II SA/Wa 153/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-04-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
służba celnamianowaniestopień służbowykorpusprzepisy przejściowekodeks postępowania administracyjnegoustawa o Służbie Celnejkontrola sądowazasada praworządności

WSA w Warszawie uchylił decyzję Szefa Służby Celnej dotyczącą mianowania funkcjonariusza, uznając, że organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w pełnym zakresie.

Skarga dotyczyła decyzji Szefa Służby Celnej utrzymującej w mocy akt mianowania funkcjonariusza G. G. na stopień służbowy. Skarżący zarzucił błędną interpretację przepisu przejściowego (art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej) i naruszenie Konstytucji. Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że nie rozpoznał on sprawy w całości, ograniczając się jedynie do kwestii korpusu, podczas gdy mianowanie na stopień i korpus stanowi jedną decyzję administracyjną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej w pełnym zakresie. Sąd nie podzielił jednak zarzutów dotyczących błędnej wykładni prawa materialnego.

Sprawa dotyczyła skargi G. G. na decyzję Szefa Służby Celnej, która utrzymała w mocy akt mianowania funkcjonariusza na stopień służbowy w Służbie Celnej. Dyrektor Izby Celnej pierwotnie mianował G. G. na stopień służbowy w korpusie [...]. Skarżący odwołał się, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, który jego zdaniem powinien być zastosowany do jego sytuacji, co skutkowałoby mianowaniem w korpusie oficerów młodszych. Szef Służby Celnej utrzymał decyzję w mocy, ale ograniczył rozstrzygnięcie jedynie do kwestii określenia korpusu, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego dotyczącą dopuszczalności drogi sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Szefa Służby Celnej, uznając, że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., nie rozpatrując sprawy w jej całości. Sąd podkreślił, że mianowanie na stopień i korpus stanowi jedną decyzję administracyjną, podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej w pełnym zakresie, a nie tylko w zakresie określenia korpusu. Sąd nie podzielił jednak zarzutów skarżącego dotyczących błędnej wykładni art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, uznając, że przepis ten, jako przepis przejściowy, miał na celu dostosowanie stanu zastanego do nowych stopni służbowych, a nie awansowanie funkcjonariuszy na podstawie sytuacji sprzed wielu lat. Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował art. 223 ust. 4 ustawy, przypisując skarżącemu stopień w korpusie [...].

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., nie rozpatrując sprawy w jej całości. Mianowanie na stopień i korpus stanowi jedną decyzję administracyjną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej w pełnym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mianowanie na stopień służbowy w określonym korpusie stanowi jedną sprawę administracyjną, załatwianą w drodze jednego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy, ograniczając się do kwestii korpusu, nie rozpoznał sprawy w całości, co stanowi naruszenie przepisów K.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.S.C. art. 223 § 3

Ustawa o Służbie Celnej

Zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" odnosi się do okresu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy, mającego na celu dostosowanie stanu zastanego do nowej gradacji stopni służbowych, a nie awansowanie na podstawie sytuacji sprzed wielu lat.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, ale ograniczył rozstrzygnięcie do kwestii korpusu, naruszając przepis w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.S.C. art. 223 § 1

Ustawa o Służbie Celnej

u.S.C. art. 223 § 4

Ustawa o Służbie Celnej

Zastosowany do skarżącego, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...].

u.S.C. art. 115 § 1

Ustawa o Służbie Celnej

Określa korpusy i stopnie służbowe w Służbie Celnej.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia zasady praworządności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia poprzez dokonaną interpretację przepisu art. 223 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej w sposób sprzeczny z zasadą zaufania obywatela do państwa.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., nie rozpatrując sprawy w całości, gdyż mianowanie na stopień i korpus stanowi jedną decyzję administracyjną.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy". Naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez sprzeczną z zasadą zaufania obywatela interpretację przepisu.

Godne uwagi sformułowania

Mianowanie na jeden ze stopni służbowych w określonym korpusie stanowi w sensie materialnym jedną sprawę administracyjną, załatwianą w drodze jednego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy, ograniczając się w swoim rozstrzygnięciu do kwestii korpusu, naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 223 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej, umiejscowiony w przepisach przejściowych, miał na celu dostosowanie stanu zastanego do stopni służbowych wprowadzonych nową ustawą, a nie awansowanie.

Skład orzekający

Eugeniusz Wasilewski

przewodniczący

Andrzej Góraj

członek

Andrzej Kołodziej

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zakres kontroli sądowoadministracyjnej nad decyzjami administracyjnymi, w szczególności w sprawach dotyczących mianowania na stopnie służbowe w służbach mundurowych. Interpretacja przepisów przejściowych i pojęcia \"przed dniem wejścia w życie ustawy\"."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej funkcjonariuszy Służby Celnej w okresie przejściowym po wejściu w życie nowej ustawy. Interpretacja pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" może być odmienna w innych kontekstach prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w administracji publicznej – zakresu kontroli sądu nad decyzjami administracyjnymi. Interpretacja przepisów przejściowych jest istotna dla prawników procesualistów.

Sąd administracyjny: Organ odwoławczy nie może ignorować części wniosku!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 153/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-04-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2012-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Andrzej Kołodziej /sprawozdawca/
Eugeniusz Wasilewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Służba celna
Sygn. powiązane
I OSK 2107/12 - Wyrok NSA z 2013-09-24
Skarżony organ
Szef Służby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
art. 223 ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 138 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Andrzej Kołodziej (sprawozdawca), Protokolant, referent stażysta Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania w Służbie Celnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Celnej [...], na podstawie art. 223 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował G. G. w dniu [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej, z dniem 30 listopada 2009 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji (aktu mianowania) z dnia [...] grudnia 2009 r. funkcjonariusz celny zarzucił jej:
1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.:
a) zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. oraz bezpośrednio w art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego (art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej) i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach [...] oraz [...],
b) art. 7 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez odwołującego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników;
2) naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy.
W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez mianowanie odwołującego na stopień [...]w korpusie [...] Służby Celnej, ewentualnie o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz wskazanie, że przy ponownym rozpatrzeniu należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.
W uzasadnieniu podniósł w szczególności, że w okresie od [...] r. do [...] r. pełnił obowiązki [...], tj. zajmował stanowisko służbowe związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, natomiast akt mianowania nie odwołuje się w najmniejszym stopniu do art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którym funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2, określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
Ponadto, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, iż pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinno być rozumiane zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście w życie ustawy.
Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie określenia korpusu.
W uzasadnieniu podał, że G. G., niezależnie od odwołania, skierował do Sądu Rejonowego [...] w [...] pozew o ustalenie stopnia służbowego, który postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [....], przekazał sprawę Dyrektorowi Izby Celnej [...], zaś Sąd Okręgowy [...] w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...], zmienił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do rozpoznania Szefowi Służby Celnej, w uzasadnieniu powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r. o sygn. akt II PZP 5/10 o niedopuszczalności drogi sądowej przed sądami powszechnymi, a nadto wskazał na dopuszczalność zaskarżenia aktu mianowania będącego decyzją administracyjną, na drodze administracyjnej.
Organ podał, że z dniem 31 października 2009 r. wszedł w życie nowy akt prawny regulujący funkcjonowanie Służby Celnej, tj. ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, nakładający w myśl art. 223 ust. 1 na kierownika urzędu obowiązek dokonania w terminie miesiąca od dnia jej wejścia w życie, mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe. Niniejsza regulacja była wyrazem wpływu nowej ustawy w zakresie stopnia służbowego, na stosunek służbowy funkcjonariusza celnego powstały pod rządami dotychczasowej ustawy.
Zadaniem organu było zatem przyporządkowanie danego funkcjonariusza, który w dniu wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, do właściwego korpusu, precyzyjnie wskazanego w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków, po przypisaniu mu nowego stopnia zgodnie z mechanizmem określonym w art. 223 ust. 2-6 ustawy.
Szef Służby Celnej stwierdził również, iż żądanie G. G. dotyczące mianowania na stopień w korpusie [...] Służby Celnej nie znajduje uzasadnienia, bowiem w jego przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Dotyczy on bowiem funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. na dzień 30 października 2009 r. Natomiast odwołujący przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...], a w związku z tym, zgodnie z art. 223 ust. 4 ustawy, określono mu stopień w korpusie [...] Służby Celnej. Ponadto organ jest związany ustawowym mechanizmem przypisania funkcjonariusza do danego korpusu, który wprost wynika z treści odpowiedniego dla konkretnego funkcjonariusza ustępu (2-6) art. 223. Jednocześnie organ podkreślił, że nie kwestionuje faktu zajmowania w przeszłości przez zainteresowanego stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników.
Odnosząc się zaś do wykładni pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy", stwierdził, iż przepis art. 223 ustawy został umiejscowiony w Rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe", co oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Powyższe znajduje potwierdzenie w zasadach techniki prawodawczej, gdzie określa się, iż w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych. Mając to na uwadze oraz okoliczność wprowadzenia w analizowanej ustawie nowego katalogu stopni służbowych o częściowo zmienionej nomenklaturze i ich gradację, należało przyjąć, że ustawodawca tym przepisem dostosował stan zastany do gradacji stopni służbowych wprowadzanych nową ustawą o Służbie Celnej.
Nie chodziło zatem o odniesienie się do sytuacji mającej miejsce kilka lat wcześniej, gdyż oznaczałoby to nie dostosowanie, czy transponowanie stopni na zasadzie równoważności, lecz w istocie awansowanie, które przewidziano wyjątkowo w przypadkach określonych w art. 223 ust. 3 pkt 2.
Zdaniem organu odmienna interpretacja przedmiotowego pojęcia prowadziłaby do skutków nie dających się pogodzić z zasadami logiki.
Ponadto na przyjęte przez organ rozumienie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" wskazuje też wykładnia językowa, ponieważ w innym przypadku doszłoby do wypaczenia sensu tej regulacji, zważywszy, że jedną z zasad wykładni prawa jest założenie racjonalności ustawodawcy.
Z tego względu za nieuzasadnione uznał organ zarzuty odwołania dotyczące tak naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów procesowych.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. G. zarzucił jej:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. 223 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, poprzez niewłaściwą interpretację użytego w przepisie sformułowania "przed dniem wejścia w życie ustawy", pozostającą w sprzeczności z intencją ustawodawcy i zasadami techniki legislacyjnej, co pozbawiło skarżącego należnego mu zaszeregowania w korpusie [...] Służby Celnej,
2. rażące naruszenie postanowień Konstytucji, a to przepisu art. 2, poprzez dokonanie interpretacji przepisu art. 223 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej w sposób sprzeczny z zasadą zaufania obywatela do państwa i obciążenie obywatela negatywnymi konsekwencjami nieprecyzyjności w technice prawodawczej.
Z uwagi na powyższe zarzuty wniósł o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zaszeregowanie skarżącego do korpusu [...] Służby Celnej, względnie o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, a nadto o przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści uzasadnienia i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych.
W uzasadnieniu wskazał, że od dnia [...] do dnia [...] był [...], a tym samym zajmował stanowisko związane ze sprawowaniem nadzoru i zwierzchnictwem służbowym nad funkcjonariuszami celnymi, co nie było kwestionowane. Nie zgodził się z przyjętą przez organ interpretacją wyrażenia "przed dniem wejścia w życie ustawy", która zgodnie z zasadami techniki legislacyjnej powinna być dokonana w pierwszej kolejności w zgodzie z wykładnią językową. Zwrócił też uwagę, że przepis art. 223 ust. 3 sformułowany jest na tyle czytelnie, iż nie wymaga stosowania innych sposobów wykładni oprócz językowej. Dał temu wyraz Sąd Okręgowy [...] w wyroku z dnia [...], sygn. akt [...], stwierdzając, iż obowiązkiem organu stosującego prawo jest odczytywanie wyrażeń ustawowych literalnie, w sposób dosłowny i powszechnie przyjęty, a zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" musi oznaczać dowolny okres przed wejściem w życie tejże ustawy, nie zaś dzień jej wejścia w życie.
Skarżący w powyższej kwestii odwołał się także do orzecznictwa Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądów piśmiennictwa.
W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z powodów innych, niż podniesione w zarzutach.
Stosownie do treści art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), która weszła w życie z dniem 31 października 2009 r., na kierownika urzędu został nałożony obowiązek dokonania w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy, mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe.
Powołana ustawa wprowadziła m.in. zmianę nazw stopni służbowych funkcjonariuszy i pogrupowała je w określone korpusy, wymienione w przepisie art. 115 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z jego treścią, w Służbie Celnej obowiązują następujące korpusy i stopnie służbowe:
1. korpus szeregowych Służby Celnej:
a. aplikant celny,
b. starszy aplikant celny;
2. korpus podoficerów Służby Celnej:
a. młodszy rewident celny,
b. rewident celny,
c. starszy rewident celny,
d. młodszy rachmistrz celny,
e. rachmistrz celny,
f. starszy rachmistrz celny;
3. korpus aspirantów Służby Celnej:
a. młodszy aspirant celny,
b. aspirant celny,
c. starszy aspirant celny;
4. korpus oficerów młodszych Służby Celnej:
a. podkomisarz celny,
b. komisarz celny,
c. nadkomisarz celny,
5. korpus oficerów starszych Służby Celnej:
a. podinspektor celny,
b. młodszy inspektor celny,
c. inspektor celny;
6. korpus generałów Służby Celnej:
a. nadinspektor celny,
b. generał Służby Celnej.
Mechanizm przypisywania funkcjonariuszom celnym stopni w poszczególnych korpusach uregulowany został przepisem art. 223 ust. 2-6 ustawy, w świetle którego, zadaniem organu było przyporządkowanie danego funkcjonariusza, który w dniu wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, do właściwego korpusu precyzyjnie wskazanego w ustawie w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków.
Należy podkreślić, że akt mianowania G. G. przez Dyrektora Izby Celnej [...] dotyczył właśnie mianowania na stopień służbowy w korpusie, a więc zawierał jedno rozstrzygnięcie obejmujące zarówno stopień, jak i korpus, co wynika wprost z samego aktu mianowania oraz przepisów ustawy o Służbie Celnej, w tym w szczególności z powołanego art. 115 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Oznacza to, że mianowanie na jeden ze stopni służbowych w określonym korpusie stanowi w sensie materialnym jedną sprawę administracyjną, załatwianą w drodze jednego rozstrzygnięcia, co potwierdza również analiza art. 223 ust. 2-6 ustawy.
Powyższa uwaga odnosić się musi także do zaskarżonej decyzji Szefa Służby Celnej, utrzymującej w mocy akt mianowania, lecz wyłącznie w zakresie określenia korpusu, a więc nie rozstrzygającej o całości sprawy. Tymczasem skarżący, kwestionując korpus, zakwestionował tym samym stopień służbowy. Organ odwoławczy do tej kwestii w istocie się nie odniósł, powołując się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10, zgodnie z którą rozstrzygnięcie co do mianowania funkcjonariusza na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, podlega kontroli sądowoadministracyjnej, z tym, że w zakresie, w jakim dotyczy określenia korpusu służbowego.
Trzeba jednakże zauważyć, że powyższa uchwała została podjęta w odpowiedzi na pytanie Sądu Okręgowego [...] o dopuszczalność drogi sądowej przed sądem pracy w sprawie o roszczenie wynikłe ze zmiany gradacji korpusu i mianowania na stopień służbowy, o którym mowa w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Dotyczy ona zatem wyłącznie kwestii braku właściwości sądu pracy do rozpoznawania spraw zaistniałych na gruncie przepisów przejściowych zawartych w nowej ustawie o Służbie Celnej. Co prawda przepis art. 188 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Służbie Celnej nie wymienia rozstrzygnięcia w sprawie mianowania na stopień służbowy w danym korpusie jako decyzji, od której przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy bądź odwołanie, tym niemniej nie można nie dostrzec wagi mianowania dla stosunku służbowego funkcjonariusza celnego. Niewątpliwie prowadzi ono bowiem w drodze jednostronnego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej do zmiany jego dotychczasowej treści. Ponadto wywołuje daleko idące skutki w sferze praw i obowiązków funkcjonariusza, wyrażające się m.in. w możliwości awansu czy też obowiązku odbycia określonych szkoleń.
Z tej przyczyny rozstrzygnięcie takie wydane na podstawie art. 223 ust. 2-6 ustawy o Służbie Celnej podlega kontroli sądowoadministracyjnej w pełnym zakresie – tak odnośnie korpusu, jak i stopnia służbowego – jako że stanowi jedną decyzję administracyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1685/11).
Tym samym Szef Służby Celnej, ograniczając się w swoim rozstrzygnięciu do kwestii korpusu, naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, co pociąga za sobą konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz niezastosowanie w sprawie.
Powołany przepis stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 – określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia znaczenia zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy", użytego w przywołanym przepisie, którego zastosowania domagał się skarżący w stanie faktycznym sprawy.
Należy zgodzić się z organem, że już samo umiejscowienie tego przepisu w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe" wskazuje, iż ma on charakter przepisu regulującego wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowej regulacji. Zgodnie bowiem z § 30 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki pozostałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych.
Generalnie ich rolą jest więc uporządkowanie zastanych w dniu wejścia w życie nowej ustawy stosunków prawnych i wprowadzenie ich pod rządy nowego aktu prawnego, w szczególności określenie sposobu i trybu załatwienia spraw dotąd niezakończonych, ewentualnie utrzymanie dotychczasowych instytucji prawnych zniesionych przez nowe przepisy, zachowanie uprawnień i obowiązków oraz utrzymanie w mocy dotychczasowych przepisów wykonawczych.
Trafnie zauważa organ, że skoro przepis art. 223 został zamieszczony w przepisach przejściowych, a w analizowanej ustawie wprowadzono nowy katalog stopni służbowych w częściowo zmienionej nomenklaturze i ich gradację, to ustawodawca dostosował nim stan zastany do stopni służbowych wprowadzonych nową ustawą o Służbie Celnej. Nie chodziło zatem o odniesienie się do sytuacji mającej miejsce wcześniej, gdyż oznaczałoby to nie dostosowanie czy transponowanie stopni na zasadzie równoważności, lecz w istocie awansowanie.
W ocenie Sądu trzeba też mieć na względzie systematykę i przepisy analizowanej ustawy, gdyż interpretacja zależna jest każdorazowo od specyfiki konkretnej regulacji prawnej.
W przepisie art. 222 ust. 1 ustawy, na który powołał się skarżący, ustawodawca zawarł regułę, zgodnie z którą funkcjonariusze pełniący służbę w dniu wejścia w życie nowej ustawy, stają się funkcjonariuszami w jej rozumieniu. Przepis ten jest przepisem nadrzędnym w tej części ustawy, natomiast dalsze przepisy są jego konsekwencją i mają na celu uszczegółowienie treści nowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych. Użycie zwrotu "w dniu wejścia w życie ustawy" w przepisie 223 nie miałoby natomiast uzasadnienia, skoro w tej dacie wykreowany już został stosunek służbowy o nowej treści, stąd też mógł on obejmować tylko stany sprzed tej daty. Sąd nie podziela też poglądu Sądu Okręgowego [...] zawartego w wyroku z dnia [...], sygn. akt [...], albowiem wskazując na prymat wykładni językowej przedmiotowego zwrotu, Sąd nie poddaje go głębszej analizie i dopuszcza jego różne rozumienie.
Nie sposób zgodzić się również z zarzutem naruszenia przepisu art. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Jak wynika bowiem z powołanej w akcie mianowania podstawy prawnej – art. 223 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 115 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, działanie organów administracji publicznej znajdowało oparcie w przepisach ustawy i stanowiło realizacje nałożonego na organy obowiązku dostosowania sytuacji prawnej funkcjonariuszy celnych do nowych uregulowań prawnych. Działały zatem na podstawie i granicach obowiązującego prawa.
W tych okolicznościach zasadne było zatem zastosowanie przez organy w odniesieniu do skarżącego przepisu art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej, skoro przed dniem wejścia w życie ustawy, we wskazanym wyżej rozumieniu tego zwrotu, zajmował on stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...]. Nie było zaś podstaw do stosowania art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI