II SA/Wa 769/22

II SA/Wa 769/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
III OSK 2769/22 - Wyrok NSA z 2024-01-16
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1669
art. 285
Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Dz.U. 2017 poz 2183
art. 200 ust. 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 558
par. 12 ust. 1 i ust. 3 oraz par. 14 ust. 3
rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] w [...] na rzecz skarżącego J. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] października 2019 r. J. S. (dalej: "skarżący", "doktorant") – doktorant [...] roku studiów doktoranckich Wydziału Prawa i Administracji (dalej: "WPiA") na kierunku Prawo Uniwersytetu [...] w [...] (dalej: "[...]") domagał się przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2019/2020. Do wniosku załączył punktację osiągnięć naukowo-badawczych z poprzedniego roku akademickiego.
Doktorancka Komisja Stypendialna WPiA [....] (dalej: "Komisja") za osiągnięcia przedstawione przez doktoranta przyznała 80 punktów oraz wydała opinię rekomendującą przyznanie mu stypendium. Pod opinią Komisji zostały złożone trzy nieczytelne podpisy - jej Przewodniczącego oraz dwóch Członków.
Pismem z 19 listopada 2019 r. skarżący wniósł o ponowne przeliczenie punktów w zakresie pkt Il.1.h., gdyż nie przyznano mu 4 punktów za wystąpienie konferencyjne pt. "[...]". W odpowiedzi na to żądanie organ wskazał, że nie został spełniony warunek w postaci potwierdzenia afiliacji [...].
Decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] Rektor [...] (dalej też: "organ"), mając za podstawę art. 200 w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.; dalej: "p.s.w.") w związku z art. 1, art. 280 i art. 283 - ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.; dalej: "Przep. wprow."), art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a."), § 12 ust. 1, § 13 i § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r., poz. 1696; dalej: "rozporządzenie"), § 19 Uchwały Nr [....]Senatu Uniwersytetu [....] w [...] z dnia 27 czerwca 2019 r. w sprawie uchwalenia Statutu Uniwersytetu [...] w [...] (Monitor [...] z 2019 r., poz. 236; dalej: "Statut [...]"), a także § 2, § 3 ust. 2, § 4 i § 8 ust. 1 Zarządzenia Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia 6 września 2018 r. Nr [....] w sprawie przyznawania stypendiów doktoranckich na Uniwersytecie [...] w [...] (Monitor [...] z 2018 r., poz. 241; dalej: "Zarządzenie Rektora [...] Nr [....]"), odmówił skarżącemu przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2019/2020.
W lakonicznym uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ podał, że liczba uzyskanych punktów (tj. 80 punktów) zakwalifikowała skarżącego na 4 miejsce listy rankingowej rekomendowanych doktorantów [...] roku, która to pozycja znajduje się poniżej progu uprawniającego do uzyskania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2019/2020.
Pismem z 28 stycznia 2020 r. doktorant wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją, wskazując, iż Zarządzenie Rektora [...] Nr [....], jak również Załącznik nr 14 do tego Zarządzenia nie statuują wymogu afiliacji [...]. We wniosku (Załącznik Nr 14) w pkt 2 "Konferencje" mowa jest tylko o potwierdzeniu afiliacji, a oczywistym jest, że skarżący jest doktorantem WPiA [...] i w razie wystąpienia takiego wymogu poprosiłby organizatorów o tego rodzaju afiliację.
Wnioskując a contrario z treści § 7 pkt 1 Zarządzenia Rektora [...] Nr [....], skarżący zaakcentował, iż w zeszłym roku nie udało mu się uzyskać stypendium doktoranckiego (był także minimalnie pod progiem - miejsce 5 przy progu 4 osób), dlatego zażądał zsumowania osiągnięć (punktów) za II oraz III rok studiów doktoranckich, co pozwoliłoby mu znaleźć się na pierwszym miejscu listy rankingowej oraz otrzymać stypendium doktoranckie.
Ponadto doktorant zażądał wyjaśnienia liczby stypendiów na danym roku, powołując się na art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 1311; dalej: "ustawa zmieniająca p.s.w."). Według jego obliczeń, na koniec października 2019 r. system USOS wykazywał minimum 29 aktywnych doktorantów, jak również ma wiedzę na temat przynajmniej jednego doktoranta, którego status nie został jeszcze rozstrzygnięty. W sytuacji, gdy liczba doktorantów wynosiła minimum 31, wówczas liczba będąca wynikiem zaokrąglenia odsetka do liczb całkowitych powinna wynieść 4, a nie 3.
Decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...] Rektor [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3, art. 104 § 1 i art. 107 k.p.a., art. 200 w związku z art. 207 ust. 1 p.s.w. w związku z art. 1, art. 280 i art. 283 Przep. wprow., § 12 ust. 1, § 13 i § 14 ust. 3 rozporządzenia, § 19 Senatu [...] oraz § 2, § 3 ust. 2, § 4 i § 8 ust.1 Zarządzenia Rektora [...] Nr [....], utrzymał w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2019 r. o odmowie przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego w roku [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego organ podkreślił, że ponowna analiza wniosku doktoranta ujawniła łączną liczbę 80 punktów za osiągnięcia naukowe w roku akademickim 2019/2020, co pozycjonowało go na 4 miejscu. Za osiągnięcie z pkt II.1.h, tj. wygłoszenie referatu "[...]" skarżącemu przyznano 0 punktów, gdyż z załączonego zaświadczenia oraz z programu konferencji nie wynika, że reprezentuje on [...], od którego oczekuje stypendium doktoranckiego. Co więcej, według programu konferencji doktorant reprezentował Wyższą Szkołę Handlową w [...]. Tymczasem nazwa [...] powinna pojawić się w programie konferencji. Wniosek wyraźnie stanowi, iż należy dołączyć potwierdzenie afiliacji od organizatorów oraz program konferencji, w której też jest wskazana afiliacja doktoranta. Szczegóły zasad i punktacji określa Załącznik Nr 14 do Zarządzenia Rektora [....] Nr [....]. Natomiast wniosek wymienia dokumenty, które są wymagane, w tym potwierdzenie afiliacji i wystąpienia od organizatorów oraz dołączenie programu konferencji. Powtórzone jest to czterokrotnie w odniesieniu do wszystkich rodzajów konferencji (krajowej i krajowej studencko-doktoranckiej, międzynarodowej i międzynarodowej studencko-doktoranckiej), zatem zarzut skarżącego w tym przedmiocie jest bezzasadny. Innym doktorantom też nie były przyznawane punkty za brak afiliacji [...].
Zdaniem organu, § 7 ust. 1 Zarządzenia Rektora [...] Nr [....] należy interpretować ściśle. Miały bowiem miejsce sytuacje, gdy doktoranci - uczestnicząc w projektach badawczych zaplanowanych na kilka lat - chcieli, aby każdorazowo przypisywano im punkty za osiągniecia z lat poprzednich. Ten przepis nie umożliwia stosowanie go a contrario, ponieważ Komisja brała pod uwagę osiągnięcia tylko od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. Osiągnięcia uzyskane wcześniej nie podlegają punktacji; w przeciwnym wypadku doszłoby do kuriozum, w którym doktorant za osiągnięcia zgromadzone przez 3 lata miałby prawo do uzyskania stypendium doktoranckiego przed doktorantem, który co roku wykazuje się dużymi osiągnięciami. Stosownie do treści § 13 ust. 2 pkt 3 rozporządzania oraz § 3 ust. 2 pkt 3 Zarządzenia Rektora [...] Nr [....], doktorant może uzyskać stypendium doktoranckie, jeżeli w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. Zatem osiągnięcia dotyczą w tym przypadku roku akademickiego 2018/2019, a nie lat poprzednich. Brzmienie § 7 ust. 1-3 Zarządzenia Rektora [...] Nr [....] oznacza zakaz dublowania osiągnięć, czyli dane osiągnięcie podane we wniosku może być wykazane tylko raz.
Organ zaznaczył, że liczba stypendiów doktoranckich została wyliczona zgodnie z art. 18 ustawy zmieniającej p.s.w., a liczba aktywnych doktorantów na dzień obliczania liczby stypendiów wynosiła 29, stąd proporcjonalna liczba stypendiów wynosiła 3.
Powyższa decyzja Rektora [...] z [...] marca 2020 r. stała się przedmiotem skargi doktoranta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której
zarzucił naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 7, art. 9, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 89 k.p.a. poprzez:
a) niepodanie przez organ, jakimi kryteriami kierował się przy ustalaniu progu, który uprawniał do otrzymania stypendium,
b) niepodanie kryteriów wynikających z uczelnianego Regulaminu stypendiów doktoranckich, które wymagają, aby razem z osiągnięciami naukowymi była składana afiliacja do [...] do danego osiągnięcia,
c) braku wezwania doktoranta do uzupełnienia braków wniosku w przypadku uznania, że afiliacja do danego osiągnięcia jest konieczna,
d) braku wskazania daty, na którą była obliczana liczba doktorantów na jego roku, a tym samym uniemożliwienie zweryfikowania prawidłowości wydanej decyzji,
e) braku podania składu komisji, która opiniowała wniosek,
f) niepodania kryteriów, które spowodowały, że stypendium mogły otrzymać 3 osoby na roku doktoranta,
g) niepodania daty, na podstawie której była ustalona liczba doktorantów na roku;
2. art. 104 i art. 107 k.p.a. wskutek nierozpoznania zarzutów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, tj. przyznania punktów za osiągnięcia z poprzedniego roku akademickiego, które nie były podstawą do przyznania stypendium w poprzednim roku akademickim; braku wskazania proporcji, która służyła organowi do przyznania liczby stypendiów na roku doktoranta;
3. art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez brak dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie ograniczenie się do rozpoznania prawidłowości rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji;
4. art. 200 w związku z art. 207 ust. 1 p.s.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie przyznania stypendium doktoranckiego, mimo spełnienia kryteriów do jego otrzymania, bowiem przy prawidłowym obliczeniu punktów przez komisję skarżący przekroczyłby arbitralnie ustawiony próg przez Komisję;
5. art. 200 w związku z art. 207 ust. 1 p.s.w. poprzez podjęcie decyzji uznaniowej przez Komisję, która nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz nie opiera się na przepisach prawa, mimo że decyzja uznaniowa powinna zawierać szerokie uzasadnienie i odnieść się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w szczególności, iż są to wątpliwości, które są podnoszone w całym toku postępowania i mają wpływ na podjęcie decyzji przez Komisję (a w szczególności liczba punktów oraz nierozpoznanie osiągnięć z poprzedniego roku akademickiego, które nie były podstawą przyznania stypendiów w latach poprzednich);
6. art. 195a p.s.w. poprzez brak podania propozycji służących organowi do wyliczenia osób, które mogą otrzymać stypendium,
7. § 12 i § 14 rozporządzenia poprzez brak podania składu Komisji, która rozpoznawała jego wniosek, a tym samym uniemożliwienie sprawdzenia działania Komisji pod kątem zgodności jej działania z przepisami prawa;
8. § 7 ust. 1 Zarządzenia Rektora [...] Nr [....] poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że przepis ten powoduje, iż nie mogą zostać uznane osiągnięcia z poprzedniego roku akademickiego, mimo że nie były one podstawą do przyznania stypendium doktoranckiego, bowiem przepis ten - zdaniem organu - dotyczy doktorantów, którzy uczestniczą w projektach badawczych, a tym samym ma również zastosowanie;
9. § 12 rozporządzenia w związku z art. 268a k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, która była decyzją niewydaną przez Rektora [...], lecz wydaną przez Dziekana [...] [...], co jest niezgodne z przepisami prawa.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący zażądał: stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, ewentualnie uchylenia tych decyzji; zasądzenia kosztów postępowania, a także zobowiązania Rektora [...] do przesłania listy doktorantów studiujących na jego roku na [...] na dzień [...] września 2019 r. wraz z informacją, którzy doktoranci zostali skreśleni, a których "nie przypisano" na jego rok.
W uzasadnieniu skargi doktorant podniósł, że w niniejszej sprawie nie podano składu Komisji, która przyznawała punkty do stypendium, a tym samym uniemożliwiono zweryfikowanie prawidłowości działania Komisji. Nie wiadomo w ogóle, czy taka opinia Komisji została sporządzona, bowiem w treści decyzji nie wskazano żadnej daty dotyczącej jej obrad. Nie jest również wiadome, na jaki dzień organy wydające decyzję liczyły proporcje dotyczące progu osób uprawnionych do stypendium. Nie jest to data wydania decyzji w pierwszej instancji ([...] grudnia 2019 r.), bowiem przed tą datą wiele osób już otrzymało stypendia.
Skarżący, powołując się na zapis Zarządzenia Rektora [...] Nr [...], w myśl którego "W przypadku doktorantów, którzy otrzymywali stypendium w poprzednich latach akademickich, nie są brane pod uwagę osiągnięcia, które były podstawą przyznania tego stypendium w latach wcześniejszych", stwierdził, że jego osiągnięcia z zeszłego roku powinny zostać wzięte pod uwagę, skoro w zeszłym roku nie otrzymał stypendium. Dodał, iż przez lata stypendia były tak przyznawane. Dlatego zaskakujące jest dla niego stwierdzenie organu, że przepis ten dotyczy osób prowadzących projekty badawcze.
Ponadto organ nie wskazał sposobu obliczania proporcji wynikającej z art. 195a p.s.w. Samo ustalenie, że na [...] roku jest 29 osób, więc stypendium mogą otrzymać 3 osoby, nie jest wystarczające do uznania za spełnionej normy ww. przepisu. Nie wiadomo bowiem, na jakiej podstawie organ przyjął, iż stypendium mogą otrzymać 3 z 29 osób. Według systemu USOS, z końcem września 2019 r. na roku było więcej doktorantów. Nie wiadomo również, na który dzień było 29 doktorantów - czy na 30 września 2019 r. (ostatni dzień poprzedniego roku akademickiego) czy na [...] grudnia 2019 r. (dzień wydania decyzji pierwszoinstancyjnej).
Skarżący zarzucił też ogólnikowe, lakoniczne uzasadnienie decyzji drugoinstancyjnej, w której w zasadzie powielono stanowisko zaprezentowane w rozstrzygnięciu wydanym w pierwszej instancji, co już samo w sobie świadczy o nieprawidłowości. Rektor [...] nie odniósł się w żaden sposób do argumentacji i zarzutów doktoranta zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W treści zaskarżonej decyzji brak jest wskazania daty wydania, zakresu oraz numeru upoważnienia do wydawania decyzji. W konsekwencji decyzja ta została wydana bez ważnego upoważnienia, co narusza art. 268a k.p.a. W ocenie skarżącego, Dziekan [...] nie był uprawniony do wydania decyzji, gdyż zgodnie z treścią rozporządzenia decyzję w sprawie stypendium podejmuje Rektor [...], a nie Dziekan [...].
Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja jest też niedokończona, bowiem na stronie 6, organ stwierdził, że "łączna suma - 80 punktów, pozycjonuje Pana dr J. S. na 4 miejscu, które nie daje mu możliwości". Jednakże nie wiadomo, o jakich możliwościach mówi organ. Tego można się jedynie domyślać.
Nadto w żadnym fragmencie zaskarżonej decyzji Rektor [...] nie podał kryteriów, które skutkowały tym, że stypendium mogły otrzymać jedynie 3 osoby (nie wiadomo zresztą, jaki przyjęto próg - organ nie wskazał go, a tym samym skarżący nie wie, ile punktów uprawniałoby go do otrzymania stypendium).
W odpowiedzi na skargę Rektor [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z 16 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1101/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę doktoranta na decyzję Rektora [...] z [...] marca 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu z [...] grudnia 2019 r. nr [...].
W uzasadnieniu ww. orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ organ rozpatrzył niniejszą sprawę prawidłowo i bez przekroczenia granic uznania administracyjnego, trafnie stosując przepisy prawa materialnego i procesowego.
Wskazano, iż Komisja na kierunku Prawo, która została powołana na mocy decyzji Dziekana WPiA [...] z [...] października 2018 r. nr [...], dokonując oceny wniosku skarżącego o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2019/2020, przyznała skarżącemu 80 punktów za osiągnięcia przedstawione we wniosku. Liczba uzyskanych punktów pozwoliła doktorantowi na zajęcie 4 miejsca listy rankingowej rekomendowanych doktorantów [...] roku, która to pozycja znajdowała się poniżej progu uprawniającego do uzyskania stypendium doktoranckiego w roku akademickim [...].
Zdaniem Sądu, organ, działając w oparciu o treść art. 18 ustawy zmieniającej p.s.w., prawidłowo przyjął, że w roku akademickim [...] aktywnymi uczestnikami stacjonarnych studiów doktoranckich na [...] [...] było 49 osób, z czego 5 osób otrzymało stypendium, co daje 10% proporcji. W związku z powyższym zastosowanie 10% proporcji do 29 aktywnych uczestników studiów doktoranckich na [...] roku studiów doktoranckich na [...] [...] w roku akademickim [...], po zaokrągleniu dało wynik 3 doktorantów. Rektor [...] w zaskarżonej decyzji poinformował skarżącego, że ilość aktywnych doktorantów na dzień obliczania ilości stypendiów wynosiła 29, co dało 3 stypendia. Natomiast kryteria przy ustalaniu progu uprawniającego do otrzymania stypendium wynikają wyłącznie z ustawy i stanowią ich bezpośrednie zastosowanie. Zatem w jasny i rzetelny sposób przedstawiono skarżącemu zasady jakimi kierowano się przy wydaniu przedmiotowych decyzji. Uwzględniając uznaniowość decyzji w przedmiocie przyznania spornego stypendium, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się w tym zakresie po stronie organu naruszenia prawa.
Za bezzasadny uznano także zarzut braku wskazania przez organ daty, na którą była obliczana liczba doktorantów na roku. Liczba doktorantów jest bowiem widoczna w systemie USOS. Liczba ta, według wskazania skarżącego, na koniec października 2019 r. wyniosła minimum 29 aktywnych doktorantów. Jednakże tylko znaczna zmiana liczby doktorantów mogłaby wpłynąć na kryteria otrzymania stypendium. Rektor [...] przy ww. liczbie 29 doktorantów brał pod uwagę zastosowanie 10% proporcji.
Odnosząc się do kwestii przyznawania punktów za osiągnięcia naukowe, w tym nieprzyznawania punktów za osiągnięcia z poprzednich lat, Sąd pierwszej instancji podniósł, że zgodnie z § 7 ust. 2 Zarządzenia Rektora [...] Nr [...], dane osiągnięcie można wykazać tylko jeden raz. Jedyny wyjątek dotyczy doktoranta ubiegającego się o stypendium po raz pierwszy. Nie ma żadnych podstaw, aby zapis ten mógł zostać wykładany rozszerzająco. Członkowie Komisji przyznawali wszystkim doktorantom punkty według wskazanych przepisów i przedstawionej wykładni (tj. za osiągniecia naukowe z roku 2018/2019, a nie z lat poprzedzających). Stosownie do § 13 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia oraz § 3 ust. 2 pkt 3 Zarządzenia Rektora [...] Nr [...] doktorant może uzyskać stypendium doktorskie, jeżeli w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej. Przepisy te tworzą spójną całość z treścią § 7 ust. 1-3 Zarządzenia Rektora [...] Nr [...], wskazując na potrzebę wykazania osiągnięć w sposób jednorazowy przy ubieganiu się o stypendium doktoranckie.
Sąd przyznał, iż uzasadnienie decyzji Rektora [...] z [...] grudnia 2019 r. jest skrótowe, lecz zawiera wszystkie niezbędne elementy. Brak pełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego nie stanowił więc naruszenia praw skarżącego w stopniu nakazującym uchylenie ww. decyzji. Organ, utrzymując tę decyzję w mocy, konwalidował jej braki, do czego jest uprawniony.
Od powyższego wyroku tut. Sądu doktorant wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA", "Sąd kasacyjny", "Sąd drugiej instancji"), zaskarżając orzeczenie w całości. Wyrokiem z 19 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4993/21, NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzając od Rektora [...] na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd drugiej instancji wskazał, że skarga kasacyjna jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zawartej w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Część zarzutów została wadliwie skonstruowana, co uniemożliwiło ich merytoryczne rozpoznanie.
W ocenie Sądu kasacyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo zastosował art. 200 ust. 1 i ust. 3 p.s.w. Przepis art. 200 ust. 1 p.s.w. nie gwarantuje każdemu doktorantowi stypendium doktoranckiego, a jedynie pozwala na przyznanie takiego stypendium na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Natomiast art. 200 ust. 3 p.s.w. określa organy właściwe do wydania decyzji o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości. Takim organem jest rektor w uczelni, zaś w jednostce naukowej - jej dyrektor. Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że w tej sprawie decyzje w sprawie odmowy przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego podjął właściwy rzeczowo organ, czego sam skarżący nie kwestionuje.
Właściwie też, zdaniem NSA, Sąd pierwszej instancji określił przedmiot sprawy jako odmowę przyznania stypendium doktoranckiego, a nie odmowę zwiększenia kwoty stypendium już przyznanego o środki uzyskane z budżetu państwa na tzw. dotację projakościową (doktorant nie uzasadnił zarzutu nieprawidłowego zastosowania art. 200a ust. 1 p.s.w.).
Skarżący nie wskazał również na czym miałoby polegać naruszenie art. 201 ust. 1 p.s.w. zawierającego ustawową delegację dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego do określenia, w drodze rozporządzenia, warunków i trybu organizowania, prowadzenia i odbywania studiów doktoranckich, przyznawania stypendiów doktoranckich, z wyłączeniem stypendium doktoranckiego finansowanego ze środków, o których mowa w art. 200 ust. 6 p.s.w. oraz minimalnej wysokości kwoty zwiększenia stypendium doktoranckiego, przy uwzględnieniu wyraźnie wskazanych sześciu wymogów (art. 201 ust. 1 pkt 1-6 p.s.w.). Mało starannie zostały też zredagowane zarzuty naruszenia art. 195a p.s.w.
Sąd drugiej instancji podkreślił, że w skardze kasacyjnej doktorant przede wszystkim zakwestionował ustalenie prawidłowego procentowego udziału doktorantów, którzy uzyskali stypendium. Skarżący podniósł, iż organ oraz Sąd pierwszej instancji dokonali nieprawidłowego ustalenia procentowego udziału doktorantów, którym należy przyznać stypendium, ponieważ stypendium przyznano nie dla 10% doktorantów, ale 10,2% doktorantów a to dlatego, że w roku akademickim 2016/2017 stypendium otrzymało 5 z 49 doktorantów, zaś w roku akademickim 2017/2018 było 30 doktorantów, a nie 29 jak przyjęto w tej sprawie. Powyższy zarzut NSA uznał za mający istotne znaczenie dla kontroli zaskarżonego wyroku. Sąd kasacyjny zaakcentował, iż przedwczesnym było stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji, że skoro w roku akademickim 2016/2017 aktywnymi uczestnikami stacjonarnych studiów doktoranckich na WPiA [...] było 49 studentów, z których 5 otrzymało stypendium, to proporcja osób, które otrzymały stypendium wynosiła 10%. Tym samym zastosowanie proporcji 10% z liczby 29 studentów oznacza, iż tylko 3 doktorantom takie stypendia będą przysługiwały. W tym kontekście NSA podzielił stanowisko doktoranta, że przyznanie stypendium dla 5 doktorantów z ogólnej liczby 49 doktorantów oznaczało udział wynoszący 10,20%, a nie 10% w ogólnej liczbie osób uprawnionych. Wprawdzie przyznanie na rok akademicki 2019/2020 3 doktorantom stypendiów z ogólnej liczby 29 doktoratów stanowiło udział 10,34%, tym niemniej uzasadnione wątpliwości budzi przyjęcie liczby 29 doktorantów w roku akademickim 2019/2020. Decyzja Rektora [...] z [...] grudnia 2019 r. całkowicie pomija liczbę doktorantów na roku akademickim 2019/2020. Natomiast z uzasadnienia zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji Rektora [...] z [...] marca 2020 r. wynika tylko tyle, że ilość aktywnych doktorantów na dzień obliczenia stypendiów wynosiła 29 osób.
Nadto w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zostało złożone oświadczenie Prorektora [...] z [...] czerwca 2020 r. informujące, że na dzień [...] października 2019 r. liczba aktywnych uczestników studiów doktoranckich na [...] roku studiów doktoranckich wynosiła 29 osób (karta nr 19 akt sądowych sprawy). Na tej podstawie Sąd pierwszej instancji przyjął, iż liczba aktywnych doktorantów stanowi całkowitą liczbę doktorantów na danym roku akademickim. Tymczasem skarżący konsekwentnie akcentował potrzebę prawidłowego ustalenia liczby doktorantów na roku akademickim 2019/2020. Przepis art. 18 ust. 2 ustawy zmieniającej p.s.w. nie odróżnia bowiem doktorantów "aktywnych" od innych doktorantów. Każdy doktorant wpisany na rok akademicki 2019/2020 był osobą, która powinna być wliczana do uczestników studiów doktoranckich. Doktorant kilkukrotnie podnosił kwestię innej liczby doktorantów niż 29 w roku akademickim 2019/2020, wskazując dodatkowo na okoliczności, które miałyby wpływ na inną liczbę uczestników tych studiów, zatem obowiązkiem zarówno organu, jak i Sądu pierwszej instancji było ustalenie, czy liczba "aktywnych" doktorantów to rzeczywista liczba wszystkich doktorantów i ilu było uczestników tych studiów w roku akademickim 2019/2020. Przywołana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku informacja o liście doktorantów w systemie USOS może mieć co najwyżej znacznie pomocnicze i nie może przesądzać o tym, czy dana osoba jest lub nie jest doktorantem na danym roku studiów. Skoro za rok akademicki 2015/2016 przyznano stypendia dla 10,20% doktorantów, to na rok akademicki 2019/2020 nie można było przyznać stypendiów w ilości procentowej mniejszej niż 10,20% ogółu doktorantów tego roku. Przy liczbie doktorantów wynoszącej 29 osób przyznanie stypendium dla 3 doktorantów powoduje, że wskaźnik procentowy wynosi 10,34% i jest większy niż wskaźnik 10,20%. Natomiast gdyby liczba doktorantów wynosiła 30 osób, to przyznanie stypendiów tylko dla 3 osób skutkowałoby ustaleniem wskaźnika procentowego w wysokości 10,00%, co byłoby mniejsze niż 10,20%. Prawidłowe ustalenie tej proporcji ma podstawowe znaczenie, ponieważ od jej wyniku zależy, czy skarżący będzie mógł uzyskać stypendium. Tym samym NSA ocenił jako zasadny zarzut niewłaściwego zastosowania art. 18 ust. 2 ustawy zmieniającej p.s.w. Brak wyjaśnienia, jacy to doktoranci są "aktywni" i czy są to wszyscy doktoranci na danym roku, uzasadnia trafność zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 89 k.p.a. poprzez brak kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie prawidłowego ustalenia proporcji doktorantów, którzy powinni otrzymać stypendium na roku doktoranta, a w tym zweryfikowania podnoszonej przez skarżącego okoliczności wskazujących na inną liczbę doktorantów niż 29 osób.
Sąd drugiej instancji zaznaczył także, że Komisja została powołana decyzją Dziekana [...] [...] z [...] października 2018 r. i na karcie nr 7 akt administracyjnych jest opinia Komisji rekomendująca przyznanie stypendium. Jednakże pozostaje kwestią niewyjaśnioną to, czy opinia ta została prawidłowo podpisania przez członków Komisji. Okoliczność istnienia samej opinii, jak i jej prawidłowego podpisania nie była wyeksponowana ani w toku postępowania administracyjnego ani przed Sądem pierwszej instancji. W tym zakresie nie jest jednak zasadny zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 133 § 1 i art. 134 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo w istocie nierozpoznania zarzutu skarżącego dotyczącego braku opinii Komisji w aktach, skoro taka opinia w aktach zalega, a co najwyżej należy ocenić jej prawidłowość. Ponadto do wyjaśnienia pozostaje, dlaczego opinia ta nie została uwzględniona.
Natomiast Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowego zastosowania § 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Zarządzenia Rektora [...] Nr [...] i trafnie wskazał, że osiągnięcia doktoranta objęte wcześniejszym okresem niż rok akademicki poprzedzający złożenie wniosku o przyznanie stypendium nie mogły być brane pod uwagę przez organ.
Konkludując, NSA zalecił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, aby w ramach ponownego rozpoznania sprawy w szczególności ustalił liczbę doktorantów wpisanych na rok akademicki 2019/2020 na [...] [...] oraz określił właściwą datę ustalenia tej liczby doktorantów, gdyby liczba uczestników tych studiów ulegała w tym roku akademickim zmianie. Ponadto tut. Sąd powinien jeszcze raz ocenić prawidłowość przebiegu postępowania administracyjnego dotyczącego załatwienia wniosku skarżącego z [...] października 2019 r. o przyznanie stypendium doktoranckiego doktorantowi [...] roku, a w szczególności, czy opinia została prawidłowo podpisania przez członków Komisji i jakie ewentualnie znaczenie miałoby uchybienie w tym zakresie. Ponadto Sąd pierwszej instancji winien ocenić, czy przepisy będące podstawą do wydania zaskarżonej decyzji, a w szczególności przepisy rozporządzenia, miały zastosowanie w tej sprawie. Dopiero wyjaśnienie ww. okoliczności pozwoli na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcie sprawy.
W dniu 26 lipca 2022 r. do akt niniejszej sprawy wpłynęło - w wykonaniu wezwania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - pismo organu z tej samej daty. W ww. piśmie Rektor [...], odnosząc się do rozbieżności pomiędzy liczbą doktorantów na [...] roku studiów doktoranckich widniejącą na wygenerowanej liście z systemu USOS przez [...] a wskazaną w zaskarżonej decyzji liczbą 29 aktywnych doktorantów, podał, że pracownik wyznaczony do rozpatrywania wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego, brał pod uwagę liczbę doktorantów na dzień wydania decyzji o przyznaniu albo odmowie przyznania stypendium (pomijano Iiczbę skreślonych doktorantów w pierwszej instancji). W przypadku doktoranta o nr albumu [...] decyzję o skreśleniu w pierwszej instancji wydano [...] listopada 2019 r., ale została ona uchylona w drugiej instancji decyzją z [...] czerwca 2020 r. Natomiast doktorant o nr albumu [...] został skreślony decyzją z [...] października 2020 r. i nie złożył odwołania.
W kwestii prawidłowości podpisania opinii przez członków Komisji, organ wyjaśnił, iż organy wyznaczone do rozpoznania wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego nie negowały prawidłowości podpisów, ponieważ – zdaniem pracowników - podpisy członków Komisji były podobne pod każdym z wniosków o przyznanie stypendium. Jednocześnie, w ocenie pracowników, gwarantem zachowania prawidłowości procedury (w tym prawidłowości podpisów) było pismo przewodniczącego Komisji z [...] listopada 2019 r. zawierające listę rankingową dla doktorantów [...] roku studiów doktoranckich ubiegających się o przyznanie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2019/2020.
Dodatkowo Rektor [...] nadmienił, iż Komisja Doktorska [...] [...], powołana do przeprowadzenia rozprawy doktorskiej skarżącego, w dniu [...] czerwca 2022 r. przyjęła obronę jego rozprawy doktorskiej z jednoczesną rekomendacją nadania mu stopnia naukowego doktora nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne.
Do ww. pisma organu załączono:
- listę wszystkich słuchaczy studiów doktoranckich obejmującą II, III i IV rok studiów w cyklu dydaktycznym 2019/2020 (załącznik nr 1),
- listę skreślonych słuchaczy studiów doktoranckich, obejmującą I, II i III rok studiów w cyklu dydaktycznym 2018/2019 oraz listę skreślonych słuchaczy studiów doktoranckich, obejmującą II, III i IV rok studiów w cyklu dydaktycznym 2019/2020 (załącznik nr 2),
- protokół tajnego głosowania z posiedzenia Komisji Doktorskiej [...] [...] powołanej do przeprowadzenia obrony rozprawy doktorskiej skarżącego (załącznik nr 3),
- pismo przewodniczącego Komisji z [...] listopada 2019 r., skierowane do Prorektora ds. studenckich i kształcenia [...], przy którym przekazano listy rankingowe doktorantów II, III i IV roku studiów doktoranckich ubiegających się o przyznanie lub zwiększenie stypendium doktoranckiego, a także wnioski doktorantów (w tym skarżącego) o ponowne rozpatrzenie sprawy (załącznik nr 4).
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 190 p.p.s.a., w myśl którego sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. Związanie sądu administracyjnego pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Sąd kasacyjny oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen. Dlatego przy ponownym rozpoznaniu sprawy, oparcie skargi kasacyjnej na podstawach sprzecznych z przyjętą wykładnią/oceną prawną w tym zakresie, kwalifikuje ten środek zaskarżenia jako bezzasadny (vide wyrok NSA z 17 maja 2022 r., sygn. akt I FSK 507/21 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tut. Sąd był związany oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wyroku Sądu kasacyjnego z 19 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4993/21, które zostały szczegółowo przedstawione w części faktycznej (historycznej) uzasadnienia.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący rozpoczął studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, zatem do rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego nie miały zastosowania przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.), lecz przepisy przejściowe przewidziane w akcie wprowadzającym tę ustawę, tj. Przep. wprow.
Zgodnie z art. 169 pkt 3 Przep. wprow. został uchylony uprzednio obowiązujący akt normatywny regulujący zasady funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego, czyli p.s.w. Wraz z uchyleniem p.s.w. nastąpiła również utrata mocy obowiązującej aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie, a zatem również rozporządzenia (obowiązywało ono od 1 października 2017 r. do 1 października 2018 r.).
Uchylenie danego aktu czy przepisu nie oznacza jednak, że rekonstruowana z ich treści norma nie może być nadal stosowana przez organy państwowe jako podstawa oceny prawnej określonych stanów faktycznych. W przypadku derogacji określonych przepisów można mówić jedynie o zakończeniu ich formalnego obowiązywania. Przepisy te mogą jednak nadal obowiązywać w sensie materialnym. Tego rodzaju pogląd jest konsekwentnie wyrażany w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (vide postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt K 3/15 i powołane tam orzecznictwo, LEX nr 2015145). Materialna moc wiążąca przepisów może być czasowo zachowana m.in. poprzez stosowanie reguł intertemporalnych. Obowiązek stosowania określonych przepisów ustawodawca przewidział wprost w Przep. wprow. W myśl art. 279 ust. 1 Przep. wprow. studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2023 r. Natomiast stosownie do art. 285 ust. 1 Przep. wprow., uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 p.s.w. w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 p.s.w. Tak więc w art. 285 Przep. wprow. zawarto normę kompetencyjną pozwalającą na przyznawanie stypendium doktoranckiego. Ustawodawca nie kreuje w tym przepisie nowej instytucji, lecz odwołuje się do konkretnych przepisów p.s.w. W przepisie tym nie przewidziano też szczególnych reguł w zakresie przyznawania stypendium doktoranckiego. Z treści tego przepisu w powiązaniu z art. 279 ust. 1 Przep. wprow. należy wyprowadzić wniosek, że zasad i trybu przyznawania stypendium doktoranckiego należy poszukiwać w dotychczasowych przepisach. Właściwym jest zatem rozstrzyganie tego rodzaju spraw w oparciu o przepisy rozporządzenia oraz przepisy Zarządzenia Rektora [...] Nr [...]normującego szczegółowe zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na [...]. Dlatego tut. Sąd stwierdza - w wykonaniu zalecenia NSA - że w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy rozporządzenia.
Stosownie do treści art. 200 ust. 1 p.s.w. uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Przepis § 13 w ust. 2 precyzuje, że stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który:
1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich;
2) wykazuje się zaangażowaniem w:
a) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub
b) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową;
3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej.
Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy zmieniającej p.s.w., procentowy udział liczby uczestników studiów doktoranckich, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2017/2018 i którym przyznano stypendium doktoranckie, w liczbie uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich w jednostce organizacyjnej uczelni lub jednostce naukowej, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed tym rokiem akademickim, nie może być mniejszy niż procentowy udział liczby uczestników studiów doktoranckich, którym przyznano stypendium doktoranckie w roku akademickim 2015/2016, w liczbie uczestników studiów doktoranckich odbywających stacjonarne studia doktoranckie w tych jednostkach w tym roku akademickim. W świetle cyt. wyż. przepisu, w kontekście przedmiotowej sprawy, istotna jest z jednej strony proporcja procentowana przyznanych stypendiów w roku akademickim 2015/2016, a z drugiej strony - liczba doktorantów w roku akademickim 2019/2020. Jak wskazał NSA w wiążącym tut. Sąd wyroku z 19 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4993/21, za rok akademicki 2015/2016 przyznano stypendia dla 10,20% doktorantów, zatem na rok akademicki 2019/2020 nie można było przyznać stypendiów w ilości procentowej mniejszej niż 10,20% ogółu doktorantów tego roku. Dlatego tak ważne jest prawidłowe ustalenie liczby doktorantów w roku akademickim 2019/2020 obejmującej wszystkich doktorantów wpisanych na ww. rok, bez rozróżniania ich na "aktywnych" i niemających takiego statusu. Innymi słowy chodzi tu o doktorantów, którzy nie zostali prawomocnie skreśleni. W oparciu o wyjaśnienia Rektora [...] zawarte w piśmie z [...] lipca 2022 r. (poparte załączonymi listami słuchaczy studiów doktoranckich), należy stwierdzić, że [...] rok studiów doktoranckich w roku akademickim rozpoczęło 31 doktorantów (vide lp. 22-52 załącznika nr 1 do ww. pisma organu), a ukończyło – 30 doktorantów. W toku omawianego roku, doktorant o nr albumu [...] został skreślony decyzją z [...] października 2020 r., której nie zaskarżył, zaś doktorant o nr albumu [...] wprawdzie został skreślony nieprawomocną decyzją z [...] czerwca 2020 r., lecz w wyniku uwzględnienia jego odwołania, decyzja o skreśleniu została uchylona [...] listopada 2020 r. (vide załącznik nr 2 do ww. pisma organu). O tym, że należy brać pod uwagę wyłącznie ostateczne decyzje o skreśleniu doktoranta świadczy chociażby treść § 15 ust. 4 rozporządzenia (wedle którego w przypadku skreślenia doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich zaprzestaje się wypłaty stypendium doktoranckiego z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzja o skreśleniu stała się ostateczna). Analogiczny zapis zawiera § 9 ust. 1 Zarządzenia Rektora [...] Nr [...].
W konsekwencji w dacie tak złożenia wniosku o przyznanie stypendium ([...] października 2019 r.), jak i wydania decyzji w obu instancjach przez Rektora [...] ([...] grudnia 2019 r. – decyzja pierwszoinstancyjna, [...] marca 2020 r. – decyzja drugoinstancyjna) na [...] roku studiów doktoranckich w roku akademickim 2019/2020 było wpisanych 31 doktorantów. Przy zastosowaniu udziału procentowego 10,20%, stypendium doktoranckie należało przyznać 4 doktorantom (31x10,20%=3,162), co oznacza pozytywne rozpoznanie wniosku skarżącego jako sklasyfikowanego na 4 pozycji listy rankingowej. U podstaw wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Rektora [...] z [...] grudnia 2019 r. legło błędne ustalenie faktyczne w postaci 29 "aktywnych" doktorantów. Tymczasem rozpoznając wniosek skarżącego, organ winien mieć na względzie liczbę nieskreślonych studentów na [...] roku studiów doktoranckich w roku akademickim 2019/2020 w dacie wydania decyzji. Z tego powodu wydane w niniejszej sprawie decyzje podlegały uchyleniu.
W aspekcie ponownego rozpoznania wniosku skarżącego, podkreślić należy, że nawet przy uwzględnieniu faktu, iż ww. rok studiów doktoranckich ukończyło 30 doktorantów, to – stosując przelicznik 10,20% - nadal uprawnionych do stypendium będzie 4 doktorantów (30x10,20%=3,06), a więc także skarżący.
Przechodząc do oceny opinii Komisji, znajdującej się na karcie nr 7 akt administracyjnych sprawy, należy zwrócić uwagę na § 12 ust. 3 rozporządzenia stanowiący, że w skład doktoranckiej komisji stypendialnej wchodzą:
1) kierownik studiów doktoranckich;
2) co najmniej dwóch nauczycieli akademickich wykonujących pracę w jednostce organizacyjnej uczelni, a w przypadku jednostki naukowej - co najmniej dwóch pracowników naukowych jednostki naukowej, posiadających:
a) stopień naukowy doktora habilitowanego lub
b) stopień doktora habilitowanego sztuki, lub
c) uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego nabyte na podstawie art. 21a ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.
Powyższy przepis koreluje z zapisem zamieszczonym w § 4 ust. 4 Zarządzenia Rektora [...] Nr [....], w myśl którego w skład wydziałowej komisji doktoranckiej (powoływanej przez Rektora [...] do zaopiniowania wniosków o stypendia doktoranckie) wchodzi co najmniej trzech nauczycieli akademickich zatrudnionych na wydziale, posiadających co najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego, w tym kierownik studiów doktoranckich, który pełni funkcje przewodniczącego oraz przedstawiciel doktorantów wskazany przez właściwy organ Samorządu Doktorantów.
Stosownie do treści § 14 ust. 3 rozporządzenia, komisja, po zaopiniowaniu wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego, przekazuje rektorowi uczelni albo dyrektorowi jednostki naukowej listę doktorantów, którzy złożyli wnioski o przyznanie stypendium, zawierającą dane, o których mowa w ust. 2 pkt 1, wraz z uzasadnioną propozycją przyznania albo odmowy przyznania stypendium.
Decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] Dziekan [...] [...] powołał Komisję w składzie następującym:
1. [...] [...] dr hab. K. W.
2. [...] [...] dr hab. S. G.
3. [...] [...] dr hab. P. Z.
4. Mgr D. S.
Tymczasem opinia w przedmiocie wniosku skarżącego o stypendium została podpisania jedynie przez trzy osoby (Przewodniczącego oraz dwóch Członków Komisji), przy czym wszystkie podpisy są nieczytelne. Opinia ta jest dla skarżącego pozytywna, gdyż rekomenduje przyznanie mu stypendium.
Wykonując wytyczne Sądu kasacyjnego w zakresie oceny tej opinii oraz jej skutków, trzeba stwierdzić, że jest ona nieprawidłowa, gdyż została sporządzona przez Komisję obradującą w niepełnym składzie, tj. w składzie trzech zamiast czterech członków Komisji – wbrew postanowieniom § 12 ust. 3 rozporządzenia oraz § 4 ust. 4 Zarządzenia Rektora [...] Nr [...]. Nadto opinia ta nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia, co narusza § 14 ust. 3 in fine rozporządzenia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentowano nie tylko obowiązek opiniowania wniosku, ale również obowiązek szczegółowego uzasadnienia propozycji przyznania albo odmowy przyznania stypendium doktoranckiego, przewidziane odpowiednio w § 12 ust. 1 i w § 14 ust. 3 rozporządzenia. Podkreślano, iż potencjalny brak opinii, jak i uzasadnienia propozycji odmowy przyznania stypendium, nie może być obojętny dla treści podejmowanego przez rektora uczelni wyższej rozstrzygnięcia w sprawie stypendium doktoranckiego (vide wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 14 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 159/18 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Po 139/19).
Dostrzec również wypada, iż do ww. opinii (korzystnej dla doktoranta) Rektor [...] w żaden sposób się nie odniósł - ani w zaskarżonej ani w pierwszoinstancyjnej decyzji. Zgodnie z art. 200 ust. 3 p.s.w. decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor, a w jednostce naukowej - jej dyrektor. Jest to niewątpliwie decyzja o charakterze uznaniowym i z jej uzasadnienia musi wynikać, że organ przeanalizował sytuację doktoranta w stopniu adekwatnym do podjęcia rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie - wobec stwierdzonego przez tut. Sąd naruszenia przez organ art. 18 ust. 2 ustawy zmieniającej p.s.w. - uchybienia dotyczące sporządzenia opinii przez Komisję nie mają wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Jednakże przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] października 2019 r., Rektor [...] uwzględni dokonaną ocenę prawną i wyeliminuje wszystkie odnotowane uchybienia.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania, na które składają się wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 209 p.p.s.a.