II SA/WA 760/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-11-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd terytorialnyustrój miastajednostki budżetowestatutyrozstrzygnięcie nadzorczezasób lokalowykompetencje dzielnickontrola administracyjnaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Miasta Stołecznego Warszawy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego, uznając za zasadne stwierdzenie nieważności części statutów jednostek budżetowych dotyczących zarządzania zasobem lokalowym.

Sprawa dotyczyła skargi Miasta Stołecznego Warszawy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego, który stwierdził nieważność części statutów jednostek budżetowych. Wojewoda uznał, że przekazanie zadań związanych z zarządzaniem zasobem lokalowym jednostkom budżetowym, zamiast dzielnicom, narusza ustawę o ustroju miasta stołecznego Warszawy. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody, że takie działanie stanowi istotne naruszenie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Miasta Stołecznego Warszawy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 grudnia 2004 r., które stwierdziło nieważność części statutów trzynastu jednostek budżetowych m.st. Warszawy. Przedmiotowe uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 2 grudnia 2004 r. dotyczyły przekształcenia zakładów budżetowych w jednostki budżetowe i określały ich statuty. Wojewoda Mazowiecki uznał, że § 4 pkt 1 lit. "a", "b" i "c" oraz pkt 4 lit. "b" tych statutów naruszają art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, ponieważ zadania związane z utrzymaniem i eksploatacją gminnych zasobów lokalowych, będące zadaniami ustawowymi dzielnicy, zostały przekazane jednostkom budżetowym miasta, a nie dzielnicom. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy oraz ustawy o finansach publicznych, uznał, że powierzenie zadań z zakresu zarządzania zasobem lokalowym jednostkom budżetowym, zamiast dzielnicom (będącym jednostkami pomocniczymi), stanowi istotne naruszenie prawa. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody było zasadne. Sąd odniósł się również do zarzutu naruszenia przepisów postępowania (doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego wraz z rozstrzygnięciem), uznając, że w tym konkretnym przypadku nie miało ono wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi istotne naruszenie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy.

Uzasadnienie

Ustawa o ustroju miasta stołecznego Warszawy przewiduje, że do zakresu działania dzielnicy należy utrzymywanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych. Powierzenie tych zadań jednostkom budżetowym, a nie dzielnicom, narusza ten przepis.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.u.m.st.W. art. 11 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o ustroju miasta stołecznego Warszawy

Zadania związane z utrzymaniem i eksploatacją gminnych zasobów lokalowych są zadaniami ustawowymi dzielnicy i nie mogą być przekazywane jednostkom budżetowym miasta.

u.s.g. art. 91 § ust. 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § 2 pkt 9 lit. "h"

Ustawa o samorządzie gminnym

u.f.p. art. 18 § ust. 3 pkt 2 i ust. 6

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 19 § ust. 2 pkt 2 i ust. 3

Ustawa o finansach publicznych

u.u.m.st.W. art. 11 § ust. 2

Ustawa o ustroju miasta stołecznego Warszawy

u.u.m.st.W. art. 12 § ust. 6

Ustawa o ustroju miasta stołecznego Warszawy

u.s.g. art. 91 § ust. 5

Ustawa o samorządzie gminnym

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.g. art. 98 § ust. 1 i ust. 3

Ustawa o samorządzie gminnym

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 20

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 23

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 25

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 198

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.o.p.l. art. 20

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.s.g. art. 31

Ustawa o samorządzie gminnym

u.u.m.st.W. art. 22

Ustawa o ustroju miasta stołecznego Warszawy

u.u.m.st.W. art. 11 § ust. 2 pkt 2, 3 i 4

Ustawa o ustroju miasta stołecznego Warszawy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekazanie zadań z zakresu utrzymania i eksploatacji gminnych zasobów lokalowych jednostkom budżetowym, zamiast dzielnicom, stanowi istotne naruszenie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Przepis art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy jest normą blankietową. Przepis art. 22 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy dopuszcza wykonywanie zadań dzielnicowych przez jednostki organizacyjne miasta. Doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego wraz z rozstrzygnięciem nadzorczym narusza art. 91 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 61 § 4 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

powierzenie mocą zakwestionowanych statutów stanowiących załączniki do uchwał Rady m.st. Warszawy, tych zadań i kompetencji, jednostkom budżetowym gminy, a nie jej jednostkom pomocniczym, stanowi, w ocenie Sądu istotne naruszenie przepisu art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustroju m.st. Warszawy.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Bronisław Szydło

sędzia

Jacek Fronczyk

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja podziału kompetencji między dzielnicami a jednostkami budżetowymi w Warszawie w zakresie zarządzania zasobem lokalowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki ustroju miasta stołecznego Warszawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii podziału kompetencji w samorządzie terytorialnym, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i samorządowym.

Ważne rozstrzygnięcie WSA: Kto zarządza zasobem lokalowym w Warszawie – dzielnice czy jednostki budżetowe?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 760/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bronisław Szydło
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Fronczyk
Symbol z opisem
6260 Statut
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Sygn. powiązane
II OSK 548/06 - Wyrok NSA z 2006-07-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Bronisław Szydło Asesor WSA Jacek Fronczyk Protokolant Michał Sułkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności statutów jednostek budżetowych m.st. Warszawy - oddala skargę -
Uzasadnienie
W dniu 2 grudnia 2004 r. Rada miasta stołecznego Warszawy podjęła trzynaście uchwał o numerach od XLIII/1012/2004 do XLIII/1024/2004 w sprawie przekształcenia zakładów budżetowych m.st. Warszawy w jednostki budżetowe m.st. Warszawy. Uchwały te podjęte zostały na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "h" ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 18 ust. 3 pkt 2 i ust. 6 oraz art. 19 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 ze zm.). Przedmiot działania, organizację i zasady gospodarki finansowej jednostek budżetowych określiły statuty tych jednostek stanowiące załączniki do ww. uchwał.
Uchwały te doręczone zostały Wojewodzie Mazowieckiemu w dniu 7 grudnia 2004 r.
W dniu 27 grudnia 2004 r. Wojewoda Mazowiecki wszczął, na podstawie art. 91 ust. 2 w związku z art. 85 i art. 86 cyt. ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności § 4 pkt 1 lit. "a", "b" i "c" oraz pkt 4 lit. "b" trzynastu ww. statutów jednostek budżetowych miasta stołecznego Warszawy, stanowiących załączniki do uchwał Rady miasta stołecznego Warszawy o numerach od XLIII/1012/2004 do XLIII/1024/2004 z dnia 2 grudnia 2004 r.
W dniu 30 grudnia 2004 r. Wojewoda Mazowiecki wydał rozstrzygnięcie nadzorcze nr Lex.I.0911/67/2004, mocą którego stwierdził nieważność § 4 pkt 1 lit. "a", "b" i "c" oraz pkt 4 lit. "b" statutów stanowiących załączniki do poniżej opisanych uchwał Rady m.st. Warszawy z dnia 2 grudnia 2004 r.
1) Nr XLIII/1012/2004 w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład[...]" w jednostkę budżetową m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [...]";
2) Nr XLIII/1013/2004 w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego m.st. Warszawy pod nazwą "Zarząd [...]" w jednostkę budżetową m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [...]";
3) Nr XLIII/1014/2004 w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego m.st. Warszawy pod nazwą "Zarząd [...] w jednostkę budżetową m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [...]";
4) Nr XLIII/1015/2004 w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego m.st. Warszawy pod nazwą "Zarząd [...]" w jednostkę budżetową m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [...]";
5) Nr XLIII/1016/2004 w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego m.st. Warszawy pod nazwą "Zarząd [...]" w jednostkę budżetową m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [...]y";
6) Nr XLIII/1017/2004 w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego m.st. Warszawy pod nazwą "Administracja [...]" w jednostkę budżetową m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [...]";
7) Nr XLIII/1018/2004 w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego m.st. Warszawy pod nazwą "Administracja [...]" w jednostkę budżetową m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [...]";
8) Nr XLIII/1019/2004 w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego m.st. Warszawy pod nazwą "Zarząd [....]" w jednostkę budżetową m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [....]";
9) Nr XLIII/1020/2004 w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [...]" w jednostkę budżetową m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [...]";
10) Nr XLIII/1021/2004 w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego m.st. Warszawy pod nazwą "Zarząd [...]" pod jednostkę budżetową m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [...]";
11) Nr XLIII/1022/2004 w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [...]" w jednostkę budżetową m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [...];
12) Nr XLIII/1023/2004 w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [...]" w jednostkę budżetową m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [...]";
13) Nr XLIII 1024/2004 w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego m.st. Warszawy pod nazwą "Zarząd [...]" w jednostkę budżetową m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład [...]".
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda Mazowiecki stwierdził, iż postanowienia zawarte w § 4 pkt 1 lit. "a", "b" i "c" oraz pkt 4 lit. "b" ww. statutów w istotny sposób naruszają prawo, co daje podstawy do stwierdzenia ich nieważności. Postanowienia te, w ocenie organu nadzoru, pozostają w sprzeczności z przepisem art. 11 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy z 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy. Przepis ten określił bowiem, że do zakresu działania dzielnicy należą sprawy lokalne, a w szczególności utrzymanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych. Przekazanie tych zadań, jak wywodzi Wojewoda Mazowiecki, będących zadaniami ustawowymi dzielnicy, do jednostek budżetowych miasta stołecznego Warszawy, ogranicza kompetencje dzielnicy. Rada m.st. Warszawy, nie może ograniczać zakresu działania dzielnicy. Takie działanie Rady jest nieuprawnione i sprzeczne z prawem. Ograniczenie zakresu działania dzielnicy jest dopuszczalne jedynie w przypadkach określonych w art. 11 ust. 2 pkt 2, 3 i 4 cyt. ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, nie dotyczy zaś zadań wymienionych w pkt 1 ustępu 2 ustawy. Tymczasem zadania przekazane jednostkom budżetowym, w części dotyczącej kwestionowanych postanowień statutów, to zadania ustawowe dzielnicy wynikające wprost z przepisu art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy.
Rozstrzygnięcie to wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania nadzorczego, doręczone zostało Radzie miasta stołecznego Warszawy w dniu 4 stycznia 2005 r.
W dniu 20 stycznia 2005 r. Rada miasta stołecznego Warszawy podjęła, na podstawie art. 98 ust. 1 i ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym uchwałę nr XLV/1080/2005 w sprawie zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 grudnia 2004 r. o numerze Lex.I.0911/67/2004.
W § 2 uchwały Rada m.st. Warszawy upoważniła radcę prawnego M.D. do reprezentowania Rady przed sądami administracyjnymi w sprawie zaskarżenia ww. rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego, w tym do wniesienia skargi oraz udzielania dalszych pełnomocnictw procesowych.
W dniu 2 lutego 2005 r. wniesiona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga na przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze. W skardze tej strona skarżąca określona została przez pełnomocnika jako miasto stołeczne Warszawa – Rada miasta stołecznego Warszawy. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 11 ust. 2 pkt 1, art. 22 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, a także art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "h" ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 91 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 61 § 4 k.p.a., które to naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa i winno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 20 i 24 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. Nr 261 z 2004 r., 2603 ze zm.), gmina może tworzyć i posiadać gminne zasoby nieruchomości, którymi gospodaruje zgodnie z przepisami art. 23 i 25 tej ustawy. W skład gminnego zasobu nieruchomości wchodzą także zasoby lokalowe określone w art. 20 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.), jako mieszkaniowe zasoby gminy. Zgodnie z art. 198 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zarządzanie nieruchomościami należącymi do zasobów gminy może być powierzone innym, utworzonym w tym celu przez gminę jednostkom.
Skarżący podkreślił, iż w aktualnym stanie prawnym dzielnice miasta stołecznego Warszawy nie zostały wyposażone w kompetencje do tworzenia jednostek organizacyjnych. Zakres zadań przekształconych jednostek organizacyjnych, obejmujący czynności z zakresu zarządu zasobem lokalowym na obszarze dzielnicy m.st. Warszawy, nie pozostaje, zdaniem skarżącego, w kolizji z przepisem art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy.
Organy dzielnic mają wpływ na działalność jednostki budżetowej, działającej na obszarze danej dzielnicy, poprzez określone w przyjętym statucie zasady współdziałania i nadzoru odnośnie zadań określonych w art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy (§ 7-11 statutów).
W skardze podniesiono także, iż przepis art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy stanowi jedynie normę blankietową, gdyż żaden inny przepis tej ustawy ani ustawy o samorządzie gminnym, nie wyposaża jednostek pomocniczych m.st. Warszawy w takie instrumenty prawne, aby była możliwa realizacja tych zadań przez dzielnice.
Ponadto skarżący, powołując się na przepis art. 22 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, wyraził pogląd, iż w przepisie tym ustawodawca rozstrzygnął, że także zadania o charakterze dzielnicowym mogą – a nawet powinny być wykonywane przez jednostki organizacyjne miasta stołecznego Warszawy.
W skardze podniesiono także zarzut naruszania art. 91 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 61 § 4 k.p.a. Skarżący wskazał, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego doręczono Radzie m.st. Warszawy jednocześnie z rozstrzygnięciem nadzorczym. Taki zaś sposób postępowania uniemożliwił miastu stołecznemu Warszawie czynny udział w tym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.
W piśmie procesowym z dnia 9 września 2005 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, iż skarżącym w niniejszej sprawie jest miasto stołeczne Warszawa. Ponadto w piśmie tym pełnomocnik wyraził pogląd, iż w sprawie ze skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące uchwały organu stanowiącego (rady gminy), gmina reprezentowana jest przez radę gminy. Stąd też dodatkowe oznaczenie strony skarżącej m.st. Warszawy oraz fakt udzielenia pełnomocnictwa przez Radę m.st. Warszawy.
Pełnomocnik skarżącego ponadto, z ostrożności procesowej, przedłożył odpis pełnomocnictwa procesowego ogólnego, udzielonego mu przez Prezydenta m.st. Warszawy, które to pełnomocnictwo upoważnia go między innymi do zastępowania miasta stołecznego Warszawy przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) statuuje zasadę kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem.
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych powyżej przepisów należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczyć należy, iż w myśl art. 98 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o samorządzie gminnym, do złożenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienia albo kompetencje zostały naruszone. Legitymację do złożenia skargi ma więc gmina, związek międzygminny, w stosunku do której organów (art. 97 ust. 1 ustawy) lub ich działań (art.91 ust. 1, art. 91 ust. 4, art. 94 ust. 2, art. 95 ust. 2 i art. 96 ust. 2 ustawy) organ nadzorczy zastosował przewidziane w tych przepisach rozstrzygnięcie nadzorcze. W gminie, w systemie jej organów, organem wyposażonym w uprawnienia do reprezentowania gminy w postępowaniach sądowych, w tym również w postępowaniu sądowo-administracyjnym ze skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego dotyczące gminy, jest jej wójt (burmistrz, prezydent miasta), co wynika z przepisu art. 31 ustawy o samorządzie gminnym (por. Tadeusz Woś "Skarga gminy do NSA na rozstrzygnięcie organu nadzorczego-aspekty procesowe", Państwo i Prawo 1993/7/41 oraz Wojciech Chróścielewski "Sądowa kontrola rozstrzygnięć nadzorczych samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny" 1994/10/49).
Oczywiście skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze w imieniu gminy może wnieść także pełnomocnik gminy. Pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącej gminy winno być udzielone przez organ wyposażony w uprawnienia do reprezentowania gminy, a więc przez wójta (burmistrza, prezydenta). Skarga na przedmiotowe rozstrzygniecie nadzorcze, wniesiona przez miasto stołeczne Warszawę, w mieniu którego działał pełnomocnik umocowany do reprezentowania gminy (pełnomocnictwo procesowe ogólne z dnia 16 sierpnia 2004 r.), została zatem, w ocenie Sądu, wniesiona skutecznie przez podmiot uprawniony do jej złożenia.
Skarga wniesiona została w terminie określonym w przepisie art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a więc w terminie 30 dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego, który to termin rozpoczął swój bieg w dniu 5 stycznia 2005 r. Wniesienie skargi poprzedzone zostało uchwałą Rady m.st. Warszawy o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego, stosownie do przepisu art. 98 ust. 3 zdanie drugie ustawy o samorządzie gminnym.
Analizując elementy materialnoprawne sprawy, wskazać należy, iż w myśl art. 11 ust. 1 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, dzielnica działa na podstawie statutu dzielnicy nadanego prze Radę m.st. Warszawy i innych uchwał Rady m.st. Warszawy przekazujących dzielnicy zadania i kompetencje gminne i powiatowe, zadania zlecone gminie z zakresu administracji rządowej oraz zadania realizowane na podstawie porozumień zawartych pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego.
Do zakresu działania dzielnicy należą sprawy lokalne, a w szczególności:
1) utrzymywanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych,
2) utrzymywanie placówek oświaty i wychowania, kultury, pomocy społecznej, rekreacji, sportu i turystyki, w zakresie określonym przez statut miasta i inne uchwały Rady m.st. Warszawy,
3) zadania związane z ochroną zdrowia, w zakresie określonym przez statut miasta i inne uchwały Rady m.st. Warszawy,
4) utrzymanie zieleni i dróg o charakterze lokalnym, w zakresie określonym przez statut miasta i inne uchwały Rady m.st. Warszawy,
5) utrzymywanie i eksploatacja dzielnicowych obiektów administracyjnych,
6) sprawowanie nadzoru nad jednostkami niższego rzędu utworzonymi na jej obszarze,
7) podejmowanie we własnym zakresie działań na rzecz zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty mieszkańców dzielnicy (art. 11 ust. 2 ustawy).
Z kolei przepis art. 12 ust. 6 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy stanowi, iż przekazanie zadań, o których mowa w art. 11, następuje wraz z zapewnieniem środków wystarczających na ich realizację.
Z powyżej powołanych przepisów wynika, iż Rada m.st. Warszawy winna w drodze stosownych uchwał przekazać dzielnicom tego miasta zadania i kompetencje, o których mowa w przepisie art. 11 ust. 2 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy. Powstaje zatem pytanie, czy dopuszczalne jest przekazanie zadań i kompetencji, o których mowa w tym przepisie jednostkom organizacyjnym gminy, w niniejszej sprawie jednostkom budżetowym miasta stołecznego Warszawy, a nie jednostkom pomocniczym gminy, jakimi są dzielnice m.st. Warszawy.
Udzielenie odpowiedzi na to pytanie wymaga przywołania stosownych przepisów ustawy o finansach publicznych. Wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 17 tej ustawy, jednostki sektora finansów publicznych mogą być tworzone jedynie w formach przewidzianych ustawami. Zgodnie z art. 18 ust. 3 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, jednostki budżetowe tworzą, łączą, przekształcają w inną formę organizacyjno-prawną i likwidują organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego. Podobnie zakłady budżetowe są tworzone, łączone, przekształcane w inną formę organizacyjno-prawną i likwidowane przez organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego (art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy).
Jednostki budżetowe i zakłady budżetowe gminy są jej jednostkami organizacyjnymi, o których mowa w przepisie art. 9 ust. 1 u.s.g.
Jednostki te i zakłady nie posiadają osobowości prawnej, działają zatem jako stationes fisci gminy.
Skoro zatem zadania i kompetencje, o których mowa w przepisie art. 11 ust. 2 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy winny zostać przekazane dzielnicom miasta stołecznego Warszawy, będącym jego jednostkami pomocniczymi, to przekazanie tych zadań jednostkom organizacyjnym gminy w postaci jednostek budżetowych miasta stołecznego Warszawy narusza, w ocenie Sądu, w sposób istotny przepis art. 11 ust. 2 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż Rada miasta stołecznego Warszawy powierzyła utworzonym jednostkom budżetowym zadania, do których należy, jak stanowi § 4 pkt 1 lit. "a", "b" i "c" statutów, zarządzanie lokalami tworzącymi zasób mieszkaniowy oraz zarządzanie powierzonym zasobem nieruchomości m.st. Warszawy, w tym: eksploatowanie lokali wchodzących w skład tych zasobów, organizowanie napraw, konserwacji, remontów i modernizacji, utrzymywania czystości i porządku na terenie posesji i osiedli. Ponadto do zadań jednostek budżetowych należy sporządzanie planów rzeczowo-finansowych rocznych i wieloletnich dla każdej nieruchomości, a w tym planów remontów i modernizacji (§ 4 pkt 4 lit. "b" statutów).
Zadania, o których mowa w przywołanych postanowieniach statutów mieszczą się, w ocenie Sądu, w pojęciu spraw lokalnych, o których mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, a w szczególności wchodzą w zakres utrzymywania i eksploatacji gminnych zasobów lokalowych. W takiej zaś sytuacji, powierzenie mocą zakwestionowanych statutów stanowiących załączniki do uchwał Rady m.st. Warszawy, tych zadań i kompetencji, jednostkom budżetowym gminy, a nie jej jednostkom pomocniczym, stanowi, w ocenie Sądu istotne naruszenie przepisu art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustroju m.st. Warszawy.
Jak stanowi art. 91 ustawy o samorządzie gminnym, w przypadku, gdy uchwała rady gminy narusza prawo w sposób istotny, organ nadzoru orzeka o nieważności tej uchwały w całości lub w części.
Słusznie zatem, mocą zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, Wojewoda Mazowiecki stwierdził nieważność § 4 pkt 1 lit. "a", "b" i "c" oraz § 4 pkt 4 lit. "b" statutów stanowiących załączniki do uchwał Rady m.st. Warszawy o numerach od XLIII/1012/2004 do XLIII/1024/2004 podjętych w dniu 2 grudnia 2004 r.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 91 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 61 § 4 k.p.a.. stwierdzić należy, iż brak właściwego zawiadomienia organu gminy o wszczęciu postępowania, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisu art. 61 §1 i 4 k.p.a., w związku z art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym. Do sądu administracyjnego należy jednak ocena, czy brak właściwego zawiadomienia Rady m.st. Warszawy o wszczęciu przedmiotowego postępowania nadzorczego pozbawił Radę możliwości uczestniczenia w postępowaniu i czy miało to wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Z akt sprawy wynika, iż postępowanie nadzorcze toczyło się w oparciu o dokumenty nadesłane organowi nadzoru w trybie art. 90 ustawy o samorządzie gminnym. Dokumenty te stanowiły podstawę do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. W toku postępowania sądowo-administracyjnego strona skarżąca nie przedstawiła żadnych innych, poza zgromadzonymi w aktach administracyjnych, dokumentów mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W świetle powyższego, uznać należy, iż brak stosownego zawiadomienia Rady m.st. Warszawy o wszczęciu postępowania nadzorczego nie miał wpływu na treść tego rozstrzygnięcia, a skoro tak, to brak ten nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI