II SA/Wa 82/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wypadków przy pracy, uznając ją za informację przetworzoną, dla której nie wykazano szczególnej istotności dla interesu publicznego.
Skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej dotyczącej pracodawców, którzy zgłosili wypadki przy pracy w latach 2010-2021, wraz z danymi o liczbie zatrudnionych. Organy administracji odmówiły, uznając wniosek za dotyczący informacji przetworzonej, dla której nie wykazano szczególnej istotności dla interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił to stanowisko, oddalając skargę.
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej pracodawców, którzy w latach 2010-2021 zgłosili wypadki przy pracy (śmiertelne, ciężkie, zbiorowe lub inne z podobnymi skutkami), wraz z danymi o liczbie zatrudnionych pracowników, nazwie pracodawcy i numerze NIP. Okręgowy Inspektor Pracy wezwał skarżącego do wykazania szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego, wskazując, że dane te wymagają przetworzenia i wyodrębnienia z rejestrów. Po odmowie udostępnienia informacji przez organ I instancji i utrzymaniu jej w mocy przez Głównego Inspektora Pracy, skarżący wniósł skargę do WSA. Zarzucił naruszenie przepisów KPA i ustawy o dostępie do informacji publicznej, kwestionując uznanie informacji za przetworzoną oraz brak wykazania przez organ braku interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że żądane dane stanowią informację przetworzoną, ponieważ ich przygotowanie wymaga analizy wielu rejestrów i powiązania danych z różnych systemów za okres 11 lat, co przekracza zwykły nakład pracy. Ponadto, sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż udostępnienie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, ograniczając się do ogólnych stwierdzeń o wpływie na bezpieczeństwo pracowników, bez wskazania realnej możliwości wykorzystania tych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, żądane dane stanowią informację przetworzoną, ponieważ ich przygotowanie wymaga analizy kilkunastu rejestrów, powiązania danych z różnych systemów i zbiorów za okres 11 lat, co przekracza zwykły nakład pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przygotowanie żądanych danych wymaga analizy dokumentacji za okres 11 lat, analizy kilkunastu rejestrów oraz powiązania danych z różnych systemów i zbiorów, co kwalifikuje je jako informację przetworzoną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.d.i.p. art. 3 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej, o ile jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna to każda informacja o sprawach publicznych.
u.d.i.p. art. 2 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do żądania od wnioskodawcy wykazania interesu w zakresie żądanych informacji.
u.d.i.p. art. 4 § 3
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są zobowiązane do jej udostępnienia, jeśli jest w ich posiadaniu.
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organ ma obowiązek poinformować o przedłużeniu terminu rozpatrzenia wniosku.
u.d.i.p. art. 13 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organ ma obowiązek poinformować o przedłużeniu terminu rozpatrzenia wniosku.
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy lub uchyla decyzję organu I instancji.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ jest obowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.
k.p. art. 234 § 2
Kodeks pracy
Przepis dotyczący zawiadomienia o wypadkach przy pracy.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie.
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Skarżący nie wykazał szczególnej istotności dla interesu publicznego udostępnienia informacji przetworzonej. Przygotowanie informacji wymaga analizy danych za okres 11 lat z wielu rejestrów i systemów.
Odrzucone argumenty
Informacja nie jest przetworzona, a organ jest w jej posiadaniu. Znajomość informacji jest szczególnie istotna dla bezpieczeństwa pracowników i funkcjonowania organów administracji. Organ powinien wykazać brak interesu publicznego, a nie wnioskodawca jego istnienie.
Godne uwagi sformułowania
informacja przetworzona szczególnie istotne dla interesu publicznego analiza kilkunastu rejestrów oraz powiązanie danych za okres 11 lat, występujących w różnych systemach i zbiorach nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego nie jest wystarczające wykazanie przez wnioskodawcę, że dana informacja jest istotna, ważna dla dużego kręgu odbiorców, ale konieczne jest również wykazanie, że jej otrzymanie stwarza realną możliwość wykorzystania przez wnioskodawcę uzyskanych informacji dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej.
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Maciejuk
członek
Joanna Kruszewska-Grońska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć 'informacja przetworzona' oraz 'szczególna istotność dla interesu publicznego' w kontekście dostępu do informacji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żądania danych historycznych wymagających przetworzenia, a nie rutynowego dostępu do informacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego do informacji publicznej, ale w kontekście jego ograniczeń związanych z informacją przetworzoną i interesem publicznym. Pokazuje, jak sądy interpretują te pojęcia.
“Czy Państwowa Inspekcja Pracy musi tworzyć nowe raporty na żądanie? Sąd rozstrzyga o granicach dostępu do informacji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 82/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Maciejuk
Joanna Kruszewska-Grońska
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 122/23 - Wyrok NSA z 2024-07-16
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2021 r. A. S. (dalej: "Skarżący") wystąpił do Okręgowego Inspektoratu w R. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej pracodawców objętych zakresem właściwości miejscowej Okręgowego Inspektoratu Pracy, którzy w latach 2010-2021 dokonali zawiadomienia o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli mógł być uznany za wypadek przy pracy, a także o łącznej liczbie dokonanych przez każdego z nich zawiadomień w ww. okresie oraz o liczbie zatrudnianych pracowników (informacja powinna obejmować: nazwę pracodawcy, jego nr NIP, łączną liczbę dokonanych przez każdego z nich zawiadomień w ww. okresie z podziałem na poszczególne lata oraz liczbę zatrudnianych pracowników lub określenie wielkości pracodawcy według klasyfikacji Państwowej Inspekcji Pracy).
Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. wezwano Skarżącego - na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, ze zm., dalej: "u.d.i.p") – do wykazania, że udostępnienie ww. informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wskazano również, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu takich informacji w dniu wpływu wniosku.
Poinformowano także Skarżącego, że w Okręgowym Inspektoracie Pracy w R. nie opracowano dokumentu obejmującego zakres odpowiadający treści wniosku, zatem niezbędne jest wyodrębnienie żądanych danych ze zbioru rejestrowego, który zawiera również inne dane ustawowo chronione, wymaga więc ich przetworzenia. Ponadto wskazano, że takie działanie wymaga nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpłynie na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na Inspektorat.
W odpowiedzi (która wpłynęła do organu w dniu 14 września 2021 r.) Skarżący zaprzeczył, jakoby żądana informacja stanowiła informację przetworzoną, nadmienił, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, ponadto wyraził pogląd, że mając na uwadze treść art. 234 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1320, ze zm.) - "(...) tut. Organ jest w posiadaniu informacji, których udostępnienia żąda wnioskodawca", ponieważ jest podmiotem "dedykowanym do gromadzenia ww. danych".
Odnosząc się do kwestii szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego, Skarżący wskazał nadto, że wynikała ona "z faktu, że ich znajomość może znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo pracowników w branżach, które cechuje najwyższa wypadkowość oraz zapewnić prawidłowe funkcjonowanie zakładów pracy oraz organów administracji publicznej odpowiedzialnych za bezpieczeństwo pracowników".
Odnosząc się do powyższego, decyzją z dnia [...] października 2021 r. Okręgowy Inspektor Pracy w R. odmówił Skarżącemu udostępnienia wnioskowanych informacji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ I instancji ponownie przywołał argumentację wskazaną w piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r., wskazując, że w Okręgowym Inspektoracie Pracy w R. nie opracowano dokumentu obejmującego zakres odpowiadający treści wniosku. Nadmienił również, że "udzielenie informacji – zgodnie z kryteriami przedstawionymi przez wnioskodawcę przy zaangażowaniu intelektualnym pracownika inspektoratu, nie może być uznane za informację publiczną o charakterze prostym".
Decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu [...] października 2021 r. Strona skorzystała z prawa wniesienia odwołania, które wpłynęło do Okręgowego Inspektoratu Pracy w R. w formie elektronicznej w dniu [...] października 2021 r.
Wnosząc o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 6, 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z z 2021 r., poz. 735, ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 4 ust. 3, art. 2 ust. 2 i art. 13 ust. 1 i 2 "u.d.i.p".
Przekazując odwołanie do rozpatrzenia organowi II instancji, Okręgowy Inspektor Pracy w R. podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] października 2021 r. odmawiającej udostępnienia informacji publicznej.
Po rozpatrzeniu odwołania oraz przeanalizowaniu dokumentów zgromadzonych w sprawie Główny Inspektor Pracy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ ponownie przywołał argumentację wskazaną w piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r., wskazując, że w Okręgowym Inspektoracie Pracy w R. nie opracowano dokumentu obejmującego zakres odpowiadający treści wniosku. Nadmienił również, że udostępnienie zbioru wnioskowanych informacji zgodnie z kryteriami wskazanymi przez Skarżącego byłoby związane z koniecznością analizy bardzo obszernej dokumentacji i wymagałoby takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpłynęłoby na tok realizacji ustawowych zadań Okręgowego Inspektoratu Pracy w R.
Ponadto Główny Inspektor Pracy uznał za zasadne stanowisko Okręgowego Inspektora Pracy w R., wyrażone w zaskarżonej decyzji, wskazujące, iż wbrew stanowisku Skarżącego, opracowanie ww. informacji nie sprowadza się do prostych czynności materialno-technicznych, wymaga bowiem analizy kilkunastu rejestrów oraz powiązania danych za okres 11 lat, występujących w różnych systemach i zbiorach oraz przygotowania informacji według kryteriów wskazanych we wniosku.
W ocenie Głównego Inspektora Pracy, ustalenia poczynione w toku postępowania, a w szczególności argumenty wskazane przez Skarżącego, dały podstawy do odmowy udostępnienia żądanych informacji w zakresie objętym dyspozycją decyzji, z uwagi na brak wykazania istnienia przesłanki ustawowej określonej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W ocenie organu II instancji Skarżący nie wykazał, ani nawet nie uprawdopodobnił, że informacje, których się domagał (wniosek skierowano do wszystkich jednostek organizacyjnych Państwowej Inspekcji Pracy) są ważne dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców i nie dotyczą wyłącznie jego interesu. Nie wykazano również w jaki sposób możliwe jest – poprzez pozyskanie informacji przetworzonej uzyskanie realnego wpływu na "zwiększenie bezpieczeństwa pracowników w branżach, które cechuje najwyższa wypadkowość oraz zapewnienie prawidłowego funkcjonowania zakładów pracy oraz organów administracji publicznej odpowiedzialnych za bezpieczeństwo pracowników". Ponadto, zdaniem organu II instancji, Skarżący nie wykazał, w jakim zakresie udostępnienie żądanej informacji przetworzonej wiąże się z rzeczywistą możliwością wykorzystania w interesie publicznym, choćby w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów Państwa.
W związku z powyższym uznano, iż w niniejszej sprawie przekazanie Skarżącemu informacji przetworzonej nie jest możliwe ze względu na brak wypełnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, wyrażający się w szczególności w braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy pozyskaniem ww. danych, a funkcjonowaniem zakładów pracy czy organów administracji.
Organ nadmienił, że decyzję wydano także ze względu na interes publiczny, wymagający zapewnienia prawidłowego funkcjonowania jednostek organizacyjnych Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie jej ustawowych kompetencji, związanych m.in. ze sprawowaniem nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, również w interesie "pracowników w branżach, które cechuje najwyższa wypadkowość".
W ocenie Głównego Inspektora Pracy nie zostały naruszone przepisy art. 6, 7 i 8 k.p.a., ponieważ organ I instancji wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy, w szczególności wnikliwie przeanalizował przesłanki odmowy udostępnienia informacji przetworzonej. Nie naruszono również art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., ponieważ pisemnie poinformowano Skarżącego o przedłużeniu terminu rozpatrzenia wniosku.
Pismem z dnia 23 grudnia 2021 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Państwowej Inspekcji Pracy – Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] listopada 2021 r., znak [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., poprzez:
- niewyczerpujące wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności niniejszej sprawy, które doprowadziło organ II instancji do błędnego przekonania jakoby fakt, że organ I instancji nie opracował dokumentu obejmującego dokładnie te dane, których udostępnienia domaga się Skarżący, przesądzał o tym, że ich zgromadzenie w ramach jednego dokumentu, stanowi informację przetworzoną, której udostępnienie wymaga wykazania przez wnioskodawcę interesu publicznego,
- niewyczerpujące wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności niniejszej sprawy, które doprowadziło organ II instancji do błędnego przekonania jakoby informacje, o udostępnienie których wnosił Skarżący, nie miały szczególnie istotnego znaczenia dla interesu publicznego, w sytuacji gdy ich znajomość może znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo pracowników w branżach, które cechuje najwyższa wypadkowość oraz zapewnić prawidłowe funkcjonowanie zakładów pracy oraz organów administracji publicznej odpowiedzialnych za bezpieczeństwo pracowników,
- arbitralne uznanie, że na Skarżącym ciąży obowiązek wykazania powodów, dla których spełnienie jego interesu będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego, podczas gdy to na organie administracji publicznej odmawiającemu udostępnienia informacji publicznej ciąży obowiązek wykazania braku istnienia przesłanki ustawowej w postaci prawa strony do jej uzyskania,
b. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 4 ust. 3 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że organ I instancji nie jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, ponieważ nie jest w jej posiadaniu, a Skarżącemu nie przysługuje prawo do inicjowania jakichkolwiek działań mających na celu wytworzenie informacji jakościowo nowej i dotychczas nieistniejącej, w sytuacji gdy organ administracji publicznej jest w posiadaniu wszystkich danych, o udostępnienie których wnosił Skarżący, a ich przekazanie nie wiąże się w żadnym stopniu z koniecznością ich przetworzenia lub opracowania,
b. art. 2 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że na Skarżącym ciąży obowiązek wykazania interesu w zakresie żądanych informacji, podczas gdy organ administracji publicznej nie jest do tego uprawniony i to na nim ciąży ewentualny obowiązek wykazania braku istnienia przesłanki polegającej na istnieniu szczególnego znaczenia dla interesu publicznego,
c. art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie Skarżącemu informacji publicznej w obowiązującym organ terminie, pomimo że informacje, o udostępnienie których wnosił Skarżący, stanowią zbiór informacji prostych, a organ administracji publicznej obowiązany do ich udzielenia ma możliwość przedłużenia terminu na ich udostępnienie, jeżeli nie mogą one zostać udostępnione w 14-dniowym terminie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2021 r. zwrócił się do Okręgowego Inspektoratu Pracy w R. z wnioskiem w sprawie udostępnienia informacji publicznej, dotyczącej pracodawców, objętych zakresem właściwości miejscowej Okręgowego Inspektoratu Pracy w R., którzy w latach 2010-2021 dokonali zawiadomienia o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym przypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli mógł on być uznany za wypadek przy pracy, a także o łącznej liczbie dokonanych przez każdego z nich zawiadomień w ww. okresie oraz o liczbie zatrudnianych pracowników.
Skarżący wyjaśnił, iż decyzją administracyjną z dnia [...] października 2021 r. organ I instancji odmówił mu udzielenia informacji publicznej, wskazując, że nie jest w posiadaniu informacji, o której udostępnienie zwrócił się Skarżący, bowiem nie opracował dotychczas takiego zestawienia, a uprawnienie do żądania informacji publicznej nie może być utożsamiane z prawem do inicjowania działań mających na celu wytworzenie informacji jakościowo nowej i dotychczas nieistniejącej, której udzielenia domaga się Skarżący. Uwzględniając natomiast fakt, że w Okręgowym Inspektoracie Pracy w R. nie opracowano dokumentu obejmującego zakres odpowiadający treści wniosku Skarżącego, zdaniem organu I instancji, należy stwierdzić, że nie istnieje dokument oznaczony w ww. sposób, a tym samym nie ma możliwości jego udostępnienia.
Skarżący zaznaczył, iż odwołał się od decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W decyzji organu II instancji wskazano, że organ administracji nie jest w posiadaniu informacji, których udostępnienia domaga się Skarżący oraz nie przysługuje mu uprawnienie do inicjowania działań mających na celu wytworzenie informacji jakościowo nowej i dotychczas nieistniejącej. Organ II instancji wskazał ponadto, że informacja, której udostępnienia domaga się Skarżący ma charakter przetworzony, w związku z czym jej udostępnienie mogłoby nastąpić jedynie w razie wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, czego nie uzasadnia natomiast zwiększenie bezpieczeństwa w branżach, które cechuje największa wypadkowość oraz zapewnienie prawidłowego funkcjonowania zakładów pracy oraz organów administracji publicznej odpowiedzialnych za bezpieczeństwo pracowników.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), dalej "P.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku prawnego, bądź też dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty konstytucyjnych wolności i praw.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej, służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. U.d.i.p. reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa ta znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Natomiast informacja publiczna, w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., to każda informacja o sprawach publicznych. Ustawa nie zawiera definicji tego pojęcia, jednak określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie ww. pojęcia, związane z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, trafnie akcentuje się w piśmiennictwie (v. H. Izdebski, "Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności", Warszawa 2004, s. 209; K. Tracka, "Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym", Warszawa 2009, s. 138).
W orzecznictwie sądów administracyjnych, na gruncie powołanych regulacji, przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ. CBOSA).
W niniejszej sprawie zakres podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie był kwestionowany. Adresat wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r., tj. Okręgowy Inspektor Pracy w R., jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 u.d.i.p.). Niesporne jest także, iż wnioskowana do udostępnienia informacja posiada walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przedmiotem żądania skarżącego była bowiem informacja o dokonanych przez pracodawców zawiadomieniach skierowanych w latach 2010-2021 do ww. Okręgowego Inspektora Pracy o śmiertelnych, ciężkich i zbiorowych wypadkach przy pracy oraz o każdych innych wypadkach, które wywołały wymienione skutki, mających związek z pracą, jeżeli mógł być uznany za wypadek przy pracy z podaniem łącznej liczby dokonanych przez każdego z nich zawiadomień w ww. okresie z podziałem, na poszczególne lata, liczby zatrudnionych pracowników, nazwy pracodawcy oraz nr NIP. Żądanie strony skarżącej dotyczy zatem, zdaniem Sądu, informacji o działalności organów władzy publicznej, jakimi są Okręgowe Inspektoraty Pracy.
Jak wynika z akt sprawy, Główny Inspektor Pracy zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., powołując art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p., utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w R. z dnia [...] października 2021 r. odmawiająca udostępnienia żądanej informacji publicznej, wskazując w uzasadnieniu, że informacja ta ma charakter informacji przetworzonej, zaś w sprawie nie występuje przesłanka "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w jej udostępnieniu. Stanowisko to, w ocenie Sądu, jest prawidłowe.
Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, iż prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej, w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, jednak analiza dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych daje podstawę do odkodowania treści tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni powołanego wyżej przepisu. I tak, za informację publiczną przetworzoną uznaje się taką informację, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14, publ. CBOSA). Przyjmuje się jednak również, że informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te, wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się musi zatem z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11; publ. j.w.).
W judykaturze przyjmuje się również, że informacja publiczna przetworzona to taka, która stanowi wynik ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębnienia w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13 publ. j.w.) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z dnia: 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14; publ. j.w.).
O informacji przetworzonej można mówić również wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza takiej sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zespołu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca (por. wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11, z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt I OSK 140/14; publ. j.w.).
W świetle powyższych uwag uzasadnione jest stanowisko organu, że wniosek skarżącego w zakresie objętym zaskarżoną decyzją dotyczył informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Jak bowiem wyjaśnił organ, informacji, o udostępnienie których zwrócił się Skarżący we wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r., nie może wygenerować w sposób prosty. Okręgowy Inspektor Pracy w R. nie dysponuje takimi zestawieniami, o które wnosi skarżący w formie gotowej. Przygotowanie żądanych danych powodowałoby konieczność analizy dokumentacji za okres od 2010 do 2021 r. włącznie, a więc za okres 11 lat. Opracowanie żądanej informacji wymagałoby analizy kilkunastu rejestrów oraz powiązania danych za wskazany okres występujących w różnych systemach i zbiorach, celem przygotowania informacji według kryteriów wskazanych we wniosku, jak trafnie stwierdził Główny Inspektor Pracy. Niewątpliwie zakres żądanych danych, a także ich opracowanie według licznych kryteriów (nazwa pracodawcy, jego NIP, ilość zatrudnionych pracowników, rodzaj zdarzenia-wypadek śmiertelny, wypadek ciężki, wypadek zbiorowy, inny wypadek, który wywołał powyżej wskazane skutki) powodują, że mamy w istocie do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe okoliczności, nie budzi wątpliwości Sądu, iż organ trafnie ocenił żądaną informację jako informację przetworzoną.
Kolejną kwestią, którą należało rozważyć, jest kwestia oceny przesłanki "szczególnej istotności interesu publicznego", o której mowa w art. 3 ust. 1 u.d.i.p., jako że udostepnienie informacji przetworzonej jest możliwe w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. posługuje się szerokim i nieostrym pojęciem "interesu publicznego". Nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interes indywidualny. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych podmiotów publicznych jako pewnej całości, zwłaszcza jeśli jest związany z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, przy czym z brzmienia ww. przepisu wynika, że nie wystarczy, aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być ono "szczególnie istotne", co stanowi dodatkowy element przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania. Działanie wnioskodawcy nie tylko w interesie "indywidualnym", lecz w interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania.
Zasadniczo obowiązek realizowania interesu publicznego charakteryzuje kompetencje szeroko rozumianych organów państwa. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika jednak, że kategoria "szczególnej istotności" dla interesu publicznego kształtuje prawo indywidualnego podmiotu stojącego na zewnątrz wobec podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Należy w konsekwencji przyjąć, że kwalifikowana forma interesu publicznego ("szczególnie istotne") oznacza, że uzyskanie przez wnioskodawcę informacji przetworzonej przyczyni się do ważnych dla Państwa, czy społeczeństwa działań i jest bardzo istotne dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05; wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10; publ. CBOSA).
Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej powinien wykazać jednak nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu odbiorców i że jej "znaczność" jest wyznaczona materią żądanej informacji – ale również, że jej otrzymanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. Przykładem takiego podmiotu może być poseł zasiadający w komisji ustawodawczej Sejmu, radny lub też minister nadzorujący działalność podległego mu resortu. Osoby te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów (J. Drachal, "Dostęp do informacji publicznej. Rozwój czy stagnacja", wystąpienie na konferencji zorganizowanej przez Polską Akademię Nauk w dniu 6 czerwca 2006 r.; wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10; wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12; publ. j.w.).
Wskazane wyżej przykłady podmiotów spełniających przesłankę uzyskania dostępu do informacji publicznej przetworzonej nie oznaczają oczywiście automatycznego wyeliminowania z tego katalogu innych podmiotów, które nie pełnią wymienionych wyżej funkcji. Podmioty niepełniące tego rodzaju funkcji również mogą być w stanie wykazać swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domagają, w sytuacji gdy np. występują w określonych procesowych rolach uczestników postępowań dotyczących tworzenia lub kontrolowania aktów normatywnych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej każdemu obywatelowi przyznaje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym przetworzonej, o ile wykaże kwalifikowaną postać swojego żądania.
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, strona skarżąca nie wykazała, iż otrzymanie żądanych informacji przetworzonych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w przedstawionym wyżej rozumieniu tego pojęcia.
Za przesłankę "szczególnej istotności dla interesu publicznego" nie może, zdaniem Sądu, zostać uznana okoliczność, na którą powołuje się Skarżący, a mianowicie ogólne wskazanie, że żądane informacje są istotne dla obywateli, gdyż "ich znajomość może znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo pracowników w branżach, które cechuje najwyższa wypadkowość oraz zapewnić prawidłowe funkcjonowanie zakładów pracy oraz organów administracji publicznej odpowiedzialnych na bezpieczeństwo pracowników".
Jak już wyżej wyjaśniono, nie jest wystarczające wykazanie przez wnioskodawcę, że dana informacja jest istotna, ważna dla dużego kręgu odbiorców, ale konieczne jest również wykazanie, że jej otrzymanie stwarza realną możliwość wykorzystania przez wnioskodawcę uzyskanych informacji dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej. Tego ostatniego elementu w przedmiotowej sprawie brak.
Biorąc zatem pod uwagę, iż organ w sposób prawidłowy ocenił przesłankę "szczególnej istotności dla interesu publicznego", uznać należało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI