II SA/Wa 796/22

II SA/Wa 796/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Maciejuk
Joanna Kruszewska-Grońska
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 170/23 - Postanowienie NSA z 2025-04-01
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2022 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego G. L. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w dniu [...] kwietnia 2022 r. decyzję nr [...], którą działając na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r., poz. 723, ze zm, dalej: "ustawa zaopatrzeniowa"), po rozpatrzeniu wniosku G. L. (dalej: "Skarżący") z dnia [...] grudnia 2019 r., odmówił wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ nadmienił, iż Skarżący wnioskiem z dnia [...] grudnia 2019 r, (data wpływu do organu: [...] grudnia 2019 r.), wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. ustawy zaopatrzeniowej. Wniosek uzasadnił, opisując przebieg kariery zawodowej, wskazując m.in., iż od dnia [...] maja 1988 r. do dnia [...] maja 1991 r. pełnił służbę w [...] Brygadzie Wojsk [...], a następnie od [...] maja 1991 r. pełnił służbę w [...] Oddziale Straży Granicznej. Skarżący zaznaczył, że obowiązki wypełniał sumiennie i rzetelnie. Nigdy nie dopuścił się zachowań, które mogłyby obniżyć ocenę jego służby.
Skarżący zaznaczył ponadto, że pełnił służbę niejednokrotnie z narażeniem zdrowia i życia. Poinformował, iż został wielokrotnie nagrodzony, w tym m. in. "Brązowym Krzyżem Zasługi" oraz odznaką za "Zasługi Dla Województwa [...]". Nadmienił, iż został zwolniony ze służby z dniem [...] maja 2016 r.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art, 24a ustawy zaopatrzeniowej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, iż Skarżący został zwolniony ze służby, nabywając prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.
Organ podkreślił, że zgodnie z pismem Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, stanowiącym informację o przebiegu służby nr [...], Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej w okresie od dnia [...] maja 1988 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez 2 lata, 2 miesiące i 16 dni, podczas gdy całkowity okres ww. służby wynosi 19 lat, 8 miesięcy i 29 dni. Z kopii kompletnych akt osobowych o sygn. [...], przekazanych pismem z dnia [...] lutego 2020 r., (znak: [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynikało, aby Skarżący nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu [...] września 1989 r.
W otrzymanym z Komendy Głównej Straży Granicznej piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r. (znak: [...]) przekazano informację dotyczącą przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynikało, że były funkcjonariusz po dniu [...] września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Straży Granicznej. Wskazywały na to informacje zawarte w opiniach służbowych, wnioskach o mianowanie, rozkazach personalnych, wniosku o wyróżnienie oraz wniosku o podwyższenie dodatku służbowego. W materiałach Straży Granicznej nie odnaleziono dokumentów dotyczących wymierzenia mu kar dyscyplinarnych. Poinformowano również o braku informacji wskazujących wprost, że Skarżący brał udział w zdarzeniach z narażeniem zdrowia i życia. Podkreślono także, iż w 2006 r. został on uznany za zdolnego do pracy w Straży Granicznej z ograniczeniem kat. "C", a schorzenie pozostaje w związku ze służbą.
Odnosząc się natomiast do analizy przesłanki uwzględnionej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, organ stwierdził, iż minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na; 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu [...] września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Organ wskazał, analizując pierwszą z przesłanek formalnych, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa, natomiast rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu [...] września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która winna być każdorazowo oceniana indywidualnie.
Mając powyższe na uwadze, organ nadmienił, że całkowity okres pełnienia służby przez Skarżącego wynosił 19 lat, 8 miesięcy i 29 dni, natomiast służba pełniona przez niego na rzecz totalitarnego państwa to okres 2 lat, 2 miesięcy i 16 dni, co stanowi ok. 11,1% ogółu służby. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ponad dwuletni czas realizacji obowiązków służbowych nie miał charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego, zarówno według kryterium obiektywnego – samego upływu czasu, jak i biorąc pod uwagę typowy przebieg służby funkcjonariusza, w którym po takim okresie nabywa się pewne uprawnienia związane ze stażem służby.
Odnosząc się o kwestii dotyczącej dokonywania analizy rzetelności pełnienia przez Skarżącego służby po dniu [...] września 1989 r., organ wskazał, że z opinii przesłanej przez Komendanta Głównego Straży Granicznej wynikało, iż Skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Straży Granicznej.
W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji niespełnienie przesłanki stypizowanej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej przemawiało za uznaniem, że w przedmiotowej sprawie nie należy korzystać z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy. Organ podkreślił, że skoro Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 2 lat, 2 miesięcy i 16 dni, to z całą pewnością pozwoliło mu to dokładnie zaznajomić się ze specyfiką realizowanych przez niego zadań oraz ich charakterem.
Ponadto organ zaznaczył, iż wnikliwa analiza zebranej dodatkowo dokumentacji pozwoliła jednoznacznie skonkretyzować, iż Skarżący wykonywał czynności służbowe na rzecz Zwiadu Wojsk [...] oraz był członkiem Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej (ZSMP).
Uwzględniając wyżej przedstawione zaangażowanie, wybiegające – zdaniem organu – poza zakres zwykłych obowiązków służbowych, organ stwierdził, że w przypadku służby pełnionej przez Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa nie można jej było zakwalifikować jedynie jako służby, która pełniona była w czasie i miejscu wskazanym w ustawowej definicji, bowiem cechowała ją podejmowana konkretna działalność ukierunkowana na rzecz ww. ustroju.
Skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...].
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a." ), art. 8 § 1 i § 2, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez fragmentaryczne i niewystarczające rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego sprawy, sporządzenie błędnego i niepełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, wyciągnięcie nieprawidłowych wniosków z zebranych dokumentów w sprawie, a także wydanie decyzji, która pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym,
2. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowane, a w konsekwencji uznanie, że nie mamy do czynienia w przypadku Skarżącego z krótkotrwałą służbą, a także błędne przyjęcie, że Skarżący utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, przy jednoczesnym przyjęciu, że Skarżący rzetelnie wykonywał swoje zadania i obowiązki, co doprowadziło do bezpodstawnego nieuwzględnienia jego wniosku.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie
art.15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13 b tej ustawy (tj. służbę od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na:
1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz
2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
W świetle art. 8a ust. 1 ustawy, decyzja o wyłączeniu zastosowania ograniczeń przewidzianych w art. 15c, 22a i 24a ustawy ma charakter uznaniowy.
Podkreślić należy, że uznanie administracyjne nie pozwala na dowolne działanie organu administracji publicznej, czy rozstrzyganie na podstawie przesłanek niemających obiektywnego uzasadnienia. Orzekający w sprawie organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Sąd kontrolując decyzję uznaniową, jest natomiast obowiązany zbadać, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1488/08 (publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną. Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 491/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10, publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organ może skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 8a ust. 1 ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten w istocie zawiera jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia (szerzej w tym przedmiocie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19-publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie podziela zapatrywanie skarżącego, że organ nie przeprowadził rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy pod kątem zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Należy wskazać, że organ w zaskarżonej decyzji przyjął, iż służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa nie była służbą krótkotrwałą. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wspomnianego wyroku, "największe trudności interpretacyjne budzi wykładnia kryterium "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." ze względu na bardzo wysoki stopień nieostrości pojęcia "krótkotrwałości", czyniący je w istocie pojęciem nieczytelnym. Należy przyjąć, że o ile przymiotnik "krótki" w podstawowym znaczeniu oznacza "mający małą długość (w stosunku do typowej) zwykłej długości czegoś" to bliskoznaczny przymiotnik "krótkotrwały" rozumiany jako "trwający krótko, szybko przemijający" (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego. Warszawa 1999, tom 1, s. 431) akcentuje pewną trwałość w krótkim czasie, gdzie "krótkość" powinna być oceniana na tle "zwykłej długości czegoś". Skoro postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust 1 ustawy zaopatrzeniowej dotyczy indywidualnej sprawy administracyjnej, to konieczność uwzględniania indywidualnej sytuacji określonego funkcjonariusza sprawia, że punktem odniesienia dla ustalenia "krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990 r." powinien być cały okres służby pełnionej przez osobę, której dotyczy postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy i na tym tle należy oceniać, czy okres służby tej osoby przed 31 lipca 1990 r. w stosunku do całego okresu służby tej osoby spełnia kryterium "krótkotrwałości". Jako pewna wskazówka interpretacyjna może w tym zakresie służyć treść art. 13c pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Skoro, zgodnie z tą regulacją, służby, która rozpoczęła się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r. ustawodawca w ogóle nie uznaje za służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b, to można przyjąć, że służba niespełniająca wymogu "rozpoczęcia się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r.", będąc jednak służbą w okresie "totalitarnego państwa" obejmującą okres około 10 miesięcy (tj. długość okresu wyznaczonego datami 12 września 1989 r. i 31 lipca 1990 r.) będzie służbą krótkotrwałą. Nie oznacza to jednak, że również służba wyrażana w latach nie będzie mogła być w realiach indywidualnej sprawy uznana za służbę krótkotrwałą".
Sąd nie podziela oceny długości okresu służby Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa dokonanej przez organ. Zdaniem Sądu dokonano jej niezgodnie z przedstawioną powyżej wykładnią. Okres służby Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa w ujęciu bezwzględnym to 2 lata, 2 miesiące i 16 dni co stanowi 11,1% długości całego okresu służby wynoszącego 19 lat, 8 miesięcy i 29 dni. Tak więc zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym służbę tą można uznać za krótkotrwałą. Zgodzić się należy z organem, że krótkotrwałość jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak biorąc pod uwagę wykładnię językową należy stwierdzić, że krótkotrwałość tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością jest przeciwieństwem długotrwałości. Zestawienie powyższych okresów wskazuje na oczywistą i znaczną dysproporcję służby pełnionej przez Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, która stanowi jedynie 11% ogólnego stażu służby skarżącego. Jest to wartość stosunkowo nieduża i akceptowalna w odniesieniu do ogólnego okresu przyjętego za punkt odniesienia.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1924/19 (publik. j.w.) podkreślił, że "jako pewnego rodzaju wskazówkę interpretacyjną wskazywano w trakcie prac nad treścią art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, że co najmniej 20% całego okresu służby funkcjonariusza można uznać za okres krótkotrwałej służby, (por. wypowiedź posła J. M. podczas komisji sejmowych obradujących nad poprawką – Zapis Posiedzenia Komisji Spraw Wewnętrznych i Administracji (nr 76) i Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (nr 55) z dnia 14 grudnia 2016 r. Sejm VIII Kadencji, s. 19). Tak więc w sytuacji, gdy okres służby w organach wymienionych w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym jest stosunkowo krótki do okresu całej służby skarżącego można uznać, że spełniona została przesłanka z art. 8a ust 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym".
Podkreślić należy, iż nawet brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma – z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego – żadnych konotacji negatywnych.
Co istotne, w tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki", obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu (szerzej na ten temat w powołanych wyrokach).
Jak podkreślił z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I OSK 2114/19, wykładni art.8a ustawy zaopatrzeniowej, "należy dokonywać z uwzględnieniem wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady sprawiedliwości społecznej. Jest ona kojarzona z koniecznością poszanowania niezbywalnej godności człowieka, który powinien być traktowany przez organy państwa w sposób bezstronny i sprawiedliwy według jednolitej miary dla wszystkich (za W. Sokolewicz [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, L. Garlicki, M. Zubik, Warszawa 2018, s. 158). Jednocześnie wskazuje się, że oznacza ona zakaz arbitralności państwa przy określeniu sytuacji prawnej obywateli (por. wyrok TK z dnia 22 grudnia 1997 r., sygn. akt K 2/97). Zasada sprawiedliwości społecznej jest zatem wyznacznikiem zmierzającym do tego, aby Państwo podejmowało wobec swoich obywateli działania, które nie będą miały cech dowolności. Powinna ona uwzględniać indywidualne przypadki, które pozwalają na uwzględnienie szczególnej sytuacji danego podmiotu. Podnosi się w doktrynie, że "w ujęciu art. 2 Konstytucji RP sprawiedliwość społeczna jest celem, który ma urzeczywistniać demokratyczne państwo prawne. Nie jest bowiem demokratycznym państwem prawnym państwo, które nie realizuje idei sprawiedliwości społecznej, przynajmniej pojmowanej jako dążenie do zachowania równego w stosunkach społecznych i powstrzymywania się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów" (P. Tuleja [w:] Konstytucja RP tom I Komentarz do art. 1-86, red. M. Safian, L. Bosek, Warszawa 2016, s. 243)".
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji nie dokonał pełnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w aspekcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" i w ten sposób naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a,, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji niedostatecznych ustaleń faktycznych organ naruszył art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, przez błędne jego zastosowanie. W konsekwencji, decyzja jako dowolna nie mogła się ostać w obrocie prawnym.
W ocenie Sądu, stwierdzenie, że Skarżący wykonywał czynności służbowe na rzecz [...], który w zakresie pracy operacyjnej był podporządkowany Departamentowi II MSW, nie jest wystarczające do uznania, że jego przypadek nie jest szczególnie uzasadniony i że w konsekwencji nie ma podstaw do uwzględnienia jego wniosku o wyłączenie stosowania przepisów ustawy. Organ administracji nie przypisał w tej sprawie Skarżącemu żadnych konkretnych czynów godzących w wartości obywatelskie, które pozwalałyby – w świetle orzecznictwa NSA – na jednoznaczną ocenę, że prawa emerytalne nabyte po niemal 20 latach służby, przede wszystkim w [...] Oddziale Straży Granicznej, zostały nabyte niesłusznie.
Podkreślić należy, iż samo wskazanie, że skarżący był funkcjonariuszem zaszeregowanym w Zwiadzie WOP (karta 3 akt IPN) nie jest wystarczające do oceny przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", konieczne jest bowiem dokonanie indywidualnej analizy i oceny służby Skarżącego w tej formacji, jak trafnie podniesiono w skardze.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ – uwzględniając przedstawione wyżej wskazania – dokona wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa Skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Organ uzasadni decyzję w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a., tj. m.in. wskaże fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie decyzji – stanowiące wyraz zindywidualizowanej oceny przypadku wnioskodawcy – nie powinno pozostawiać wątpliwości, dlaczego organ rozstrzygnął sprawę strony w taki, a nie inny sposób. Zależnie od dokonanej ponownie wyczerpującej oceny, organ podejmie stosowną decyzję.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na posiedzeniu art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.