II SA/Wa 821/23

II SA/Wa 821/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1357/24 - Wyrok NSA z 2024-10-25
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art.38 ust. 2 pkt 5; art. 1 ust. 1; art.28 ust. 1; art. 32 ust. 1; art 38 ust. 2 pkt 5; art. 38 ust. 4
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz M. M. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Komendant [...] Policji (zwany dalej "K[...]P ") decyzją z [...] lutego 2023r. nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] (zwany dalej "KRP") z [...] grudnia 2022r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia M.M. (zwana dalej "Skarżącą") ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2023r. W podstawie prawnej powołano m.in. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z arf. 127 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022r., poz. 2000, ze zm., zwany dalej "k.p.a.") i art. 38 ust. 4 w związku z art. 38 ust. 2 pkt 5 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2023r. poz. 171. ze zm., zwana dalej "u.P.").
K[...]P w uzasadnieniu decyzji wskazał, że Skarżącej, pozostającej w dyspozycji KRP, po zwolnieniu z dniem [...] lipca 2021r. ze stanowiska eksperta Zespołu I Wydziału [...] (zwane dalej "Stanowiskiem Eksperta") i przeniesionej do dalszego pełnienia służby w KRP powierzono (rozkazem personalnym KRP z [...] lipca 2021r. nr [...]) pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku specjalisty Zespołu [...] Wydziału [...] Komisariatu Policji [...] KRP (zwane dalej "Stanowiskiem Specjalisty"). Skarżącej zaproponowano - w związku z upływem okresu pozostawania w dyspozycji i brakiem możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko - przeniesienie na niższe stanowisko służbowe – Stanowisko Specjalisty" z zachowaniem prawa do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku.
Skarżąca raportem z 6 czerwca 2022r. poinformowała, że nie wyraża zgody na obniżenie stanowiska służbowego.
KRP rozkazem personalnym z [...] lipca 2022r. nr [...] mianował Skarżącą z dniem [...] lipca 2022r. na Stanowisko Specjalisty z zachowaniem prawa do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego.
K[...]P rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2022r. nr [...] uchylił ww. rozkaz personalny z [...] lipca 2022r., przekazując sprawę KRP do ponownego rozpatrzenia.
Skarżącej w związku z brakiem stanowiska równorzędnego, ponownie zaproponowano przeniesienie na niższe Stanowisko Specjalisty, na co Skarżąca po raz drugi nie wyraziła zgody.
Zdaniem K[...]P zaszły zatem przesłanki umożliwiające zwolnienie Skarżącej ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 w zw. 2 art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P. Skarżąca odebrała osobiście ww. rozkaz personalny KRP [...] grudnia 2022r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem.
Skarżąca w odwołaniu wniosła o uchylenie tego rozkazu i zastosowanie autokontroli oraz umorzenie postępowania, ewentualnie zmianę zaskarżonej decyzji przez usunięcie rygoru natychmiastowej wykonalności (na mocy art. 132 § 1 k.p.a.), uchylenie ww. rozkazu i umorzenie postępowania w całości (na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), uchylenie ww. rozkazu i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia KRP (żądanie z ostrożności na mocy art. 138 § 2 k.p.a.), wstrzymanie natychmiastowego wykonania rozkazu (art. 135 k.p.a.) i dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów na okoliczności wskazane w odwołaniu. Zdaniem Skarżącej ww. rozkaz narusza: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 75 k.p.a. - przez niedostateczne i nierzetelne zebranie materiału dowodowego i zbadanie stanu taktycznego; art. 107 § 3 w zw. z art. 8, art. 10 i art. 11 k.p.a. – przez sporządzenie uzasadnienia rozkazu w sposób ogólnikowy i lakoniczny; art. 108 § 1 k.p.a.- przez zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo niewystarczającej argumentacji; art. 38 ust. 2 pkt 5 oraz ort. 38 ust. 4 u.P. - przez błędne i bezpodstawne zastosowanie tych przepisów. W uzasadnieniu Skarżąca opisała sposób działania KRP w postępowaniach administracyjnych prowadzonych w sprawie przeniesienia jej na niższe stanowisko służbowe (art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P.) i zwolnienia ze służby w Policji (art. 38 ust. 4 w zw. z art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P.). Przedstawiła też ocenę zebranego materiału dowodowego i decyzji kadrowych KRP. Do odwołania załączyła kopię dokumentacji, którą zgromadzono w postępowaniu.
KRP nie znalazł przesłanek do zmiany lub uchylenia decyzji w trybie samokontroli i przesłał materiały organowi odwoławczemu, zgodnie z właściwością.
K[...]P , rozpatrując sprawę stwierdził - odwołując się do wyroku NSA z 24 czerwca 1998r. sygn. akt III SA 1379/97 - że ma obowiązek w postępowaniu odwoławczym merytorycznego rozpatrzenia sprawy i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu pierwszej instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości. Wskazał, że nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ pierwszej instancji, ani żądaniami zawartymi w odwołaniu (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 lipca 2014r. sygn. akt IV SA/Wa 969/14). Powinien więc rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie, a zakres postępowania odwoławczego nie może być ani węższy, ani szerszy niż zakres postępowania przed organem pierwszej instancji.
K[...]P odwołał się też do istoty stosunku służbowego funkcjonariusza Policji (art. 28 u.P.) i do treści: art. 37a pkt 1, art. 32, art. 6 ust. 4a, art. 38 ust. 1 i 2, art. 38a, art., 42 ust. 2 pkt 5 oraz art. 103 ust. 1 u.P. Wskazał też, że zgodnie z tabelą zaszeregowania stanowisk służbowych policjantów do poszczególnych grup oraz odpowiadających im policyjnych stopni etatowych, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2015r., poz. 1236 ze zm.) stanowiskiem równorzędnym w komendzie rejonowej Policji do stanowiska eksperta zaszeregowanego w 9 grupie uposażenia zasadniczego oraz stopniem etatowym podinspektora Policji, poza stanowiskiem eksperta jest stanowisko naczelnika wydziału w komendzie rejonowej Policji oraz komisariacie Policji zaszeregowane w 9 grupie uposażenia zasadniczego oraz stopniem etatowym podinspektora Policji.
K[...]P wyraził też stanowisko, że policjanta, zgodnie art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P., można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku niewyrażenia zgody na mianowanie na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Stosownie do art. 38 ust. 4 u.P. policjant, który nie wyrazi zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe z przyczyn określonych m.in. w art. 42 ust. 2 pkt 5 u.P., może zostać zwolniony ze służby. Ze sformułowania "można zwolnić" wynika, że podejmowana na tej podstawie decyzja ma charakter uznaniowy. Organ ma swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Organ dokonujący zwolnienia policjanta ze służby musi kierować się kryterium określonym w u.P. Przesłanką konieczną do zwolnienia ze służby na podstawie ww. przepisu ustawy, jest niewyrażenie zgody na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn określonych w art. 38 ust. 2 pkt 5. Po stronie organu jest przede wszystkim inicjatywa ustalenia, czy rzeczywiście zaszły przesłanki do zwolnienia policjanta ze służby. Organ ma prawo zwolnić ze służby w Policji funkcjonariusza, który po upływie dwunastomiesięcznego okresu pozostawania w dyspozycji właściwego przełożonego, nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe.
Skarżąca od 5 lipca 2021r. pozostawała w dyspozycji KRP, z uposażeniem w 9 grupie uposażenia zasadniczego 4.010 zł, z mnożnikiem 2,481 kwoty bazowej, z dodatkiem służbowym - 1.200 zł i dodatkiem [...]- po zwolnieniu z dniem [...] lipca 2021r. ze Stanowiska Eksperta. Od [...] lipca 2021r. Skarżąca pełniła powierzone obowiązki służbowe na Stanowisku Specjalisty. KRP, w związku z upływem 12 miesięcy pozostawania w dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych oraz w związku z koniecznością mianowania Skarżącej na stanowisko służbowe, przeprowadził ze Skarżącą [...] czerwca 2022r. rozmowę, z której sporządzono protokół. Skarżącą poinformowano o braku możliwości mianowania na stanowisko równorzędne do zajmowanego przed przeniesieniem do dyspozycji KRP i o przesłankach przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. KRP w odniesieniu do możliwości etatowych – przedstawił propozycję mianowania na jedno z wakujących na [...] czerwca 2022r. w KRP stanowisk - specjalisty Zespołu [...], specjalisty Zespołu [...], specjalisty Zespołu [...], specjalisty Zespołu [...], specjalisty Zespołu [...], kierownika [...], kierownika [...], zastępcy dyżurnego Zespołu [...] – zaszeregowanych w 6 grupie uposażenia zasadniczego, kierownika Referatu [...] - zaszeregowanego w 7 grupie uposażenia zasadniczego oraz dyżurnego Zespołu [...] zaszeregowanego w 8 grupie uposażenia zasadniczego.
KRP wskazał Skarżącej Stanowisko Specjalisty i poinformował, że w przypadku przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, zgodnie z art. 103 ust. 1 u.P., zachowuje prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego. Skarżącą pouczono, że policjant, który nie wyrazi zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe z przyczyn określonych w art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P., gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko, zgodnie z art. 38 ust. 4 u.P. może zostać zwolniony ze służby.
Skarżąca w nawiązaniu do rozmowy personalnej z [...] czerwca 2022r., poinformowała KRP raportem z 6 czerwca 2022r., że nie wyraża zgody na obniżenie stanowiska służbowego.
KRP rozkazem personalnym z [...] lipca 2022r. nr [...] mianował Skarżącą od [...] lipca 2022r. na stanowisko służbowe specjalisty Zespołu [...].
K[...]P rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2022r. nr [...] uchylił ww. rozkaz KRP i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia KRP.
KRP pismem z 5 października 2022r. zaproponował Skarżącej przeniesienie na niższe stanowisko służbowe specjalisty, w związku z brakiem możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko i mając na uwadze konieczność uregulowania stosunku służbowego Skarżącej, związanego z upływem okresu pozostawania w dyspozycji KRP. Skarżącej przesłano wykaz równorzędnych stanowisk eksperta i naczelnika w KRP i jednostkach podległych na 29 września 2022r., z którego wynikało, że jednostka nie dysponuje wakatami na tych stanowiskach. Skarżącą pouczono, że policjant, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe z podanych przyczyn, może zostać zwolniony ze służby, na podstawie art. 38 ust.4 w zw. z art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P.
Skarżąca 2 listopada 2022r. poinformowała, że nie wyraża zgody na obniżenie stanowiska służbowego.
KRP pismem z 16 listopada 2022r. poinformował Skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia Jej ze służby w Policji, na podstawie art. 38 ust 4 w zw. z art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P. oraz o przysługujących uprawnieniach z art. 10 § 1 k.p.a. Zapoznał też Skarżącą z aktami postępowania administracyjnego i zawiadomił o przedłużeniu postępowania do 3 stycznia 2023r.
Zdaniem K[...]P w stanie faktycznym i prawnym sprawy spełniono przesłankę konieczną, gdyż KRP poinformował dwukrotnie Skarżącą o konieczności dokonania zmiany warunków służby przez przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, w związku z brakiem możliwości mianowania po upływie okresu pozostawania w dyspozycji właściwego przełożonego na stanowisko równorzędne do zajmowanego poprzednio. Zapoznano przy tym Skarżącą z wykazami wolnych stanowisk etatowych oraz wykazano w sposób nie budzący wątpliwości brak wolnych stanowisk etatowych zaszeregowanych w 9 grupie ze stopniem etatowym podinspektora. Uzyskano też stanowisko Skarżącej, stosownie do art. 38 ust. 4 u.P., co do woli dalszego pełnienia służby na niższym stanowisku służbowym, pouczając, że jeśli nie wyrazi zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, z przyczyn określonych w art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P., może być zwolniona ze służby.
Zdaniem K[...]P , Skarżąca posiadając pełną wiedzę o sytuacji kadrowej, dwukrotnie nie wyraziła na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe. Organ administracji zobowiązany jest do harmonizowania interesu społecznego i słusznego interesu strony, stosownie do art. 7 k.p.a., jeżeli są one w konkretnym przypadku sprzeczne. Pojęcie "interesu społecznego" oraz "słusznego interesu strony" nie zostały ustawowo zdefiniowane. Kierunek interpretacji tych pojęć w przedmiotowej sprawie jest wyznaczany rolą Policji jako formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podkreślić zatem należy, że podjęcie służby w Policji ma charakter dobrowolny, lecz jej pełnienie wymaga od funkcjonariusza podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej.
Skoro zatem strona nie wyraziła zgody na przeniesienie w trybie art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P. na wakujące w KRP niższe stanowisko służbowe i jednocześnie posiadała wiedzę, że brak jej akceptacji dla przedstawionych propozycji może skutkować zwolnieniem ze służby w Policji na podstawie art. 38 ust. 4 u.P., to jej raporty złożone 6 czerwca i 2 listopada 2022r. o niewyrażeniu zgody na obniżenie stanowiska, gdy brak było możliwości mianowania na równorzędne stanowisko służbowe, należy traktować jako zaprzeczenie woli kontynuacji służby. Skoro Skarżąca dwukrotnie kategorycznie odmówiła obniżenia stanowiska, niezależnie od formy zmiany stosunku służbowego (mianowanie, przeniesienie na niższe stanowisko służbowe), ewentualne przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, przy jednoczesnym braku zgody strony, jawi się jako rozstrzygnięcie niecelowe, zarówno z punktu widzenia słusznego interesu strony, jak i interesu służby w Policji, tożsamego z interesem społecznym.
W ocenie K[...]P zaszły prawem przewidziane przesłanki umożliwiające rozstrzygnięcie o zwolnieniu Skarżącej ze służby. KRP w związku z upływem okresu pozostawania w dyspozycji właściwego przełożonego, stosownie do art. 37a pkt 1 u.P., podjął czynności zmierzające do uregulowania sytuacji kadrowej Skarżącej. Zdaniem K[...]P , ustalony stan faktyczny i prawny sprawy umożliwił KRP wydanie ww. rozkazu personalnego. Skarżącej dwukrotnie przedstawiono sytuację kadrową, wskazując wprost na brak możliwości mianowania na stanowisko równorzędne do stanowiska zajmowanego przed przeniesieniem do dyspozycji, zaś strona znając sytuację kadrową jednostki Policji, dwukrotnie kategorycznie odmówiła jakiegokolwiek obniżenia stanowiska, będąc świadomą możliwości zwolnienia ze służby, zgodnie z art. 38 ust. 4 u.P. Motywy decyzji wyjaśniono w jej uzasadnieniu.
K[...]P zaznaczył, że żaden powszechnie obowiązujący przepis prawa nie nakazuje bezpośredniemu przełożonemu informowania policjanta o celowości dokonywanych zmian kadrowych, strukturalnych czy organizacyjnych w jednostce Policji, w tym o prowadzonej polityce kadrowej czy zasadach mianowania policjantów na stanowiska. To do bezpośredniego przełożonego należy kształtowanie polityki kadrowej w danej jednostce, a zatem zmiana planów i posunięć kadrowych może być powodem odstąpienia od pierwotnych zamierzeń. Przyjmowanie odmiennych punktów widzenia za prawidłowe, prowadziłoby do nieuprawnionego ograniczenia decyzji bezpośrednich przełożonych w sprawach osobowych, co pozostawałoby w sprzeczności z ich prawem do kreowania polityki kadrowej w danej jednostce. Skarżąca miała uzasadniony interes faktyczny wyrażający się oczekiwaniem na mianowanie na stanowisko równorzędne, lecz organ I instancji nie miał możliwości uwzględnienia tego interesu z powodów organizacyjnych i braku stanowiska spełniającego jej oczekiwania. K[...]P nie dysponuje informacjami, aby Skarżąca, znając sytuację kadrową, podejmowała z własnej inicjatywy działania w ubieganiu się o stanowisko równorzędne, poprzez zgłoszenie akcesu objęcia takiego stanowiska w innych jednostkach organizacyjnych Policji.
K[...]P uznał, że podniesione w odwołaniu argumenty stanowią polemikę z ustaleniami faktycznymi organu i są wyrazem subiektywnej oceny materiału dowodowego, więc nie zasługują na uwzględnienie, zaś załączone do odwołania dokumenty nie stanowią podstawy do zmiany zapadłego rozstrzygnięcia, gdyż, jako stanowiące część materiału dowodowego, znane były organowi.
K[...]P nie uznał też za zasadny wniosku Skarżącej o wstrzymanie wykonania ww. rozkazu personalnego i wyjaśnił, że rygor natychmiastowej wykonalności, zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., może być nadany, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Pojęcia "niezbędności" niezwłocznego działania może nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw i obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w tym przepisie. Interes służby w Policji jest tożsamy z interesem społecznym. W interesie służby jest takie kształtowanie sytuacji kadrowej, które poprzez właściwą obsadę stanowisk służbowych zapewnia sprawność i skuteczność działania, umożliwiając jednocześnie prawidłową realizację ustawowych zadań Policji. Zwolnienie Skarżącej ze służby umożliwi właściwemu przełożonemu w sprawach osobowych niezwłoczne mianowanie innego policjanta w celu zapewnienia sił i środków do realizacji ustawowych zadań Policji.
2. Skarżąca, reprezentowana przez r.pr. I.J., w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie ww. decyzji K[...]P z [...] lutego 2023r. i rozkazu personalnego KRP z [...] grudnia 2022r. oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:
- art. 7 k.p.a. - przez przekroczenie granic uznania administracyjnego i fakultatywne zastosowanie art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P. oraz podjęcie decyzji o przeniesieniu funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe, kiedy przez okres przebywania w dyspozycji miał możność mianowania na stanowisko równorzędne i w konsekwencji fakultatywne zastosowanie art. 38 ust. 4 u.P. i wydanie rozkazu o zwolnieniu ze służby;
- art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 75 k.p.a. - przez niedostateczne i nierzetelne zbadanie stanu faktycznego - nie wzięcie pod uwagę faktów mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, co doprowadziło do błędnego zastosowania przepisów materialnych i w konsekwencji niewłaściwego rozstrzygnięcia sprawy, a to: - niezebranie i nierozpatrzenie, w sposób wszechstronny i rzetelny całego materiału dowodowego, istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy; - nieuwzględnienie interesu strony, ale też interesu społecznego; - brak rzetelnej analizy etatowo-kadrowej pod kątem obsady poszczególnych stanowisk służbowych; - brak podjęcia starań, w celu pozyskania stanowiska odpowiedniego - równorzędnego lub najbardziej zbliżonego do ostatnio zajmowanego przez Skarżącą przy uwzględnieniu interesu służby przejawiającego się zasadnością wykorzystania wysokokwalifikowanej kadry; - brak analizy kwalifikacji Skarżącej, jej doświadczenia zawodowego i wyników w służbie w aspekcie maksymalnego wykorzystania potencjału zawodowego w interesie służby; - niewyjaśnienie, z jakich przyczyn uznano, że inni funkcjonariusze, a nie Skarżąca są bardziej predysponowani do mianowania na stanowiska eksperta lub najbardziej zbliżone do tego stanowiska w tym na stanowiskach kierowniczych, mając na względzie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe, posiadane przeszkolenia oraz stopień służbowy oraz osiągnięcia w służbie;
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8, art. 10 i art. 11 k.p.a. - przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego rozkazu w sposób ogólnikowy i lakoniczny, niedostatecznie ustosunkowując się do motywów, jakimi kierowano się rozstrzygając sprawę, czym naruszono zasadę przekonywania i zaufania obywatela do władzy publicznej, a to: - uchylenie się od wykazania likwidacji stanowiska zajmowanego wcześniej przez Skarżącą lub innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, powodującymi brak możliwości mianowania jej na inne równorzędne stanowisko; - uchylenie się od wyjaśnienia dlaczego Skarżąca posiadając wysokie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe, pozytywną opinię służbową ze wskazaniem przydatności na zajmowanym stanowisku, a także osiągnięcia w służbie została zwolniona ze służby; - uchylenie się od wyjaśnienia dlaczego Skarżąca, posiadając wysokie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe, pozytywną opinię służbową, ze wskazaniem przydatności na zajmowanym stanowisku, a także mając osiągnięcia w służbie została przeniesiona do dyspozycji KRP, kiedy posiadał on wolne stanowiska równorzędne do zajmowanego uprzednio przez Skarżącą; - niewykazanie przyczyn, jakie kryteria zadecydowały o pominięciu Skarżącej w mianowaniu na stanowisko równorzędne lub najbardziej zbliżone do zajmowanego przed propozycją mianowania lub przeniesienia jej na niższe stanowisko służbowe, gdy dokonywano zmian kadrowych, mianując innych funkcjonariuszy o znacznie niższych parametrach kadrowych, legitymujących się niższym doświadczeniem zawodowym niż Skarżąca na stanowiska wyższe w 9 grupie zaszeregowania; - niewyjaśnienie dlaczego Skarżącej nie mianowano na stanowisko równorzędne w 9 grupie zaszeregowania w czasie 12-miesięcznego pozostawania w dyspozycji KRP, gdy istniały obiektywne możliwości kadrowe.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi przytoczyła przebieg postępowania oraz omówiła szerzej zarzuty skargi, na poparcie których przytoczyła orzecznictwo Sądów administracyjnych. Dodała m.in., że proponowano Jej przeniesienie na niższe stanowisko służbowe bez uprzedniego mianowania na jakiekolwiek inne równorzędne stanowisko służbowe, co naruszało procedurę. Skarżąca jasno w oświadczeniu woli wskazywała, że nie wyraża zgody na obniżenie stanowiska, a nie na mianowanie na stanowisko służbowe w okresie pozostawania Skarżącej w dyspozycji KRP. W chwili składania przez KRP propozycji przeniesienia na niższe stanowiska organ nie wykazał braku możliwości mianowania Skarżącej na inne, w tym równorzędne stanowisko służbowe, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji organu odwoławczego uchylającej rozkaz personalny KRP nr [...].
Skarżąca podniosła też, że od przeniesienia do dyspozycji ([...].07.2021r.) do [...].06.2022r., według wykazu na stanowisko "eksperta" mianowano dwóch funkcjonariuszy. KRP nie może więc zasłaniać się względami organizacyjnymi czy innymi, określonymi w art. 38 ust. 1 pkt 4 u.P. KRP dwukrotnie przedłużał postępowanie w sprawie mianowania na stanowisko (30 września i 26 października 2022r.), czym dowiódł niskiego zainteresowanie uregulowaniem stosunku służbowego Skarżącej. Pismo z 5 października 2022r. nadano po upływie pozostawania Skarżącej w dyspozycji KRP. Następnie 16 listopada 2022r. wszczęto postępowanie w sprawie zwolnienia Skarżącej ze służby. Skoro organ nie rozpoznał sprawy o przeniesienie Skarżącej na niższe stanowisko, lecz wewnątrz tego samego postępowania wszczął kolejne, którego przedmiotem było zwolnienie Skarżącej ze służby, należało uznać to za nieprawidłowe. Zasadą prowadzenia postępowania administracyjnego jest procedowanie sprawy w przedmiocie, w którym została wszczęta. W okresie pozostawania Skarżącej w dyspozycji KRP nie złożył Jej propozycji mianowania na inne stanowisko służbowe, ani nie mianował Jej na stanowisko służbowe. Nie wzywał też do Skarżącej do wypowiedzenia się na temat mianowania na inne stanowisko służbowe. Zgodnie z art. 37a u.P. policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres: 1) poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy; 2) zwolnienia z obowiązku wykonywania zadań służbowych, udzielonego na zasadach określonych w przepisach o związkach zawodowych; 3) delegowania do pełnienia zadań służbowych poza Policją w kraju lub za granicą. Ustawodawca nie przewidział innej przesłanki przeniesienia policjanta do dyspozycji, w tym przeniesienia na niższe stanowisko. Zakreślił też termin, w jakim policjant może pozostawać w dyspozycji i termin ten nie może być przedłużony przez przełożonego. KRP w ustawowym okresie pozostawania Skarżącej w dyspozycji nie podjął działań skutkujących prawomocnym mianowaniem Jej na stanowisko służbowe i nie zwolnił Skarżącej ze służby. Wobec tego nie było możliwości przeniesienia Skarżącej na niższe stanowiska służbowe, bo pozostawała bez przydziału etatowego. Powoduje to, że niezasadnie zastosowano wykładnię art. 38 ust. 4 w zw. art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P.
K[...]P pominął w zaskarżonej decyzji fakty wskazane w odwołaniu i nie ocenił ich pod względem dowodowym, powołując się na swobodę kształtowania polityki kadrowej. Skarżąca nie zgodziła się, że działanie zmierzające do wytworzenia sytuacji sprzyjającej zwolnieniu funkcjonariusza z wieloletnim doświadczeniem, cieszącego się dobrą opinią i wywiązującego ze swych obowiązków w sposób należyty (organ nie wskazał żadnej okoliczności, która deprecjonowałaby kompetencje, kwalifikacje, czy jakiekolwiek cechy) jest tożsame z interesem społecznym. Wyjaśniła, że od [...] sierpnia 2000r. pełniła nienagannie służbę rzetelnie wypełniając swoje obowiązki. Od 2006r. pełniąc funkcję Kierownika Sekcji [...] K[...]P była szkolona i merytorycznie przygotowywana do samodzielnego prowadzenia śledztw i dochodzeń w sprawach o najwyższym ciężarze gatunkowym, dotyczących m.in: handlu ludźmi, rozpowszechniania pornografii dziecięcej, wymuszeń, uprowadzeń w celu wymuszenia okupu lub zmuszenia do określonego zachowania, zabójstw przy użyciu broni palnej, zorganizowanych grup przestępczych, handlu bronią itp. Szkolenia te finansowane były z budżetu państwa (przez obywateli). Od 2007 do 2018r. pełniła służbę w CBŚP w pionie zwalczania zorganizowanej przestępczości kryminalnej, prowadząc samodzielnie postępowania przygotowawcze o najwyższym ciężarze gatunkowym i o najwyższym stopniu skomplikowania dowodowego, wielowątkowe, wieloczynowe niejednokrotnie popełniane przez członków zorganizowanych grup przestępczych o charakterze zbrojnym. Brała udział w grupach operacyjno-śledczych powołanych do realizacji zadań służbowych w sprawach, które nacechowane były silnym odbiorem społecznym. Współpracowała z ABW z prokuratorami Prokuratury Apelacyjnej i Krajowej, powierzano Jej obowiązki kierownika Sekcji [...] w Wydziale [...] Zarządu CBŚP. Gromadzony materiał dowodowy znajdował odzwierciedlenie i uznanie w wyrokach Sądów. Skarżąca pełniąc służbę w Wydziale [...] CBŚP brała udział w tworzeniu Centrum [...], i legislacji w tym obszarze oraz zdobyła wszechstronną wiedzę i doświadczenie zawodowe w zakresie czynności operacyjno-śledczych realizowanych w zakresie zwalczania uprowadzeń w celu wymuszenia okupu lub zmuszenia do określonego zachowania. Przez 22 lata Skarżąca pełniła służbę nienagannie, nigdy nie była karana dyscyplinarnie. Chętnie podejmowała się realizacji czynności służbowych, nawet wykraczających poza jej zakres obowiązków, służyła pomocą i wsparciem dla funkcjonariuszy z niższym stażem i doświadczaniem zawodowym. Była wielokrotnie nagradzaną przez K[...]P , Komendanta Głównego Policji i Komendanta CBŚP, przedterminowo mianowana na wyższy stopień służbowy oraz odznaczona srebrną oznaką "zasłużonego policjanta" oraz medalem brązowym za długoletnią służbę. Skarżąca przez okres pełnienia służby nienagannie wykonywała powierzone Jej zadania i obowiązki. Zwolnienie Jej ze służby narusza interes społeczny i stoi w sprzeczności z ogólnie pojętym dobrem służby, choćby na kanwie stanu etatowego Komisariatu Policji [...]. W zespole [...], gdzie Skarżąca do 29 grudnia 2022r. miała powierzone obowiązki, po jej zwolnieniu pozostało 4 funkcjonariuszy, w których najstarszy ma 12 lat służby. W 2022r. do ww. Zespołu wpłynęło 560 spraw zarejestrowanych jako czynności sprawdzające i 589 spraw zarejestrowanych jako postępowania przygotowawcze. W okresie medialnych informacji o bieżącej sytuacji etatowej w Policji i prognozowanych deklaracji emerytalnych i podejmowaniu przez wyższych przełożonych działań zachęcających do pozostania funkcjonariuszy w służbie decyzja KRP jawi się jako świadome działanie przeciw interesowi społecznemu, wyrażającemu się w ogólnie pojmowanym "dobru służby". Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje czytelnych kryteriów, jakimi kierował się organ dokonując oceny prawidłowości decyzji o zwolnieniu Skarżącej z Policji. Przyznanie w u.P. uprawnienia do swobodnego kształtowania polityki kadrowej, form organizacyjnych oraz wyboru odpowiednich funkcjonariuszy nie może oznaczać dowolności i arbitralności podejmowanych rozstrzygnięć, bez wytłumaczenia ich Stronie. Organy Policji obowiązują te same reguły postępowania, co inne organy władzy, ich działalność opiera się o te same zasady określone w k.p.a.
3. K[...]P w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. K[...]P podkreślił m.in., że Skarżącej przedstawiono wykaz wolnych stanowisk etatowych, z którego wynikało w sposób niebudzący wątpliwości, że brak jest wolnych stanowisk etatowych zaszeregowanych w 9 grupie ze stopniem etatowym podinspektora. Skarżącą dwukrotnie poinformowano o możliwości zwolnienia z służby w przypadku braku wyrażenia zgody na mianowanie na niższe stanowisko służbowe. Organ nie był też zobowiązany do podejmowania starań w celu stworzenia dla Skarżącej odpowiedniego stanowiska. To właśnie na wypadek braku możliwości mianowania na stanowisko równorzędne, biorąc pod uwagę aktualnie wolne stanowiska, istnieje możliwość przeniesienia na niższe stanowisko, pomimo braku zgody funkcjonariusza.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
1. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty mogły być uznane za zasadne.
2. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022r. poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wynika, że Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym zaskarżone akty mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
3. Sąd, mając powyższe przepisy na względzie, uznał, że wydane w sprawie: zaskarżona decyzja K[...]P oraz utrzymany nią w mocy ww. rozkaz personalny KRP z [...] grudnia 2022r. o zwolnieniu Skarżącej ze służby z dniem [...] stycznia 2023r. naruszały przede wszystkim i to w stopniu istotnym, mającym istotny wpływ na wynik sprawy przepisy prawa procesowego, jak również przepisy prawa materialnego, a tym art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P. w kontekście nienależytego wykazania zajścia w sprawie przesłanki braku możliwości minowania Skarżącej na inne równorzędne stanowisko, co doprowadziło do przedwczesnego zastosowania art. 38 ust. 4 u.P.
Sąd stwierdza, że jakkolwiek K[...]P w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, odwołując się do wyroku NSA z 24 czerwca 1998r. sygn. akt III SA 1379/97, że w postępowaniu odwoławczym ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu pierwszej instancji, zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości, to nie można uznać, że dopełnił tego obowiązku na gruncie stanu faktycznego sprawy.
Jakkolwiek Sąd nie kwestionuje stanowiska K[...]P , że stosunek służbowy policjanta nie jest stosunkiem pracy i nie cechuje go równorzędność stron, bo służba w Policji nie jest zwykłą pracą najemną. Sąd podziela też pogląd K[...]P , wynikający z art. 1 ust. 1 u.P., że Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację, służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, a jednym z podstawowych warunków wykonania tego zadania jest dyspozycyjność i zdyscyplinowanie jej funkcjonariuszy określona w u.P. i wydanych na jej podstawie aktach wykonawczych. Sąd zgadza się również ze stanowiskiem K[...]P , że cechami wyróżniającymi stosunek służbowy policjanta, który ma charakter administracyjnoprawny, są m.in. hierarchiczne podporządkowanie, ścisła podległość służbowa, dyspozycyjność i poddanie rozkazom, zaś przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo może kształtować istotne składniki tego stosunku oraz, że poza zakresem konsensu jest ustalenie warunków pełnienia służby przez policjanta. Wynika to bowiem z jasnej treści art. 28 ust. 1 u.P. Osoba zgłaszająca się do służby w Policji, w myśl art. 25 u.P., dobrowolnie wyraża gotowość podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej obowiązującej w Policji. Kandydat na policjanta świadomie poddaje się zatem służbowej dyspozycji przełożonego, która polegać może także na uznaniowym określeniu miejsca pełnienia służby oraz stanowiska funkcjonariusza.
Sąd podkreśla także, że w myśl art. 32 ust. 1 u.P. do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Ww. przełożonym - odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i porządku publicznego na podległym terenie - przyznano zatem uprawnienie do kształtowania polityki kadrowej, przy czym kreują ją tak, by optymalnie wykorzystać posiadane zasoby ludzkie w celu realizacji ustawowych zadań Policji. Właściwy przełożony może więc jednostronnie ustalić treści stosunku służbowego, działając w granicach uznania administracyjnego. Pamiętać jedynie należy, że policjant przed przeniesieniem go na niższe stanowisko służbowe ma możliwość zajęcia stanowiska przez wyrażenie bądź brak zgody na to przeniesienie. W innym przypadku przełożony policjanta samodzielnie podejmuje decyzję bez potrzeby zasięgnięcia stanowiska policjanta.
Sąd tym niemniej podkreśla, że organy Policji, tak jak inne organy administracyjne zobowiązane są do działania w granicach obowiązującego prawa. Sąd podnosi też, że jakkolwiek podstawową formą objęcia stanowiska służbowego przez policjanta jest mianowanie na to stanowisko, to przeniesienie na inne stanowisko jest zmianą dotychczasowego stanowiska służbowego, w tym na niższe. Przepis art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P. uprawnia do przeniesienia na niższe stanowisko, gdy policjant pozostający w dyspozycji przełożonego w sprawach osobowych nie wyraża zgody na mianowanie na zaproponowane mu stanowisko służbowe, a jednocześnie nie ma możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne do uprzednio zajmowanego i to w okresie pozostawania tego policjanta w dyspozycji, która nie może przekraczać 12 miesięcy. Wykazanie tej ostatniej przesłanki – braku możliwości mianowania funkcjonariusza na stanowisko równorzędne do uprzednio zajmowanego - należy do organu administracyjnego, który powinien uczynić to w sposób przekonywujący i pozwalający poznać przyczyny takiego, a nie innego stanu rzeczy, także przez podanie konkretnych faktów, które legły u podstaw postawienia konkretnej tezy.
Ustawodawca w art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P. nie wymaga natomiast, aby zaproponowane policjantowi stanowisko było co najmniej równorzędne. Warunek ten pojawia się dopiero na kolejnym etapie, czyli po odmowie objęcia stanowiska zaproponowanego w pierwszej kolejności. Przeniesienie na niższe stanowisko jest trzecim etapem dotyczącym objęcia stanowiska służbowego przez policjanta pozostającego w dyspozycji.
Należy też podkreślić, że decyzja o przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe wydawana jest w granicach uznania administracyjnego. Oznacza to, że jej wydanie winno być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, którego wynikiem powinno być ustalenie, czy możliwe byłoby zaproponowanie funkcjonariuszowi stanowiska równorzędnego. Zgodnie bowiem z art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P., można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku niewyrażenia zgody na mianowanie na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Tym samym rolą każdego organu administracyjnego, w świetle art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P. in fine jest wykazanie w uzasadnieniu decyzji, że organ nie miał możliwości – w czasie pozostawania danego funkcjonariusza w dyspozycji właściwego organu i to na konkretną datę składania propozycji – mianowania tegoż policjanta na inne równorzędne stanowisko.
Zdaniem Sądu, choć w rozpoznawanej sprawie K[...]P dwukrotnie rozpoznawał sprawę z tego zakresu - braku możliwości mianowania Skarżącej na inne równorzędne stanowisko - za pierwszym razem w decyzji z [...] sierpnia 2022r., a następnie w zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2023r., to Skarżąca nie doczekała ani w treści rozkazu personalnego z [...] grudnia 2022r. ani w treści zaskarżonej decyzji należytego rozpatrzenia tej kwestii. Stanowiło to istotne naruszenie ww. przepisu art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P., jak również zasady prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz zaufania do organów administracyjnych, o której mowa w art. 8 § 1 k.p.a.
Sąd zdaje sobie sprawę, że w znacznym okresie, który upłynął w sprawie od przedstawienia Skarżącej pierwotnej propozycji – [...] czerwca 2022r. – w KRP zmieniła się sytuacja kadrowa, tym niemniej, to organ administracyjny popełnił błędy procesowe w określonej dacie i powinien je naprawić, tym bardziej, że K[...]P , który ponownie rozpatrywał sprawę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, zignorował swoje własne stanowisko prezentowane w decyzji z [...] sierpnia 2022r., naruszając tym samym art. 8 § 1 k.p.a.
Przypomnieć należy, że z decyzji K[...]P z [...] sierpnia 2022r. (k. 97-103 akt administracyjnych) w sposób wyraźny wynika, że w aktach sprawy znajduje się wykaz wszystkich stanowisk równorzędnych do stanowiska eksperta w KRP na [...] czerwca 2022r., w którym wykazano wszystkie stanowiska eksperta znajdujące się w strukturze tej komendy, na które mianowano policjantów. W aktach brak jest natomiast jakiejkolwiek informacji czy dokumentu - potwierdzających brak wakatu na stanowisku naczelnika wydziału tejże komendy. KRP nie dokonał zatem przed mianowaniem Skarżącej na niższe stanowisko służbowe analizy wszystkich równorzędnych stanowisk. K[...]P przyjął, że w aktach sprawy nie było więc dokumentów, które uzasadniałyby wydaną przez KRP decyzję, jak też jednoznaczne stwierdzenie KRP, że do dnia wydania tej decyzji w KRP brak było równorzędnych stanowisk do stanowiska eksperta, co jest potwierdzone wykazem wakatów z 3 czerwca 2022r. K[...]P nakazał więc zebranie materiału dowodowego w tym zakresie i jego analizę zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. oraz uwzględnienie okoliczności wskazanych przez Skarżącą w odwołaniu (k. 101-102 akt administracyjnych).
Zdaniem Sądu ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji K[...]P z [...] lutego 2023r. ani z ww. rozkazu personalnego KRP z [...] grudnia 2022r. nie wynika że organy obu instancji, ponownie rozpatrując sprawę, dokonały analizy materiału dowodowego i to z uwzględnieniem okoliczności wskazanych przez Skarżącą w pierwotnie wniesionym odwołaniu z 15 lipca 2022r., na określony dzień – 3 czerwca 2022r. Skarżąca tymczasem słusznie podnosiła, że rolą organów administracyjnych było wykazanie w okresie 12 miesięcy pozostawania Skarżącej w dyspozycji KRP (od 7 lipca 2021r.), jak również w dniu złożenia Skarżącej propozycji ([...] czerwca 2022r.), że brak było możliwości mianowania Skarżącej na stanowisko równorzędne do dotychczas zajmowanego. Wynika to bowiem z jasnej treści art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P. Skarżąca na etapie skargi wskazywała ponadto, że w tym okresie na stanowisko równorzędne do zajmowane przez Nią powołano dwóch innych funkcjonariuszy. W tym kontekście należało wyjaśnić Skarżącej co było powodem, przy posiadanych przez nią kwalifikacjach i kompetencja (ponad dwudziestodwuletnia nienaganna służba, w tym na stanowiskach kierowniczych, wymagających merytorycznego przygotowywana do samodzielnego prowadzenia śledztw i dochodzeń w sprawach o najwyższym ciężarze gatunkowym, dotyczących m.in: handlu ludźmi, rozpowszechniania pornografii dziecięcej, wymuszeń, uprowadzeń w celu wymuszenia okupu lub zmuszenia do określonego zachowania, zabójstw przy użyciu broni palnej, zorganizowanych grup przestępczych, handlu bronią itp.; zwalczania zorganizowanej przestępczości kryminalnej – wiążących się z tym prowadzeniem postępowań przygotowawczych o najwyższym ciężarze gatunkowym i o najwyższym stopniu skomplikowania dowodowego) niemożliwości mianowanie Jej na wakujące równorzędne stanowiska. Organy nie wyjaśniły ponadto przyczyn, dla których uznano, że to inni funkcjonariusze, a nie Skarżąca, byli bardziej predystynowani do mianowania na wakujące stanowiska, na które mogła być mianowana Skarżąca. Nie stanowi to ani należytego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, więc zasadny jest zarzut skargi o naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak też wskazuje na naruszenie zasady zaufania do organów administracyjnych, o której mowa w art. 8 § 1 k.p.a. Nie można bowiem na podstawie okoliczności powołanych w uzasadnieniach wydanych w sprawie rozstrzygnięć uznać, że organy administracyjne w sposób rzetelny i przekonywujący przedstawiły przyczyn uznania administracyjnego w zakresie niemożliwości mianowania Skarżącej na stanowiska równorzędne do dotychczas zajmowanego przez Skarżącą, w okresie pozostawania Skarżącej w dyspozycji KRP, a w szczególności określonej dacie, w której padła pierwotna propozycja ([...] czerwca 2022r.). Przedłożenie Skarżącej kolejnej propozycji z 5 października 2022r. (odebrała ją 24 października 2022r.), już po tym, jak ekspirował termin pozostawania Skarżącej w dyspozycji konkretnego przełożonego ([...] lipca 2022r.), nie może zastąpić braku analizy przesłanek, które legły u podstaw pierwotnej propozycji złożonej Skarżącej [...] czerwca 2022r. (brak analizy wszystkich równorzędnych stanowisk, w tym stanowiska naczelnika), kiedy pozostawała ona w dyspozycji KRP. Zdaniem Sądu organy obu instancji powinny bowiem na konkretny dzień – [...] czerwca 2022r. - wywiązać się ze swoich obowiązków, po to by możliwe było prawidłowe zastosowanie zarówno art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P., jak również w dalszej kolejności art. 38 ust. 4 u.P.
Organ, przedstawiając policjantowi konkretną propozycję pełnia służby na innym niż dotychczasowe stanowisko (niższe lub równorzędne), na określoną datę, powinien wskazać dlaczego niemożliwe było mianowanie policjanta na inne równorzędne stanowisko w okresie pozostawania tego policjanta w dyspozycji. Pojęcia "możliwości mianowania" na stanowisko równorzędne nie zostało zdefiniowane ustawowo. Zdaniem Sądu możliwość tą należy rozumieć w kategorii spełniania łącznie dwóch warunków: a) istnienia wakatu, b) spełnienia przez kandydata warunków wynikających z rozporządzenia w zakresie wymogów do objęcia stanowiska oraz dawanie przez tego kandydata rękojmi optymalnego zapewnienia realizacji zadań służbowych.
Brak spełnienia jednej z ww. przesłanek powoduje, że nie ma możliwości mianowania na ww. stanowisko. O ile pierwsza kategoria zdarzeń ma charakter pewny, bowiem wynika z przepisów prawa, o tyle druga, jest wyłączna z oceny, przekonaniem przełożonego. Orzecznictwo podkreśla, że dobór kadry, a zwłaszcza kadry kierowniczej stanowi suwerenną decyzję przełożonego. To przełożony decyduje, czy konkretna osoba, w jego przekonaniu, daje gwarancję prawidłowego wykonywania zdań kierowniczych. Tym niemniej decyzja uznaniowa organu powinna być należycie umotywowana, gdyż wynika to z art. 11 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., a ponadto można ją wydać po uwzględnieniu całokształtu okoliczności faktycznych wynikających z akt administracyjnych sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również zasady zaufania do organów administracyjnych (art. 8 § 1 k.p.a.). Warto bowiem podnieść, że w judykaturze na gruncie analogicznych spraw wielokrotnie podkreślano, że istnienie w strukturze organizacyjnej stanowisk uznanych za równorzędne, jakkolwiek nie oznacza możliwości mianowania policjanta na te stanowiska, to po stronie organu konieczna jest ocena kwalifikacji, doświadczenia pożądanego na danych stanowiskach, umiejętności potrzebnych do prawidłowej realizacji zadań oraz innych cech i przymiotów, która może skutkować podjęciem decyzji o przeniesieniu policjanta na niższe stanowisko służbowe, pomimo istnienia wakatów na stanowiskach równorzędnych (por. np. wyrok NSA z 21 lutego 2017r. sygn. akt I OSK 2815/15, dostępny na www.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji K[...]P z [...] lutego 2023r., ani z ww. rozkazu personalnego z [...] grudnia 2022r., choć wydano je już po uchyleniu przez K[...]P ww. decyzją z [...] sierpnia 2022r. pierwotnego rozkazu personalnego KRP, nie przeanalizowano "niemożności mianowania" Skarżącej – posiadające wysokie kwalifikacje i doświadczenie w służbie - na inne równorzędne stanowisko zarówno w okresie pozostawania Skarżącej w dyspozycji KRP przez 12 miesięcy od 7 lipca 2021r., ani w konkretnej dacie – [...] czerwca 2022r.
Warto też wskazać, że nadużyciem ze strony K[...]P było stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że Skarżąca posiadając pełną wiedzę o sytuacji kadrowej, dwukrotnie nie wyraziła zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe. Skoro bowiem Skarżącej przy składaniu pierwszej propozycji z [...] czerwca 2022r.:
- nie przedstawiono wszystkich wakujących stanowisk równorzędnych do dotychczas zajmowanego (w tym stanowisk naczelnika, co wprost wynika z decyzji K[...]P z [...] sierpnia 2022r., oraz z tabeli zaszeregowania stanowisk służbowych policjantów do poszczególnych grup oraz odpowiadających im policyjnych stopni etatowych, stanowiącej załącznik do ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001r., w której wskazano, że stanowiskiem równorzędnym w komendzie rejonowej Policji do stanowiska eksperta, zaszeregowanego w 9 grupie uposażenia zasadniczego oraz stopniem etatowym podinspektora Policji, poza stanowiskiem eksperta, było stanowisko naczelnika wydziału w komendzie rejonowej Policji oraz komisariacie Policji zaszeregowane w 9 grupie uposażenia zasadniczego oraz stopniem etatowym podinspektora Policji),
- jak również nie analizowano niemożności mianowania, czy przeniesienia Skarżące na wakujące - w czasie 12 miesięcznego pozostawania Skarżącej w dyspozycji KRP - równorzędne stanowiska (ekspert Zespołu [...] – obsadzone 1 września 2021r.; eksperta Zespołu [...] –obsadzone 1 czerwca 2022r.; eksperta Zespołu [...] – obsadzone 1 września 2021r.; eksperta Wydziału [...] - obsadzone 1 kwietnia 2022r.), to należało uznać, że organy obu instancji w sposób dostateczny nie wykazały możliwości zastosowania w sprawie art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P., jak również art. 38 ust. 4 u.P.
Na wadliwość zastosowania przez organy obu instancji ww. przepisów wskazuje też znajdujący się w aktach administracyjnych wykaz stanowisk, załączony do pisma KRP z 5 października 2022r. (sporządzony już po ekspirowaniu terminu 12-miesięcznego pozostawania Skarżącej w dyspozycji KRP – k. 88-89 akt administracyjnych). Nie wskazano w nim, kiedy i które z poszczególnych stanowisk równorzędnych obsadzono. Tym samym nie można uznać, że doszło do prawidłowego poczynienia ustaleń faktycznych i to zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. – choć K[...]P w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wyraźny podkreślał, że jako organ odwoławczy powinien rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie i to zarówno merytorycznie z punktu widzenia legalności i celowości. W okolicznościach faktycznych sprawy nie sposób też przyjąć, że rozważono należycie słuszny interes Skarżącej, jak też słuszny interes służby. Eksponowane w zaskarżonej decyzji dwukrotne poinformowanie Skarżącej o konieczności dokonania zmiany warunków służby przez przeniesienie na niższe stanowisko służbowe – wbrew stanowisku prezentowanemu w zaskarżonej decyzji - nie stanowi wykazania przesłanki z art. 38 ust .2 pkt 5 u.P., że nie było możliwości mianowania Skarżącej na inne równorzędne stanowisko do czasu pozostawania Jej do dyspozycji KRP. Również wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zapoznano Skarżącą z wykazami wolnych stanowisk etatowych nie może być uznane za prawidłowe zastosowanie ww. przepisu, gdy organ w konkretnej dacie złożenia pierwotnej propozycji Skarżącej – [...] czerwca 2022r. (k. 1-5 akt administracyjnych) – nie przeanalizował pełnej możliwości mianowania Skarżącej na inne równorzędne stanowiska zaszeregowanych w 9 grupie ze stopniem etatowym podinspektora, a następnie, już po tym, jak upłynął 12-miesięczny okres przeniesienia Skarżącej do dyspozycji KRP, wskazał jedynie, że nie istniały wolne wakaty, bez podanie, kiedy zostały obsadzone i jakie osoby objęły te stanowiska i czy ich kwalifikacje i doświadczenie były porównywalne do posiadanego przez Skarżącą.
W związku z tym również z tego względu należało przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym przed organami obu instancji doszło do nieprawidłowego zastosowania art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P. w związku z art. 38 ust. 4 u.P. K[...]P ponadto, mimo, że w zaskarżonej decyzji wskazywał na potrzebę harmonizowania interesu społecznego i słusznego interesu strony, stosownie do art. 7 k.p.a., przez błędną wykładnię ww. przepisów prawa materialnego, uchybił temu obowiązkowi i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w zaskarżonej decyzji nie podano wystarczających przesłanego z tego zakresu pozwalających uznać, że sprawę rozpatrzono należycie z punktu widzenia kwalifikacji i doświadczenia Skarżącej, jak również z punktu widzenia interesu służby.
Sąd podkreśla, że jakkolwiek rację ma K[...]P , wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że żaden powszechnie obowiązujący przepis prawa nie nakazuje bezpośredniemu przełożonemu informowania policjanta o celowości dokonywanych zmian kadrowych, strukturalnych czy organizacyjnych w jednostce Policji, w tym o prowadzonej polityce kadrowej czy zasadach mianowania policjantów na stanowiska i to do bezpośredniego przełożonego należy kształtowanie polityki kadrowej w danej jednostce, tym niemniej należy wskazać, że organ, stosując odpowiednią procedurę, która może prowadzić do zwolnienia policjanta ze służby, powinien przestrzegać reguł, w tym wykazać, stosownie do treści art. 38 ust. 2 pkt 5 u.P., że nie było możliwości mianowania Skarżącej – w okresie pozostawania w dyspozycji przełożonego – na inne równorzędne stanowisko. Tego w rozpoznawanej sprawie zabrakło, a potwierdzeniem tego stanowiska jest decyzji K[...]P z [...] sierpnia 2022r., którą pominął zarówno KRP, wydając rozkaz personalny z [...] grudnia 2022r., jak również K[...]P , wydając zaskarżoną decyzję z [...] lutego 2023r. Nie podano bowiem w uzasadnieniach ww. rozstrzygnięć, dlaczego nie było możliwości mianowania Skarżącej na inne równorzędne stanowisko w okresie pozostawania w dyspozycji KRP, a w szczególności w chwili złożenia jej propozycji z [...] czerwca 2022r. Przy realizowaniu polityki kadrowej należy przestrzegać obowiązujących przepisów prawa, mając na względzie zarówno zasady prawdy obiektywnej, jak i zasadę zaufania do organów administracyjnych, a także ważyć słuszne interesy i jednostki i potrzeby służby. Przyznanie organom administracyjnym uprawnienia do swobodnego kształtowania polityki kadrowej, form organizacyjnych oraz wyboru odpowiednich funkcjonariuszy nie może oznaczać dowolności i arbitralności podejmowanych rozstrzygnięć, bez wytłumaczenia ich Stronie, z uwzględnieniem zasady przekonywania (art. 11 k.p.a. w związku z at. 107 § 1 i 3 k.p.a.), jak również zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i zasady zaufania do organów administracyjnych (art. 8 § 1 k.p.a.).
4. Sąd, mając powyższe rozważania na względzie uznał za zasadne uwzględnienie skargi na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. oraz uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji K[...]P , jak również utrzymanego nią w mocy ww. rozkazu personalnego z [...] grudnia 2022r.