II SA/Wa 743/21

II SA/Wa 743/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Łukasz Krzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Szmydt
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Sygn. powiązane
III OSK 955/22 - Postanowienie NSA z 2025-05-30
Skarżony organ
Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. W. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym aktem uchylono w całości - na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o komisjach lekarskich" - orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...], z [...] marca 2020 r. w sprawie zdolności p. J. W. zwanej dalej "Funkcjonariuszem", do pełnienia służby oraz wydano nowe orzeczenie, na mocy którego ustalono, że Funkcjonariusz jest trwale niezdolna do służby, a także, że nie istnieje związek schorzenia albo ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
W pkt 11 orzeczenia wskazano:
1. zaburzenia [...] (obecnie remisja objawowa) - § 95 pkt 1 r5B rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1046 – ze zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem",
2. choroba [...] u osoby z [...] - § 57 pkt 2 r5B rozporządzenia,
3. krótkowzroczność obu oczu - § 7 pkt 2 r5B rozporządzenia,
4. zespoły bólowe odcinka [...] u osoby z niewielkimi zmianami [...] oraz mieszaną chorobą [...] (pełna sprawność ruchowa) - § 81 pkt 1 r5B rozporządzenia,
5. niezróżnicowana choroba [...] - obserwacja w kierunku [...] ([...] w wywiadzie - § 38 pkt 1 r5B rozporządzenia,
6. [...] - § 78 pkt 1 r5A rozporządzenia,
7. przebyty incydent [...] - bez §.
W uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia organ - zwany dalej: "Centralną Komisją" - przywołał okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:
- Centralna Komisja skierowała Funkcjonariusza na konsultację [...], a następnie, na jej pisemny wniosek, na konsultację [...] oraz badanie [...]; Funkcjonariusz złożyła w toku postępowania około 20 wniosków, dodatkowych pism, oświadczeń, zażaleń; konsultująca [...] - po zbadaniu Funkcjonariusza i analizie dokumentacji - rozpoznała; "Zespoły [...] u osoby z niewielkimi zmianami [...] oraz mieszaną chorobą [...]. Pełna sprawność ruchowa",
- konsultująca [...] - po zebraniu wywiadu, zbadaniu Funkcjonariusza i analizie dokumentacji - rozpoznała: "Zaburzenia [...] - obecnie remisja objawowa. Badana w trakcie farmakoterapii"; z uwagi na treść notatki urzędowej przełożonej jak również wywiad dotyczący leczenia [...] - konsultująca [...] wnioskowała o skierowanie Funkcjonariusza na badanie [...] w Pracowni Badań [...] MSWiA w [...];
- konsultująca [...] - po przeprowadzeniu rozmowy, obserwacji oraz wykonanych testów - wydała opinię, z której wynika, że Funkcjonariusz przyjęła obronną postawę wobec badania i przejawiała skłonność do zaprzeczania; przez to jej profil może "nie ukazywać realnego poziomu funkcjonowania", jednak całość wskazuje na "osobowościowe tło aktualnego funkcjonowania pacjentki"; istotnym wydaje się być, że "spośród skal klinicznych najwyższe są: [...]"; w ocenie konsultującej, Funkcjonariusz "prawdopodobnie jest osobą [...], z wysoką potrzebą koncentrowania na sobie uwagi innych. Może to osiągnąć poprzez zgłaszanie licznych objawów somatycznych, które mogą pojawiać się również w sytuacji stresu",
- z dokumentacji [...] dostarczonej przez Funkcjonariusza wynika, że przyjmuje [...] mg. [...]; obserwowanej remisji objawowej nie można traktować jako pełnego wyleczenia; zaburzenia [...] są chorobą przewlekłą o charakterze nawracającym; czynniki takie jak nadmierne obciążenie pracą, czy sytuacje konfliktowe w środowisku pracy mogą stanowić okoliczności wyzwalające kolejny epizod;
- karta informacyjna z ostatniej hospitalizacji w Narodowym Instytucie [...] wskazuje, że "Pacjentka nie spełnia kryteriów rozpoznania [...]; rozpoznano: "Niezróżnicowaną chorobę [...]. Obserwacja w kierunku [...]",
- wobec licznych schorzeń, ograniczających zdolność Funkcjonariusza do służby, uzasadnione jest rozpatrywanie ich łącznie na podstawie art. 32 ust. 5 ustawy o komisjach lekarskich; całościowa ocena zdolności do służby w Policji uzasadnia kwalifikację do kategorii [...] - trwałe niezdolna do służby w Policji,
- Centralna Komisja poddała również ocenie związek rozpoznanych schorzeń ze szczególnymi warunkami łub właściwościami oraz ich związek ze służbą oraz zaliczyła Funkcjonariusza do [...] grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą i bez związku ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby.
W skardze, gdzie kwestionowano orzeczenie w całości, zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 6 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 5 ustawy o komisjach lekarskich, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne uznanie Funkcjonariusza za trwale niezdolną do pełnienia służby w Policji z uwagi na stwierdzenie choroby powodującej niezdolność do tej służby pomimo, że obszernie udokumentowała ona swoją sytuację zdrowotną przedstawiając stosowne dokumenty wskazujące na brak schorzeń, powodujących trwałą niezdolność do służby w Policji;
b) art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich, poprzez jego niezastosowanie przy wydaniu orzeczenia, a w konsekwencji wydanie go z pominięciem wyroku sądowego jaki zapadnie w sprawie, toczącej się przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...], sygn. akt: [...], o przyjęcie Funkcjonariusza do szpitala [...] bez jej zgody;
c) art. 33 ust. 2 pkt 5 ustawy o komisjach lekarskich, poprzez jego niezastosowanie przy wydaniu orzeczenia, a w konsekwencji wydanie go z pominięciem dokumentów złożonych do akt postępowania dotyczących zarówno dotychczasowej jak i aktualnej sytuacji zdrowotnej Funkcjonariusza;
Zarzucono również naruszenie przepisów prawa procesowego:
a) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej zwanej: "K.p.a." w zw. z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich poprzez wydanie zaskarżonego orzeczenia z naruszeniem przepisów prawa materialnego obligujących organ do szczegółowego wyjaśnienia sytuacji zdrowotnej Funkcjonariusza w drodze wnikliwego przeanalizowanie zgromadzonego materiału dowodowego;
b) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich poprzez tylko pobieżną kontrolę okoliczności faktycznych, dotyczących sytuacji zdrowotnej Funkcjonariusza, w konsekwencji tego nie zaistniała podstawa do wydania trafnego rozstrzygnięcia w przedmiocie jej aktualnej sytuacji zdrowotnej;
c) art. 11 K.p.a w zw. z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu orzeczenia przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydaniu orzeczenia oraz poprzestanie na lakonicznym uzasadnieniu zapadłego rozstrzygnięcia, które nie odpowiada materiałowi dowodowemu zgromadzonemu w sprawie; w następstwie tego organy obu instancji nie podjęły wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do wyjaśnienia zastanego stanu faktycznego, dopuszczając się przy tym naruszenia interesu prawnego Funkcjonariusza; w konsekwencji tego błędnie uznano ją za trwale niezdolną do służby w Policji.
Skarżąca wniosła m.in. o przeprowadzenie szeregu dowodów z dokumentów dołączonych do skargi - dokumentacji medycznej: skierowania do szpitala, prywatnych orzeczeń i zaświadczeń lekarskich, zaświadczeń kliniki [...].
W szerokim uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. Podniesiono, że Funkcjonariusz została skierowana na badanie przez [...] Rejonową Komisję Lekarską z udziałem [...] i [...] z dołączoną notatką urzędową sporządzoną przez jej przełożonego. Z powyższą notatką Funkcjonariusz nie mogła się zapoznać oraz oficjalnie się od niej odwołać. Wskazała, że dokument ten stawia ją w niekorzystnym świetle, przedstawia subiektywną ocenę przełożonych oraz zarzuca jej zachowania, które nie miały miejsca. Podniosła, że w 2018 roku była mianowana na wyższy stopień służbowy oraz miała wydaną pozytywną opinię służbową.
Skarżąca wyjaśniła, że wbrew jej woli została trwale unieruchomiona za pomocą pasów do łóżka szpitalnego na izbie przyjęć, a następnie trafiła do szpitala [...]. Na skutek przedwczesnego zwolnienia ze szpitala, nie doszło do potwierdzenia diagnozy wskazanej jako [...]. Podniosła, że nieuzasadnione jest stwierdzenie zawarte w dokumentacji medycznej, że przyczyną zatrzymania była obserwacja w kierunku zaburzeń [...]. Wobec tego orzeczenie Centralnej Komisji wydano bez uwzględnienia rozstrzygnięcia, jakie zapadnie w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...]. Organ tym samym przeprowadził postępowanie z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, nie biorąc pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy oraz nie rozpatrzył całego materiału dowodowego pomijając kluczowe okoliczności dotyczące jej sytuacji zdrowotnej.
Wskazała ponadto, że opinia lekarza [...] z [...] października 2020 r. jest opinią wydaną przez [...] bez specjalizacji [...] i wskazanie diagnozy: "skala - kliniczna [...]" jest diagnozą która nie została postawiona przez lekarza [...] lecz [...] po konsultacji w dniu [...] października 2020 r. Opinia ta jest sprzeczna z pozytywnymi opiniami przeprowadzonymi po konsultacjach odbytych prywatnie przez Funkcjonariusza, których lekarz orzecznik nie wziął pod uwagę.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej ograniczył skargę, poprzez zaskarżenie wydanego orzeczenia w zakresie zdolności Funkcjonariusza do służby. Wskazał ponadto, że sprawa tocząca się przed Sądem Rejonowym nie zakończyła się. Rozstrzygnięcie tej sprawy pozwalałoby na zgromadzenie pełnego materiału dowodowego, skoro kwestie sprawności [...] i zdrowia [...] Funkcjonariusza były przesłankami skierowania na kwalifikacje orzeczniczą, a potem rozstrzygnięcia w sprawie. Wyjaśnił, że asumptem wszczęcia postepowania była opinia przełożonej skarżącej, gdzie wyraziła ona opinię o stanie zdrowia [...], przy czym nie miała w danym zakresie żadnych kompetencji.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa.
Trafnie skonstatował organ administracji, że - wobec rozpoznania u Funkcjonariusza konkretnych jednostek chorobowych - wymienionych zresztą w § 95 pkt 1, § 57 pkt 2, § 7 pkt 2, § 81 pkt 1, § 38 pkt 1, § 78 pkt 1 Rozporządzenia zasadne było określenie jej zdolności do służby w Policji - jako niezdolnej (kat. – [...]). Prawidłowa jest w danym zakresie ocena organu administracji, jak i przywołane uwarunkowania prawne. Ponowne ich przytaczanie, wobec uprzedniego zreferowania, byłoby zbędne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść jedynie dodatkowo, co następuje.
Sąd nie ma podstaw aby podważyć trafność diagnozy, sformułowanej w danym zakresie przez lekarzy specjalistów, jak i ocenę dokonaną przez komisję lekarską, składającą się z osób o stosownych kwalifikacjach. Z woli prawodawcy, właściwymi do oceny zdolności do służby - z punktu widzenia zdrowotnego - są właśnie komisję składające się - na etapie rozpatrywania odwołań - z trzech lekarzy orzeczników, którzy mogą się wspierać opiniami specjalistów w określonych dziedzinach nauk medycznych - tak art. 45 i 46, wobec art. 18 ust. 2 i art. 20 ustawy o komisjach lekarskich.
Bezzasadne są zarzuty dotyczące kwestionowania kompetencji opiniujących Funkcjonariusza lekarzy - nawet jeśli nie posiadali oni specjalizacji z zakresu [...]. Posiadają oni bowiem wiedzę ogólną - której nie sposób podważać - a ponadto posługują się informacjami wynikającymi ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej. Sąd nie ma kompetencji i stosownej wiedzy, by weryfikować słuszności stawianych przez lekarzy diagnoz ani przesłanek by podważać ich wiedzę ogólną (tak samo wyrok NSA sygn.. akt III OSK 3598/21 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Nie można zgodzić się z twierdzeniem, jakoby w sprawie pominięto zebraną w toku postępowania dokumentację. Organ nie pominął, lecz wyczerpująco wskazał przesłanki przemawiające za uznaniem skarżącej, za trwale niezdolną do pełnienia służby jako funkcjonariusz Policji, biorąc pod uwagę dokumenty zgromadzone w sprawie, a także te, które Skarżąca złożyła w toku postępowania. W treści skarżonego orzeczenia wprost wskazano, że na pisemny wniosek Funkcjonariusza, skierowano ją na dodatkowe konsultacje. Organ procedował w sprawie, polegając na wiedzy medycznej członków Komisji, przy jednoczesnym skierowaniu Funkcjonariusza na dodatkowe konsultacje specjalistyczne (konsultację [...] i [...] oraz badanie [...]), których wyniki przytoczono w treści skarżonego orzeczenia, a z których wynika, że cierpi ona na liczne schorzenia, zarówno natury [...], jak i problemy z [...], ograniczające jej zdolność do służby w Policji.
Sąd zauważa, że Funkcjonariusz w toku postępowania przedstawiła szereg wyników konsultacji medycznych oraz zaświadczeń lekarskich mających potwierdzać jej zdolność do służby w Policji. Skarżąca upatruje w niniejszej sprawie nieprawidłowości, przy diagnozowaniu jej stanu zdrowia na podstawie oceny dokonanej przez przełożonego. Stwierdzić należy, że to opinia lekarzy specjalistów, wyrażona w dokumentacji medycznej - po przeprowadzonych konsultacjach - była podstawą wydania zaskarżonego orzeczenia. To na Centralnej Komisji ciąży obowiązek przeprowadzenie postępowania w celu ustalenia czy Funkcjonariusz jest czy też nie jest zdolna do służby, a odbywa się to poprzez powołanie lekarzy specjalistów, którzy oceniają stan zdrowia Funkcjonariusza według ich najlepszej wiedzy medycznej. Przy tak postawionej diagnozie specjalistycznej, Centralna Komisja uprawniona była do wyprowadzenia takich wniosków, jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Fakt, że pewni lekarze wyrażali odmienne stanowisko, nie świadczy jeszcze, że uprawnione jest postawienie innej diagnozy. Centralna Komisja, jak wskazano wcześniej, dysponowała własnymi badaniami, poprawnie zebrała materiał dowodowy i miała prawo się na nim oprzeć. Ocenie Centralnej Komisji ustawodawca pozostawia uznanie za miarodajną, bądź nie, przedstawionej przez Funkcjonariusza dokumentacji medycznej. Komisja, nie jest z kolei właściwa do oceny diagnoz innych lekarzy. Nie ma więc obowiązku wskazania czemu ich nie podziela, lecz prezentuje stanowisko odmienne.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących zainicjowania postępowania opinią przełożonego, należy wskazać, że orzekając o niezdolności do służby, organ ma na względzie - z uwagi na charakter i specyfikę służby - bezpieczeństwo samego Funkcjonariusza oraz powierzonych jego opiece osób. Przy dalszym wypełnianiu przez nią obowiązków służbowych i przy stwierdzonych schorzeniach, na które cierpi, bezpieczeństwo to - zdaniem lekarzy orzeczników - mogłoby być zagrożone. Rolą przełożonego skarżącej - z racji wykonywanego zawodu - jest wyeliminowanie potencjalnego ryzyka wiążącego się z możliwą niezdolnością do służby spowodowaną obawami o stan psychiczny podległego Funkcjonariusza. Podkreślenia wymaga jednak, że nie uznano jej – na tej podstawie – za niezdolną do służby. Podstawą było orzeczenie Centralnej Komisji, poprzedzone specjalistycznymi konsultacjami lekarskimi.
Należy wskazać też, że z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby unieruchomienie Funkcjonariusza do łóżka szpitalnego - w wyniku którego trafiła do szpitala [...] - było jedyną, czy choćby kluczową, przesłanką orzeczenia o jej niezdolności do służby. Nie ma także znaczenia dla sprawy czy Funkcjonariusz otrzymywała wysokie oceny okresowe, a także czy mianowano ją na wyższy stopień służbowy. Od 2018 roku bowiem, okoliczności będące zarówno podstawą awansowania Skarżącej, jak i wydania zaskarżonego orzeczenia, mogły ulec zmianie.
Wypada podkreślić, że kwestionując orzeczenie Funkcjonariusz, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata, prezentowała stanowisko, jakoby stosowna diagnoza lekarzy, w świetle zgromadzonych dokumentów i ustalonych faktów nie była uzasadniona. Należy jednak zauważyć, że ani Funkcjonariusz ani też jego pełnomocnik nie dysponuje stosowną wiedzą medyczną, która mogłaby uwiarygodniać to twierdzenie, a przedstawione dokumenty, o uwzględnienie których wniesiono, stanowiły już przedmiot oceny organu w postępowaniu. Centralna Komisja nie znalazła podstaw do ich uwzględnienia.
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jego uchylenia.
W sprawie nie naruszono ani przepisów prawa materialnego, określających ramy orzekania o uznaniu Funkcjonariusza za trwale niezdolnego do pełnienia służby w Policji, jak również przepisów o charakterze procesowym, w tym przepisów ogólnych postępowania administracyjnego, z których treści wynikają m.in. obowiązek szczegółowego wyjaśnienia sprawy oraz właściwego uzasadnienia rozstrzygnięcia .
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.