II SA/WA 777/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję odmawiającą policjantowi równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, uznając, że decyzja przyznająca świadczenie ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.
Policjant B. Z. zaskarżył decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującą w mocy odmowę przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od listopada 2022 r. do stycznia 2024 r. Organy administracji uznały, że decyzja przyznająca równoważnik ma charakter konstytutywny, co oznacza, że prawo do świadczenia powstaje dopiero z dniem wydania decyzji. Sąd administracyjny uznał to stanowisko za błędne, podkreślając, że decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i potwierdza istniejące uprawnienie od momentu spełnienia przesłanek ustawowych.
Sprawa dotyczyła skargi policjanta B. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji odmawiającą przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 1 grudnia 2021 r. do 23 stycznia 2024 r. Policjant argumentował, że posiadał prawo do równoważnika, ponieważ jego udział w lokalu mieszkalnym odziedziczonym po ojcu nie spełniał norm zaludnienia. Organy administracji obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia na założeniu, że decyzja przyznająca równoważnik pieniężny ma charakter konstytutywny, co oznacza, że prawo do świadczenia powstaje dopiero z dniem wydania decyzji, a nie wstecz. Sąd administracyjny, odwołując się do utrwalonego orzecznictwa, uznał, że decyzja ta ma charakter deklaratoryjny. Potwierdza ona istnienie uprawnienia, które funkcjonariusz nabywa od momentu spełnienia ustawowych przesłanek. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz punkt decyzji organu pierwszej instancji, zobowiązując organ do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wykładni, że równoważnik może być przyznany za okres wsteczny, od daty istnienia ustawowych przesłanek, a nie od daty złożenia wniosku. Sąd nie rozstrzygał o odsetkach, wskazując na właściwość sądów powszechnych w tym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Decyzja przyznająca policjantowi równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny, powołując się na utrwalone orzecznictwo NSA, stwierdził, że decyzja ta jedynie potwierdza istnienie uprawnienia, które funkcjonariusz nabywa od momentu spełnienia ustawowych przesłanek, a nie tworzy nowe prawo.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (26)
Główne
u.o. Policji art. 88 § ust. 1
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 92 § ust. 1
Ustawa o Policji
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o. Policji art. 97 § ust. 5
Ustawa o Policji
rozp. MSWiA art. 1 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
rozp. MSWiA art. 2 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
rozp. MSWiA art. 3
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
Ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego.
rozp. MSWiA art. 5
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
Policjant jest zobowiązany do niezwłocznego informowania organu wydającego decyzję o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymywania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość; zawiadomienia o zmianach należy dokonać w formie oświadczenia mieszkaniowego.
rozp. MSWiA art. 6
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
rozp. MSWiA art. 7
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
rozp. MSWiA art. 9 § ust. 1 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
rozp. MSWiA art. 9 § ust. 1 pkt 7
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
rozp. MSWiA art. 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów
rozp. MSWiA art. 3
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt 1 lit. d
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 481 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja przyznająca równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Równoważnik pieniężny może być przyznany za okres wsteczny, od daty istnienia ustawowych przesłanek.
Odrzucone argumenty
Decyzja przyznająca równoważnik pieniężny ma charakter konstytutywny i prawo do świadczenia powstaje od daty złożenia wniosku.
Godne uwagi sformułowania
decyzja w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ma charakter deklaratoryjny, potwierdza wyłącznie istnienie uprawnienia, które funkcjonariusz nabywa od momentu spełnienia ustawowych przesłanek.
Skład orzekający
Joanna Kube
przewodniczący-sprawozdawca
Łukasz Krzycki
członek
Arkadiusz Koziarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru deklaratoryjnego decyzji przyznającej równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego funkcjonariuszom służb mundurowych oraz możliwość przyznania świadczenia za okres wsteczny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej regulacji dotyczącej równoważnika dla policjantów. Kwestia odsetek pozostaje poza jurysdykcją sądów administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego dla funkcjonariuszy służb mundurowych świadczenia, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii charakteru decyzji administracyjnej ma istotne znaczenie praktyczne.
“Czy równoważnik za brak mieszkania dla policjanta należy się od ręki? Sąd wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 777/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-11-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Arkadiusz Koziarski Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/ Łukasz Krzycki Symbol z opisem 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego Hasła tematyczne Policja Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 171 art. 88 ust. 1 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.) Dz.U. 2024 poz 1061 art. 481 § 1 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 119 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. uchyla punkt [...] decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...]. Uzasadnienie Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2023 r., poz. 755 ze zm.), dalej: "k.p.a.", decyzją z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] , po rozpoznaniu odwołania B. Z., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] , wydaną w oparciu o art. 88 ust. 1, art. 92 ust 1 i 2, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 171 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 § 2 ust. 1 pkt 2, ust. 1-4, § 5, § 7 oraz § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszalnego (tj.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1130 ze zm.) i art. 104 oraz art. 107 k.p.a., rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t.j.: Dz. U. 2020 poz. 947), orzekającą w zakresie: - przyznania B. Z. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] stycznia 2024 r. według stawki przewidzianej dla policjanta, tj. 8,60 zł/dziennie; - odmowy przyznania B. Z. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] grudnia 2021 r. do dnia [...] stycznia 2024 r.; - kwota równoważnika podlegać będzie corocznej waloryzacji o prognozowany w ustawie budżetowej na dany rok wskaźnik średniorocznego wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych. Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R., uzasadniając decyzję wskazał, że B. Z. pełni służbę w Policji od dnia [...] grudnia 2018 r. Policjantem w służbie stałej został mianowany z dniem [...] grudnia 2021 r. i w związku z tym, decyzją Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] , zostało mu przyznane prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] grudnia 2021 r. według stawki przewidzianej dla policjanta. Następnie rozkazem personalnym z dnia [...] października 2022 r. nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R., z dniem [...] listopada 2022 r. B. Z. został przeniesiony na własną prośbę do pełnienia dalszej służby w Komendzie Powiatowej Policji w P.. W związku z przeniesieniem policjanta do innej jednostki Policji, zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 649 ze zm.), organem właściwym do wydania decyzji w sprawach świadczeń mieszkaniowych jest komendant właściwy ze względu na miejsce pełnienia służby policjanta, po przeniesieniu. Z uwagi na powyższe, decyzją Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] wygaszono decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w sprawie przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jako bezprzedmiotową. Z dokumentów mieszkaniowych B. Z. wynika, że w dniu [...] stycznia 2024 r. wpłynęło do Komendy Powiatowej Policji w P. oświadczenie mieszkaniowe wymienionego do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości za okres od dnia [...] grudnia 2021 r. W złożonym oświadczeniu mieszkaniowym policjant wskazał, że zamieszkuje w lokalu spółdzielczym własnościowym nr [...] przy ul. K. [...] w C.. Ponadto poinformował, że wymieniony lokal mieszkalny, o powierzchni mieszkalnej [...] m2, jest przedmiotem spadku po ojcu, który był współwłaścicielem lokalu. Uzyskany przez policjanta udział w 1/4 części, w przedmiotowym lokalu wynosi [...] m2 powierzchni mieszkalnej, a zatem powierzchnia mieszkalna nie odpowiada dwóm normom zaludnienia, tj. minimum 14 m2. W związku z powyższym lokal nie zabezpiecza potrzeb mieszkaniowych policjanta. Powyższe wynika z § 2 w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 519). Na tę okoliczność policjant załączył zaświadczenie ze Wspólnoty Mieszkaniowej Właścicieli "[...]" w C. oraz kopię postanowienia z dnia [...] października 2011 r. Sądu Rejonowego w P. o stwierdzeniu nabycia spadku. Według art. 92 ust. 1 ustawy o Policji (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 145), policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Przedmiotowy równoważnik ma charakter subsydiarny do przysługującego policjantowi w służbie stałej prawa do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby określonych członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z ustawy o Policji (art. 88 ust. 1). Gwarantowane przez ten przepis prawo do lokalu mieszkalnego jest uprawnieniem wiążącymi się ze służbą stałą w Policji. Jest to zatem prawo do lokalu o określonej powierzchni uwzględniającej normy zaludnienia lokali mieszkalnych, określone na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy o Policji, w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. W myśl ww. zapisu, przedmiotowy równoważnik przysługuje policjantowi, co oznacza, że to policjant jest dysponentem prawa do ubiegania się o jego przyznanie. To, że policjantowi przysługuje określone prawo nie oznacza automatycznie, że przysługuje ono bez konieczności spełnienia określonych normatywnie wymogów. Ustawodawca zakłada bowiem, że świadczenie to nie posiada charakteru bezwzględnego i przysługującego niezależnie od działań podejmowanych przez funkcjonariusza Policji. Uprawnienia funkcjonariusza do przyznania prawa równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego należy rozpatrywać w oparciu o przepisy resortowe. Postanowienia te zostały rozwinięte w § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Stosownie do treści § 3 powołanego powyżej rozporządzenia, prawo to przyznaje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego złożonego przez policjanta, a zatem postępowanie w sprawie przyznania równoważnika może być wszczęte wyłącznie na wniosek strony, organ nie może wszcząć takiego postępowania z urzędu. Brak wniosku strony o przyznanie równoważnika z tytułu braku lokalu mieszkalnego, bądź też brak wniosku dotyczącego wysokości należnego równoważnika powoduje, że prawo do równoważnika, bądź też prawo do równoważnika w określonej wysokości, nie powstaje. Tym samym nie mają znaczenia prawnego motywy i okoliczności, z powodu których policjant nie składa wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania równoważnika za brak lokalu (tj. oświadczenia mieszkaniowego) mimo, że spełnia ustawowe przesłanki do jego otrzymania. Natomiast wniosek taki może być złożony w każdym czasie, ale zawsze będzie dotyczył sytuacji na przyszłość. W świetle przywołanych regulacji normatywnych należy stwierdzić, że przedmiotowe świadczenie przysługuje policjantowi spełniającemu ustawowe warunki od dnia złożenia stosownego oświadczenia. Stąd też, najwcześniej od dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości, można taki równoważnik przyznać na podstawie decyzji administracyjnej Decyzja ta ma charakter konstytutywny (ex nunc), tzn. dopiero na podstawie tej decyzji powstaje prawo do równoważnika pieniężnego, a zatem prawo do równoważnika nie mogło powstać za okres wsteczny (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. II SA/Wa 864/15). Cechą istotną aktów konstytutywnych jest to, że konstytuują nowe obowiązki bądź przyznają uprawnienia, a zatem w ich wyniku zawiązuje się nowy, zmienia bądź uchyla istniejący stosunek administracyjnoprawny. Ze względu na taki charakter decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego, wywołuje ona skutki wyłącznie na przyszłość, a więc nie wcześniej niż od chwili złożenia odpowiedniego wniosku. Takie stanowisko zostało utrzymane w orzecznictwie m.in. w wyroku NSA z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. I OSK 450/11, w wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2015 r. sygn. II SA/Wa 1233/14. Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, policjant jest zobowiązany do niezwłocznego informowania organu wydającego decyzję o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymywania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość; zawiadomienia o zmianach należy dokonać w formie oświadczenia mieszkaniowego. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym istnieją przesłanki do przyznania skarżącemu prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości stawki przewidzianej dla policjanta od dnia złożenia do organu stosownego oświadczenia mieszkaniowego, tj. od dnia [...] stycznia 2024 r., natomiast brak jest podstaw prawnych do przyznania wnioskowanego w oświadczeniu mieszkaniowym przez policjanta świadczenia za okres od dnia [...] grudnia 2021 r. lub za okres od dnia [...] listopada 2022 r. do dnia [...] stycznia 2024 r. wskazany w odwołaniu policjanta. Należy zauważyć, że za okres od dnia [...] grudnia 2021 r. do dnia [...] października 2022 r. wymienionemu zostało przyznane prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w wysokości stawki przewidzianej dla policjanta przez Komendanta Powiatowego Policji w P., zgodnie z właściwością ze względu na miejsce pełnienia służby policjanta, na podstawie złożonego oświadczenia mieszkaniowego. Przedmiotowe świadczenie za wymieniony okres zostało B. Z. przyznane i wypłacone przez jednostkę, w której służył w tym czasie. Podsumowując, niezasadnym byłoby przyznanie policjantowi świadczenia pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres, w którym to świadczenie było realizowane przez właściwy rzeczowo organ. B. Z. pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] , której zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, - art. 9 i art. 11 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P., 2. naruszenie prawa materialnego: - art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja administracyjna przyznająca policjantowi równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego ma charakter konstytutywny, a nie deklaratoryjny, co doprowadziło do błędnego uznania, że prawo do równoważnika pieniężnego nie przysługuje za okres przed złożeniem wniosku mieszkaniowego przez uprawnionego policjanta - § 1 ust. 1, § 2, § 3, § 6, § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 649 ze zm.), poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że kwestionowana decyzja ma charakter konstytutywny i skutkuje niepowstaniem po jego stronie prawa do spornego równoważnika pieniężnego, w okresie od dnia [...] listopada 2022 r. do [...] stycznia 2024 r., - § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że miał on obowiązek niezwłocznego informowania organu wydającego decyzję o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokość, przyjęte w formie oświadczenia mieszkaniowego, podczas gdy zmiany nie nastąpiły. Przedstawiając powyższe zarzuty, skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] co do pkt 2 decyzji i zobowiązanie organu I instancji do przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] listopada 2022 r. do dnia [...] stycznia 2024 r., według stawek przewidzianych dla policjanta wraz z odsetkami ustawowymi, od dnia gdy równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego jest należny; 2) utrzymanie w mocy pkt 1 oraz pkt 3 decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] ; 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych; 4) rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że przepis art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 145) stanowi, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W myśl art. 92 ust. 1 tej ustawy, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Celem przyznania i wypłaty równoważnika za brak lokalu mieszkalnego jest umożliwienie pokrycia przez policjanta kosztów wynajmu lokalu bądź też używania cudzego lokalu na podstawie innej, odpłatnej umowy. Równoważnik ma więc charakter ekwiwalentu z tytułu ponoszonych przez policjanta kosztów wynajmu lokalu, którego nie może mu zapewnić podmiot zatrudniający (zob. uchwała NSA z 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 3/08, wyrok NSA z 29 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 223/08). Szczegółowe regulacje dotyczące równoważnika za brak lokalu mieszkalnego zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszalnego (tj.: Dz. U. z 2023 r. poz. 649). Stosownie do przepisu § 1 ust. 1 tego rozporządzenia, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, nie posiadają: 1. lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej; 2. spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu; 3. lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego; 4. lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od ustalonej przez gminę – dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2; 5. domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji; 6. tymczasowej kwatery. W myśl § 6 powołanego rozporządzenia, decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1, lub zmienił się jego stan rodziny, albo: 1. otrzymał pomoc na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, 2. jego małżonek otrzymał pomoc, o której mowa w pkt 1, 3. bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym, 4. w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej uzyskał lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będący przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia. Zauważyć należy, że w świetle § 3 i § 6 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r., uprawnienia policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego ustala się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego zainteresowanego funkcjonariusza. Jak wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w wyrokach z dnia: 10 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1294/14; 21 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1132/16; 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2206/16; 30 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1217/18; 31 stycznia 2019 r., sygn. akt 2046/18; 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3175/18; 1 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 466/21; 24 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3285/19; 1 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 173/22 - decyzja w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ma charakter deklaratoryjny, potwierdza wyłącznie istnienie uprawnienia, które funkcjonariusz nabywa od momentu spełnienia ustawowych przesłanek. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby stałej lub w miejscowości pobliskiej przyznaje się w drodze decyzji administracyjnej po złożeniu wspomnianego oświadczenia mieszkaniowego za okres od daty istnienia ustawowych przesłanek do jego otrzymania przez funkcjonariusza. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji wyszły z błędnego założenia, że decyzja o przyznaniu równoważnika pieniężnego ma charakter konstytutywny, a zatem tworzący prawo do tego świadczenia. Organy w żaden sposób nie wykazały, że funkcjonariusz w okresie objętym skargą nie spełniał przesłanek otrzymania równoważnika, niewłaściwie uznając, że niezbędną przesłanką przyznania tego świadczenia jest złożenie stosownego wniosku, co już samo w sobie obliguje do uchylenia decyzji organów obu instancji w zaskarżonej części. Stosownie do treści § 3 powołanego wyżej rozporządzenia, ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia. Funkcjonariusz złożył stosowne oświadczenia mieszkaniowe w dniu [...] stycznia 2024 r. celem ustalenia uprawnień do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego za okres od [...] grudnia 2021 r. Organ miał zatem obowiązek rozważyć prawo funkcjonariusza do równoważnika pieniężnego w okresie objętym żądaniem, przy czym należy zauważyć, że za okres od dnia [...] grudnia 2021 r. do dnia [...] października 2022 r. wymienionemu zostało przyznane prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w wysokości stawki przewidzianej dla policjanta przez Komendanta Powiatowego Policji w P., zgodnie z właściwością ze względu na miejsce pełnienia służby policjanta, na podstawie złożonego oświadczenia mieszkaniowego. Przedmiotowe świadczenie za wymieniony okres zostało B. Z. przyznane i wypłacone przez jednostkę, w której służył w tym czasie. Rozpoznając ponownie sprawę, organ pierwszej instancji, stosownie do art. 153 p.p.s.a., uwzględni wykładnię przepisów prawa i wskazania, co do dalszego postępowania, zawarte w niniejszym wyroku i rozważy prawo funkcjonariusza do równoważnika pieniężnego w okresie od dnia [...] listopada 2022 r. do [...] stycznia 2024 r. Odnosząc się do żądania skarżącego o zasądzenie ustawowych odsetek, podnieść należy, że zarówno przepisy ustawy o Policji, jak i wydane na jej podstawie akty wykonawcze, nie zawierają regulacji, która przyznaje organowi Policji kompetencje do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej sprawy odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie uposażenia i innych świadczeń i należności pieniężnych. Analiza różnorodnych uregulowań stosunków służbowych i zapadłego na ich tle orzecznictwa sądowego – sądów powszechnych i administracyjnych – prowadzi do wniosku, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie przewiduje dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym. Mając zatem na uwadze, że ustawa o Policji nie przewiduje prawa funkcjonariusza do odsetek, a niewypłacenie w terminie uposażenia funkcjonariuszowi Policji stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające na podstawie art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego żądanie odsetek przed sądem powszechnym, w sprawie właściwy pozostaje ten sąd (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1467/13). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", w pkt 1 wyroku uchylił zaskarżoną decyzję, a w pkt 2 wyroku - punkt 2 decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] . Sąd nie rozstrzygał o kosztach, ponieważ postępowanie przed sądem administracyjnym było wolne od opłat (art. 239 § 1 pkt 1 lit. d p.p.s.a.), a skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata czy też radcę prawnego. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w oparciu o art. 119 pkt 2 p.p.s.a., w myśl którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI