II SA/Wa 750/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-06-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
biblioteka szkolnaoświataustawa o systemie oświatynadzór pedagogicznyobowiązki szkołypracownia szkolnanauczyciel bibliotekarz

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą przywrócenie prowadzenia biblioteki szkolnej przez szkołę, uznając przekazanie jej innemu podmiotowi za likwidację naruszającą przepisy.

Sąd rozpatrzył skargę na decyzję Ministra Edukacji Narodowej, która utrzymała w mocy nakaz Kuratora Oświaty przywrócenia prowadzenia biblioteki szkolnej przez szkołę. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty, twierdząc, że przekazanie biblioteki innemu podmiotowi nie jest likwidacją, a jedynie zmianą organizacyjną. Sąd uznał jednak, że biblioteka szkolna jest pracownią szkolną, której prowadzenie przez szkołę i zatrudnianie nauczycieli-bibliotekarzy jest obligatoryjne, a jej przekazanie innemu podmiotowi stanowi naruszenie prawa.

Sprawa dotyczyła skargi Zespołu [...] na decyzję Ministra Edukacji Narodowej, która utrzymała w mocy decyzję Kuratora Oświaty nakazującą usunięcie naruszeń ustawy poprzez przywrócenie prowadzenia biblioteki szkolnej przez szkołę. Zespół [...] przekazał prowadzenie biblioteki szkolnej [...] Centrum Kultury, co zdaniem Kuratora Oświaty stanowiło faktyczną likwidację biblioteki szkolnej jako pracowni szkolnej, naruszając obowiązek zapewnienia uczniom możliwości korzystania z biblioteki (art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty). Skarżący argumentował, że przepis ten ma charakter postulatywny, a istotne jest jedynie zapewnienie uczniom możliwości korzystania z biblioteki, niezależnie od formy jej prowadzenia. Kwestionował również kompetencje Kuratora Oświaty do ingerencji w kwestie organizacyjne szkoły. Minister Edukacji Narodowej utrzymał decyzję Kuratora, podkreślając obligatoryjność prowadzenia biblioteki szkolnej jako pracowni szkolnej przez nauczycieli-bibliotekarzy, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty i ustawy o bibliotekach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd uznał, że biblioteka szkolna jest pracownią szkolną, której prowadzenie przez szkołę i zatrudnianie nauczycieli-bibliotekarzy jest obowiązkiem, a jej przekazanie innemu podmiotowi stanowi likwidację naruszającą przepisy, uniemożliwiając tym samym sprawowanie nadzoru pedagogicznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przekazanie prowadzenia biblioteki szkolnej innemu podmiotowi stanowi likwidację biblioteki szkolnej jako pracowni szkolnej i narusza przepisy ustawy o systemie oświaty, w szczególności obowiązek zapewnienia uczniom możliwości korzystania z biblioteki.

Uzasadnienie

Biblioteka szkolna jest pracownią szkolną, której prowadzenie przez szkołę i zatrudnianie nauczycieli-bibliotekarzy jest obligatoryjne. Jej przekazanie innemu podmiotowi uniemożliwia realizację zadań statutowych i sprawowanie nadzoru pedagogicznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.s.o. art. 67 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Szkoła publiczna powinna zapewnić uczniom możliwość korzystania m.in. z biblioteki. Sąd uznał, że "powinna" oznacza obowiązek.

u.bibl. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach

Biblioteki szkolne służą realizacji programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej i informacyjnej dzieci i młodzieży oraz kształceniu i doskonaleniu nauczycieli. Są prowadzone w każdej szkole publicznej.

Pomocnicze

u.s.o. art. 34 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Kurator Oświaty może nakazać usunięcie naruszeń ustawy.

rozp. MEN § par. 8

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół

Statut szkoły określa szczegółowo organizację biblioteki szkolnej. Bibliotekę szkoły podstawowej ma prowadzić nauczyciel – bibliotekarz.

Karta Nauczyciela art. 10

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela

Stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się w szkole.

rozp. MEN kwalifikacje

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli

Określa kwalifikacje nauczyciela-bibliotekarza.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Biblioteka szkolna jest pracownią szkolną, której prowadzenie przez szkołę i zatrudnianie nauczycieli-bibliotekarzy jest obligatoryjne. Przekazanie prowadzenia biblioteki szkolnej innemu podmiotowi stanowi likwidację biblioteki szkolnej i narusza przepisy ustawy o systemie oświaty. Kurator Oświaty jest uprawniony do wydawania poleceń usunięcia naruszeń przepisów ustawy dotyczących funkcjonowania biblioteki szkolnej.

Odrzucone argumenty

Przepis art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty ma charakter postulatywny, a istotne jest jedynie zapewnienie uczniom możliwości korzystania z biblioteki. Przekazanie biblioteki innemu podmiotowi jest zmianą organizacyjną, a nie likwidacją. Kurator Oświaty przekroczył swoje kompetencje, ingerując w kwestie organizacyjne szkoły.

Godne uwagi sformułowania

biblioteka szkolna jest pracownią szkoły powinność określona w tym przepisie w istocie oznacza obowiązek zapewnienia takiej możliwości zlecenie prowadzenia biblioteki [...] Centrum Kultury doprowadziło do likwidacji biblioteki szkolnej, jako pracowni szkolnej

Skład orzekający

Iwona Dąbrowska

przewodniczący

Olga Żurawska-Matusiak

sprawozdawca

Danuta Kania

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku prowadzenia bibliotek szkolnych przez szkoły publiczne oraz kompetencji organów nadzoru pedagogicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania biblioteki szkolnej innemu podmiotowi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania szkół publicznych – bibliotek szkolnych i ich obligatoryjnego charakteru. Pokazuje konflikt między potrzebą elastyczności organizacyjnej a wymogami prawnymi.

Czy biblioteka szkolna może być "oddana" centrum kultury? Sąd administracyjny odpowiada: nie!

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 750/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Iwona Dąbrowska /przewodniczący/
Olga Żurawska-Matusiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I OSK 2472/12 - Wyrok NSA z 2013-01-16
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
art. 67 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 85 poz 539
art. 22 ust. 1
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach.
Dz.U. 2001 nr 61 poz 624
par. 8
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Danuta Kania, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Zespołu [...] na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia naruszeń ustawy poprzez przywrócenie prowadzenia biblioteki szkolnej oddala skargę
Uzasadnienie
[...] marca 2011 r. Dyrektor Zespołu [...] w [...] podpisał porozumienie z Dyrektorem [...] Centrum Kultury w [...] , mocą którego 1 września 2011 r. przekazał Centrum prowadzenie m.in. biblioteki szkolnej.
O powyższych działaniach został powiadomiony, przez Wojewodę [...] i Prezesa Związku Nauczycielstwa Polskiego [...] , Kurator Oświaty, który [...] października 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie w trybie art. 34 ust. 1 ustawy o systemie oświaty z 7 września 1991 r. (t.j. Dz. U. 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), a następnie decyzją z [...] listopada 2011 r., na podstawie powyższego przepisu, nakazał usunięcie przez Zespół [...] w [...] naruszeń ustawy poprzez przywrócenie prowadzenia biblioteki szkolnej przez szkołę w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji.
W uzasadnieniu decyzji [...] Kurator Oświaty wskazał, że zgodnie z art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty obowiązkiem szkoły jest zapewnienie uczniom możliwości korzystania z pomieszczeń do nauki z niezbędnym wyposażeniem, w tym z biblioteki. Z przepisu wynika, że biblioteka jest pracownią szkolną, a jej utworzenie i udostępnienie uczniom ma charakter obligatoryjny. Kurator podniósł, że również ustawa z 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. Nr 85, poz. 539 z późn. zm.) w art. 22 ust. 1 wyraźnie wyróżnia biblioteki szkolne jako szczególny rodzaj bibliotek służących realizacji programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej i informacyjnej dzieci i młodzieży oraz kształceniu i doskonaleniu nauczycieli, które są prowadzone w każdej szkole publicznej. Kurator wskazał też na bezpośredni zakaz łączenia bibliotek szkolnych z bibliotekami publicznymi zawarty w art. 13 ust. 7 ustawy o bibliotekach. Ponadto, organ zważył, że art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty został uszczegółowiony w zakresie zadań szkoły związanych z organizacją biblioteki szkolnej przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 642, z póżn. zm.), zgodnie z którym szkoły zobowiązane są do zawarcia w statucie szczegółowej organizacji biblioteki szkolnej i zadań nauczycieli – bibliotekarzy, stosownie do potrzeb danej szkoły. Kurator zauważył, że wprawdzie porozumienie zawarte [...] marca 2011 r. przez Dyrektora Zespołu [...] w [...] z Dyrektorem [...] Centrum Kultury w [...] nie zawiera zwrotów mówiących wprost o likwidacji lub połączeniu biblioteki szkolnej z inną biblioteką, tym niemniej jednak przekazanie biblioteki do prowadzenia [...] Centrum Kultury oznacza faktyczną likwidację biblioteki szkolnej w dotychczasowej formie, zgodnie z art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty jako pracowni szkolnej. Biblioteka, mimo iż nadal mieści się w budynku szkoły, przestała być pracownią szkolną i nie znajduje się w strukturach szkoły, a jej pracownicy nie są pracownikami szkoły. Kurator Oświaty wskazał ponadto na wynikający z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół obowiązek zatrudnienia przez szkoły publiczne do prowadzenia bibliotek szkolnych nauczycieli – bibliotekarzy posiadających kwalifikacje określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 50, poz. 400), przy czym zatrudnienie powinno być zgodne z art. 10 w związku z art. 13 pkt 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 37, poz. 674, z późn. zm.). W ocenie [...] Kuratora Oświaty, czynności podjęte przez szkołę wynikają z zamiaru obejścia przepisów zakazujących łączenia bibliotek szkolnych z innymi bibliotekami.
Od decyzji [...] Kuratora Oświaty odwołanie wniósł Dyrektor Zespołu [...] w [...] . W odwołaniu zarzucił, że decyzja [...] Kuratora Oświaty została wydana z naruszeniem prawa, tj. art. 34 ust. 1 w związku z art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Według Dyrektora Zespołu, organ nadzoru powinien był wskazać sprzeczność działań szkoły z przepisem art. 67 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, a nie z innymi przepisami, jak chociażby z aktami wykonawczymi do ustawy w postaci rozporządzeń, czy statutami szkoły. W ocenie Dyrektora Zespołu, art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty określa zadania statutowe szkoły jedynie w sposób postulatywny, nakładając na szkołę powinność zapewnienia uczniom możliwości korzystania z biblioteki. Istotne jest zatem, czy uczniowie mają możliwość korzystania z biblioteki, czy nie. W przedmiotowej sprawie szkoła zapewnia taką możliwość. Odwołujący się zarzucił ponadto, że błędnym jest stanowisko organu nadzoru, w którym stwierdza się, że faktycznym skutkiem dokonanej reorganizacji jest likwidacja biblioteki szkolnej prowadzonej w dotychczasowej formie jako pracownia szkoły. Organ nadzoru nie jest uprawniony do badania skutków czynności, ponieważ zabrania mu tego art. 34 ust. 1 ustawy o systemie oświaty pozwalający jedynie na badanie jej legalności, czyli zgodności działania szkoły z normą ustawową.
Odwołujący się podniósł, że wbrew stanowisku Kuratora Oświaty z treści art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty nie wynika konieczność prowadzenia biblioteki jako pracowni szkolnej. Przepis ten określa jako zadanie statutowe tylko możliwość korzystania przez ucznia z biblioteki, nie określając ani formy w jakiej ma to nastąpić, ani formy zatrudnienia pracownika biblioteki. Tym samym nie mieści się w normie art. 34 ust. 1 ustawy o systemie oświaty podniesiony zarzut obejścia prawa.
W ocenie odwołującego się nie jest rzeczą organu nadzoru ingerencja w formę zatrudnienia pracowników prowadzących bibliotekę szkolną, tzn. czy są to nauczyciele, czy pracownicy jednostki organizacyjnej gminy.
Nadto w odwołaniu podniesiono, że zmiana organizacyjna nie naruszyła statutu szkoły dopuszczającego zatrudnienie w bibliotece szkolnej pracownika jednostki organizacyjnej gminy oraz że zaskarżona decyzja nie mieści się w zakresie nadzoru pedagogicznego, lecz wkracza w kompetencje organu prowadzącego szkołę, do którego należy, stosownie do art. 34a ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, nadzór nad przestrzeganiem przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły. Tego typu rozstrzygnięcie, jako dotyczące organizacji szkoły, mógłby więc wydać na podstawie art. 34a w związku z art. 5c ustawy o systemie oświaty wyłącznie Burmistrz [...] . Odwołujący się zauważył także, że decyzja narusza prawo również w ten sposób, iż nakazuje podjęcie działania nie mieszczącego się w zakresie art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, tj. prowadzenia biblioteki szkolnej przez szkołę w sytuacji, gdy przepis ten nakazuje tylko zapewnienie możliwości korzystania z biblioteki. Zdaniem odwołującego się w działaniu szkoły nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o systemie oświaty, w związku z czym decyzja powinna zostać uchylona, a postępowanie umorzone.
Decyzją z [...] marca 2012 r. Minister Edukacji Narodowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że kwestię funkcjonowania bibliotek szkolnych należy rozpatrywać, uwzględniając przepisy:
– ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty,
– ustawy z 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach,
– rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.
Odwołując się do użytego w art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty określenia "powinna", organ podkreślił, że nie oznacza ono fakultatywności, tylko obowiązek. Gdyby nie miałby to być obowiązek, a jedynie możliwość, to wzorem art. 67a ust. 1 ustawodawca zamiast określenia "powinna" użyłby określenia "może". O tym, że spełnianie warunków określonych w art. 67 ust. 1 ustawy o systemie oświaty jest obowiązkiem szkoły publicznej świadczy – zdaniem organu – również brzmienie ust. 2 tego artykułu, stanowiącego, że niektóre wymagania określone w ust. 1 nie muszą być spełnione w szkołach dla dorosłych, co nie powinno pozostawiać żadnych wątpliwości, że w pozostałych szkołach publicznych wymagania te muszą być spełnione.
Organ ocenił, że biblioteka szkolna jest pracownią szkolną służącą realizacji programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej i informacyjnej dzieci i młodzieży oraz kształceniu i doskonaleniu nauczycieli, a także realizacji potrzeb i zainteresowań uczniów, zadań dydaktyczno – wychowawczych szkoły, doskonaleniu warsztatu pracy nauczyciela, popularyzowania wiedzy pedagogicznej wśród rodziców oraz w miarę możliwości wiedzy o regionie. Tak więc definicja biblioteki szkolnej opiera się na dwóch kryteriach: funkcjonalnym i organizacyjnymi i tylko łączne ich pojmowanie daj możliwość zaliczenia biblioteki do kategorii bibliotek szkolnych. Zdaniem organu, skutkiem działań podjętych przez szkołę jest niewątpliwie likwidacja biblioteki szkolnej jako pracowni szkolnej, a nawet więcej – jako części składowej szkoły – a także zaprzestanie zatrudniania nauczyciela – bibliotekarza.
W dalszej kolejności organ zważył, że rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół jest aktem wykonawczym do art. 60 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Przez określenie "przepis ustawy" należy rozumieć nie tylko przepis określonej ustawy, ale również przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień zawartych w ustawie. Zatem zasadne jest odwołanie się także do przepisów tego rozporządzenia dotyczących postanowień statutu szkoły regulujących funkcjonowanie biblioteki szkolnej i zadań nauczyciela – bibliotekarza.
Organ wskazał także, że w celu prowadzenia biblioteki szkolnej w szkole publicznej powinien być zatrudniony nauczyciel – bibliotekarz posiadający kwalifikacje określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli. W ocenie organu odwoławczego działanie szkoły spowodowało sytuację, w której w szkole prowadzi bibliotekę inna jednostka organizacyjna przy pomocy zatrudnionych przez siebie osób. Dyrektor Zespołu nie jest przełożonym służbowym tych osób ani też nie sprawuje wobec nich nadzoru pedagogicznego zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Wobec zarzutów odwołania o przekroczeniu przez Kuratora Oświaty kompetencji, Minister Edukacji Narodowej zauważył, że przepis art. 34 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, upoważniający kuratora do wydawania, w drodze decyzji, poleceń usunięcia naruszeń przepisów ustawy, nie wyłącza z zakresu tego upoważnienia spraw, o których mowa w art. 34a ust. 1 tej ustawy. Kompetencje Kuratora Oświaty obejmują zatem możliwość wydawania dyrektorowi szkoły poleceń usunięcia uchybień wszystkich przepisów ustawy, bez względu na to, jakich spraw dotyczą. Organ zauważył również, że ocena stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkół, placówek i nauczycieli, zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, mieści się w zakresie nadzoru pedagogicznego. Kwestia prawidłowości prowadzenia biblioteki szkolnej podlega zatem tej ocenie.
W ocenie organu odwoławczego przekazanie przez Zespół [...] w [...] biblioteki szkolnej do prowadzenia [...] Centrum Kultury naruszało przepisy ustawy, a jego skutkiem było również to, że [...] Kurator Oświaty został pozbawiony możliwości sprawowania nadzoru pedagogicznego nad szkołą w zakresie dotyczącym działalności biblioteki szkolnej i nauczycieli – bibliotekarzy.
W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący, wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji, zarzucił naruszenie art. 39 ust. 1 w zw. z art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Dla uzasadnienia podnoszonego naruszenia przepisów skarżący przytoczył argumentację zbieżną z argumentacją przedstawioną w odwołaniu, dodatkowo zauważając, że Minister Edukacji Narodowej nie odniósł się do zarzutów sformułowanych wobec decyzji organu I instancji. Nadto skarżący nie zgodził się z poglądem organu, że skutkiem zlecenia obsługi biblioteki szkolnej pracownikom [...] Centrum Kultury, jest pozbawienie [...] Kuratora Oświaty możliwości sprawowania nadzoru pedagogicznego nad szkołą w zakresie dotyczącym działalności biblioteki szkolnej.
W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko, uznając zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa przy tym w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu.
Dokonując oceny zasadności przedmiotowej skargi, Sąd doszedł do przekonania, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty do realizacji zadań statutowych szkoła publiczna powinna zapewnić uczniom możliwość korzystania m.in. z biblioteki. Treść powyższego przepisu, zwłaszcza w zestawieniu z ust. 2 art. 67 ww. ustawy, a także wobec sformułowań użytych np. w art. 67a ust. 1 ustawy, pozwala na wyprowadzenie wniosku, że "powinność" określona w tym przepisie w istocie oznacza obowiązek zapewnienia takiej możliwości. W ramach rozpoznawanej sprawy istotne jest określenie jak ten obowiązek powinien być zrealizowany, aby poprzez umożliwienie korzystania z biblioteki możliwe było zrealizowanie zadań statutowych, do których odwołuje się art. 67 ust. 1 ustawy.
Wykładni powyższego przepisu należy dokonywać przy uwzględnieniu przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o bibliotekach, stosownie do którego biblioteki szkolne oraz biblioteki innych placówek systemu oświaty służą realizacji programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej i informacyjnej dzieci i młodzieży oraz kształceniu i doskonaleniu nauczycieli. W tym celu w każdej szkole publicznej jest prowadzona biblioteka szkolna.
Jak wskazał NSA w wyroku z 28 kwietnia 2000 r. (II SA/Wa 991/98, publ. http://cbois.nsa.gov.pl), a który to pogląd Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela, przepis art. 22 ust. 1 ustawy o bibliotekach w związku z art. 67 ust. 1 ustawy o systemie oświaty daje podstawę do przyjęcia, że biblioteka szkolna jest pracownią szkoły, a jej organizacja i stworzenie uczniom możliwości korzystania z niej są obligatoryjne.
Na konieczność utworzenia w szkole biblioteki szkolnej wskazują również przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie ramowych statutów niepublicznego przedszkola oraz publicznych szkół, zgodnie z którymi statut szkoły określa szczegółowo organizację biblioteki szkolnej.
Konsekwencją powyższego stanowiska jest przyjęcie, że biblioteka szkolna, jako pracownia szkolna, musi funkcjonować w strukturach szkoły i być prowadzona przez zatrudnionego w szkole nauczyciela – bibliotekarza. Tylko bowiem w takiej formie organizacyjnej biblioteka szkolna i zatrudnieni w niej nauczyciele – bibliotekarze mogą realizować zadania przewidziane przepisami prawa dla bibliotek szkolnych. Istotne przy tym jest to, że poprzez włączenie bibliotek szkolnych w system organizacyjny szkoły i wynikającą stąd konieczność zatrudniania w nich nauczycieli – bibliotekarzy zostały ustawowo zapewnione warunki realizacji w bibliotekach szkolnych programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej i informacyjnej oraz kształcenia i doskonalenia nauczycieli. Tylko przy takiej organizacji bibliotek szkolnych możliwe jest sprawowanie nad nimi nadzoru pedagogicznego ze strony kuratora oświaty i ocena stanu i warunków działalności dydaktycznej przez nie prowadzonej.
W realiach rozpoznawanej sprawy organ zasadnie uznał, że zlecenie w drodze porozumienia, prowadzenia biblioteki [...] Centrum Kultury doprowadziło do likwidacji biblioteki szkolnej, jako pracowni szkolnej, funkcjonującej w strukturze szkoły. I bez znaczenia jest tu okoliczność, że siedzibą biblioteki pozostał Zespół [...] . Konsekwencją takiego działania była rezygnacja z prowadzenia biblioteki – wbrew regulacjom zawartym w ww. rozporządzeniu, które w załączniku nr 2 § 8 wyraźnie stanowi, że bibliotekę szkoły podstawowej ma prowadzić nauczyciel – bibliotekarz – przez nauczyciela – bibliotekarza i powierzenie tego zadania pracownikowi Centrum. Z uwagi na uregulowania art. 3 pkt 1 w zw. z art. 10 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się bowiem w szkole, a zatem w bibliotece niebędącej w strukturze szkolnej nie istniała możliwość zatrudniania nauczyciela – bibliotekarza, którego kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela – bibliotekarza zostały szczegółowo określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 50, poz. 400). Nie zmienia tego stanu rzeczy zapis § 3 porozumienia, że osoby prowadzące bibliotekę szkolną będą podlegać merytorycznie dyrektorowi Zespołu, skoro od takich osób nie będzie trzeba wymagać kwalifikacji właściwych do zajmowania stanowiska nauczyciela – bibliotekarza. Tym samym dyrektor Zespołu nie ma możliwości sprawowania powierzonego mu ustawą nadzoru pedagogicznego, a tym samym kontroli, czy biblioteka realizuje cele, dla których winna być powołana w każdej szkole publicznej. To samo odnosi się do nadzoru pedagogicznego kuratora oświaty.
W tak zarysowanych okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy [...] Kurator Oświaty, jako organ nadzoru pedagogicznego, był uprawniony do polecenia usunięcia stwierdzonych uchybień. Za uchybienie to uznać należy powierzenie prowadzenia biblioteki szkolnej innej jednostce organizacyjnej i tym samym wyłączenie jej ze struktur szkolnych, co de facto oznacza likwidację biblioteki szkolnej. Wbrew twierdzeniom skargi, takie działanie stanowiło naruszenie przepisów ustawy, tj. jej art. 67 ust. 1 pkt 2. Przepis ten bowiem musi być odczytywany łącznie z innymi przepisami, które odnoszą się do bibliotek szkolnych, w myśl zasady, że system prawa powinien stanowić spójną całość. Gdyby podzielić punkt widzenia skarżącego, to brak byłoby możliwości realizacji powołanych wcześniej przepisów ustawy o bibliotekach, jak i dotyczących postanowień statutu szkoły. Niewykonalne były także przepisy o nadzorze pedagogicznym, który niewątpliwie rozciąga się także na biblioteki szkolne, a to chociażby z uwagi na powierzone im zadania związane z nauczaniem i wychowaniem.
Wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych naruszeń leżało w zakresie kompetencyjnym [...] Kuratora Oświaty, jako organu nadzoru pedagogicznego. Nadzór ten – stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy o systemie oświaty – polega m.in. na ocenie stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkół, placówek i nauczycieli. Jest to zatem nadzór nad jakością pracy Zespołu, a więc także nad właściwym funkcjonowaniem biblioteki szkolnej. Przyjęcie stanowiska skarżącego, że kwestia prowadzenia biblioteki szkolnej jest kwestią organizacyjną, pozostającą w gestii organu prowadzącego szkołę, doprowadziły do sytuacji, że kurator nie miałby możliwości realizacji swoich ustawowych kompetencji. Skoro – na co wskazano wcześniej – istnieje obowiązek prowadzenia bibliotek szkolnych, w których powinni być zatrudnieni nauczyciele – bibliotekarze, nad którymi zarówno dyrektor, jak i kurator oświaty ma nadzór pedagogiczny, to przyjąć należy, że w ramach tego nadzoru mieści się również funkcjonowanie biblioteki szkolnej. Zwrócić przy tym należy uwagę na treść art. 34 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, który odnosi się ogólnie do działalności szkoły lub placówki, nie ograniczając zakresu tej działalności do określonego obszaru.
Wbrew zarzutom skargi organ nadzoru nie ingerował w formę zatrudnienia pracowników prowadzących bibliotekę szkolną, lecz jedynie zasadnie zwracał uwagę, że w bibliotece szkolnej, funkcjonującej w strukturze szkoły publicznej i służącej realizacji programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej dzieci i młodzieży oraz kształcenia i doskonalenia nauczycieli, winni być zatrudnieni nauczyciele – bibliotekarze, podlegający nadzorowi pedagogicznemu.
Sąd ocenił także, iż – wbrew zarzutom skargi – Minister Edukacji Narodowej rozpoznał przedmiotową sprawę, dokładnie badając stan faktyczny i dokonując jego subsumcji pod właściwe normy prawne. Zwrócić bowiem należy uwagę, że rolą organu odwoławczego jest ponowne rozpoznanie sprawy, a nie dokonywanie analizy podnoszonych przez stronę zarzutów wobec rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze i uznając zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty za nieuzasadniony, Sąd, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI