wcześniejszych wniosków nikt nie był na wizji w jego lokalu i nikt się z nim nie kontaktował w sprawie przeprowadzenia wizji. Z kolei pełnomocnik organu oświadczył, że w roku 2021 oraz w roku 2022, z uwagi na pandemię COVID-19, nie dokonywano wizji w lokalach mieszkalnych.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzenie organu, że skarżący nie spełnia przesłanek do udzielenia pomocy mieszkaniowej w drodze tzw. regulacji, z odwołaniem się do przepisów § 9 ust. 1 pkt 2 oraz § 32 ust. 8 uchwały nr [...] Rady W., jest co najmniej przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie zobligowany uzupełnić materiał dowodowy w kontekście przesłanek zawartych w § 18 uchwały nr [...] Rady [...] W. oraz dokonać ponownej, wyczerpującej oceny okoliczności faktycznych sprawy mając na względzie procesowe i materialne przepisy ww. uchwały i w sposób jednoznaczny ustalić, czy skarżący spełnia przesłanki do zakwalifikowania go do udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez uregulowanie tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w W., a swoje stanowisko wyczerpująco uzasadnić, odnosząc się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI