II SA/Wa 758/22

II SA/Wa 758/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Arkadiusz Koziarski
Tomasz Szmydt /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant ref.staż Maria Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2022 r. sprawy ze skargi A. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby uchyla zaskarżone orzeczenie
Uzasadnienie
A. W. (dalej: "Skarżący") zaskarżył w całości orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (dalej: "CWKL") nr [...] z [...] marca 2022 r., którym uchylono w całości orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z [...] stycznia 2022 r. i wydano nowe w sprawie w sprawie zdolności Skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, uznające go za trwale niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej (Kategoria N - Zał. 1, Grupa [...]).
Z akt sprawy wynikało, że Dowódca Pułku [...] Wojska Polskiego w [...] skierował Skarżącego do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] celem ustalenia orzeczenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] po przeprowadzeniu badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych, rozpoznała u Skarżącego "[...]* i orzeczeniem z [...] stycznia 2022 r. uznała, że Skarżącego za trwale niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej (Kategoria N - Zał. 1 Grupa [...]).
Skarżący we wniesionym odwołaniu nie zgodził się z orzeczeniem RWKL w [...] co do trwalej niezdolności do zawodowej służby wojskowej i dołączył dodatkową dokumentacje medyczną.
W tym stanie faktycznym wydano zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie, które zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2020 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego - (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a."), art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2020 r., poz. 860), przepisów § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 ze zm.) i art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 2225) oraz § 12 pkt 1 i § 31 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 749), a także § 7 pkt 1 oraz § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze zm.)
CWKL rozpoznała wśród schorzeń powodujących niezdolność do pełnienia zawodowej: (1.) [...] - § 55 pkt 3, § 39 pkt 5. Jako schorzenia współistniejące rozpoznano: (2.) [...] - §13pl.'2; (3.) Skrzywienie przegrody nosa - §26 pkt 3; (4.) Blizny nieszpecące skóry szyi i jamy brzusznej - § 3 pkt 1; (5) [...] - bez § bez pkt; (6.) Przebyte wygojone oparzenie lewej dłoni bez trwałych następstw - bez § bez pkt; (7.) Trądzik pospołity - § 2 pkt 1.
Wobec powyższego CWKL stwierdziła, że Skarżący jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej - Kategoria N – Zał. 1, Grupa [...]). Ponadto stwierdziła, że związek rozpoznanego w pkt. 6 rozpoznania schorzenia - ze służbą wojskową ustalono w oparciu o dane zawarte w orzeczeniu RWKL w [...] nr [...] z [...] września 2018 r. Uznano, że pozostałe schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Komisja II instancji zaliczyła Skarżącego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. W ocenie organu Skarżący jest zdolny do pracy poza służbą. Wyjaśniła, że inwalidztwo nie jest następstwem schorzeń, które powstały w związku z warunkami i właściwościami służby wojskowej
W uzasadnieniu orzeczenia CWKL stwierdziła, że w sprawie wydano orzeczenie na podstawie całości dokumentacji medycznej zawartej w aktach sprawy. Rozpoznane schorzenia zostały ustalone na podstawie dokumentacji z leczenia, przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych zleconych w ramach postępowania orzeczniczego RWKL, a Skarżący do wniesionego odwołania dołączył dodatkową dokumentację. Za najważniejszy dokument przedłożony przez Skarżącego uznano konsultację [...] (brak daty konsultacji) wykonaną w [...] w [...] przez specjalistkę [...]. W opisie konsultacji podkreślono, że: "[...] jest kojarzona z podwyższonym ryzykiem [...], szczególnie u pacjentów, u których występują inne czynniki predysponujące do [...]". Organ przypomniał, że Skarżący przebył [...], więc w jego przypadku takie zagrożenie w przyszłości jest realne.
CWKL stwierdziła, że orzeczenie RWKL zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu orzeczniczym i w trakcie jego redagowania nie pominięto żadnych istotnych faktów. Jednakże CWKL dostrzegła omyłkę pisarską, w rozpoznaniu pkt 8.A.1, gdzie przyporządkowano § 53 pkt 3, który dotyczy chorób tarczycy, natomiast prawidłowego § 55 pkt 3, w którego zakresie pojęciowym mieści się [...] i dlatego też postanowił o uchyleniu orzeczenia wydanego w I instancji.
A. W. zaskarżył w całości powyższe orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z [...] marca 2022 r. W treści skargi nie sprecyzowano konkretnych zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Skarżący wskazał natomiast, że badanie genetyczne, które stało się kluczowym dla RWKL i CWKL do wydania orzeczenia nie zostało wykonane w Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej dla Pracowników Wojska, jak to wskazano w treści orzeczenia. Podniósł, że badanie to wykonano z jego inicjatywy - w prywatnym laboratorium bowiem chciał przyspieszyć swój powrót do obowiązków służbowych. Zwrócił on uwagę na długi czas oczekiwania na wyznaczone przez organ badanie.
Dalej Skarżący wywodził, iż w momencie wykonywania zleconych badań orzeczenie CWKL zostało już wydane. Wyniki badań otrzymał dopiero na konsultacji w dniu [...] maja 2022 r. zaś badający go [...] na zlecenie organu, stwierdził, że badanie [...], które wykonał prywatnie pochodzi z nierenomowanego laboratorium i nie może być brane pod uwagę.
Skarżący zarzucił wydanym orzeczeniom, że zostały wydane przedwcześnie, zaś wiązały się dla niego z negatywnymi konsekwencjami - został pozbawiony źródła utrzymania oraz zmuszony do opuszczenia wynajmowanego mieszkania. Nie otrzymał również prawa do renty czy odszkodowania. Podniósł, że został wyleczony z [...] i w dniu [...] września 2021 r. otrzymał zaświadczenie o wyleczeniu choroby i zdolności do służby wojskowej.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wnosiła o odrzucenie skargi w części dotyczącej ustalenia związku dokonanych rozpoznań ze służbą wojskową i grupy inwalidztwa, a także o oddalenie skargi w pozostałym zakresie. Organ wniosek o odrzucenie skargi uzasadniania wskazując, że żądanie w tym zakresie "można wywieść z podniesionego przez Skarżącego zarzutu o nieotrzymaniu prawa do renty czy odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022, poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")
W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.
Skarga rozpoznawana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organy naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że sąd administracyjny rozpoznający sprawę ze skargi na orzeczenie CWKL o niezdolności do zawodowej służby wojskowej, nie jest uprawniony do oceny i kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania stanu zdrowia, prowadzącego do ustalenia kategorii zdolności (niezdolności) do służby wojskowej. Sąd ocenia natomiast, czy postępowanie zmierzające do ustalenia stanu zdrowia skarżącego zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy pod względem formalnym (czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z przepisami prawa) oraz czy rozpoznanie stanu chorobowego (ułomności) znajduje potwierdzenie w badaniach stanowiących podstawę orzeczenia o przyznaniu kategorii.
Należy przypomnieć, że z przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że orzeczenie we wskazanym zakresie, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 ustawy). Orzeczenie takie, wydawanej jest w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami przewidzianymi w ramach Kodeksu postępowania administracyjnego Przepisy rozporządzenia, jako normy lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a., jednakże w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w pełnym zakresie (vide: wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14; wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2042/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotne znaczenie ma w tym zakresie kwestia ustalenia okoliczności sprawy, a w szczególności zebranie odpowiednich danych medycznej, gdyż tylko pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby.
Przy czym, stosownie do § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczeniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów dołączonych do skierowania na badania, m. in. historii chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego, karty badań profilaktycznych i okresowych, informacji zawartej w pisemnym oświadczeniu żołnierza, po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 17 pkt 1 i § 18 pkt 1 rozporządzenia). Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, według § 23 pkt 2 rozporządzenia, rozpoznając odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby Centralna Wojskowa Komisja Lekarska może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 23 ust. 2 rozporządzenia).
Wojskowe komisje lekarskie mają obowiązek przeprowadzić postępowanie w sposób zgodny z regulacjami zawartymi w rozporządzeniu w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, zaś w kwestiach tam nieuregulowanych winny stosować ogólne zasady rządzące postępowaniem administracyjnym. Komisje lekarskie są więc zobowiązane zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, a w uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnić w sposób wyczerpujący motywy jego podjęcia.
Należy zatem zwrócić uwagę, że postępowanie administracyjne zapewnia jego uczestnikom określony poziom, wyznaczony ogólnymi zasadami zawartymi w jego przepisach. I tak zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., organ ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Dysponując całokształtem materiału dowodowego organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną (art. 80 k.p.a.). Wyłącznie należycie ustalony stan faktyczny pozwala na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcie sprawy w sposób odpowiadający prawu. Motywy organu zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego jak i jego oceny prawnej powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, nie sposób nie przyznać racji skarżącemu, że CWKL nie oceniła w sposób rzetelny i pełny jego stanu zdrowia. Jak wynika bowiem z treści skargi oraz akt postępowania, na dzień orzekania, Komisja Lekarska I instancji nie miała możliwości ustalenia pełnego stanu zdrowia Skarżącego, bowiem wyznaczone przez Komisję badania lekarskie, zostały przeprowadzone już po wydaniu orzeczenia. Znajduje to potwierdzenie w treści zaskarżonego orzeczenia, gdzie CWKL stwierdza, iż: "RWKL wydała orzeczenie Nr [...] z dnia [...].01.2022r. opierając się na wynikach wykonanych przez orzekanego w Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej dla Pracowników Wojska - SP ZOZ badań i konsultacji specjalistycznych oraz badaniach zleconych w podmiocie zewnętrznym. (...) Najważniejszy dokument to konsultacja [...] (brak daty konsultacji) wykonana w [...] w [...] przez specjalistkę [...]".
W świetle powołanych powyżej przepisów, nie jest dopuszczalne, by Komisja Lekarska, która zleca przeprowadzenie badań, określa gdzie i w jakim zakresie miałyby one zostać wykonane, zaprzestaje prowadzenia postępowania dowodowego, opierając się na przedstawionych przez Skarżącego dokumentach prywatnych. Zawarte w nich bowiem informacje, choć nie podważano, by były niezgodne z prawdą, nie mają mocy dowodu z dokumentu urzędowego – takiego na jaki powinna oczekiwać Komisja rozpoznająca sprawę.
Jak wskazano wcześniej, wojskowe komisje lekarskie mają obowiązek przeprowadzić postępowanie w sposób zgodny z regulacjami zawartymi w zaś w kwestiach tam nieuregulowanych winny stosować ogólne zasady rządzące postępowaniem administracyjnym. Komisje lekarskie są więc zobowiązane zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, a w uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnić w sposób wyczerpujący motywy jego podjęcia. Ponadto, rozpoznając odwołanie CWKL orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby może jednak przeprowadzić ponowne badanie lekarskie, jednakże winna, jak wskazano wyżej wyczekać na wyniki tychże badań.
Z powyższym względów Sąd uchylił zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie. Wobec wydania rozstrzygnięcia ze wskazanych powyżej powodów, Sąd odstępuje od odnoszenia się do wszystkich zarzutów skargi. Rzeczą organu w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, będzie wzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego, a także ponowne jego przeanalizowanie, zgodnie z wytycznymi zawartymi w niniejszym orzeczeniu sądowym.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej.