II SA/WA 800/23

II SA/Wa 800/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Dorota Kozub-Marciniak
Iwona Maciejuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1925/24 - Wyrok NSA z 2025-01-21
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1950
art. 178a par. 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny - t.j.
Dz.U. 2023 poz 171
art. 41 ust. 2 pkt 5, art. 43 ust. 3 , art. 25 ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi L.R. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...], zwalniający L. R. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171), z dniem [...] listopada 2022 r. Rozkazowi personalnemu organu I instancji nadany był rygor natychmiastowej wykonalności.
KGP w uzasadnieniu wyjaśnił, że Komendant Powiatowy Policji w [...] wnioskiem z dnia [...] września 2022 r. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o zwolnienie L. R. - wówczas [...] Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...], ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że postanowieniem nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] września 2022 r. wszczęto przeciwko wymienionemu policjantowi postępowanie dyscyplinarne w związku z uzasadnionym przypuszczeniem popełnienia przez niego przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 1 i 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 i § 23 Załącznika do Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3), polegającego na kierowaniu w dniu [...] września 2022 r. pojazdu mechanicznego marki [...] w stanie nietrzeźwości: I badanie - 1,41 mg/1, II badanie - 1,28 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu. W ocenie wnioskodawcy zachowanie L. R. sprawiło, że utracił on przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, a tym samym nie powinien pełnić dalszej służby bez uszczerbku dla jej ważnego interesu. Ponadto wskazał, że L. R. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] września 2022 r. został zawieszony w czynnościach służbowych z kolejnym dniem kalendarzowym po dniu doręczenia tej decyzji na okres 6 miesięcy. Wskazane rozstrzygnięcie zostało doręczone stronie w dniu [...] września 2022 r.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] pismem z dnia [...] września 2022r. zawiadomił L. R. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Przedmiotowe pismo doręczono stronie w dniu [...] września 2022 r. Ponadto pismem z dnia [...] września 2022 r., doręczonym stronie w dniu [...] września 2022 r., na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, organ I instancji wezwał stronę do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, w terminie 3 dni od dnia doręczenia tego pisma, jak również pouczył o skutkach braku takiego wskazania.
Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] w dniu [...] września 2022 r., w sprawie o sygn. akt [...] wydał postanowienie o przedstawieniu L. R. zarzutu popełnienia przestępstwa stypizowanego w art. 178a § 1 Kk (postanowienie zostało ogłoszone wymienionemu w tym samym dniu), postanowienie o zatrzymaniu policjantowi prawa jazdy oraz postanowienie o zastosowaniu wobec wymienionego środków zapobiegawczych w postaci dozoru Policji i zobowiązania go do osobistego stawiennictwa w Komendzie Powiatowej Policji w [...] raz w tygodniu w wyznaczony dzień, zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu, poręczenia majątkowego w kwocie 5.000,00 zł oraz zawieszenia w wykonywaniu zawodu funkcjonariusza Policji.
Skarżący w piśmie z dnia [...] września 2022 r. poinformował, że zakładową organizacją związkową reprezentującą go w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym będzie Zarząd Terenowy NSZZ Policjantów KPP w [...]. Organ I instancji pismem z dnia [...] września 2022 r. wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Województwa [...] o opinię w przedmiocie zwolnienia L. R. ze służby w Policji. W piśmie z dnia [...] września 2022 r. Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów woj. [...] przedstawił swoje stanowisko, w którym wskazał, iż postanowił nie wydawać opinii w sprawie zwolnienia wymienionego ze służby, z uwagi na fakt, że nie jest on członkiem związku.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] pismem z dnia [...] września 2022 r. zawiadomił skarżącego o podjęciu czynności zmierzających do zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz pouczył o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pismo doręczono stronie w dniu [...] października 2022 r. Skarżący oświadczeniem z dnia [...] października 2022 r., że w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem administracyjnym będzie składał wnioski dowodowe oraz wyjaśnienia. Wskazał jednocześnie, że reprezentować go będzie r.pr. A. K. W dniu [...] października 2022 r. strona zapoznała się z aktami przedmiotowego postępowania administracyjnego wykonując jednocześnie fotokopie znajdujących się w nich materiałów.
Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia [...] października 2022 r. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków Pana [...] F. na fakt obecności strony na cmentarzu oraz Pana [...] K. na fakt rozmowy ze skarżącym w godzinach porannych oraz jego trzeźwości w czasie tej rozmowy. Pismem z dnia [...] października 2022 r. wniósł o powołanie biegłego psychiatry i psychologa oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii tych biegłych na fakt nieprzepracowanej traumy skarżącego, żałoby, niemożności poradzenia sobie ze stratą bliskiej osoby, mechanizmów radzenia sobie ze stratą dziadka i ustalenia, czy próbą radzenia sobie z powyższym jest ucieczka w alkohol. Do wskazanego pisma załączył "zaświadczenia funkcjonariuszy Policji na okoliczność przebiegu służby L. R., strzeżenia przez niego godności funkcjonariusza Policji oraz zaangażowania w służbę" z dnia [...] października 2022 r. Wnioskiem z dnia [...] października 2022 r. zwrócił się o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań skarżącego na fakt przedmiotowego zdarzenia, stanu psychicznego, przebiegu jego służby, zaangażowania w służbę, strzeżenia godności funkcjonariusza Policji. Wymieniony jednocześnie przesłał kolejne "zaświadczenia funkcjonariuszy Policji na okoliczność przebiegu służby L. R., strzeżenia przez niego godności funkcjonariusza Policji oraz zaangażowania w służbę" z dnia [...] października 2022 r.
KGP wskazał, że w materiałach sprawy znajdują się m.in. notatki urzędowe z poczynionych w sprawie ustaleń, protokół badania stanu trzeźwości skarżącego z dnia [...] września 2022 r., protokół zatrzymania z dnia [...] września 2022 r., protokoły przesłuchania świadków, a także materiały prasowe odnoszące się do zdarzenia zaistniałego w dniu [...] września 2022 r. z udziałem wymienionego.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2022 r., działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji zwolnił L. R. ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2022 r. Wskazanej decyzji, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Strona w odwołaniu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzuciła naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez uznanie, że ze względu na ważny interes służby dopuszczalne było zwolnienie L. R. ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2022 r., podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie doprowadziłaby do konkluzji przeciwnej; art. 7 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przez to dokonanie nieprawidłowej, dowolnej, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego oraz wiedzy analizy zebranych w sprawie dowodów, pozostającej w sprzeczności z regułami przepisów formułujących zasadę prawdy obiektywnej przejawiającej się w tym, że niesłusznie uznano, iż ważny interes służby wymaga zwolnienia L. R. ze służby w Policji; art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.; art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych, podczas gdy przedmiotem dowodów były okoliczności mające znaczenie dla sprawy; art. 108 k.p.a. poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego doprowadziłaby do wniosków przeciwnych.
KGP utrzymując w mocy rozkaz personalny organu I instancji wskazał, że użyty w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zwrot "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w ustawie sprecyzowane, ani też bliżej określone. Nie może jednak ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Może zatem chodzić o realnie istniejącą przyczynę albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r, sygn. akt I OSK 1853/13). Ponadto zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 1999 r, sygn. akt USA 426/99).
KGP podkreślił, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Organ powołał się na art. art. 1 ust. 2, art. 25, art. 27 ustawy o Policji. Wskazał m.in., że służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii. Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu Państwa i zaufania obywateli do jego organów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK1853/13 oraz z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK111/15). Organ wskazał, że policjant, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja, wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1594/15, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13 oraz z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1031/14).
KGP wskazał, że bezsporne pozostaje, że w dniu [...] września 2022 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...], w sprawie o sygn. akt [...], wydał postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutu o to, że w dniu [...] września 2022 r., w miejscowości [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 1,41 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny w postaci samochodu marki [...], tj. o czyn z art. 178a § 1 Kk. KGP podkreślił, że prowadzenie pojazdu mechanicznego po drodze publicznej pod wpływem alkoholu, w opinii społecznej postrzegane jest jako czyn o wysokim stopniu społecznej szkodliwości, poddany szczególnej krytyce i napiętnowaniu, popełniony z niskich pobudek. Jest czynem szczególnie nagannym, wskazującym na duży stopień lekceważenia przez osobę, która taki czyn popełniła, norm bezpieczeństwa, a jego sprawca stwarza zagrożenie nie tylko dla siebie, ale przede wszystkim naraża na niebezpieczeństwo innych uczestników ruchu drogowego. Przedstawienie zarzutu o popełnienie takiego czynu przez skarżącego sprawia, iż wymieniony utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, powołanej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, do której podstawowych zadań należą między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Ponadto zachowanie skarżącego niewątpliwie charakteryzowało się brakiem dbałości o społeczny wizerunek Policji i doprowadziło do obniżenia społecznego zaufania poprzez umieszczanie przez społeczeństwo negatywnych komentarzy pod adresem Policji jako formacji na lokalnych portalach internetowych (organ wskazał na materiały prasowe - k. 98-109 akt sprawy). Wiedza w społeczeństwie o tym, iż podejrzanym o kierowanie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości jest policjant, stanowi w tym przypadku również okoliczność obciążającą. Informacja taka rzutuje przede wszystkim na opinię o samym funkcjonariuszu, ale również ma bezpośrednie przełożenie na ocenę społeczną formacji, w której pełni służbę. Nie ma wątpliwości, że istnieje sprzężenie zwrotne pomiędzy społeczną oceną jednostki a postrzeganiem przez członków społeczeństwa organizacji, do której ona należy. Skutkuje to w konsekwencji negatywnym odbiorem Policji w oczach opinii publicznej. Powyższe nie tylko dyskredytuje wyżej wymienionego jako osobę o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji), ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Organ wskazał, że przestępstwo, o popełnienie którego podejrzany jest skarżący nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Powiązanie policjanta ze sprawą karną dotyczącą wskazanego w postanowieniu o przedstawieniu zarzutu przestępstwa, a także okoliczności towarzyszące zdarzeniu zaistniałemu w dniu [...] września 2022 r. z udziałem wymienionego sprawiają, iż utracił on przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, do której podstawowych zadań należą między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, a także ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego. KGP powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1738/07 i wyrok z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13.
Zatem dokonywanie przez organy Policji w toku postępowania administracyjnego oceny zasadności przedstawionego Panu L. R. zarzutu, czy też rozstrzyganie o jego winie lub niewinności, nie jest i nie byłoby uprawnione. KGP wskazał, że udowodnienie faktu popełnienia przez podejrzanego zarzucanego mu czynu należy wyłącznie do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Natomiast ocena dowodów mających uzasadniać popełnienie przestępstwa należy do organów wymiaru sprawiedliwości - właściwego sądu. Organy Policji są natomiast zobligowane do uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego samego faktu przedstawienia skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa (por. wyrok NSA z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 924/16).
KGP podkreślił, że brak stosownych działań wobec policjanta podejrzanego o kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości, mógłby mieć w dłuższym okresie czasu niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz nie sprzyjałby budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie tej formacji opiera się (w szczególności) na zaufaniu społecznym. Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana, jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i Państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy Policji, Policjanci muszą mieć świadomość, że w omawianej formacji nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby oraz, że podejrzenia o działania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt IISA/Wa 810/15).
KGP wyjaśnił, że organ zebrał cały materiał niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów dokonał jego kompleksowej oceny. Organ podkreślił, że sformułowanie "zebrał materiał dowodowy" musi zostać odniesione wyłącznie do materiału niezbędnego do podjęcia decyzji końcowej, a nie wszelkich okoliczności zaistniałych w sprawie. Zbieranie materiału przez organ administracyjny musi być determinowane celem takiego postępowania, jakim jest wydanie decyzji merytorycznej zgodnej z zasadą prawdy materialnej. Zgromadzona w sprawie dokumentacja jest bez wątpienia wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby przyjętej oceny o utracie przymiotu nieposzlakowanej opinii policjanta, a tym samym dalsze gromadzenie innej dokumentacji, albo wykonanie innych czynności (w tym na wniosek strony lub jej pełnomocnika), w sposób oczywisty, powodowałoby przedłużenie tego postępowania. Należy również podkreślić, że zbieranie przez organ materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym nie może mieć charakteru dowolnego. Organ musi dokonać selekcji informacji i wybrać wyłącznie te, które są niezbędne dla tego konkretnego postępowania.
KGP podniósł, że podstawą do zwolnienia policjanta ze służby w Policji było ustalenie braku przymiotu nieposzlakowanej opinii. Fakt ten potwierdzało sporządzenie przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] postanowienia o przedstawieniu zarzutu L. R. w sprawie o czyn z art. 178a § 1 Kk. Wskazał, że nie była natomiast przedmiotem badania, postawa funkcjonariusza, jaką przejawiał w przeszłości w służbie, jej przebieg, jego osiągnięcia zawodowe czy odbiór jego osoby przez przedstawicieli tej formacji lub społeczeństwa. Organ administracyjny nie kwestionował bowiem, że wymieniony pełniąc służbę w Policji cieszył się nieposzlakowaną opinią. Był to warunek sine qua non, umożliwiający mu nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego. Stąd też weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa dla tego postępowania. Ponadto Organ I instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jednocześnie brak było podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji, bowiem w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art. 135 k.p.a. Nie może tu być mowy ani o wadliwości decyzji nieostatecznej, ani o wywołaniu przez jej wykonanie nieodwracalnych skutków prawnych czy też zmianie okoliczności uzasadniających nadanie rygoru.
Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił naruszenie:
- art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o przeprowadzenie przez organ dowodu z zeznań świadków [...] F., [...] K., [...] W., których to przedmiotem dowodu miały być fakty mające znaczenie dla sprawy tj. przebieg przedmiotowego zdarzenia, okoliczności poprzedzające przedmiotowe wydarzenie,
- art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art .77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności stanu faktycznego oraz nie wyczerpujące zebranie i błędną ocenę całości materiału dowodowego, przez co wydana decyzja jest niesłuszna i nie odpowiada prawu, w konsekwencji doprowadziła do bezpodstawnego zwolnienia skarżącego ze służby w Policji;
- art. 8 k.p.a. oraz art. 12 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania, wyjaśnienia sprawy oraz nienależyte uzasadnienie wydanej decyzji, która poza przytoczeniem przepisów, nie wyjaśnia stronie podstaw rozstrzygnięcia oraz nie wskazuje zaistnienia przesłanek koniecznych do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a., poprzez nieprzesłuchanie strony na fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. stanu psychicznego L. R., przebiegu jego służby, zaangażowania w służbę, strzeżenia godności funkcjonariusza Policji oraz niezapoznanie się z argumentacją skarżącego, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego;
- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materii dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona;
- art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich wniosków dowodowych skarżącego, podczas gdy przedmiotem dowodów były okoliczności mające znaczenie dla sprawy;
- art. 7 w zw. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przez to dokonanie nieprawidłowej, dowolnej, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego oraz wiedzy analizę zebranych w sprawie dowodów, pozostającą w sprzeczności z regułami przepisów formułujących zasadę prawdy obiektywnej przejawiającej się w tym, że niesłusznie uznano, iż ważny interes służby wymaga zwolnienia [...] L. R. ze służby w Policji;
- art. 108 k.p.a. w zw. z art. 135 k.p.a. poprzez uznanie, że brak było podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji bowiem w niniejszej sprawie nie istnieje uzasadniony przypadek, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego doprowadziłaby do wniosków przeciwnych;
- art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby ze względu na ważny interes służby dopuszczalne było zwolnienie [...] L. R. ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2022 r., podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie doprowadziłaby do konkluzji przeciwnej;
- w konsekwencji powyższych naruszeń zarzucam wydanie decyzji z rażącym
naruszeniem prawa.
Pełnomocnik wniósł o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...], uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. W związku ze "skierowaniem sprawy do ponownego rozpoznania" wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania: świadka [...] F. na fakt obecności L. R. na cmentarzu; świadka [...] K. na fakt rozmowy z L. R. w godzinach porannych oraz trzeźwości L. R. podczas tej rozmowy; świadka [...] W. na fakt okoliczności przedmiotowego zdarzenia; skarżącego L. R. na fakt przedmiotowego zdarzenia, stanu psychicznego L. R. przebiegu jego służby, zaangażowania w służbę, strzeżenia godności funkcjonariusza Policji; dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychologa i psychiatry na fakt nieprzepracowanej traumy L. R., żałoby, niemożności poradzenia sobie ze stratą bliskiej osoby, mechanizmów radzenia sobie ze stratą.
Pełnomocnik wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Pełnomocnik w uzasadnieniu rozwinął zarzuty skargi. Zakwestionował materiał dowody (zeznania świadków, wydruki treści stron internetowych, powoływanie się na reakcje opinii publicznej). Ponadto zaznaczył, że zgodnie z opiniami i wypowiedziami wskazanych w skardze funkcjonariuszy Policji [...] L. R. bezpośrednio po zdarzeniu nie zataczał się, był komunikatywny oraz bardzo zestresowany całym zajściem, co nie zostało uwzględnione podczas analizy materiału dowodowego, a z pewnością mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Opisana powyżej reakcja L. R. spowodowana była stresem i niezrozumieniem sytuacji, albowiem na miejscu zdarzenia pojawiło się wiele osób, w tym dwóch Prokuratorów, ośmiu funkcjonariuszy Policji oraz dwa zastępy Straży Pożarnej, co stanowi o dysproporcji zaangażowanych przez służby sił i środków.
Skarżący odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2138/21. W ocenie skarżącego ustalone w trakcie przedmiotowego postępowania okoliczności, które stały się podstawą zaskarżenia rozkazu personalnego, nie uzasadniają w żaden sposób podjęcia decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby. Pełnomocnik podniósł m.in., że organ I instancji oraz organ II instancji nie zebrały oraz nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego. Nieprawdziwa jest okoliczność, jakoby świadek [...] F. widziała samochód koloru srebrnego, który stał z włączonym silnikiem przed wejściem do kościoła. Samochód L. R. nie jest koloru srebrnego oraz pojazd nie stał przed wejściem do kościoła. Ponadto, niemożliwym jest, aby świadek mógł obserwować samochód z wnętrza kwiaciarni, albowiem pojazd nie stał w miejscu wskazywanym przez świadka, a miejsce, w którym rzeczywiście stał pojazd jest niewidoczne z wnętrza kwiaciarni. Jednocześnie, niemożliwym jest, aby świadek [...] F. była w stanie słyszeć odgłos silnika pojazdu z tak dużej odległości. Pełnomocnik wskazał też m.in., że reakcja opinii publicznej na przedstawione przez portale informacje w dużej części były pozytywne, a negatywne komentarze cytowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są jedynie ułamkiem komentarzy, które nie odzwierciedlają całości. Pełnomocnik wskazał też m.in., że domniemywać można, że cytowane negatywne komentarze zostały opublikowane przez jednostki, które miały negatywny stosunek do Policji. Podniósł, że postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie obarczone było błędami, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji. Ponadto, [...] L. R. przed wydaniem rzeczonej decyzji nie miał możliwości wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonych materiałów oraz dowodów, jedyną sposobnością odniesienia się i ustosunkowanie się L. R. było przesłuchanie w Prokuraturze podczas postępowania przygotowawczego. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie zostali przesłuchani zostali kluczowi świadkowie, którzy mieli istotną wiedzę na temat zdarzenia, właściwości i warunków osobistych [...] oraz posiadają informacje na temat przebiegu służby L. R. Organ nie wziął pod uwagę faktu, że [...] L. R. pełnił swoją służbę wzorowo oraz nienagannie, strzegł godności zawodu Funkcjonariusza Policji, przestrzegał norm prawnych i etycznych, dbał o dobre imię Policji. Ustalone w trakcie przedmiotowego postępowania okoliczności, które stały się podstawą zaskarżenia decyzji, nie uzasadniają w żaden sposób podjęcia decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby.
KGP, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozkazie personalnym. Organ nie żądał rozpoznania sprawy na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu. Zarówno zaskarżony rozkaz personalny, jak i rozkaz personalny organu I instancji odpowiadają prawu. Organy nie naruszyły w tej sprawie ani przepisu prawa materialnego wskazanego w zarzutach skargi, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji ani przepisów procedury administracyjnej, tj. wskazanych w skardze przepisów art. 6, 7, 8, 10, 12, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 2, 80, 86, 107 § 3, 108 w zw. z art. 135 k.p.a.
W ocenie Sądu organy Policji miały prawo – w stanie faktycznym tej sprawy – zastosować przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zarówno Komendant Wojewódzki Policji w [...] jak i Komendant Główny Policji dokonali prawidłowej wykładni i właściwie zastosowali przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, prawidłowo zastosowano też art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Organy w sposób wyczerpujący uzasadniły podjęte rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.), co pozwoliło Sądowi stwierdzić, iż dokonana przez nie ocena materiału dowodowego nie była dowolna.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazania wymaga też, że organ zebrał wystarczający i niezbędny dla rozstrzygnięcia tej sprawy materiał dowodowy – pozwalający na ocenę zaistnienia przesłanki ważnego interesu służby – i należycie go rozważył, co pozwoliło Sądowi stwierdzić, iż ocena zgromadzonego materiału dowodowego była wszechstronna.
Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W sprawie niniejszej organ oparł rozstrzygnięcie na przepisach prawa, tj. ustawie o Policji. Organ nie naruszył też art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Powołany przepis statuuje zasadę pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej. Z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby zasada ta została naruszona. Prowadzenie postępowania z poszanowaniem tej zasady potwierdzają uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego i rozkazu personalnego organu I instancji. Odmienne stanowisko strony co do możliwości zastosowania w sprawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie świadczy o naruszeniu powołanej zasady.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów naruszenia prawa procesowego, w tym reguł postępowania dowodowego trzeba wskazać, że stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Natomiast w myśl art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
W sprawie tej organ nie naruszył prawa nie uwzględniając wniosków dowodowych wskazywanych przez stronę. Z uwagi na ustalenia faktyczne stanowiące podstawę podjętego rozkazu personalnego, nie było przesłanek do przesłuchania wskazanych w postępowaniu administracyjnym świadków, tj. [...] F. "na fakt obecności L. R. na cmentarzu", czy [...] K. "na fakt rozmowy z L. R. w godzinach porannych oraz trzeźwości L. R. podczas tej rozmowy", jak też przesłuchania strony, czy powołania biegłego psychiatry i psychologa i przeprowadzenie dowodu z ich opinii "na fakt nieprzepracowanej traumy (...)".
Odnosząc się w tym aspekcie do zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że w postępowaniu zwolnieniowym prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji organ nie przesądza o winie funkcjonariusza, to jest o tym, czy popełnił przestępstwo, o którym mowa w postanowieniu o przedstawieniu zarzutu, lecz dokonuje oceny, czy z punktu widzenia przesłanek określonych w ww. przepisie, funkcjonariusz może kontynuować służbę w Policji, czy też nie. Sąd zaznacza jednocześnie, że wskazane w skardze żądanie dopuszczenia dowodów odniósł – wobec powiązania go z "ponownym rozpoznaniem sprawy" do postępowania przed organem. Nadto, podkreślenia wymaga, że Sąd nie ma podstaw w świetle art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do przeprowadzania uzupełniającego postępowania z innych źródeł niż dokumenty, co wynika wprost z powołanego przepisu ustawy. Sąd administracyjny nie ma zatem podstaw do przesłuchiwania świadków, czy powoływania biegłych.
Odnosząc się do zarzutów i argumentów skargi w zakresie postępowania dowodowego przed organem wskazania wymaga, że w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, w świetle której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy danego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu sprowadza się do oczekiwania na dowody przedstawione przez stronę. Zasada oficjalności wymaga, aby w toku postępowania organy administracji także z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Strona, zgodnie z art. 78 k.p.a., posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu. Podkreślenia wymaga jednakże, że uprawnienie to podlega ograniczeniom, które biorąc pod uwagę celowość i konieczności zapewnienia szybkości postępowania organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem poczynionych dotychczas ustaleń (v. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2191/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślenia wymaga w związku z tym, że w sprawie tej organy nie były uprawnione ani zobowiązane do rozstrzygania o winie funkcjonariusza w rozumieniu przepisów prawa karnego, w tym także do oceny materiału dowodowego zgromadzonego w innym postępowaniu. Zasadnie zatem organ Policji stwierdził, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych strony.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wskazania wymaga, że skarżący brał czynny udział w postępowaniu administracyjnym. Strona miała możliwość wypowiadania się w sprawie, była zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (pismo organu z dnia [...] września 2022 r., w tym pouczona o uprawnieniach z art. 10 k.p.a.), o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem rozkazu personalnego organu I instancji (pismo z dnia [...] września 2022 r.), strona zapoznawała się z aktami sprawy, wniosła o przeprowadzenie dowodów. W postępowaniu tym nie naruszono zatem art. 10 § 1 k.p.a. Natomiast brak zawiadomienia przez organ II instancji o możliwości wypowiedzenia się strony w sprawie zebranych dowodów i materiałów nie stanowi w niniejszej sprawie uchybienia, które miałoby wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym, koniecznym jest dowiedzenie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Strona nie wykazała, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło w postępowaniu przed organem II instancji, to wynik sprawy byłby odmienny. Materiał dowodowy był stronie znany, a pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. organ odwoławczy zawiadomił stronę, że postępowanie zostanie zakończone nie później niż do dnia [...] lutego 2023 r.
Organy Policji wszechstronnie rozważyły w tej sprawie wszystkie istotne okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zarzuty naruszenia prawa procesowego Sąd uznał tym samym za nietrafne.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego stanowi przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Istotą sprawy było zatem dokonanie przez organ Policji ustalenia, czy pozostawienie L. R. w służbie narusza ważny interes służby i uzasadnia tym samym jego zwolnienie ze służby.
Jak trafnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, ustawa o Policji nie definiuje pojęcia ważnego interesu służby, jednakże jest bezsporne, że należy ten interes rozumieć i rozpatrywać w kontekście celów i zadań Policji, jako formacji uzbrojonej, przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa, ochrony osób i mienia przed bezprawnym zamachem.
Okoliczności, w jakich znalazł się skarżący, tj. fakt postawienia w dniu [...] września 2022 r. przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] L. R. zarzutu o to, że w dniu [...] września 2022 r., w miejscowości [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 1,41 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny w postaci samochodu marki [...] o wskazanym w postanowieniu numerze rejestracyjnym, tj. o czyn z art. 178a § 1 Kk w stanie faktycznym tej sprawy dawały organowi Policji wystarczającą podstawę do przyjęcia, że funkcjonariusz Policji, który będąc obowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw, sam stał się podejrzanym o popełnienie wskazanego przestępstwa - utracił nieposzlakowaną opinię.
Twierdzenie organu, że powyższe czyni niemożliwym pozostawienie skarżącego w służbie zostało w rozkazie personalnym wykazane. Istotne w sprawie jest przy tym, że skarżący pełnił dotychczas służbę w Wydziale Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...].
W kontekście powyższych ustaleń nie można mówić o naruszeniu przez organ przepisów postępowania administracyjnego w związku z nieuwzględnieniem wniosków dowodowych dotyczących przesłuchania świadków czy samej strony na okoliczność przebiegu zdarzenia skutkującego postawieniem przez Prokuratora zarzutów. Wskazać trzeba bowiem, że nie jest rolą organu w postępowaniu administracyjnym dokonywanie ustaleń w zakresie winy. Kwestia zachowania skarżącego w aspekcie dotyczącym postawionego przez Prokuratora zarzutu nie może być przedmiotem badania i oceny w postępowaniu administracyjnym. Organowi nie można zatem zarzucić naruszenia przepisów postępowania.
Materiał dowodowy był wystarczający dla dokonania przez organ Policji oceny możliwości pozostawienia skarżącego w służbie z uwzględnieniem przesłanki ważnego interesu służby. Kwestia winy nie mogła być i nie była przedmiotem ustaleń i oceny organu Policji w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby.
Raz jeszcze podkreślenia wymaga, w odniesieniu do zarzutu braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego, że organ Policji nie ma obowiązku, a przede wszystkim uprawnień do weryfikowania postawionych przez prokuratora zarzutów jak i prawidłowości prowadzonego postępowania. Nie stanowiło zatem naruszenia prawa nieuwzględnienie wniosków dowodowych wskazywanych przez stronę.
Powoływanie się na to, że zgodnie z opiniami i wypowiedziami funkcjonariuszy Policji skarżący bezpośrednio po zdarzeniu nie zataczał się, był komunikatywny oraz bardzo zestresowany całym zajściem, nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy i organ nie był obowiązany do dokonania w tym postępowaniu własnej oceny w zakresie postawionych zarzutów. Nadto, podnoszona w skardze kwestia dotychczasowego przebiegu służby, zaangażowania skarżącego, czy jego stanu psychicznego w związku ze zdarzeniem także nie mogła wpłynąć na wynik sprawy.
Okolicznością, która legła u podstaw zaskarżonego rozkazu personalnego nie jest popełnienie przestępstwa przez funkcjonariusza, ale przedstawienie skarżącemu przez Prokuratora zarzutu popełnienia określonego przestępstwa. Stąd też nie było celowe prowadzenie przez organy Policji postępowania dowodowego w postaci przesłuchań strony lub świadków, a zatem postępowania ukierunkowanego na zbadanie przebiegu zdarzenia, czy dotychczasowego przebiegu służby strony.
Trafne jest stwierdzenie Komendanta Głównego Policji, że samo podejrzenie policjanta o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego skutkuje utratą nieposzlakowanej opinii i w konsekwencji uzasadnia zwolnienie ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji).
Pogląd taki prezentowany jest także w ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (v. wyrok NSA z dnia 2 października 2018 r. sygn. akt I OSK 812/17, wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 921/17, wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2318/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).
"Poszlaka" w języku polskim oznacza podejrzenie, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego jak i prywatnego. Utratą przymiotu "nieposzlakowanej opinii" nie skutkuje tylko i wyłącznie karalność danej osoby. Może ją także spowodować – w konkretnych okolicznościach – znalezienie się tej osoby w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Nieposzlakowana opinia to także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej (v. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 48/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organy wykazały, że skarżący utracił autorytet i wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy w istocie niezbędne są do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków policjanta. Organ zwrócił przy tym uwagę, uzasadniając przewagę ważnego interesu służby nad interesem strony, na materiały prasowe i wydźwięk społeczny w odniesieniu do okoliczności, w jakich znalazł się skarżący.
Pamiętać trzeba, że do zadań Policji należy ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, a także ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organy miały prawo stwierdzić w tej sprawie, że podejrzenie skarżącego o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego skutkuje utratą przymiotu koniecznego do pozostania w szeregach Policji. Trafnie stwierdziły przy tym, że kwestia dotychczasowego przebiegu służby skarżącego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Zwrócić trzeba uwagę, że skarżący jako funkcjonariusz pełniący służbę w Wydziale Ruchu Drogowego KPP w [...] utracił – wobec postawionego przez Prokuratora zarzutu popełnienia czynu z art. 178a § 1 Kk, możliwość egzekwowania przestrzegania prawa przez inne osoby. KPP w [...] zawiesił skarżącego rozkazem personalnym z dnia [...] września 2022 r. w czynnościach służbowych.
W sprawie zasadnie uznano, że samo przedstawienie wyżej wymienionemu policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa wskazanego w postanowieniu Prokuratora stanowiło wystarczającą podstawę do zwolnienia ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Organ Policji miał podstawy, aby przyjąć, że w sprawie tej spełniona została przesłanka ważnego interesu służby uniemożliwiająca pozostawienie skarżącego w służbie. Podejrzenie o wskazane już wyżej przestępstwo nie licuje z godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Jest to przestępstwo szczególnie negatywnie odbierane przez społeczeństwo, o wysokim stopniu społecznej szkodliwości. Tym samym organ miał podstawy, aby przyjąć, że skarżący utracił przymiot "nieskazitelności charakteru". Sytuacja w jakiej znalazł się skarżący rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.
Organ uznał, że ważny interes służby jest tożsamy w tej sprawie z interesem społecznym i w świetle zadań nałożonych na Policję oraz okoliczności sprawy, twierdzenie to uznać należy za prawidłowe. Organy Policji wystarczająco wyczerpująco uzasadniły, że dalsze pozostawanie skarżącego w Policji nie jest możliwe. Nie został naruszony art. 107 § 3 k.p.a. Negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, należy oceniać jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta określane mianem "słusznego interesu strony".
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że z uwagi na cele realizowane przez Policję, służbę w niej może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, co wynika z treści art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych (v. wyrok NSA z dnia 6 września 2022 r. sygn. akt III OSK 2592/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazuje się również, że dobro Policji i konieczność zapewnienia możliwości sprawnego realizowania powierzonych jej zadań wymagają, aby w gronie funkcjonariuszy znajdowały się osoby wolne od podejrzeń popełnienia przestępstw, zwłaszcza związanych z pełnioną służbą. Z tego względu interes policjanta trudno uznać za obiektywnie słuszny i mogący uzyskać przewagę nad potrzebą zapewnienia autorytetu Państwa, które realizuje Policja (v. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r. (sygn. akt I OSK 1034/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W sprawie tej organ wypełnił także obowiązek nałożony na niego przez ustawodawcę w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Organ pismem z dnia [...] września
2022 r. wezwał stronę do wskazania, w zakreślonym terminie, zakładowej organizacji związkowej ją reprezentującej. Skarżący pismem z dnia [...] września 2022 r. wskazał Zarząd Terenowy NSZZ Policjantów KPP w [...]. Biorąc pod uwagę, że zakładowymi organizacjami związkowymi są organizacje wojewódzkie, a nie terenowe, skarżący w istocie nie wskazał zakładowej organizacji związkowej. Organ zwrócił się jednakże do Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Województwa [...] o wydanie opinii. Opinii w sprawie skarżącego nie wydano z uwagi na fakt, że nie jest członkiem związku, co wynika z uchwały Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Województwa [...] z dnia [...] września 2022 r.
Podkreślenia wymaga, że organ zobowiązany był jedynie do wystąpienia o taką opinię, stosownie do art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. W sprawie nie ma znaczenia, że opinia taka nie została w sprawie wydana. Co do zasady opinia związku nie wiąże organu w sposób merytoryczny. Zgodnie z wymienionym przepisem nie jest konieczne uzyskanie zgody związków zawodowych do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 108 k.p.a. wskazania wymaga, że nadany rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności był uzasadniony interesem społecznym, przejawiającym się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ nie naruszył zatem art. 108 § 1 k.p.a. Funkcjonariusz Policji ma służyć społeczeństwu, strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Pozostawanie skarżącego pod zarzutem popełnienia przestępstwa wykluczało wypełnianie tej roli. Interes skarżącego, choć zrozumiały, nie przeważył w tej sprawie nad interesem służby.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.