II SA/Wa 827/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi S.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która przyznała mu rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w drodze wyjątku od dnia wydania decyzji, a nie od daty powstania niezdolności do pracy, jak domagał się skarżący. Skarżący argumentował, że spełnia przesłanki z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a jego trudna sytuacja materialna, spowodowana chorobą córki, uzasadnia przyznanie świadczenia od wcześniejszego terminu. Sąd uznał jednak, że decyzje wydawane na podstawie art. 83 ustawy mają charakter uznaniowy i konstytutywny. Oznacza to, że sądowa kontrola ogranicza się do oceny, czy organ zbadał sprawę zgodnie z dyrektywami ustawowymi, a sama decyzja wywołuje skutki prawne od daty jej wydania. Sąd podkreślił, że nie jest dopuszczalne przyznanie świadczenia w drodze wyjątku z mocą wsteczną, w przeciwieństwie do świadczeń przyznawanych na zasadach ogólnych. W związku z tym, skarga została oddalona na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja charakteru konstytutywnego i uznaniowego decyzji o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku oraz ograniczenia w przyznawaniu go z mocą wsteczną.
Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania świadczeń w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Zagadnienia prawne (2)
Czy świadczenie przyznane w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS może być przyznane z mocą wsteczną, tj. od daty powstania niezdolności do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie w drodze wyjątku ma charakter konstytutywny i może być przyznane najwcześniej od dnia wydania decyzji.
Uzasadnienie
Decyzja przyznająca świadczenie w drodze wyjątku jest decyzją konstytutywną, która wywołuje skutki prawne od daty jej wydania. Brak jest przepisów prawa materialnego pozwalających na przyznanie takiego świadczenia z mocą wsteczną.
Jaki jest zakres sądowej kontroli decyzji uznaniowych wydawanych na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych oraz czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy.
Uzasadnienie
Decyzje uznaniowe pozostawiają pewien margines swobody organowi administracji, co ogranicza możliwość ingerencji sądu w kwestie takie jak wysokość świadczenia czy data jego przyznania, o ile organ działał w granicach ustawowych i rozważył zebrany materiał.
Przepisy (4)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane od momentu wydania decyzji, ma charakter uznaniowy i konstytutywny.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może wydać decyzję zmieniającą lub uchylającą decyzję organu pierwszej instancji, ale nie może przyznać świadczenia z mocą wsteczną w drodze wyjątku.
p.p.s.a. art. 134 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada zakazu orzekania na niekorzyść skarżącego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku od daty powstania niezdolności do pracy (tj. z mocą wsteczną).
Godne uwagi sformułowania
decyzje podejmowane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 83 ustawy [...] mają charakter uznaniowy. • decyzja taka [...] ma charakter konstytutywny (kreując uprawnienie do świadczenia po stronie wnioskodawcy). • nie można przyznać świadczenia z mocą wsteczną (za okres sprzed jej wydania).
Skład orzekający
Andrzej Kołodziej
sprawozdawca
Janusz Walawski
członek
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru konstytutywnego i uznaniowego decyzji o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku oraz ograniczenia w przyznawaniu go z mocą wsteczną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania świadczeń w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę dotyczącą charakteru decyzji administracyjnych i możliwości przyznawania świadczeń z mocą wsteczną, co jest istotne dla prawników procesowych i ubezpieczeniowych.
“Czy świadczenie z ZUS można dostać wstecz? Sąd wyjaśnia charakter decyzji.”
Dane finansowe
WPS: 562,58 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.