II SA/Wa 787/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-07-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
straż granicznaczas służbyekwiwalent pieniężnyczas wolnynadgodzinyzwolnienie ze służbyprawo administracyjnefunkcjonariusz

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Straży Granicznej na decyzję odmawiającą wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za nadgodziny, uznając, że przysługuje mu jedynie czas wolny.

Skarga dotyczyła odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za czas służby przekraczający normę, który nie został zrekompensowany czasem wolnym. Skarżący, zwolniony ze służby, domagał się zapłaty, powołując się m.in. na przepisy Kodeksu pracy. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że funkcjonariuszom SG przysługuje wyłącznie czas wolny w zamian za nadgodziny, a przepisy Kodeksu pracy nie mają zastosowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi J. H. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej odmawiającą wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za ponadnormatywny czas służby. Skarżący, zwolniony ze służby, domagał się zapłaty za godziny służby przekraczające normę, które nie zostały zrekompensowane czasem wolnym. Organ administracji odmówił, powołując się na przepisy ustawy o Straży Granicznej oraz rozporządzenia MSWiA, zgodnie z którymi funkcjonariusz jest obowiązany wykorzystać czas wolny do dnia zwolnienia ze służby, a przełożony ma mu to ułatwić. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Sąd podkreślił, że funkcjonariusz Straży Granicznej nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, a przepisy te nie mają do niego zastosowania bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Jedynym ekwiwalentem za służbę przekraczającą normę jest czas wolny, a nie ekwiwalent pieniężny. Sąd odrzucił również argumentację skarżącego opartą na konstytucyjnej zasadzie równości wobec prawa, wskazując na odmienne zasady zatrudnienia funkcjonariuszy SG.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, funkcjonariuszowi Straży Granicznej przysługuje wyłącznie czas wolny w zamian za czas służby przekraczający normę, a po zwolnieniu ze służby traci prawo do tego ekwiwalentu.

Uzasadnienie

Ustawa o Straży Granicznej oraz rozporządzenie MSWiA przewidują czas wolny jako jedyną formę rekompensaty za służbę ponadnormatywną, który musi być wykorzystany do dnia zwolnienia ze służby. Przepisy Kodeksu pracy nie mają zastosowania do funkcjonariuszy SG.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.SG art. 37 § ust. 1, 2, 2a, 3

Ustawa o Straży Granicznej

u.SG art. 118 § ust. 1 pkt. 2

Ustawa o Straży Granicznej

u.SG art. 118 § ust. 1

Ustawa o Straży Granicznej

Kpa art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pusa art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ppusa art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppusa art. 132

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppusa art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.u.SG art. 23 § ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy o Straży Granicznej

rozp. MSWiA art. 10 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie rozkładu czasu służby funkcjonariuszy Straży Granicznej

Pomocnicze

u.SG art. 108 § ust. 1

Ustawa o Straży Granicznej

Wyznacza składniki uposażenia zasadniczego, nie wymieniając ekwiwalentu za nadgodziny.

Kpa art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Konst. RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Funkcjonariuszowi Straży Granicznej przysługuje wyłącznie czas wolny w zamian za służbę przekraczającą normę. Czas wolny musi być wykorzystany do dnia zwolnienia ze służby. Przepisy Kodeksu pracy nie mają zastosowania do funkcjonariuszy Straży Granicznej w zakresie rekompensaty za czas służby. Odmowa wypłaty ekwiwalentu pieniężnego nie narusza zasady równości wobec prawa.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie przepisów Kodeksu pracy do rekompensaty za nadgodziny funkcjonariuszy SG. Prawo do ekwiwalentu pieniężnego za czas służby przekraczający normę po zwolnieniu ze służby. Naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.

Godne uwagi sformułowania

Funkcjonariusz Straży Granicznej nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, a zatem nie mają do niego zastosowania, bez wyraźnego upoważnienia ustawowego, przepisy Kodeksu pracy, w tym przepisy o czasie pracy i wynagrodzeniu za godziny nadliczbowe. Nie można tej równości traktować w sposób absolutny i dosłowny, co zresztą mogłoby obrócić się przeciwko funkcjonariuszom Straży Granicznej, pozbawiając ich tytułu do tych uprawnień i przywilejów, których nie mają osoby mające status pracowników.

Skład orzekający

Stanisław Marek Pietras

przewodniczący

Janusz Walawski

sprawozdawca

Jacek Fronczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czasu służby i rekompensaty dla funkcjonariuszy Straży Granicznej, w tym brak prawa do ekwiwalentu pieniężnego za nadgodziny po zwolnieniu ze służby oraz brak zastosowania Kodeksu pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej i ich sytuacji po zwolnieniu ze służby.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy specyficznej grupy zawodowej i kwestii proceduralnych związanych z czasem służby. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji prawnych.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Wa 787/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jacek Fronczyk
Janusz Walawski /sprawozdawca/
Stanisław Marek Pietras /przewodniczący/
Symbol z opisem
6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Sygn. powiązane
I OSK 1763/06 - Wyrok NSA z 2007-09-14
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA - Jacek Fronczyk, Asesor WSA - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Monika Czekałowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za ponadnormatywny czas służby - oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, działając na podstawie art. 104 Kpa, art. 37 ust. 3, art. 118 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1399 z późn. zm.), art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej (Dz. U. Nr 90, poz. 757) oraz § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie rozkładu czasu służby funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 82, poz. 748), w dniu [...] grudnia 2005 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił J. H. zapłaty kwoty stanowiącej ekwiwalent pieniężny za czas służby w [...] Oddziale Straży Granicznej przekraczający normę określoną w art. 37 ust. 2 o Straży Granicznej, który nie został zrekompensowany czasem wolnym od służby w tym samym wymiarze.
Uzasadniając swoją decyzję organ podał, że ww. na własną prośbę z dniem [...] marca 2005 r. został zwolniony ze służby w Straży Granicznej. Zgodnie z art. 37 ustawy o Straży Granicznej, czas pełnienia służby funkcjonariusza jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku (ust. 1). Czas pełnienia służby funkcjonariusza wynosi 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym, nieprzekraczającym 3 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 2a (ust. 2).
W zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 funkcjonariuszowi przysługuje czas wolny od służby w tym samym wymiarze. Natomiast zgodnie z § 10 ust. 4 powyżej określonego rozporządzenia, czas wolny w zamian za służbę pełnioną poza rozkładem czasu służby funkcjonariusz jest obowiązany wykorzystać do dnia zwolnienia ze służby, a przełożony właściwy w sprawach osobowych ma obowiązek mu to ułatwić. W świetle powołanych przepisów - zdaniem organu – brak jest podstaw do stwierdzenia, że przedmiotowe roszczenie może zostać na ich podstawie wypłacone.
W odwołaniu złożonym do Komendanta Głównego Straży Granicznej pełnomocnik J. H. wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i podniósł m.in., że pomimo braku bezpośredniego odesłania w ustawie o Straży Granicznej do Kodeksu pracy, to jego przepisy mają w sprawie zastosowanie, co znajduje potwierdzenie w normach konstytucyjnych, tj. w art. 8 ust. i art. 32 ust. 1. W związku z niezastosowaniem przez organ przepisów Kodeksu pracy organ naruszył art. 6, 7 i 11 Kpa.
Komendant Główny Straży Granicznej, na podstawie art. 118 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w dniu [...] lutego 2006 r. wydał decyzję nr [...], która utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji., a w jej uzasadnieniu powtórzył argumenty przedstawione w uzasadnieniu decyzji Komendanta [...]o Oddziału Straży Granicznej. Ponadto organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów poniesionych w odwołaniu stwierdził, że nie są one zasadne, gdyż wskazane przepisy Kodeksu pracy nie mają w sprawie zastosowanie i nie doszło do naruszenia przywołanych przepisów Konstytucji RP.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego zażądał uchylenia obu decyzji i zasądzenia od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przytoczył argumenty przedstawione w odwołaniu.
Komendant Główny Straży Granicznej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 z późn. zm.), czas pełnienia służby funkcjonariusza jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku. W zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 funkcjonariuszowi przysługuje czas wolny od służby w tym samym wymiarze.
Z kolei zgodnie z § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie rozkładu czasu służby funkcjonariuszy Straży Granicznej (DZ. U. Nr 82, poz. 748), czas wolny w zamian za służbę pełnioną poza rozkładem czasu służby funkcjonariusz jest obowiązany wykorzystać do dnia zwolnienia ze służby, a przełożony właściwy w sprawach osobowych ma obowiązek mu to ułatwić.
Z powyżej przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że funkcjonariuszowi Straży Granicznej w zamian za czas służby przekraczający normę, która wynosi 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym, przysługuje wyłącznie czas wolny od służby w tym samym wymiarze.
Przesądza o tym fakcie art. 108 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, który
w sposób wyczerpujący wymienia składniki uposażenia zasadniczego funkcjonariusza Straży Granicznej.
W sprawie bezspornym jest, że skarżący został zwolniony ze służby w Straży Granicznej, co przesądza o utracie przez niego prawa określonego w art. 37 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej i nie nabywa on innego prawa, a w szczególności do wypłaty żądanego przez niego ekwiwalentu za czas pełnienia służby przekraczający normę, o której powyżej. Aby żądanie to mogło zostać uwzględnione, to musiałby istnieć właściwy przepis, a taki nie istnieje.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, że są one całkowicie niezasadne. Należy bowiem podkreślić, że funkcjonariusz Straży Granicznej nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, a zatem nie mają do niego zastosowania, bez wyraźnego upoważnienia ustawowego, przepisy Kodeksu pracy, w tym przepisy o czasie pracy i wynagrodzeniu za godziny nadliczbowe. Nie ma więc przepisów prawa materialnego, z których można by wywieźć roszczenie funkcjonariusza SG o ekwiwalent pieniężny z tytułu pełnienia służby w czasie wyznaczonym mu przez przełożonych, a przekraczającym czas wynikający
z rozkładu czasu służby. Jedynym takim ekwiwalentem, realizującym cel określony
w art. 37 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej (zapewniającym wypoczynek), jest czas wolny. Dla oceny zasadności roszenia o ekwiwalent pieniężny nie ma znaczenia fakt, że skarżący tego czasu wolnego nie wykorzystał. W tej sprawie nie można powoływać się również na konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1). Nie można bowiem tej równości traktować w sposób absolutny i dosłowny, co zresztą mogłoby obrócić się przeciwko funkcjonariuszom Straży Granicznej, pozbawiając ich tytułu do tych uprawnień i przywilejów, których nie mają osoby mające status pracowników. Równość wobec prawa oznacza równe traktowanie podmiotów znajdujących się w takiej samej lub podobnej sytuacji. Funkcjonariusze SG są zatrudniani na innych zasadach niż pracownicy i w związku z tym odwoływanie się do pracowniczego uprawnienia do wynagrodzenia za godziny nadliczbowe nie jest uzasadnione.
Wniosek pełnomocnika skarżącego, o zwrot kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony, w związku z dyspozycją art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł, jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę