II SA/Wa 1843/24

II SA/Wa 1843/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-05-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /przewodniczący/
Joanna Kube /sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1654/25 - Wyrok NSA z 2025-12-10
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
art. 25, art. 41 ust. 1 pkt 1, art. 41 ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 15, art. 78 § 2, art. 108 § 1, art. 136, art. 138 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2025 r. sprawy ze skargi B. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby uchyla zaskarżony rozkaz personalny
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] września 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], o zwolnieniu B. K. ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2021 r., na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145
z późn. zm.).
Jak wynika z ustaleń w sprawie, raportem z dnia [...] października 2021 r. B. K. wniósł, na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, o zwolnienie go ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2022 r. oraz o skierowanie go do komisji lekarskiej, w celu określenia związku choroby ze służbą.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia
[...] grudnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 3 i art. 45 ust. 3 ustawy
o Policji, zwolnił B. K. ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2021 r. Rozkazowi temu nadano, na podstawie art. 108 ust. 1 k.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności.
Komendant Główny Policji, utrzymując w mocy zaskarżony rozkaz personalny (wymienionym na wstępie rozkazem personalnym z dnia [...] września 2024 r.), podniósł, że pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby wywołuje skutki w zakresie prawa materialnego. Policjant ma prawo żądać rozwiązania z nim stosunku służbowego, a organ zobowiązany jest wydać w zakreślonym w ustawie terminie stosowną decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Prawo zgłoszenia wystąpienia ze służby wskazuje na dobrowolny, a nie przymusowy charakter służby. Z tych też względów pisemne zgłoszenie przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby jest oświadczeniem woli, do którego ma zastosowanie art. 61 Kodeksu cywilnego (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt I OPS 4/11).
Zgodnie z powołanym art. 61 Kodeksu cywilnego, oświadczenie adresowane do innego podmiotu wywiera skutki prawne z chwilą, gdy dotarło do adresata w takiej formie, iż mógł się on zapoznać z treścią tego oświadczenia. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne jedynie wówczas, gdy doszło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.
W przedmiotowej sprawie oświadczenie woli B. K. dotyczące zwolnienia ze służby w Policji doszło do adresata w dniu [...] października 2021 r.,
a policjant nie wycofał skutecznie tego oświadczenia. W pełni świadomie podjął decyzję o wystąpieniu z szeregów Policji, a także nie był w błędzie co do treści podejmowanej przez siebie czynności prawnej. Ponadto, brak jest podstaw do twierdzenia, iż swoją decyzję w tym zakresie strona podjęła w wyniku groźby bezprawnej.
W sytuacji, gdy wniosek o zwolnienie ze służby nie jest obarczony wadami oświadczenia woli wskazanymi w Kodeksie cywilnym oraz nie został w sposób skuteczny cofnięty, to w konsekwencji organ miał obowiązek wydać, zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby, określającą termin zwolnienia na dzień przypadający nie później niż 3 miesiące od daty złożenia wniosku o zwolnienie, co też w niniejszej sprawie uczynił. Bez znaczenia pozostaje natomiast kwestia, jakimi przesłankami kierował się policjant składając raport
o zwolnienie ze służby.
Organ wskazał, że strona pismem z dnia [...] listopada 2021 r. została poinformowana o zainicjowanym jej raportem postępowaniu administracyjnym z jej udziałem, a także pouczona o uprawnieniach przysługujących jej jako stronie postępowania administracyjnego, w tym w szczególności o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów
i materiałów przed wydaniem decyzji, a także prawie do zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego, w tym o miejscu i czasie, w którym może realizować to uprawnienie.
Bierność strony nie mogła natomiast stanowić przeszkody dla prowadzonego postępowania administracyjnego, w tym w szczególności nie mogła skutkować wstrzymaniem się przez organ z wydaniem rozstrzygnięcia, w momencie, gdy materiał dowodowy w sprawie był kompletny i umożliwiał zakończenie tego postępowania. Analogicznie wstąpienie do postępowania pełnomocnika po wydaniu decyzji przez organ I instancji, również nie mogło wywołać żadnego efektu. Pełnomocnik nie mógł także oczekiwać, że jego wstąpienie do postępowania determinować będzie organ do potraktowania go w sposób szczególny. Zakończenie tego postępowania przez organ I instancji w dniu [...] grudnia 2021 r. nie może jeszcze wobec tego ipso facto świadczyć automatycznie o naruszeniu art. 10 k.p.a. Zdaniem organu, strona nie przedstawiła żadnych istotnych dla sprawy argumentów, wskazujących, że ewentualne uchybienie ze strony organu I instancji mogło mieć wpływ (tym bardziej istotny) na wynik sprawy.
Wskazał też, iż organ I instancji słusznie nadał rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Miał bowiem na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest jedną z instytucji
o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego
i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy zasób kadrowy jednostki Policji lub komórki organizacyjnej tej jednostki utrudnia lub uniemożliwia realizację ustawowo nałożonych na Policję zadań. W tym kontekście interes służby winien mieć prymat nad partykularnym interesem policjanta. Jednocześnie w interesie społecznym tożsamym w tym przypadku z interesem służby, było niezwłoczne uregulowanie, zgodnie z przepisami prawa, statusu służbowego (nieobecnego w służbie, bo przebywającego - jak strona sama wskazała w swoim raporcie z dnia [...] października 2021 r. - od dnia [...] października 2020 r. na zwolnieniu lekarskim) policjanta, który złożył pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby.
Dodatkowo organ podniósł, że w dniu wydania zaskarżonego rozkazu personalnego w obrocie prawnym nie funkcjonowało jeszcze ostateczne (prawomocne) orzeczenie komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, które stwierdzałoby trwałą niezdolność policjanta do służby. Organ nie mógł natomiast wówczas antycypować, kiedy postępowanie przed komisją lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z udziałem strony zostanie zakończone i z jakim wynikiem. Organ nie był też zobligowany do wstrzymania się z wydaniem rozstrzygnięcia w tej sprawie, bowiem związany był treścią pisemnego zgłoszenia policjanta o wystąpieniu ze służby. Trwające
i niezakończone postępowanie przed właściwą komisją lekarską nie stanowiło z kolei zagadnienia prejudycjalnego dla postępowania w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, podstawa zwolnienia B. K. została zdeterminowana wyłącznie jego pisemnym zgłoszeniem o wystąpieniu ze służby.
Zaznaczył, że w sytuacji zbiegu dwóch obligatoryjnych podstaw zwolnienia ze służby, podstawa zamieszczona w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji nie ma pierwszeństwa przed innymi podstawami obligatoryjnego zwolnienia ze służby, w tym przed podstawą zamieszczoną w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Organ władny jest wówczas zdecydować na jakiej obligatoryjnej podstawie nastąpi zwolnienie policjanta ze służby. Zatem w sytuacji jednoczesnego złożenia przez policjanta pisemnego zgłoszenia o wystąpieniu ze służby w Policji oraz zmaterializowania się przesłanki do obligatoryjnego zwolnienia na innej podstawie, zwolnienie na innej obligatoryjnej podstawie zwolnienia możliwe jest o ile policjant zostanie zwolniony na tej podstawie przed zwolnieniem na podstawie wskazanej w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
W przeciwnym przypadku organ Policji zobowiązany jest do zwolnienia policjanta na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, w terminie nie dłuższym niż określony tym przepisem. W tej sprawie, B. K. został już zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Nie jest tym samym możliwe zwolnienie go obecnie na innej podstawie.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, iż nie został rozpoznany przez organ I instancji jego wniosek o wyłączenie pracownika organu, organ zaznaczył, że skoro wniosek ten został złożony do organu już po wydaniu rozstrzygnięcia, bowiem wpłynął do organu w dniu [...] grudnia 2021 r., a rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] został wydany
w dniu [...] grudnia 2021 r., to jest on obecnie bezprzedmiotowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 377/17). Przy czym, zaznaczył, że nawet gdyby przyjąć, że obecnie byłoby możliwe zastosowanie w sprawie art. 24 § 3 k.p.a., to B. K. nie uprawdopodobnił wystąpienia okoliczności mogących rzutować na bezstronność wskazanego przez niego pracownika organu. Jego ocena oparta jest wyłącznie na subiektywnym przekonaniu, iż A. K. z bliżej nieokreślonych względów nie jest osobą bezstronną i obiektywną, tylko z tego względu, że był on w przeszłości jej przełożonym i w związku z tym podejmował działania związane z funkcjonowaniem kierowanej przez niego jednostki Policji, które, w jego ocenie, mogły rodzić swoistego rodzaju dyskomfort wśród jego podwładnych. Nie stanowi to jednak przekonującej argumentacji przemawiającej za przyjęciem takiej tezy. Zarzut braku bezstronności, jak wynika z treści złożonego wniosku, wynika wyłącznie z arbitralnego przekonania, iż podległość służbowa in genere skutkuje automatycznym założeniem o braku możliwości procedowania danego pracownika w jakiejkolwiek sprawie dotyczącej strony, jeśli był on w jakimkolwiek czasie przełożonym pracownika organu, co do którego miałoby nastąpić wyłączenie.
Podniesione przez stronę argumenty odnoszące się ogólnie do kwestii związanych z podległością służbową poszczególnych pracowników organu, nie mogły stanowić dostatecznego argumentu przemawiającego za wyłączeniem pracownika organu, skoro nie mają odniesienia do okoliczności, które determinowałyby do przyjęcia, iż określone fakty (stanowiące podstawę do wyłączenia) są prawdopodobne.
Pismem z dnia 7 października 2024 r. B. K. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2024 r. nr [...], utrzymujący
w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia
[...] grudnia 2021 r. nr [...].
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych rozkazów oraz uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności i określenie daty rozwiązania stosunku służbowego przez właściwy organ ze skarżącym zgodny z dniem uprawomocnienia się orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej lub z dniem [...] stycznia 2022 r.
Skarżący zarzucił organom wydającym w sprawie rozstrzygnięcie, naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i 2, art. 14a, art. 24 § 3, art. 32, art. 36,
art. 39 § 4, art. 40 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79a § 1 i 2, art. 108 § 1 k.p.a. oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i art. 117 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r.
o Policji poprzez uznanie, iż zostały wykonane wszystkie czynności dowodowe, a tym samym ustalony został stan faktyczny niezbędny do załatwienia sprawy.
Argumentując wskazał, że zaburzona została zasada proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a także dostępu strony do informacji
o okolicznościach faktycznych i prawnych postępowania mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony, będących przedmiotem postępowania. Wbrew twierdzeniom organu, nie zapewniono mu czynnego udziału w toku postępowania, podobnie jak i jego pełnomocnikowi, tym samym ograniczono mu możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Pozbawiono go również informacji w zakresie rozpoznania wniosku o wyłączenie pracownika administracji od postępowania administracyjnego, a także nie poinformowano jego pełnomocnika o realizacji wniosków. Nie informowano również
o przyczynach zwłoki oraz nie dopuszczono strony do możliwości złożenia wniosków dowodowych mających istotne znaczenie dla sprawy, co doprowadziło
w konsekwencji do złamania przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania
i rozpoznania całości sprawy. Nie był też informowany przez organ o podejmowanych czynnościach, ich rodzaju, terminie, wynikach. Ponadto stwierdził, że nadanie przez organ I instancji klauzuli natychmiastowej wykonalności nie spełnia przesłanek niezbędnych do jej nadania.
Zdaniem skarżącego, organ mylnie zinterpretował treść złożonego przez niego raportu, co do wskazania jednoznacznej podstawy prawnej wystąpienia ze służby, pozbawiając go możliwości realizacji założeń opisanych w dyspozycji art. 117 ust. 1 ustawy o Policji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wskazał, że po rozpatrzeniu raportu skarżącego
z dnia [...] października 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2021 r., natomiast w dniu [...] stycznia 2022 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wydała orzeczenie nr [...], którym zaliczyła B. K. do kategorii "C", uznając go za trwale niezdolnego do służby w Policji.
Podstawę prawną zwolnienia B. K. ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Zgodnie z tym przepisem, policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.
W przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku.
Organ, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy
o Policji, zwrócił uwagę, iż przepis ten stanowi podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w przypadku, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczne (prawomocne) orzeczenie komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, które stwierdza trwałą niezdolność policjanta do służby.
W przedmiotowej sprawie ani w dacie wydania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] rozkazu personalnego nr [...], ani w dacie zwolnienia skarżącego ze służby z dniem [...] grudnia 2021 r. na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, nie funkcjonowało w obrocie prawnym prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności B. K. do służby.
W sytuacji jednoczesnego złożenia przez policjanta pisemnego zgłoszenia
o wystąpieniu ze służby w Policji oraz zmaterializowania się przesłanki do obligatoryjnego zwolnienia na innej podstawie, zwolnienie na innej obligatoryjnej podstawie zwolnienia możliwe jest o ile policjant nie zostanie wcześniej zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
W niniejszej sprawie przesłanka obligatoryjnego zwolnienia ze służby, określona w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, nie zmaterializowała się, a zatem zwolnienie skarżącego ze służby w Policji nastąpiło na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z tym przepisem, w terminie w nim określonym.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy podstawa zwolnienia skarżącego została zdeterminowana wyłącznie jego pisemnym zgłoszeniem o wystąpieniu ze służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2024 r. poz. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej,
a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa
i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja (rozkaz personalny) lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że kontrolowany rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2024 r. nr [...], narusza prawo
w sposób opisany powyżej, a skarga zasługuje na uwzględnienie.
Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją wydaną w pierwszej instancji podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji w wyniku odwołania wniesionego przez legitymowany podmiot.
Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania
i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej w jej całokształcie, zatem również z uwzględnieniem okoliczności i dowodów przedstawionych w odwołaniu oraz
w postępowaniu odwoławczym. Wobec tego obowiązkiem organu II instancji jest rozpatrzenie odwołania i rozstrzygnięcie sprawy poprzez wydanie decyzji zgodnie
z treścią art. 138 k.p.a. Organ ten nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, dążąc do merytorycznego jej zakończenia. W tym celu organ odwoławczy może na żądanie strony lub z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie takiego uzupełniającego postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 136 k.p.a.). Z kolei kompetencje kasacyjne przysługują organowi odwoławczemu tylko w ograniczonym zakresie (por. poglądy orzecznictwa przywołane przez B.Adamiak [w:] B.Adamiak/
J. Borkowski KPA. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, komentarz do art. 138, Nb 1-3). Organ odwoławczy może także wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, jeżeli zachodzą przesłanki,
o jakich mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Ten ostatni przepis upoważnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej wówczas, gdy decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanego rozkazu personalnego (decyzji) o zwolnieniu skarżącego ze służby, w pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż organ odwoławczy w niniejszej sprawie pominął w sposób nieuprawniony okoliczność, że w dniu [...] stycznia 2022 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wydała orzeczenie nr [...], którym to zaliczyła skarżącego do kategorii "C" ,uznając go za trwale niezdolnego do służby w Policji.
Zdaniem Sądu, organ wadliwie przyjął w zaskarżonej decyzji, że wydanie
w dniu [...] stycznia 2022 r. przez [...] Rejonową Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczenia nr [...] o uznaniu skarżącego za trwale niezdolnego do służby w Policji, nie mogło determinować zmaterializowania się drugiej obligatoryjnej przesłanki zwolnieniowej
z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, ze względu na uprzednie zwolnienie go ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji z dniem [...] grudnia 2021 r. rozkazem personalnym organu I instancji z dnia [...] grudnia 2021 r.
Zdaniem Sądu, wydanie w toku postępowania odwoławczego orzeczenia stwierdzającego trwałą niezdolność do służby w Policji skarżącego jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia w sprawie jego zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Zgodnie bowiem z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych
w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Z przepisu tego jednoznacznie zatem wynika, iż służbę może pełnić jedynie osoba posiadająca zdolność fizyczną do jej pełnienia, natomiast okoliczność ta stwierdzana jest przez uprawnione do tego komisje lekarskie.
W niniejszej sprawie oznacza to, że po dacie [...] stycznia 2022 r. skarżący nie mógł pełnić służby, bo był do niej niezdolny.
Jeśli więc w toku postępowania odwoławczego od decyzji zwolnieniowej wydanej w oparciu o art. 41 ust. 3 ustawy o Policji zaistnieje podstawa zwolnienia policjanta ze służby z powodu określonego w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, tj. orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską (prawomocnego), to organ zobligowany będzie do zastosowania właśnie tej regulacji jako pierwszej, ponieważ organ odwoławczy związany jest regułami wynikającymi z przepisu art. 138 § 1 i 2 k.p.a.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że "Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (zob. G. Łaszczyca Komentarz LEX do art. 138 k.p.a. oraz przywołane tam orzecznictwo).
W orzecznictwie sądowym utrwalił się przy tym pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy, zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji (np. wyrok NSA w Lublinie z dnia 21 czerwca 1988 r., sygn. akt SA/Lu 151/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 72, w którym przyjęto, że: "1. Jeżeli nie występują przesłanki określone w art. 78 § 2 k.p.a. organ administracji nie może - przed wydaniem decyzji - odmówić oceny dowodów przedłożonych przez stronę, powołując się na fakt zakończenia postępowania dowodowego. 2. Organ odwoławczy, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony
w czasie wydania decyzji przez organ w pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji organu pierwszej instancji
a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym"; wyrok NSA w Warszawie z dnia 7 lipca 1988 r., sygn. akt IV SA 451/88, GAP 1988, nr 22, s. 43, w którym stwierdzono, że: "1. Organ odwoławczy, jako organ o charakterze reformacyjnym, ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji" – za A. Wróbel Komentarz LEX do art. 138 k.p.a.).
W świetle powyższego, pomimo nadania zaskarżonemu rozkazowi personalnemu Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, obowiązkiem organu odwoławczego było uwzględnienie zmiany stanu faktycznego sprawy, a w szczególności orzeczenia komisji lekarskiej stwierdzającego niezdolność strony do służby w Policji.
Fakt nadania rozkazowi personalnemu o zwolnieniu skarżącego ze służby, wydanemu w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, rygoru natychmiastowej wykonalności oraz data wydania orzeczenia o niezdolności do służby nie niweczą możliwości uwzględnienia tego orzeczenia, o ile zostało ono wydane (i stało się ostateczne) jeszcze w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego. Rygor natychmiastowej wykonalności nadaje się decyzji nieostatecznej, co do której może toczyć się postępowanie odwoławcze.
Nadanie rygoru na podstawie przepisu art. 108 § 1 k.p.a. wywołuje skutki wyłącznie w sferze tymczasowej wykonalności decyzji, a nie w zakresie jej ostateczności i nie powoduje żadnych skutków dla trybu i sposobu przeprowadzenia postępowania przez organ odwoławczy na skutek wniesionego przez stronę odwołania.
Komendant Główny Policji, rozpatrując ponownie odwołanie skarżącego od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia
[...] grudnia 2021 r. nr [...] o zwolnieniu ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2021 r., na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, będzie zatem zobowiązany uwzględnić powyższe rozważania Sądu, w szczególności winien ocenić skutki prawne, jakie
w przedmiotowej sprawie wywołuje wydanie, w dniu [...] stycznia 2021 r. przez [...] Rejonową Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, orzeczenia ustalającego trwałą niezdolność skarżącego do służby
w Policji.
Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak sentencji.