II SA/Wa 751/21

II SA/Wa 751/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Radziszewska-Krupa
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 6356/21 - Wyrok NSA z 2022-12-20
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 360
art. 134 pkt 3-7, art. 110 ust. 7 pkt 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2021 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania nagrody rocznej za rok 2017 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz P. S. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji wydał w dniu [...] marca 2019 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] dotyczącą odmowy przyznania P. S. nagrody rocznej za rok 2017.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ nadmienił, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko P. S., zarzucając mu popełnienie przewinienia dyscyplinarnego o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067, ze zm., dalej jako ustawa o Policji) w zw. z § 2 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r., nr 1, poz. 3).
Raportem z dnia [...] grudnia 2017 r. P. S. złożył pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby z dniem [...] stycznia 2019 r. Orzeczeniem nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., P. S. został uznany winnym zarzucanego mu w postępowaniu dyscyplinarnym czynu i wymierzono mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Orzeczenie to zostało doręczone stronie w dniu [...] stycznia 2018 r. (na podstawie treści notatki urzędowej z dnia [...] stycznia 2018 r., której został przyznany walor dokumentu urzędowego). Orzeczenie to nie zostało zaskarżone przez P. S., wobec powyższego stało się prawomocne. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...], na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił P. S. ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2018 r.
Decyzją nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r. przyznano P. S. nagrodę roczną w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w 2018 r.
W dniu [...] czerwca 2018 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęło pismo z dnia [...] maja 2018 r., w którym zwrócono się o udzielenie informacji na temat działań, podjętych w celu uregulowania należnych P. S., na podstawie obowiązujących przepisów, dodatków, premii i nagród.
Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. zatytułowanym "Ponaglenie" pełnomocnik P. S., powołując się na wcześniejszą korespondencję, prowadzoną z organem I instancji wskazał, że w sprawie jego mocodawcy dotyczącej wypłaty zaległych świadczeń, w tym nagrody rocznej za 2017 r., nie dokonano tej wypłaty, jak również nie wydano decyzji administracyjnej w tej sprawie.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu ponaglenia w zakresie dotyczącym przyznania nagrody rocznej za służbę, pełnioną w 2017 r. stwierdził m.in., że Komendant Wojewódzki Policji w [...] dopuścił się bezczynności i zobowiązał organ I instancji do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego postępowania.
W dniu [...] stycznia 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał decyzję nr [...], na mocy której odmówił przyznania P. S. nagrody rocznej za służbę pełnioną w 2017 r. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 110 ust. 7 pkt 3 ustawy o Policji.
W dniu [...] stycznia 2019 r. P. S. złożył odwołanie od ww. decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego i prawa materialnego, tj.:
- art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a., poprzez wydanie decyzji w oparciu o niedoręczone, a co za tym idzie niefunkcjonujące w obrocie prawnym orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r.;
- art. 136 k.p.k. w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, poprzez uznanie orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. za prawidłowo doręczone w sytuacji usiłowania przekazania skarżącemu przesyłki zawierającej dokument na zamkniętym szpitalnym oddziale dla nerwowo i psychicznie chorych;
- nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie złożonego przez niego raportu, tj. na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Nadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 110 ust. 1 i 3 ustawy o Policji, poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania nagrody rocznej za służbę pełnioną w 2017 r. w sytuacji, gdy skarżący pełnił służbę przez okres ponad 6 miesięcy kalendarzowych, a także został zwolniony ze służby rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji;
- art. 110 ust. 7 pkt 3 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie popełnił w roku 2017 przestępstwa ani czynu, za który wymierzono mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby (to znaczy jedną z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 134 pkt 3-6 ustawy o Policji );
- art. 8a ustawy o Policji, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy orzeczenie w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nie funkcjonuje w obrocie prawnym i jako takie nie może stanowić podstawy do ustalenia okoliczności powodujących odmowę przyznania nagrody rocznej.
Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2019 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. w sprawie odmowy przyznania nagrody rocznej za rok 2017, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Komendant Główny Policji, odnosząc się do zarzutów pełnomocnika strony zawartych w odwołaniu wskazał, że zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje. W myśl art. 110 ust. 3 cytowanej ustawy, nagroda roczna przysługuje, jeżeli policjant w danym roku kalendarzowym pełnił służbę przez okres co najmniej 6 miesięcy kalendarzowych. Okresy służby krótsze od miesiąca kalendarzowego sumuje się, przyjmując, że każde 30 dni służby stanowi pełny miesiąc kalendarzowy. Zgodnie jednak z art. 110 ust. 7 pkt 3 ustawy o Policji, nagroda roczna nie przysługuje policjantowi w przypadku popełnienia czynu, za który policjantowi wymierzono jedną z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 134 pkt 3-6. Stosownie do art. 110 ust. 8 cytowanego aktu prawnego, obniżenie lub pozbawienie prawa do nagrody rocznej następuje za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił przestępstwo lub czyn, o których mowa m. in. w art. 134 pkt 3-6. Jak wynika natomiast z art. 110 ust. 8a ustawy o Policji, okoliczności uzasadniające pozbawienie prawa do nagrody rocznej ustala się na podstawie orzeczeń i decyzji organów właściwych w sprawach karnych o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, w sprawach dyscyplinarnych oraz w sprawach dotyczących opiniowania policjantów, a także na podstawie dokumentacji prowadzonej w sprawach osobowych policjantów.
Organ II instancji zaakcentował, że użyte w art. 110 ust. 7 pkt 3 ustawy o Policji sformułowanie "nie przysługuje" wskazuje na obligatoryjny charakter tego przepisu i nie pozostawia przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych możliwości stosowania uznania administracyjnego w zakresie przyznania prawa do nagrody rocznej. W niniejszej sprawie wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa do nagrody rocznej za rok 2017 determinowane było wyłącznie treścią orzeczenia oraz wskazanym w nim rodzajem kary (wydalenia ze służby), które to orzeczenie organ był zobowiązany uwzględnić, zgodnie z dyspozycją art. 110 ust. 7 pkt 3 ustawy o Policji. Mając zaś na uwadze fakt, że czyn, za który P. S. wymierzono karę wydalenia ze służby, popełnił on w roku 2017, konieczna była odmowa przyznania mu nagrody rocznej za rok 2017 (art. 110 ust. 8 ustawy o Policji).
Komendant Główny Policji odniósł się do zarzutu P. S. naruszenia przez organ I instancji procedury administracyjnej w prowadzonym uprzednio postępowaniu dyscyplinarnym, m.in. poprzez wadliwe doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego oraz wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia dyscyplinarnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. Organ odwoławczy wskazał na unormowania postępowania dyscyplinarnego policjantów, zawarte w rozdziale 10 ustawy o Policji i podkreślił, że ustawa o Policji w art. 135p ust. 1 przewiduje odesłanie jedynie do odpowiedniego stosowania przepisów postępowania karnego w ściśle określonym zakresie, a mianowicie w zakresie rozdziału 14 (dotyczącego wezwań), rozdziału 15 (dotyczącego doręczeń), rozdziału 21 (dotyczącego świadków), podkreślając brak odesłania do stosowania (nawet odpowiednio) przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Komendant Główny Policji uznał, że orzeczenie wydane w postępowaniu dyscyplinarnym nie jest decyzją administracyjną, a zatem brak jest też możliwości wzruszenia takiego orzeczenia w trybie, przewidzianym w art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a.
P. S. wniósł skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]. Sprawę zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Wa 1060/19. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem prawa, a to:
1) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o nie doręczone, a co za tym idzie nie funkcjonujące w obrocie prawnym orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r.;
b) art. 136 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (dalej k.p.k.) w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez uznanie orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. za prawidłowo doręczone w sytuacji usiłowania przekazania skarżącemu przesyłki zawierającej dokument na zamkniętym szpitalnym oddziale dla nerwowo i psychicznie chorych;
c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w wydanej decyzji rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., wydanego na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, którym to skarżący został ze służby zwolniony na podstawie uwzględnionego raportu skarżącego z dnia [...] grudnia 2017 r.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 110 ust. 1 i 3 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania nagrody rocznej za służbę pełnioną w 2017 r. w sytuacji, gdy skarżący pełnił służbę przez okres ponad 6 miesięcy kalendarzowych;
b) art. 110 ust. 1 i 3 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania nagrody rocznej za służbę pełnioną w 2017 r. w sytuacji, gdy skarżący został zwolniony ze służby na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie złożonego przez niego raportu, tj. na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji;
a) art. 110 ust. 7 pkt 3 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie popełnił w roku 2017 przestępstwa ani czynu, za który wymierzono mu jedną z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 134 pkt 3-6 ustawy o Policji;
b) art. 8a ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy orzeczenie w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej (orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r.) nie funkcjonuje w obrocie prawnym i jako takie nie może stanowić podstawy do ustalenia okoliczności powodujących odmowę przyznania nagrody rocznej.
W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1060/19 oddalił przedmiotowa skargę.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 2579/21 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a w pkt. 2 zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zgodnie z art. 110 ust. 7 pkt 3 ustawy o Policji, nagroda roczna nie przysługuje policjantowi w przypadku popełnienia czynu, za który policjantowi wymierzono jedną z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 134 pkt 3-7. To więc, czy skarżącemu kasacyjnie wymierzono jedną z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 134 pkt 3-7, stanowi przesłankę odmowy przyznania nagrody rocznej. Skarżący kwestionuje fakt wymierzenia mu kary dyscyplinarnej. Twierdzi, że orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] stycznia 2018 r. nie zostało mu skutecznie doręczone, a zatem nie weszło do obrotu prawnego. Odwołuje się w tej mierze do art. 136 k.p.k. w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji.
NSA stwierdził, iż do tego argumentu Sąd I instancji się nie odniósł. Twierdzenie Sądu I instancji, że "(...) w niniejszym postępowaniu nie mogły być badane zarzuty dotyczące postępowania dyscyplinarnego ani rozkazu personalnego o wydaleniu P. S. ze służby w Policji, wykraczają one bowiem poza granice sprawy", nie jest uprawnione w okolicznościach tej sprawy. P. S. nie został wszak zwolniony ze służby na skutek kary dyscyplinarnej "wydalenia ze służby w Policji", jak twierdzi Sąd I instancji, ale został zwolniony ze służby w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji – rozkazem personalnym nr [...] z [...] lutego 2018 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego teza Sądu I instancji o tym, że cyt. "Tak długo, jak rozkaz ten [z [...] lutego 2018 r.] jest ostateczny, Sąd nie może go kwestionować", byłaby poprawna, gdyby podstawę do zwolnienia skarżącego kasacyjnie ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, zwolnienie w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Tymczasem P. S. został zwolniony ze służby na skutek pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Zwolnienie ze służby nie miało więc bezpośredniego związku z ewentualną karą dyscyplinarną wydalenia ze służby i nie było jej skutkiem, wbrew temu, co wynika z art. 134f ustawy o Policji. Rozkaz personalny z [...] lutego 2018 r. nie potwierdzał w sposób ostateczny faktu wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, ani tego, że orzeczenie dyscyplinarne weszło do obrotu prawnego.
Nie można więc przyjąć, zdaniem NSA, że w tym wypadku zwolnienie ze służby (w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji) wyklucza możliwość badania, czy skarżący kasacyjnie został prawomocnie ukarany dyscyplinarnie i że wykracza to poza granice niniejszej sprawy, tak długo, jak rozkaz z [...] lutego 2018 r. jest ostateczny.
Zarzut naruszenia art. 110 ust. 7 pkt 3 ustawy o Policji poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy Sąd I instancji pominął rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z [...] lutego 2018 r. (wydany na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji), przy ocenie wystąpienia przesłanki do odmowy przyznania nagrody rocznej, a taka treść zarzutu wynika z argumentacji powołanej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – należy uznać za usprawiedliwiony.
NSA podkreślił, że w konsekwencji Sąd I instancji nie mógł uwolnić się od oceny skuteczności doręczenia P. S. orzeczenia dyscyplinarnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] stycznia 2018 r., gdyż od tego zależy, czy weszło ono do obrotu prawnego, a zatem, czy do wymierzenia kary dyscyplinarnej w ogóle doszło, a to – w powiązaniu z art. 110 ust. 8a ustawy o Policji – stanowi przesłankę rozstrzygnięcia o odmowie przyznania nagrody rocznej. Stan prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego przesądza bowiem o wymierzeniu kary dyscyplinarnej (zob. art. 135g ust. 2 i art. 135k ust. 1 w zw. z art. 135o ust. 1 ustawy o Policji). Z przepisów tych wynika, że obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem, a orzeczenie staje się prawomocne z upływem terminu do wniesienia środka odwoławczego, jeśli go nie wniesiono. Termin do odwołania liczy się od dnia doręczenia orzeczenia, a więc dzień i skuteczność doręczenia należy ustalić.
Tego typu ustaleń nie mógł poczynić Naczelny Sąd Administracyjny we własnym zakresie, gdyż odbyłoby się to z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, jako że są to ustalenia o charakterze istotnym dla rozstrzygnięcia i w znacznej części determinują sposób rozstrzygnięcia sprawy.
Pozostałe zarzuty naruszenia prawa materialnego NSA uznał w opisanej sytuacji za przedwczesne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności zarówno z prawem materialnym, jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.")
W świetle powołanego przepisu wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.
Kluczowe znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2021 r. o sygn. akt III OSK 2579/21, mocą którego sprawa została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Zgodnie z brzmieniem art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjmuje się, że odstąpić od niej wojewódzki sąd administracyjny może wyłącznie, jeżeli po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, a przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez sąd I instancji, któremu została ona przekazana do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), miała miejsce zasadnicza zmiana oceny stanu faktycznego sprawy, lub zmienił się istotnie stan prawny albo w tym czasie, w innej sprawie, została podjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwała zawierająca odmienną wykładnię prawa, niż dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w jego wiążącym wyroku, albo gdy takiej odmiennej wykładni dokonał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2012 r. o sygn. akt II OSK 1023/11, publ. LEX nr 1234032; B. Gruszczyński, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, wyd. 3, s. 566; H. Filipczyk, Granice związania sądu I instancji wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny – uwagi na tle orzecznictwa w sprawach podatkowych, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2012, nr 2, s. 40-41). Żadna z tych okoliczności nie zachodzi w niniejszej sprawie, zatem rozpoznający niniejszą sprawę Sąd pozostaje w pełni związany wytycznymi i wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w zapadłym w sprawie wyroku z dnia 12 stycznia 2021 r. o sygn. akt III OSK 2579/21. Zastosowanie się do tych wskazań służy w szczególności zapewnieniu jednolitości orzecznictwa, a przez to poszanowaniu praworządności i równości wobec prawa (por. A. Skoczylas, Glosa do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2008 r. o sygn. akt I FPS 1/08, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2009, nr 1, poz. 4, s. 24).
Kontrolując ponownie objęty skargą akt, przy uwzględnianiu wytycznych NSA, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 12 stycznia 2021 r. wydanym w sprawie sygn. akt III OSK 2579/21 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż: "Zgodnie z art. 110 ust. 7 pkt 3 ustawy o Policji, nagroda roczna nie przysługuje policjantowi w przypadku popełnienia czynu, za który policjantowi wymierzono jedną z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 134 pkt 3-7. To więc, czy skarżącemu kasacyjnie wymierzono jedną z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 134 pkt 3-7, stanowi przesłankę odmowy przyznania nagrody rocznej. Skarżący kasacyjnie kwestionuje fakt wymierzenia mu kary dyscyplinarnej. Twierdzi, że orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] stycznia 2018 r. nie zostało mu skutecznie doręczone (odwołuje się w tej mierze do art. 136 k.p.k. w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji), a zatem nie weszło do obrotu prawnego.
Do tego argumentu Sąd I instancji się nie odniósł. Twierdzenie Sądu I instancji, że "(...) w niniejszym postępowaniu nie mogły być badane zarzuty dotyczące postępowania dyscyplinarnego ani rozkazu personalnego o wydaleniu P. S. ze służby w Policji, wykraczają one bowiem poza granice sprawy" (str. 8 uzasadnienia), nie jest uprawnione w okolicznościach tej sprawy. P. S. nie został wszak zwolniony ze służby na skutek kary dyscyplinarnej "wydalenia ze służby w Policji", jak twierdzi Sąd I instancji, ale został zwolniony ze służby w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji (rozkazem personalnym nr [...] z [...] lutego 2018 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]). Teza Sądu I instancji o tym, że cyt. "Tak długo, jak rozkaz ten [z [...] lutego 2018 r.] jest ostateczny, Sąd nie może go kwestionować" (str. 6 uzasadnienia wyroku Sądu I instancji), byłaby poprawna, gdyby podstawę do zwolnienia skarżącego kasacyjnie ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji (zwolnienie w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby). Tymczasem P. S. został zwolniony ze służby na skutek pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby (art. 41 ust. 3 ustawy o Policji). Zwolnienie ze służby nie miało więc bezpośredniego związku z ewentualną karą dyscyplinarną wydalenia ze służby i nie było jej skutkiem, wbrew temu, co wynika z art. 134f ustawy o Policji. Rozkaz personalny z [...] lutego 2018 r. nie potwierdzał więc w sposób ostateczny faktu wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, ani tego, że orzeczenie dyscyplinarne weszło do obrotu prawnego. Nie można więc przyjąć, jak uczynił to Sąd I instancji, że w tym wypadku zwolnienie ze służby (w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji) wyklucza możliwość badania, czy skarżący kasacyjnie został prawomocnie ukarany dyscyplinarnie i że wykracza to poza granice niniejszej sprawy, tak długo, jak rozkaz ten (z [...] lutego 2018 r.) jest ostateczny.
Zatem zarzut naruszenia art. 110 ust. 7 pkt 3 ustawy o Policji poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy Sąd I instancji pominął rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z [...] lutego 2018 r. (wydany na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji), przy ocenie wystąpienia przesłanki do odmowy przyznania nagrody rocznej (a taka treść zarzutu wynika z argumentacji powołanej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej) – należy uznać za usprawiedliwiony. W konsekwencji Sąd I instancji nie mógł uwolnić się od oceny skuteczności doręczenia P. S. orzeczenia dyscyplinarnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] stycznia 2018 r., gdyż od tego zależy, czy weszło ono do obrotu prawnego, a zatem, czy do wymierzenia kary dyscyplinarnej w ogóle doszło, a to – w powiązaniu z art. 110 ust. 8a ustawy o Policji – stanowi przesłankę rozstrzygnięcia o odmowie przyznania nagrody rocznej. Stan prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego przesądza bowiem o wymierzeniu kary dyscyplinarnej (zob. art. 135g ust. 2 i art. 135k ust. 1 w zw. z art. 135o ust. 1 ustawy o Policji). Z przepisów tych wynika, że obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem, a orzeczenie staje się prawomocne z upływem terminu do wniesienia środka odwoławczego, jeśli go nie wniesiono. Termin do odwołania liczy się od dnia doręczenia orzeczenia, a więc dzień i skuteczność doręczenia należy ustalić.
Tego typu ustaleń nie mógł poczynić Naczelny Sąd Administracyjny we własnym zakresie, gdyż odbyłoby się to z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, jako że są to ustalenia o charakterze istotnym dla rozstrzygnięcia i w znacznej części determinują sposób rozstrzygnięcia sprawy".
Odnosząc się zatem do wskazań i oceny prawnej NSA, wypada przypomnieć, iż stosownie do treści art. 135k ust. 1 i 2 ustawy o Policji postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie dyscyplinarne w pierwszej instancji. Wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Zgodnie z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej.
Art. 135p ust. 1 ustawy wskazuje, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych (...).
Wskazać należy, że ustawa o Policji nie zawiera przepisów regulujących kwestie doręczania pism, zatem oceny czy skarżącemu skutecznie doręczono orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. należy dokonać przy uwzględnieniu właściwych przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.), zwanej dalej "k.p.k.".
Zgodnie z art. 132 § 1 k.p.k. pisma doręcza się adresatowi osobiście. Wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma, od których daty doręczenia biegną terminy, doręcza się przez pocztę lub inny uprawniony podmiot zajmujący się doręczaniem korespondencji albo pracownika organu wysyłającego, a w razie niezbędnej konieczności – przez Policję (art. 131 § 1 k.p.k.).
Zgodnie natomiast z art. 136 § 1 k.p.k. w razie odmowy przyjęcia pisma lub odmowy albo niemożności pokwitowania odbioru przez adresata, doręczający sporządza na zwrotnym pokwitowaniu odpowiednią wzmiankę; wówczas doręczenie uważa się za dokonane.
Przepis art. 132 § 1 przewiduje podstawową formę doręczenia – doręczenie pisma adresatowi osobiście (tzw. doręczenie bezpośrednie). Powinno być ono regułą. Doręczenie to może nastąpić przede wszystkim w miejscu zamieszkania adresata, ale również i w miejscu jego stałego zatrudnienia (arg. ex art. 133 § 3) lub w jakimkolwiek innym miejscu, gdzie zastanie się adresata (podobnie M. Siewierski (w:) J. Bafia i in., Kodeks karny, s. 198; D. Wysocki, Przewlekłość procesu karnego, s. 177-179; por. P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego, 2007, t. I, s. 660). Adresat nie może skutecznie odmówić przyjęcia pisma ze względu na miejsce jego doręczenia (por. uchw. SN z 18 października 1930 r., sygn. akt II K 236/30, OSN(K) 1930, nr 6, poz. 170). Nie ma również przeszkód w doręczeniu pisma uczestnikowi postępowania na sali rozpraw, w sekretariacie sądu lub prokuratury (zob. § 75 reg. sąd.; podobnie M. Siewierski (w:) J. Bafia i in., Kodeks karny, s. 198).
Kwestią wymagającą rozważenia w niniejsze sprawie – stosownie do wskazań NSA – jest zatem ocena skuteczności doręczenia skarżącemu orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., mocą którego skarżący został uznany winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzono mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby, która winna być dokonana w kontekście przywołanych przepisów.
Jak wynika z notatki urzędowej z dnia [...] stycznia 2018 r. sporządzonej przez [...] S. J. z Wydziału Kadr KWP w [...] w dniu [...] stycznia 2018 r. udał się on wraz z [...] A. R. do Szpitala w [...], gdzie na Oddziale dla Nerwowo i Psychicznie Chorych przebywał od [...] stycznia 2018 r. Skarżący. Funkcjonariusze spotkali się ze skarżącym na terenie ww. oddziału szpitalnego i podjęli tam próbę doręczenia przedmiotowego orzeczenia skarżącemu. Skarżący – jak wynika z notatki urzędowej – odmówił przyjęcia przedmiotowego orzeczenia.
W ocenie Sądu w okolicznościach faktycznych sprawy nie można uznać, iż orzeczenie dyscyplinarne zostało w dniu [...] stycznia 2018 r. skutecznie doręczone skarżącemu. Próba doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego obwinionemu przebywającemu na leczeniu w zamkniętym Oddziale dla Nerwowo i Psychicznie Chorych Szpitala w [...] nie może zostać uznana za skuteczne doręczenie, o którym mowa w art. 132 § 1 k.p.k. Uznanie takiego działania za skuteczne doręczenie naruszałoby – w ocenie Sądu – konstytucyjną zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i prawa.
Jest rzeczą oczywistą, że osoba przebywająca na leczeniu w zamkniętym szpitalnym oddziale dla osób nerwowo i psychicznie chorych nie ma możliwości skutecznego i prawidłowego zareagowania na doręczane jej pisma, szczególnie w sytuacji, gdy od daty doręczenia orzeczenia biegnie krótki, bo zaledwie 7-dniowy termin na złożenie środka odwoławczego.
Biorąc zatem pod uwagę fakt, iż orzeczenie dyscyplinarne KWP w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nie zostało skarżącemu skutecznie doręczone, to uznać należy, iż nie zachodzi podstawa do odmowy przyznania nagrody rocznej za służbę pełnioną w 2017 roku, uregulowana w art. 110 ust. 7 pkt 3 ustawy o Policji, brak jest bowiem ostatecznego orzeczenia dyscyplinarnego, wymierzającego jedną z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 134 pkt 3-7 ustawy o Policji.
W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.