II SA/Wa 740/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę żołnierza zawodowego na postanowienie Ministra Obrony Narodowej, uznając sprawę za niedopuszczalną do rozpoznania przez sąd administracyjny.
Skarżący Z. P. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji wojskowych z lat 80. dotyczących jego służby i zaopatrzenia emerytalnego. Minister Obrony Narodowej przekazał sprawę do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, uznając ją za wniosek o ponowne ustalenie prawa do emerytury. Po utrzymaniu tego postanowienia w mocy przez Ministra, skarżący wniósł skargę do WSA. Sąd uznał jednak, że sprawa dotyczy prawa do zaopatrzenia emerytalnego, które podlega rozstrzygnięciu przez sąd powszechny, a nie sąd administracyjny, w związku z czym skargę odrzucono.
Sprawa dotyczyła skargi Z. P. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej, które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie o przekazaniu wniosku skarżącego do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego. Skarżący pierwotnie zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów o stwierdzenie nieważności decyzji wojskowych z lat 80. dotyczących jego służby i zaopatrzenia emerytalnego. Minister Obrony Narodowej zinterpretował ten wniosek jako prośbę o ponowne ustalenie prawa do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego i przekazał sprawę do właściwego organu emerytalnego. Skarżący w zażaleniu i następnie w skardze do WSA podtrzymywał swoje stanowisko, że domaga się unieważnienia decyzji, a nie ponownego ustalenia świadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, analizując przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, uznał, że sprawy dotyczące prawa do zaopatrzenia emerytalnego, nawet jeśli dotyczą nieważności decyzji, podlegają właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Sąd powołał się na stanowisko NSA w podobnej sprawie, podkreślając, że nie można dopuścić sytuacji, w której ten sam stosunek prawny byłby rozstrzygany przez różne rodzaje sądów w zależności od trybu postępowania. W konsekwencji, sąd uznał skargę za niedopuszczalną i postanowił ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania takiej skargi, ponieważ sprawy dotyczące prawa do zaopatrzenia emerytalnego podlegają właściwości sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek skarżącego, mimo sformułowania jako żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, dotyczy w istocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych. Zgodnie z przepisami, takie sprawy rozstrzygane są przez sądy powszechne, a nie sądy administracyjne, nawet jeśli organ wojskowy stosuje w pewnym zakresie przepisy K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.z.e.ż.z. art. 32 § 2
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
Decyzje ostateczne mogą być z urzędu zmienione, uchylone lub unieważnione przez wojskowy organ emerytalny na zasadach określonych w K.p.a., jeśli ujawnią się nowe okoliczności lub dowody.
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę wniesioną z naruszeniem przepisów niniejszej ustawy.
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę wniesioną z naruszeniem przepisów niniejszej ustawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 157 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.e.ż.z. art. 11
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.z.e.ż.z. art. 31 § 4
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
u.z.e.ż.z. art. 31 § 5
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
k.p.a. art. 65 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa dotyczy prawa do zaopatrzenia emerytalnego, które podlega jurysdykcji sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych.
Odrzucone argumenty
Skarga powinna być rozpoznana przez sąd administracyjny, ponieważ dotyczy postanowienia Ministra Obrony Narodowej i dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest uprawniona taka wykładnia przepisu art. 32 ust. 2 w związku z art. 31 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r., która prowadziłaby do wniosku, że w sprawach dotyczących tego samego stosunku prawnego byłby właściwy sąd powszechny, ale także sąd administracyjny, w zależności od tego, w jakim trybie została wydana decyzja wojskowego organu emerytalnego.
Skład orzekający
Stanisław Marek Pietras
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Kołodziej
członek
Eugeniusz Wasilewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych, nawet gdy przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych i ich świadczeń emerytalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność jurysdykcji między sądami administracyjnymi a powszechnymi w specyficznych obszarach prawa, takich jak świadczenia emerytalne żołnierzy.
“Kiedy sąd administracyjny nie jest właściwy? Sprawa emerytury wojskowej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 740/08 - Postanowienie WSA w Warszawie Data orzeczenia 2008-10-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2008-05-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Kołodziej Eugeniusz Wasilewski Stanisław Marek Pietras /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Sygn. powiązane I OSK 75/09 - Postanowienie NSA z 2009-02-11 Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 157 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. 2004 nr 8 poz 66 art. 11, art 32 ust.2 Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - tekst jednolity. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 58 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski, , Protokolant - Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2008 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazanie sprawy według właściwości postanawia - odrzucić skargę - Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 17 stycznia 2008 r., skarżący Z. P. zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów o "stwierdzenie nieważności (...) błędnych decyzji organu wojskowej administracji państwowej: Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z daty [...] stycznia 1986 r., [...] grudnia 1986 r. o nr [...] i [...] i innych o tych numerach". W obszernym zaś uzasadnieniu opisał m.in. przebieg zawodowej służby wojskowej, poddał w wątpliwość powody zwolnienia go z tej służby i ustalenia w przedmiocie prawa do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego. Po przekazania wniosku, Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 65 § 1 i art. 126 k.p.a., przekazał ów wniosek według właściwości Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w S. Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, że z jego treści wynika, iż dotyczy on ponownego ustalenia prawa do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego. Tymczasem, stosownie do treści art. 32 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej albo z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w tej sprawie zostaną przedstawione istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne albo ujawnione dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, a mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Natomiast, na podstawie § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. Nr 67, poz. 618 ze zm.), wojskowym organem właściwym do ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia oraz ich wypłaty jest dyrektor wojskowego biura emerytalnego, przy czym jego właściwość ustala się według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej. W "zażaleniu" do Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 marca 2008 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o umorzenie postępowania podnosząc, że nie prosił o ponowne ustalenie prawa do emerytury wojskowej, lecz o unieważnienie wspomnianych już wyżej decyzji. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu natomiast powołał się na dotychczasowe argumenty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2008 r., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia, zaś w uzasadnieniu powołał się na dotychczasowe argumenty kładąc nacisk na fakt, że nie domagał się ponownego ustalenia prawa do emerytury wojskowej precyzując jednocześnie, że domaga się unieważnienia decyzji "z daty [...] stycznia 1986 r. o nr [...], z dnia [...] stycznia 1986 r. i [...] grudnia 1986 r. o nr [...]". W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że stosownie do treści art. 32 ust. 2 cytowanej już wyżej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione na zasadach określonych w k.p.a. W pismach procesowych z dnia 12 czerwca 2008 r., z dnia 27 czerwca 2008 r. i z dnia 29 września 2008 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty ze skargi dodając, że Minister Obrony Narodowej jest organem nadzorczym w stosunku do wojskowego organu emerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Na samym wstępie zaznaczyć należy, że skarżący w swoim wniosku z dnia 17 stycznia 2008 r. wniósł wyraźnie o "stwierdzenie nieważności (...) błędnych decyzji organu wojskowej administracji państwowej: Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z daty [...] stycznia 1986 r., [...] grudnia 1986 r. o nr [...] i [...] i innych o tych numerach", a nie o ponowne ustalenie prawa do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego, jak to wyinterpretował organ w zaskarżonym postanowieniu. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 66 ze zm.), decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.). Skoro zatem wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pochodził od skarżącego, to wobec treści: "mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny (...) unieważnione", stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie mógł być właściwy Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S. Stąd też organ winien zastosować w sprawie przepis art. 11 ustawy, w myśl którego w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Innymi słowy, w sprawie ma zastosowanie przepis art. 157 § 1 k.p.a., według którego właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, zaś podmiot ten określony jest w pkt 31 załącznika "Wykaz jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych" obwieszczenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 grudnia 2007 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych (M.P. Nr 94, poz. 1034) i w pkt 31 załącznika "Wykaz jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych wraz z ich bezpośrednim podporządkowaniem" decyzji nr 65/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 lutego 2008 r. w sprawie bezpośredniego podporządkowania jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych (Dz. Urz. MON Nr 3, poz. 23). Rzecz jednak w tym, że fakt, iż organ wojskowy w sprawach emerytalnych stosuje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie może zmienić ogólnej regulacji zawartej w art. 31 ust. 4 i 5 cytowanej już wyżej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, w myśl której w sprawach dotyczących prawa do zaopatrzenia emerytalnego i świadczeń z tego tytułu oraz w przypadku niewydania przez organ emerytalny decyzji w tych sprawach, zainteresowanemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a więc do właściwego sądu powszechnego (patrz również przepis art. 1, 2, 476 § 2 i 3 oraz art. 476 § 4 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego). W ocenie Sądu, również postanowienie o przekazaniu sprawy według właściwości w zakresie prawa do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego, dotyczy prawa do zaopatrzenia emerytalnego w sprawie z zakresu ubezpieczenia społecznego. W tym miejscu należy przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczące również sprawy skarżącego Z. P., wyrażone w postanowieniu z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 279/07, mianowicie: " Nie jest uprawniona taka wykładnia przepisu art. 32 ust. 2 w związku z art. 31 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r., która prowadziłaby do wniosku, że w sprawach dotyczących tego samego stosunku prawnego byłby właściwy sąd powszechny, ale także sąd administracyjny, w zależności od tego, w jakim trybie została wydana decyzja wojskowego organu emerytalnego". Reasumując, w niniejszej sprawie nie jest właściwy sąd administracyjny i w konsekwencji skarga wniesiona do tegoż Sądu jest niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI