II SA/Wa 786/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza ABW na decyzję Szefa ABW odmawiającą wypłaty zaległego uposażenia, nagród rocznych, ekwiwalentu za urlop i odprawy za okres, w którym formalnie przywrócono go do służby, ale faktycznie jej nie pełnił.
Skarżący, funkcjonariusz ABW, domagał się wypłaty zaległego uposażenia, nagród rocznych, ekwiwalentu za urlop i odprawy za okres od października 2016 r. do grudnia 2022 r. Po serii orzeczeń sądowych przywrócono go formalnie do służby we wrześniu 2022 r., jednak nie podjął on faktycznie obowiązków, prowadząc jednocześnie działalność gospodarczą. Sąd uznał, że prawo do uposażenia i świadczeń jest ściśle związane z faktycznym pełnieniem służby lub gotowością do jej podjęcia, a ponieważ skarżący nie podjął służby po przywróceniu i prowadził działalność gospodarczą, jego żądania zostały oddalone.
Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza ABW, P. M., na decyzję Szefa ABW odmawiającą wypłaty uposażenia, nagród rocznych, ekwiwalentu za urlop i odprawy za okres od października 2016 r. do grudnia 2022 r. Po wieloletnim sporze prawnym, w którym rozkazy personalne o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby były uchylane przez sądy administracyjne, jego stosunek służbowy został formalnie przywrócony z dniem 6 września 2022 r. (data uprawomocnienia się wyroku NSA). Jednakże, funkcjonariusz nie podjął faktycznie obowiązków służbowych, a nadto prowadził działalność gospodarczą jako adwokat, co jest niezgodne z przepisami ustawy o ABW. Szef ABW odmówił wypłaty świadczeń za okres od października 2016 r. do września 2022 r. (okres pozostawania poza służbą) oraz za okres od września do grudnia 2022 r. (okres formalnego przywrócenia, ale braku faktycznego pełnienia służby i prowadzenia działalności gospodarczej). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Szefa ABW. Sąd podkreślił, że wyroki uchylające rozkazy o zwolnieniu ze służby wywołują skutki prawne na przyszłość (ex nunc), a nie wstecz (ex tunc), co oznacza, że przywrócenie do służby nastąpiło z dniem uprawomocnienia się wyroku. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że prawo do uposażenia i świadczeń jest ściśle związane z faktycznym wykonywaniem obowiązków służbowych lub gotowością do ich podjęcia, a także z przestrzeganiem zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Ponieważ skarżący nie spełnił tych warunków, jego żądania zostały uznane za bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, funkcjonariuszowi takiemu nie przysługuje prawo do uposażenia i świadczeń, ponieważ prawo to jest ściśle związane z faktycznym pełnieniem służby lub gotowością do jej podjęcia, a także z przestrzeganiem zakazu prowadzenia działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyroki uchylające rozkazy o zwolnieniu ze służby wywołują skutki prawne na przyszłość (ex nunc), a nie wstecz (ex tunc). Przywrócenie do służby nastąpiło z dniem uprawomocnienia się wyroku. Prawo do uposażenia i świadczeń jest warunkowane faktycznym pełnieniem służby lub gotowością do jej podjęcia oraz przestrzeganiem przepisów ograniczających prawa funkcjonariuszy, w tym zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący nie spełnił tych warunków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
ustawa o ABW oraz AW art. 51 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Czas pełnienia służby funkcjonariusza jest określany wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku.
ustawa o ABW oraz AW art. 114 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe. Z tytułu służby funkcjonariusz otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie.
ustawa o ABW oraz AW art. 125 § ust. 1 i ust. 1a
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Funkcjonariusz pełniący służbę w danym roku kalendarzowym nabywa prawo do nagrody rocznej w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje. Prawo do nagrody rocznej jest ściśle powiązane z obowiązkiem pełnienia służby i otrzymywaniem uposażenia.
ustawa o ABW oraz AW art. 128 § ust. 1 pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop jest uzależnione od faktycznego pełnienia służby. Odprawa ma charakter jednorazowy.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
ustawa o ABW oraz AW art. 54 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Szef ABW odwołał skarżącego ze stanowiska i przeniósł do dyspozycji.
ustawa o ABW oraz AW art. 54 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Przepis dotyczący okresu przebywania w dyspozycji.
ustawa o ABW oraz AW art. 54 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Przepis dotyczący zgody na przeniesienie na inne stanowisko.
ustawa o ABW oraz AW art. 50 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Szef ABW odwołał skarżącego ze stanowiska.
ustawa o ABW oraz AW art. 60 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Szef ABW zwolnił skarżącego ze służby.
ustawa o ABW oraz AW art. 79a § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej przez funkcjonariuszy.
ustawa o ABW oraz AW art. 80
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Zakaz podejmowania zajęcia zarobkowego poza służbą bez zgody przełożonego.
ustawa o ABW oraz AW art. 136
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Przypadki zachowania prawa do uposażenia przez funkcjonariusza.
Pomocnicze
ustawa o ABW oraz AW art. 114 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Szef ABW utrzymał w mocy własny rozkaz personalny odmawiający wypłaty świadczeń.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Szef ABW utrzymał w mocy własny rozkaz personalny.
k.p.a. art. 108 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nadano rygor natychmiastowej wykonalności rozkazowi personalnemu.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczących zawiadomienia o zakończeniu postępowania.
rozp. z 2003 r. art. 3 § ust. 2 pkt 3
ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Szef ABW utrzymał w mocy własny rozkaz personalny.
k.p. art. 92 § § 1
Kodeks pracy
Odprawa pieniężna przysługująca pracownikom.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do uposażenia i świadczeń jest ściśle związane z faktycznym pełnieniem służby lub gotowością do jej podjęcia. Wyroki uchylające rozkazy o zwolnieniu ze służby wywołują skutki prawne na przyszłość (ex nunc). Funkcjonariusz nie może prowadzić działalności gospodarczej w trakcie pełnienia służby. Odprawa ma charakter jednorazowy i nie przysługuje ponownie po ponownym zwolnieniu, jeśli nie doszło do faktycznego ponownego pełnienia służby.
Odrzucone argumenty
Wyrok uchylający rozkaz o zwolnieniu ze służby wywarł skutek wsteczny (ex tunc), a wszelkie roszczenia dotyczące wypłaty uposażenia i innych świadczeń za okres od października 2016 r. do września 2022 r. powinny zostać uwzględnione. Prawo funkcjonariusza do uposażenia jest ściśle związane z pełnieniem przez niego służby, a faktyczne wykonywanie obowiązków uniemożliwił skarżącemu organ, wydając niezgodną z prawem decyzję o zwolnieniu. Organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego dotyczącego gotowości do podjęcia służby i pominął fakt, że skarżący został wezwany do wyrażenia woli kontynuowania służby dopiero w późniejszym terminie.
Godne uwagi sformułowania
Okres między zwolnieniem ze służby a reaktywowaniem stosunku służbowego na skutek wyroku sądu administracyjnego to okres pozostawania poza służbą. Wyrok uchylający rozkazy zwalniające działa ex nunc, ponieważ powoduje przerwanie skutku prawnego tych rozkazów od dnia uprawomocnienia się wyroku. Sam fakt mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe nie powoduje obowiązku wypłaty uposażenia w oderwaniu od możliwości wykonywania przez niego powierzonych mu zadań lub obowiązków albo w oderwaniu od gotowości do podjęcia służby.
Skład orzekający
Danuta Kania
przewodniczący
Joanna Kruszewska-Grońska
sprawozdawca
Andrzej Góraj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych wyroków uchylających rozkazy o zwolnieniu ze służby (ex nunc vs ex tunc), warunki nabycia prawa do uposażenia i świadczeń przez funkcjonariuszy służb mundurowych, wpływ prowadzenia działalności gospodarczej na stosunek służbowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy ABW, ale zasady dotyczące skutków wyroków i warunków nabycia prawa do świadczeń mogą mieć zastosowanie w innych służbach mundurowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje długotrwały spór prawny funkcjonariusza z instytucją, podkreślając znaczenie precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących skutków wyroków sądowych i warunków nabycia prawa do świadczeń. Jest to przykład złożonej batalii prawnej z potencjalnie wysokimi stawkami finansowymi.
“Długi bój o uposażenie: Czy przywrócenie do służby to automatyczne prawo do pensji?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 786/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-02-15 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-04-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Góraj Danuta Kania /przewodniczący/ Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1136 art. 51 ust. 1, art. 114 ust. 1 i ust. 2, art. 125 ust. 1 i ust. 1a oraz art. 128 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (t. j.) Dz.U. 2003 nr 120 poz 1125 par. 3 ust. 2 pkt 3 ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia, nagród rocznych, ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop oraz odprawy oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżonym w niniejszej sprawie rozkazem personalnym z [...] lutego 2023 r. nr [...] Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej: "Szef ABW", "organ"), mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a."), a także art. 114 ust. 1, art. 125 ust. 1a i art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1136 ze zm.; dalej: "ustawa o ABW oraz AW") w związku z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2013 r., poz. 862 ze zm.; dalej: "rozp. z 2003 r."), utrzymał w mocy własny rozkaz personalny z [...] grudnia 2022 r. nr [...] odmawiający [...] P. M. (dalej: "skarżący") wypłaty: • uposażenia za okres od [...] października 2016 r. do [...] grudnia 2022 r.; • nagród rocznych za okres od [...] października 2016 r. do [...] grudnia 2022 r.; • ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop za okres od [...] października 2016 r. do [...] grudnia 2022 r.; • odprawy za okres od [...] października 2016 r. do [...] grudnia 2022 r. Do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Rozkazem personalnym z [...] listopada 2015 r. nr [...] Szef ABW, w oparciu o art. 50 ust. 1 i art. 54 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, odwołał skarżącego ze stanowiska [...] ABW i przeniósł do [...] ABW w Biurze Kadr ABW bez zmiany grupy zaszeregowania i składników uposażenia. Z dniem [...] stycznia 2016 r. skarżący został delegowany z urzędu z [...] do czasowego pełnienia służby w Delegaturze ABW w [...]. Pismem z [...] lutego 2016 r. organ, w trybie art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW, zaproponował skarżącemu przeniesienie z urzędu z [...] do [...] na stanowisko [...] Delegatury ABW w [...]. W dniu [...] marca 2016 r. skarżący na druku propozycji kadrowej dokonał skreślenia zdania "Nie wyrażam zgody na przeniesienie na wymienione wyżej stanowisko służbowe", pozostawiając nieskreślone zdanie "Wyrażam zgodę na przeniesienie na wymienione wyżej stanowisko służbowe" oraz umieścił adnotację o treści "W załączeniu przekazuję uzupełnienie mojego stanowiska". W uzupełnieniu stanowiska skarżący poinformował, iż wyraża zgodę jedynie na przeniesienie z urzędu z [...] do [...] na stanowisko [...]. Wskazał, że z uwagi na aktualnie wykonywane obowiązki, uzasadnione jest przeniesienie go do Wydziału [...], a nie do Wydziału [...] Delegatury ABW w [...]. Rozkazem personalnym z [...] maja 2016 r. nr [...] Szef ABW zwolnił skarżącego z dniem [...] września 2016 r. ze służby w ABW, uznając, iż skarżący nie wyraził zgody na przedstawioną propozycję kadrową przeniesienia służbowego. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ rozkazem personalnym z [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W związku ze zwolnieniem ze służby w ABW, skarżącemu, zgodnie z zestawieniem należności pieniężnych z [...] września 2016 r. nr [...] oraz z zaświadczeniem o uposażeniu i nagrodzie rocznej dla celów emerytalnych z [...] września 2016 r. nr [...], wypłacono m.in. pełną odprawę pieniężną, nagrodę roczną za 9 miesięcy 2016 r., jak również ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2015-2016 w wymiarze 36 dni. Skarżący wywiódł skargę na powyższy rozkaz personalny z [...] lipca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 9 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1597/16, uchylił oba wydane w sprawie rozkazy personalne. Sąd pierwszej instancji uznał, że od czasu przeniesienia skarżącego do dyspozycji do momentu wyrażenia przez niego opinii o proponowanym stanowisku, a nawet do wyznaczonej daty zwolnienia ze służby, nie upłynęło 12 miesięcy. Dlatego w sytuacji, gdy organ przyjął, iż skarżący nie wyraził zgody na przyjęcie proponowanego stanowiska, powinien pozostawić skarżącego w dyspozycji do momentu upływu powyższego terminu i dopiero po jego upływie wszcząć procedurę zwolnienia skarżącego ze służby. Zatem wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby było przedwczesne i naruszało przepis art. 54 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW, co z kolei miało istotny wpływ na wynik sprawy. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej organu od ww. orzeczenia, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA", "Sąd kasacyjny") wyrokiem z 8 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 856/17, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W ocenie NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał błędnej wykładni art. 54 ust. 2 i ust. 3 ustawy o ABW oraz AW, niezasadnie dopatrując się w przepisie art. 54 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW uprawnienia o charakterze ochronnym w postaci przebywania w dyspozycji Szefa ABW przez okres co najmniej 12 miesięcy. Użyte w ww. przepisie sformułowanie "nie dłużej niż 12 miesięcy" oznacza jedynie maksymalny okres, przez który funkcjonariusz może przebywać w dyspozycji. Przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji interpretacja tego przepisu, przy uwzględnieniu treści art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW, oznaczałaby, że przed upływem tego okresu składanie przez organ funkcjonariuszowi propozycji przeniesienia na inne stanowisko byłoby bezskuteczne. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, tutejszy Sąd wyrokiem z 23 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1257/19, uchylił zaskarżony i poprzedzający go rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby w ABW. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, Szef ABW nie dokonał prawidłowej oceny złożonego przez skarżącego oświadczenia woli w zakresie przedstawionej mu propozycji przeniesienia na stanowisko służbowe. Nawet gdyby przyjąć, iż oświadczenie skarżącego o cofnięciu załącznika do zgody wyrażonej w dniu [...] marca 2016 r. (w ramach pisma organu z [...] lutego 2016 r.) nie doszło do adresata równocześnie z tą pierwotną zgodą, to Szef ABW przed wydaniem rozkazu z [...] maja 2016 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby był w posiadaniu dwóch oświadczeń, które winien był wziąć pod rozwagę w zakresie prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania. Natomiast jeżeli pomiędzy nimi organ doszukał się pewnych sprzeczności, to w takiej sytuacji powinien był podjąć działania zmierzające do wyeliminowana wątpliwości. To orzeczenie również organ zaskarżył skargą kasacyjną, która została oddalona wyrokiem NSA z 6 września 2022 r., sygn. akt III OSK 2451/21. Sąd kasacyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że Szef ABW błędnie przyjął, iż skarżący nie wyraził zgody na przedstawioną mu propozycję przeniesienia służbowego. Odmiennie jednak ocenił charakter drugiego oświadczenia woli, kwalifikując je jako wniosek o zmianę jednostki wewnętrznej pełnienia służby. Wniosek ten, datowany na [...] marca 2016 r., został przed wydaniem zaskarżonych rozkazów skutecznie cofnięty przez skarżącego w piśmie z [...] kwietnia 2016 r. Pismem z [...] września 2022 r. nr [...] organ, powołując się na ww. wyrok NSA, poinformował skarżącego, że w dniu [...] września 2022 r. odzyskał status funkcjonariusza ABW i ponownie znajduje się w [...] Szefa ABW w Biurze Kadr ABW, a miejscem pełnienia jego służby jest [...]. Wobec powyższego, organ wezwał skarżącego do zajęcia stanowiska w przedmiocie woli kontynuowania służby w ABW, a w przypadku jej potwierdzenia - do wskazania daty gotowości podjęcia służby, przy uwzględnieniu ograniczeń praw funkcjonariuszy wynikających w szczególności z art. 79a i art. 80 ustawy o ABW oraz AW. Natomiast skarżący, w związku z ww. orzeczeniem NSA z 6 września 2022 r., wezwał Szefa ABW - pismem z [...] września 2022 r. - do zapłaty zaległego wynagrodzenia wraz ze wszystkimi składnikami i dodatkami, a także odsetkami ustawowymi za okres od [...] października 2016 r. do dnia zapłaty, jak również wezwał organ do złożenia oświadczenia, czy posiada status funkcjonariusza ABW. W piśmie z [...] października 2022 r. nr [...] Szef ABW ponownie wskazał, iż skarżący [...] września 2022 r. odzyskał status funkcjonariusza ABW (znajduje się w [...] Szefa ABW w Biurze Kadr ABW, a miejscem pełnienia jego służby jest [...]) oraz ponowił wezwanie do zajęcia przez skarżącego stanowiska odnośne woli kontynuowania służby w ABW. W dniu [...] października 2022 r. w Biurze Kadr ABW odbyło się spotkanie z udziałem skarżącego, udokumentowane protokołem nr [...]. Następnie raportem z [...] października 2022 r. (data wpływu do ABW: [...] października 2022 r.) skarżący wniósł o zwolnienie go ze służby w ABW z ww. dniem (tj. [...] października 2022 r.), a nadto o wypłatę wszystkich przysługujących mu należności, w tym: zaległego uposażenia, zaległych nagród rocznych, odprawy, ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2016-2022. W konsekwencji ww. raportu, Szef ABW rozkazem personalnym z [...] listopada 2022 r. nr [...] zwolnił skarżącego ze służby w ABW z dniem [...] grudnia 2022 r. na mocy art. 60 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW. Powyższemu rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Z kolei rozkazem personalnym z [...] grudnia 2022 r. nr [...] organ rozpoznał w części żądania finansowe skarżącego zgłaszane w pismach z [...] września 2022 r. i [...] października 2022 r., odmawiając skarżącemu, w oparciu o 114 ust. 1, art. 125 ust. 1a i art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW w związku z § 3 ust. 2 pkt 3 rozp. z 2003 r., wypłaty następujących świadczeń za okres od [...] października 2016 r. do [...] grudnia 2022 r.: uposażenia, nagród rocznych, ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop i odprawy. W motywach ww. rozstrzygnięcia Szef ABW podkreślił, że skarżącemu należy się uposażenie tylko za okres faktycznego wykonywania obowiązków służbowych. Powołał się na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych w tej kwestii. Prawo do uposażenia powinno wiązać się z pozostawaniem funkcjonariusza w gotowości do podjęcia służby, rozumianej nie tylko jako subiektywny zamiar podjęcia służby, ale też jako obiektywna możliwość wykonywania czynności funkcjonariusza (w tym przypadku ABW). Samo pozostawanie funkcjonariusza w stosunku służbowym, bez podejmowania służby, nie daje mu uprawnienia do otrzymywania uposażenia. Jednocześnie Szef ABW zwrócił uwagę na skutki ex nunc wyroku uchylającego decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby, czyli na przyszłość, licząc od daty uchylenia, a nie wstecz (ex tunc). Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") w wyrokach z 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 583/08 i z 19 października 2011 r., sygn. akt I OSK 459/11, w sprawach dotyczących funkcjonariuszy ABW, okres między zwolnieniem ze służby a reaktywowaniem stosunku służbowego na skutek wyroku sądu administracyjnego to okres pozostawania poza służbą. Dlatego też żądanie funkcjonariusza dotyczące wypłaty uposażenia za okres, gdy stosunek służbowy nie istniał, należy uznać za pozbawione podstaw (por. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 686/09 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro skarżący w okresie od [...] października 2016 r. do [...] września 2022 r. pozostawał poza służbą w ABW, to jego wezwanie do wypłaty uposażenia nie znajduje uzasadnienia. W kontekście wyroku Sądu kasacyjnego z 6 września 2022 r., sygn. akt III OSK 2452/21, Szef ABW zaakcentował, iż skarżący nie zgłosił jednak swojej gotowości do podjęcia służby ani nie wyraził woli kontynuowania służby, pomimo wezwań organu; przeciwnie, raportem z [...] października 2022 r. wniósł o zwolnienie go ze służby w ABW z ww. dniem. Tak więc od [...] września 2022 . do [...] października 2022 r. skarżący nie pełnił służby, co oznacza, że nie przysługuje mu za ten okres uposażenie. Dalej Szef ABW przytoczył treść art. 125 ust. 1 i ust. 1a ustawy o ABW oraz AW, w myśl którego funkcjonariuszowi mogą być przyznawane nagrody roczne, uznaniowe i zapomogi. Funkcjonariusz pełniący służbę w danym roku kalendarzowym nabywa prawo do nagrody rocznej w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje. Z treści ww. przepisu wynika, że prawo do nagrody rocznej jest ściśle powiązane z obowiązkiem pełnienia służby przez funkcjonariusza w roku kalendarzowym, za który nagroda roczna ma być przyznana. Co istotne, prawo to jest immanentnie związane z otrzymywaniem uposażenia za okres pełnienia służby. Taki charakter omawianego świadczenia podkreśla sposób ustalenia wysokości nagrody rocznej, tj. 1/12 uposażenia otrzymanego w danym roku kalendarzowym. Organ podsumował, iż muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki, których zaistnienie materializuje prawo do nabycia nagrody rocznej - pełnienie służby w ABW oraz otrzymanie z tego tytułu uposażenia. Skarżący w 2016 r. otrzymał nagrodę roczną za 9 miesięcy służby, a skoro od [...] października 2016 r. do [...] września 2022 r. nie pełnił w ogóle służby w ABW (nie pozostawał wówczas w stosunku służbowym), to nie nabył prawa do nagród rocznych za ww. okres. Także za okres od [...] września 2022 r. do [...] grudnia 2022 r. skarżącemu nie przysługuje nagroda roczna, gdyż - mimo formalnego odzyskania statusu funkcjonariusza ABW - nie pełnił służby w sposób faktyczny, a to wskutek niezgłoszenia gotowości do realizacji zadań służbowych. Również prawo do urlopu jest ściśle powiązane z faktycznym pełnieniem służby przez funkcjonariusza, na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z 14 października 2015 r., sygn. akt I OSK 327/14, jak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 30 października 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1730/12. W okresie od [...] października 2016 r. do [...] września 2022 r. skarżący nie pełnił służby w ABW, a w okresie od [...] września 2022 r. do [...] grudnia 2022 r., pomimo formalnego odzyskania statusu funkcjonariusza ABW, nie pełnił on służby w sposób faktyczny, ponieważ nie zgłosił gotowości do realizacji zadań służbowych. Zatem nie nabył prawa do urlopu za ww. okresy. Natomiast brak prawa do urlopu jest równoznaczny z brakiem prawa do wypłaty ekwiwalentu z tytułu niewykorzystanego urlopu. Odnosząc się do żądania wypłaty odprawy za okres od [...] października 2016 r. do [...] grudnia 2022 r., organ wskazał na jednorazowy charakter tego świadczenia, co nie budzi wątpliwości w doktrynie i judykaturze. Świadczenie to jest podobne do odprawy emerytalnej lub rentowej przysługującej pracownikom w związku z przejściem na emeryturę lub rentę (art. 92 § 1 Kodeksu pracy). Według stanowiska Sądu Najwyższego (dalej: "SN"), pracownik, który otrzymał odprawę w związku z przejściem na rentę (emeryturę), a następnie podjął zatrudnienie, które ustało w związku z "ponownym" przejściem na emeryturę (rentę), kolejnej odprawy nie otrzyma (vide wyrok SN z 25 czerwca 1993 r., sygn. akt I PR 5/93 oraz uchwała SN z 2 marca 1994 r., sygn. akt I PZP 4/94, publ. OSNAPiUS 1994 r. nr 2, poz. 2). Z kolei NSA w wyroku z 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 818/08, stwierdził brak odrębnych przepisów, które pozwalałyby inaczej niż odprawę emerytalną traktować odprawę przyznawaną funkcjonariuszom zwalnianym ze służby. Taka wykładnia, ugruntowana w orzecznictwie Sądu kasacyjnego, ma zapobiec kilkukrotnemu wypłacaniu tego samego świadczenia, co spowodowałoby uprzywilejowanie funkcjonariuszy w stosunku do osób zatrudnionych w oparciu o przepisy Kodeksu pracy i inne przepisy regulujące stosunki służbowe, a także stanowiłoby naruszenie wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa. W sytuacji, gdy już raz wypłacono dane świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, w przypadku ponownego zwolnienia, wypłaca się tylko świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby, a to nie miało miejsca w realiach przedmiotowej sprawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej wydaniem rozkazu personalnego Szefa ABW z [...] grudnia 2022 r. nr [...], skarżący wniósł o jego uchylenie i wydanie nowego rozkazu uwzględniającego jego wnioski z [...] września 2022 r. i [...] października 2022 r. Zdaniem skarżącego, organ bezpodstawnie przyjął, że za okres od [...] października 2016 r. do [...] grudnia 2022 r. nie przysługuje mu uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie o ABW oraz AW. Zaakceptowanie poglądu Szefa ABW oznacza, iż funkcjonariusze pozostający w grupie dyspozycyjnej i niewykonujący żadnych obowiązków nie powinni otrzymywać uposażenia; podobnie jak funkcjonariusze, którzy złożyli raport o zwolnienie ze służby - do czasu ich faktycznego zwolnienia. Skarżący zarzucił Szefowi ABW, że uniemożliwił mu faktyczne wykonywanie obowiązków służbowych poprzez wydanie niezgodnej z prawem decyzji o zwolnieniu go ze służby. Tymczasem skarżący konsekwentnie (w odwołaniach) wyrażał wolę kontynuowania służby. Nawet gdyby uznać, iż prawomocny wyrok Sądu, uchylający rozkaz o zwolnieniu ze służby, działa ze skutkiem ex nunc, to całkowicie bezprawna jest odmowa wypłaty uposażenia i pozostałych świadczeń pieniężnych za okres od [...] września 2022 r. (data wyroku NSA) do [...] grudnia 2022 r. (data zwolnienia ze służby). Skutek wyroku w postaci "przywrócenia do służby" następuje z mocy prawa i nie jest uzależniony od wyrażenia takiej woli przez funkcjonariusza. Sam organ nie kwestionuje statusu skarżącego jako funkcjonariusza, o czym świadczy treść pism z [...] października 2022 r. i [...] grudnia 2022 r. W tym ostatnim piśmie (tj. z [...] grudnia 2022 r.) organ zobowiązał skarżącego do złożenia oświadczenia majątkowego na dzień przywrócenia do służby i na dzień zwolnienia ze służby. Odnosząc się do argumentacji Szefa ABW co do braku gotowości z jego strony do podjęcia służby, skarżący zaznaczył, że dopiero pismami z [...] września 2022 r. i z [...] października 2022 r., został wezwany do wyrażenia woli w zakresie kontynuowania służby w ABW. Skoro dopiero [...] października 2022 r. złożył raport o zwolnienie ze służby, to należy mu wypłacić uposażenia za okres od [...] września 2022 r. do [...] października 2022 r. Ponadto nieprawdą jest, iż podczas spotkania w Biurze Kadr ABW w dniu [...] października 2022 r. wyraził brak woli kontynuowania służby. Skarżący wytknął też Szefowi ABW, że jedynie iluzorycznie zrealizował obowiązek z art. 10 § 1 k.p.a., gdyż wcześniej (bo [...] stycznia 2023 r.) doręczono mu rozkaz personalny z [...] grudnia 2022 r. aniżeli zawiadomienie o zakończeniu postępowania, które otrzymał [...] stycznia 2023 r. Powołanym na wstępie rozkazem personalnym z [...] lutego 2023 r. nr [...] organ utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji. W uzasadnieniu drugoinstancyjnego rozstrzygnięcia Szef ABW wyjaśnił, iż przerwanie skutku prawnego rozkazów personalnych zwalniających skarżącego ze służby nastąpiło dopiero [...] września 2022 r., czyli od daty wydania przez NSA wyroku w sprawie o sygn. akt III OSK 2451/21, a tym samym od dnia uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1257/19. Dlatego wszelkie roszczenia skarżącego dotyczące wypłaty uposażenia i innych świadczeń pieniężnych, o których mowa w ustawie o ABW oraz AW za okres od [...] października 2016 r. do [...] września 2022 r., tj. za okres pozostawania bezsprzecznie poza służbą, nie mogą znaleźć jakiegokolwiek uzasadnienia. Dalej organ podał, że wprawdzie ww. wyrok NSA zapadł 6 września 2022 r., ale wpłynął do niego 11 października 2022 r. Natomiast już [...] września 2022 z zwrócono się do skarżącego o zajęcie stanowiska w przedmiocie kontynuowania służby - w reakcji na prośbę jego pełnomocnika o przedstawienie propozycji załatwienia sprawy jego mocodawcy. Szef ABW zauważył też, iż zgłaszanie gotowości do pełnienia służby przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego od zwalniającego rozkazu personalnego z [...] maja 2016 r. nr [...] nie może wywołać obecnie jakiegokolwiek skutku, w tym powstania obowiązku wypłaty uposażenia bądź innych świadczeń pieniężnych. Istotnym jest również fakt, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, wykonując zawód [...]. Tak więc do czasu zakończenia prowadzenia tej działalności skarżący nie mógłby faktycznie wykonywać obowiązków służbowych funkcjonariusza ABW. Sam fakt mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe nie powoduje obowiązku wypłaty uposażenia w oderwaniu od możliwości wykonywania przez niego powierzonych mu zadań lub obowiązków albo w oderwaniu od gotowości do podjęcia służby. Innymi słowy, pozostawanie jedynie w formalnym stosunku służbowym, niedopełnionym faktycznym podjęciem obowiązków, nie rodzi prawa do uposażenia, co implikuje brak podstaw do jego wypłaty. Przepisy ustawy o ABW oraz AW dotyczące ograniczeń praw funkcjonariuszy, w tym zakazu prowadzenia działalności gospodarczej (art. 79a ust. 1 pkt 5), zakazu podejmowania zajęcia zarobkowego poza służbą bez zgody przełożonego (art. 80) czy też przepisy dotyczące ochrony informacji niejawnych, w tym zobowiązanie do zachowania w tajemnicy informacji uzyskanych w związku ze służbą, nie są w żadnym zakresie uzależnione do kwestii faktycznego sprawowania powierzonej funkcji i wypełniania związanych z nią zadań przez funkcjonariusza. Przez to obowiązują odmiennie niż prawo do wypłaty uposażenia i innych świadczeń pieniężnych, o których mowa w ustawie o ABW oraz AW, bowiem związane są z samym trwaniem stosunku służbowego. Nie budzi wątpliwości, iż prawo do uposażenia przysługuje za realne wykonywanie zadań służbowych lub realną gotowość do podjęcia służby. Ustawa o ABW oraz AW przewiduje w art. 136 przypadki, w których funkcjonariusz ABW zachowuje prawo do uposażenia. Stosownie do tego przepisu, funkcjonariusz otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne przysługujące na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych lub na ich wysokość w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania w dyspozycji Szefa ABW, na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW. Za niezrozumiały uznał organ zarzut o otrzymywaniu świadczeń pieniężnych przez funkcjonariuszy w okresie od złożenia raportu o zwolnienie ze służby do czasu ich zwolnienia. Złożenie ww. raportu, jak też wydanie rozkazu o zwolnieniu ze służby z określoną w nim datą przyszłą nie skutkują zwolnieniem funkcjonariusza z realizacji nałożonych na niego obowiązków służbowych oraz faktycznego stawiennictwa w służbie do dnia zwolnienia, zgodnie z rozkładem jego służby. Dlatego trudno odnaleźć logiczne uzasadnienie, by taki funkcjonariusz nie miał prawa do uposażenia i pozostałych świadczeń pieniężnych za okres od wyrażenia woli o wystąpieniu ze służby do dnia rozwiązania stosunku służbowego. W ocenie Szefa ABW, skarżący błędnie założył, iż w związku z wyrokiem NSA z 6 września 2022 r. trzeba przyjąć nieprzerwane pełnienie przez niego służby w ABW. Dalej organ stwierdził, że [...] października 2022 r. na spotkaniu w Biurze Kadr ABW skarżący nie wyraził woli kontynuowania służby. Zaakcentował, iż w treści wydanego w pierwszej instancji rozkazu personalnego nie zostało zawarte sformułowanie o wyrażeniu przez skarżącego braku woli w zakresie kontynuacji służby w ABW, lecz wskazano w nim brak wyrażenia takiej woli. Od opisanej wyżej decyzji Szefa ABW z [...] lutego 2023 r. nr [...] skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW, poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż wyrok tutejszego Sądu z 23 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1257/19, uchylający rozkazy personalne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, wywarł skutek ex nunc, a w konsekwencji, że jego wszelkie roszczenia dotyczące wypłaty uposażenia i innych świadczeń pieniężnych za okres od [...] października 2016 r. do [...] września 2022 r. nie mogą znaleźć uzasadnienia, gdyż dotyczą okresu pozostawania poza służbą, podczas gdy właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stan faktyczny sprawy wskazują, iż przedmiotowy wyrok wywarł skutek ex tunc; 2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 48 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 w związku z art. 114 ust. 1 i w związku z art. 121 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW, poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż prawo funkcjonariusza do uposażenia jest ściśle związane z pełnieniem przez niego służby, a w szczególności sprawowaniem powierzonej mu funkcji i wypełnieniem związanych z nią zadań i obowiązków, podczas gdy faktyczne wykonywanie obowiązków uniemożliwił skarżącemu organ, wydając niezgodną z prawem decyzję o zwolnieniu go ze służby z dniem [...] września 2016 r., mimo że skarżący, zgodnie z art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW, w przepisanym terminie (w piśmie z [...] marca 2016 r.) wyraził zgodę na przeniesienie na inne, określone stanowisko służbowe, a następnie konsekwentnie wyrażał swoją wolę kontynuowania służby w składanych do organu odwołaniach; 3) przepisów postępowania, które miało istoty wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego dotyczącego gotowości do podjęcia przez skarżącego służby w ABW oraz pominięcie, iż dopiero pismami: z [...] września 2022 r. (doręczonym skarżącemu [...] października 2022 r.) i z [...] października 2022 r. (doręczonym mu [...] października 2022 r.) został wezwany do wyrażenia woli w zakresie kontynuowania służby w ABW. W oparciu o ww. zarzuty skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w pierwszej instancji, a także zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne jej zarzuty. Zdaniem skarżącego, przyjęta przez Szefa ABW interpretacja skutków prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1257/19, uchylającego zwolnieniowe rozkazy personalne, prowadzi do zniekształcenia instytucji zgody, o której mowa w art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW. Wskazuje bowiem, że organ jest uprawniony do podjęcia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby nie tylko w wypadku braku zgody funkcjonariusza na przeniesienie na inne, określone stanowisko służbowe, ale również - bez żadnej sankcji - taką decyzję o zwolnieniu organ może podjąć w sytuacji, gdy funkcjonariusz wyraził zgodę na przeniesienie na określone stanowisko służbowe, gdyż przedmiotowa zgoda będzie wywoływać skutki prawne dopiero po prawomocnym uchyleniu przez Sąd decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby. W odpowiedzi na skargę Szef ABW wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kluczowe na gruncie niniejszej sprawy jest ustalenie, czy skarżącemu przysługuje prawo do uposażenia i związanych z uposażeniem świadczeń za następujące okresy: - od [...] października 2016 r. do [...] września 2022 r., czyli od dnia zwolnienia skarżącego ze służby w ABW do dnia uprawomocnienia się wyroku tutejszego Sądu z 23 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1257/19, uchylającego rozkazy w przedmiocie zwolnienia go z tej służby; - od [...] września 2022 r. do [...] grudnia 2022 r., czyli od uprawomocnienia się ww. orzeczenia (wskutek oddalenia przez NSA wniesionej od niego skargi kasacyjnej organu - wyrokiem z 6 września 2022 r., sygn. akt III OSK 2451/21) do daty zwolnienia skarżącego ze służby w ABW na mocy rozkazu personalnego Szefa ABW z [...] listopada 2022 r. nr [...]. Zgodnie z treścią przepisów art. 114 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ABW oraz AW, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe (ust. 1). Z tytułu służby funkcjonariusz otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie (ust. 2). W myśl art. 115 ustawy o ABW oraz AW uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Natomiast stosownie do treści art. 117 ustawy o ABW oraz AW, funkcjonariusz przeniesiony na podstawie art. 54 ust. 1 do dyspozycji Szefa właściwej Agencji otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne świadczenia pieniężne należne na stanowisku zajmowanym bezpośrednio przed przeniesieniem do dyspozycji Szefa, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych lub na ich wysokość. Jak stanowi art. 121 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie funkcjonariusza ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko odnośnie skutków wywoływanych przez prawomocne wyroki uchylające rozkazy personalne zwalniające funkcjonariuszy ze służby. Otóż tego rodzaju orzeczenia przywracają wprawdzie funkcjonariuszy do służby, ale inaczej niż ma to miejsce w przypadku stwierdzenia nieważności rozkazu o zwolnieniu ze służby - nie dzieje się to z mocą wsteczną, tylko na przyszłość. Tak więc w przypadku uchylenia przez sąd administracyjny rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby, osoba, w stosunku do której zapadł taki wyrok, staje się na powrót funkcjonariuszem, jednak następuje to dopiero z dniem uprawomocnienia się wydanego w tym przedmiocie orzeczenia sądowego. W konsekwencji wadliwe rozkazy personalne zwalniające funkcjonariusza ze służby pozostają w obrocie prawnym i wywołują określone w nich skutki prawne aż do dnia poprzedzającego dzień, w którym dojdzie do uprawomocnienia się wyroku uchylającego te rozkazy, co zwykle następuje wraz z upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego przez Sąd pierwszej instancji, bądź - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - z dniem ogłoszenia przez NSA wyroku oddalającego skargę kasacyjną od wyroku tutejszego Sądu. W prawomocnym wyroku z 6 października 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 819/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skutkiem uchylenia przez sąd administracyjny decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby jest "reaktywowanie" stosunku służbowego z dniem ogłoszenia wyroku. Taki wyrok wywołuje skutki ex nunc, czyli na przyszłość licząc od daty uchylenia, a nie wstecz (ex tunc). Oznacza to, iż od dnia wyroku decyzja o zwolnieniu ze służby przestaje obowiązywać, a strona znajduje się w takiej sytuacji służbowej, w jakiej pozostawała w dniu zwolnienia ze służby. Dopiero stwierdzenie nieważności decyzji wywołuje konsekwencje ex tunc (wada istniejąca od samego początku, czyli od daty wydania nieważnej decyzji). O istnieniu stosunku służbowego można mówić najwcześniej dopiero w dniu ogłoszenia wyroku uchylającego rozkazy personalne o jego wypowiedzeniu. Okres między zwolnieniem ze służby a reaktywowaniem stosunku służbowego to okres pozostawania poza służbą i jako taki nie może zostać zaliczony do wysługi lat. Powyższe stanowisko Sądu pierwszej instancji zaakceptował Sąd kasacyjny w wyroku z 19 października 2011 r., sygn. akt I OSK 459/11. Analogiczne stanowisko zostało wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 marca 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 526/08, w którym wskazano, iż wyrok uchylający rozkazy zwalniające działa ex nunc, ponieważ powoduje przerwanie skutku prawnego tych rozkazów od dnia uprawomocnienia się wyroku, zaś do dnia poprzedzającego dzień uprawomocnienia się tego orzeczenia, rozkazy personalne Szefa ABW wywołują skutki prawne (zwolnieniowe). Wyrok uchylający rozkazy zwalniające nie skutkuje reaktywacją wstecz stosunku służbowego. Jedynie wyrok stwierdzający nieważność decyzji oznacza zniesienie jej skutków prawnych od momentu wejścia wadliwej decyzji do obrotu prawnego. Innymi słowy, orzeczenie przez sąd administracyjny o uchyleniu rozkazów personalnych zwalniających ze służby wywołuje skutki na przyszłość, od dnia uprawomocnienia się wyroku (vide wyrok NSA z 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 583/08 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1674/10). W rezultacie takiego rozstrzygnięcia Sądu następuje reaktywowanie stosunku służbowego ex nunc, czyli na przyszłość. Istotne jest przy tym, że do czasu wzruszenia rozkazów o zwolnieniu ze służby, wywołują one skutki w postaci zwolnienia ze służby z wszelkimi tego konsekwencjami. Raz jeszcze zaakcentować należy, iż tylko wyrok stwierdzający nieważność rozkazu o zwolnieniu ze służby prowadzi do całkowitego zniesienia skutków prawnych takiego rozstrzygnięcia. Wówczas dochodzi do restytucji stosunku służbowego z mocą ex tunc, czyli od początku, co oznacza powrót funkcjonariusza do służby na tych samych warunkach, jakie mu przysługiwały w dniu zwolnienia, które w takiej sytuacji uznaje się za niebyłe. Jednakże w ramach niniejszej sprawy nie zapadło prawomocne orzeczenie stwierdzające nieważność rozkazów personalnych zwalniających ze służby, zatem nie można mówić o oddziaływaniu wyroku ze skutkiem ex tunc (od początku). Skarżący został zwolniony ze służby z dniem [...] września 2016 r. Po tej dacie przestał być funkcjonariuszem ABW. Przywrócenie go do służby nastąpiło dopiero w dniu uprawomocnienia się wyroku tutejszego Sądu z 23 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1257/19, tj. [...] września 2022 r., bo w tej dacie NSA ogłosił wyrok oddalający skargę kasacyjną organu wywiedzioną od orzeczenia Sądu pierwszej instancji uchylającego rozkazy zwolnieniowe. Z tych względów żądanie przez skarżącego wypłaty uposażenia i innych świadczeń pieniężnych, tj. odprawy, nagród rocznych i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop za okres od [...] października 2016 r. do [...] września 2022 r. jest bezpodstawne, gdyż w tym okresie nie pozostawał on w stosunku służbowym w ABW. Wprawdzie w dniu [...] września 2022 r. doszło do reaktywacji stosunku służbowego skarżącego (wobec skutku ex nunc jaki wywołało prawomocne orzeczenie tutejszego Sądu z 23 września 2029 r.), jednak faktycznie nie rozpoczął on realizacji zadań służbowych. W świetle akt administracyjnych przedmiotowej sprawy nie sposób uznać, iż po [...] września 2022 r. skarżący wyraził wolę kontynowania służby czy zgłosił gotowość do wykonywania obowiązków służbowych. To, że taką wolę czy gotowość prezentował wcześniej, tj. przez ww. datą, a mianowicie w ramach odwołania od rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby, nie ma żadnego znaczenia przy weryfikacji, czy skarżący podjął pełnienie służby po reaktywacji stosunku służbowego w dniu [...] września 2022 r. Natomiast istotna w tym aspekcie jest - podnoszona przez Szefa ABW - okoliczność wykonywania przez skarżącego zawodu adwokata, co wypełnia dyspozycję art. 79a ust. 1 pkt 5 ustawy o ABW oraz AW. Stosownie do treści ww. przepisu, funkcjonariusze w okresie pełnienia służby nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Jak wynika z akt sprawy, w tym protokołu ze spotkania w dniu [...] października 2022 r., skarżący oczekiwał od organu sposobu rozwiązania jego sprawy związanej z odnowieniem stosunku służby w ABW, tj. sytuacji, w jakiej znalazł się począwszy od [...] grudnia 2022 r. Z kolei z treści jego pism z [...] września 2022 r. i [...] października 2022 r. wynika wola szybkiego rozwiązania stosunku służby, a przede wszystkim wypłaty mu z tego tytułu - zaległych, a należnych (według skarżącego) - świadczeń pieniężnych. Szef ABW prawidłowo przyjął, iż skarżący faktycznie wykonywał obowiązki i zadania służbowe do [...] września 2016 r. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, stosunek służbowy funkcjonariusza ABW powstaje w drodze mianowania. W myśl art. 51 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, czas pełnienia służby funkcjonariusza jest określany wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku. Cytowany uprzednio przepis art. 114 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW wskazuje na związek wypłaty uposażenia i innych świadczeń z pełnieniem służby, tj. wykonywaniem przez funkcjonariusza powierzonych mu zadań lub obowiązków. Przypadki otrzymywania uposażenia wraz z dodatkami i innych należności za okres, kiedy funkcjonariusz faktycznie nie wypełnia obowiązków służbowych, są ściśle reglamentowane w ustawie o ABW oraz AW (vide art. 136 tej ustawy). Dlatego należy w pełni zgodzić się z Szefem ABW, że sam fakt mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe nie powoduje obowiązku wypłaty uposażenia w oderwaniu od wykonywania przez niego powierzonych mu zadań czy obowiązków albo w oderwaniu od gotowości do podejmowania służby. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w kontrolowanej sprawie, kiedy to zwolnienie skarżącego ze służby w ABW okazało się bezskuteczne (wobec prawomocnego wyroku sądowego), przy czym nie doszło do faktycznego podjęcia obowiązków służbowych. Wówczas, mimo formalnego trwania stosunku służby od [...] września 2022 r. do [...] grudnia 2022 r. nie przysługiwało skarżącemu za ten okres uposażenie (i związane z nim świadczenia), bowiem nie podjął on obowiązków służbowych, a czas pełnienia służby - jak wskazuje art. 51 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW - jest determinowany wymiarem obowiązków służbowych. Co więcej, obiektywnie nawet nie było takiej możliwości, skoro skarżący wykonywał (i - jak podnosi organ w zaskarżonej decyzji - nadal wykonuje) zawód [...]. Zatem skarżący realizował zadania i obowiązki służbowe do [...] września 2016 r., a po tej dacie ich już nie podjął. Zakończenie stosunku służby w ww. dniu było skuteczne do [...] września 2022 r. Zarówno przerwa w zatrudnieniu od [...] października 2016 r. do [...] września 2022 r. (choć niezawiniona przez skarżącego), jak też formalne trwanie stosunku służby bez wykonywania obowiązków służbowych od [...] września 2022 r. do [...] grudnia 2022 r. nie może skutkować wypłatą żądanych w pismach skarżącego z [...] września 2022 r. i [...] października 2022 r. należności. Jak już wyżej wyjaśniono, uposażenie jest ściśle związane z faktyczną realizacją zadań służbowych, którą skarżący zakończył [...] września 2016 r. i do niej nie powrócił. Stosownie do treści art. 125 ust. 1 i ust. 1a ustawy o ABW oraz AW, funkcjonariuszowi mogą być przyznawane nagrody roczne, uznaniowe i zapomogi (ust. 1). Funkcjonariusz pełniący służbę w danym roku kalendarzowym nabywa prawo do nagrody rocznej w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje (ust. 1a). Z konstrukcji ww. przepisów wynika, iż prawo do nagrody rocznej warunkuje po pierwsze pełnienie służby w danym roku kalendarzowym, a po wtóre - otrzymanie z tego tytułu uposażenia. Zasadnie więc skarżący taką nagrodę otrzymał za pierwszych 9 miesięcy 2016 r. Także prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (przewidziane w art. 128 ust. 1 pkt 2 ustawy o ABW oraz AW) - tak jak prawo do urlopu - jest uzależnione od faktycznego pełnienia służby, a tym samym pobierania uposażenia. Na ten ścisły związek wskazuje § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2021 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2021 r., poz. 365), wedle którego wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. a, oblicza się, mnożąc 1/22 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego funkcjonariuszowi w ostatnim dniu pełnienia służby, przez liczbę niewykorzystanych dni urlopu wypoczynkowego. Zbliżoną treść posiadał § 9 ust. 1 uprzednio obowiązującego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2011 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 110, poz. 643): "Wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oblicza się, mnożąc 1/22 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego funkcjonariuszowi w ostatnim dniu pełnienia służby, przez niewykorzystany urlop wypoczynkowy". Skarżącemu prawidłowo wypłacono ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2015-2016 w wymiarze 36 dni, gdyż [...] września 2016 r. zakończył pełnienie służby w ABW, nie podejmując go ponownie. Trafnie też Szef ABW akcentuje jednorazowy charakter odprawy, o której mowa w art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW. NSA w wyroku z 22 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 1244/21, potwierdził to stanowisko, podnosząc, iż w sytuacji, gdy już raz wypłacono dane świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, w przypadku ponownego zwolnienia, wypłaca się tylko świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby. W sprawie skarżącego wypłata pełnej odprawy nastąpiła w 2016 r. (w związku ze zwolnieniem go ze służby z dniem [...] września 2016 r.), zaś wyrównanie tego świadczenia mu nie przysługuje, bowiem nie doszło do "ponownego pełnienia służby". Skarżący błędnie utożsamia odzyskanie statusu funkcjonariusza ABW z podjęciem pełnienia służby w tej formacji. To, że organ naruszył art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW (przy czym dopiero Sąd kasacyjny ostatecznie zinterpretował pismo skarżącego z [...] marca 2016 r. i jego załącznik), nie zmienia faktu, iż prawomocny wyrok tutejszego Sądu z 23 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1257/19, wywołuje skutki na przyszłość (ex nunc), gdyż uchyla, a nie stwierdza nieważności, zwolnieniowych rozkazów personalnych. Reasumując, zarzuty skarżącego są niezasadne, bowiem zaskarżona decyzja z [...] lutego 2023 r. nr [...] i poprzedzający ją rozkaz personalny z [...] grudnia 2022 r. nr [...] Szef ABW wydał zgodnie z przepisami ustawy o ABW oraz AW. Organ nie naruszył również przepisów procedury administracyjnej, w szczególności wymienionych w skardze art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ustalając wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Ponadto Szef ABW wyczerpująco umotywował podjęte rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., po prawidłowo dokonanej subsumcji norm prawnych do poczynionych ustaleń faktycznych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI