II SA/Wa 734/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję GIODO nakazującą szkole usunięcie danych osobowych nauczycielki, uznając, że przetwarzanie jawnych danych majątkowych w celu uzasadnienia wypowiedzenia umowy o pracę było zgodne z RODO.
Sprawa dotyczyła skargi szkoły na decyzję Prezesa UODO, która nakazała usunięcie danych osobowych nauczycielki dotyczących stanu majątku i dochodów. Szkoła argumentowała, że pozyskała te dane z jawnych rejestrów (CEIDG, KRS, oświadczenie majątkowe) wyłącznie w celu uzasadnienia wypowiedzenia umowy o pracę, powołując się na kryteria doboru pracowników do zwolnienia. WSA uznał, że takie przetwarzanie, oparte na prawnie uzasadnionym interesie administratora (art. 6 ust. 1 lit. f RODO), było zgodne z prawem, uchylając decyzję organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO), która nakazywała szkole usunięcie danych osobowych nauczycielki dotyczących stanu majątku i dochodów z działalności gospodarczej oraz rolniczej. Organ nadzorczy uznał, że szkoła naruszyła RODO, przetwarzając te dane bez podstawy prawnej. Szkoła zaskarżyła decyzję, argumentując, że pozyskała dane z jawnych, publicznie dostępnych rejestrów (CEIDG, KRS, oświadczenie majątkowe radnego) wyłącznie w celu uzasadnienia wypowiedzenia umowy o pracę, stosując kryteria doboru pracowników do zwolnienia, w tym sytuację materialną. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska szkoły, uznając, że przetwarzanie jawnych danych osobowych w celu uzasadnienia wypowiedzenia umowy o pracę, opierające się na prawnie uzasadnionym interesie administratora (art. 6 ust. 1 lit. f RODO), było zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że dane pozyskane z CEIDG, KRS oraz oświadczeń majątkowych są jawne, a ich przetwarzanie w tym konkretnym celu nie naruszało praw i wolności osoby, której dane dotyczą. WSA skrytykował organ nadzorczy za niewystarczającą analizę kryterium prawnie uzasadnionego interesu administratora.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przetwarzanie takich danych jest zgodne z prawem, jeśli jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów administratora, a interes ten nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że szkoła miała prawnie uzasadniony interes w przetwarzaniu jawnych danych majątkowych nauczycielki w celu uzasadnienia wypowiedzenia umowy o pracę, stosując kryteria doboru pracowników do zwolnienia. Dane pozyskane z CEIDG, KRS i oświadczeń majątkowych są jawne, a ich wykorzystanie w tym kontekście nie naruszało RODO.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
RODO art. 6 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdy spełniona jest co najmniej jedna z przesłanek wskazanych w tym przepisie (m.in. prawnie uzasadniony interes administratora - lit. f).
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Kpa. art. 104 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
RODO art. 5 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Dane muszą być przetwarzane zgodnie z prawem, rzetelnie i w sposób przejrzysty.
RODO art. 4 § 7
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Definicja administratora danych.
RODO art. 4 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Definicja przetwarzania.
Ustawa o ochronie danych osobowych
k.p. art. 30 § 4
Ustawa – Kodeks pracy
k.p. art. 22¹
Ustawa – Kodeks pracy
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.KRS art. 8 § 1
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Zasada jawności formalnej Krajowego Rejestru Sądowego.
u.KRS art. 36
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Ustawa o Centralnej ewidencji o działalności gospodarczej i punkcie informacji dla przedsiębiorcy art. 45 § 1
Dane i informacje udostępniane przez CEIDG są jawne.
Ustawa o samorządzie gminnym
Ustawa o samorządzie powiatowym
Ustawa o samorządzie województwa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przetwarzanie danych osobowych z jawnych rejestrów publicznych (CEIDG, KRS, oświadczenie majątkowe) w celu uzasadnienia wypowiedzenia umowy o pracę jest zgodne z art. 6 ust. 1 lit. f RODO, ponieważ stanowi realizację prawnie uzasadnionego interesu administratora. Organ nadzorczy nie dokonał prawidłowej analizy przesłanki przetwarzania danych opartej na prawnie uzasadnionym interesie administratora.
Odrzucone argumenty
Szkoła naruszyła RODO poprzez przetwarzanie danych osobowych nauczycielki dotyczących stanu majątku i dochodów bez podstawy prawnej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że Prezes UODO, wydając sporną decyzję administracyjną z dnia [...] stycznia 2021 r. dopuścił się naruszenia zarówno wiążących Polskę przepisów prawa europejskiego, jak i prawa krajowego w stopniu mającym istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. Reasumując stwierdzenia organu są niewystarczające w ocenie Sądu do uznania po stronie Szkoły jako Administratora braku prawnie uzasadnionego interesu w przetwarzaniu danych M. B. Tym samym należy przyjąć, że przetwarzanie przez Szkołę, w celu uzasadnienia wypowiedzenia, dostępnych danych osobowych Skarżącej - znajduje oparcie w powołanym już art. 6 ust. 1 lit. f RODO.
Skład orzekający
Joanna Kruszewska-Grońska
przewodniczący
Izabela Głowacka-Klimas
sprawozdawca
Andrzej Wieczorek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wypowiedzenia umowy o pracę z wykorzystaniem danych z jawnych rejestrów publicznych, interpretacja art. 6 ust. 1 lit. f RODO w kontekście pracodawcy."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego celu (uzasadnienie wypowiedzenia) i wykorzystania danych z jawnych, publicznie dostępnych źródeł. Nie dotyczy przetwarzania danych wrażliwych ani danych pozyskanych w sposób nielegalny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie RODO w kontekście prawa pracy i możliwości wykorzystania publicznie dostępnych danych przez pracodawców. Interpretacja sądu jest istotna dla wielu firm.
“Czy pracodawca może sprawdzać majątek pracownika w publicznych rejestrach, by uzasadnić zwolnienie? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 734/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-09-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-03-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek Izabela Głowacka-Klimas /sprawozdawca/ Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/ Symbol z opisem 647 Sprawy związane z ochroną danych osobowych Sygn. powiązane III OSK 57/22 - Wyrok NSA z 2025-03-20 Skarżony organ Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska - Grońska, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi S. w M. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w zakresie punktu 1 (pierwszego) w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla decyzję w zaskarżonej części; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz S. w M. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (Prezes UODO, organ) decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1, art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej Kpa.), art. 6 ust. 1 i art. 58 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 4 maja 2016 r., str. 1 ze zm.; dalej Rozporządzenie RODO), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi M. B. oraz K. B. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania ich danych osobowych przez Szkołę Podstawową [...] z siedzibą w [...] (Szkoła), nakazał Szkole usunięcie danych osobowych M. B. dotyczących stanu majątku oraz dochodów z działalności gospodarczej oraz działalności rolniczej, umorzył postępowanie w zakresie przetwarzania przez Szkołę danych osobowych K. By. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy. Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga M. B. oraz K. B., zam. w [...], na nieprawidłowości w procesie przetwarzania ich danych osobowych przez Szkołę polegające na pozyskaniu oraz przetwarzaniu danych o stanie majątku, dochodach z działalności gospodarczej oraz rolniczej przez dyrektora Szkoły bez podstawy prawnej. M.B. wyjaśniła, że w dniu 11 czerwca 2019 r. odebrała list polecony z wypowiedzeniem stosunku pracy wraz z uzasadnieniem, w treści którego zawarte były przetworzone dane dotyczące jej osoby oraz osoby jej męża, nie będące w posiadaniu pracodawcy. Dodała, że nigdy nie przekazywała pracodawcy swoich i męża danych w celu ich przetwarzania i udostępnienia. Uznała, że doszło do przetwarzania ich danych niezgodnie z obowiązującymi przepisami RODO. W piśmie z [...] listopada 2019 r. organ poinformował M. B., że w związku ze złożoną skargą wszczął postępowanie wyjaśniające oraz wrócił się do Szkoły o złożenie wyjaśnień w sprawie. Jak wynika z poczynionych ustaleń, M. B. była zatrudniona jako nauczyciel w Szkole Podstawowej im. M. K. w M.. [...] czerwca 2019 r. otrzymała wypowiedzenie zawartej ze Szkołą [...] lipca 1999 r. umowy o pracę na czas nieokreślony. W treści uzasadnienia Szkoła przedstawiła dane pozyskane z rejestrów publicznych dotyczące stanu majątku oraz dochodów z działalności gospodarczej oraz działalności rolniczej ww., jako jedną z przyczyn rozwiązania stosunku pracy. Szkoła wskazała, że pozyskanie danych M. B. z publicznych rejestrów, tj. Centralnej Ewidencji Informacji Działalności Gospodarczej (CEIDG), Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) oraz oświadczenia majątkowego radnego powiatu chodzieskiego, nastąpiło wyłącznie na potrzeby procedury rozwiązania z nią umowy o pracę. Dane te nie zostały udostępnione osobom trzecim, zostały wykorzystane na potrzeby przeprowadzonej procedury rozwiązania umowy o pracę z ww. i znajdują się w aktach osobowych pracownika (dowód: wyjaśnienia Szkoły z 5 grudnia 2019 r. wraz z załącznikami). W złożonych wyjaśnieniach Szkoła podała, że przetwarzanie pozyskanych z CEIDG, KRS oraz oświadczenia majątkowego radnego powiatu chodzieskiego danych wynikało z obowiązku zadośćuczynienia wszelkim nakazom, nałożonym przez przepisy prawa w zakresie uzasadnienia wypowiedzenia stosunku pracy (dowód: wyjaśnienia Szkoły z 9 marca 2020 r.). W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji Prezes UODO wyjaśnił, że Rozporządzenie RODO określa obowiązki administratora, do których należy przetwarzanie danych osobowych z zachowaniem przesłanek określonych w RODO. Przepisem uprawniającym administratorów do przetwarzania zwykłych danych osób fizycznych, w tym ich udostępniania, jest art. 6 ust. 1 RODO, zgodnie z którym, przetwarzanie danych (w tym udostępnianie) jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy spełniona jest jedna z przesłanek wskazanych w tym przepisie. Katalog przesłanek wymienionych w art. 6 ust. 1 RODO, jest zamknięty. Każda z przesłanek legalizujących proces przetwarzania danych osobowych ma charakter autonomiczny i niezależny. Oznacza to, że przesłanki te co do zasady są równoprawne, a wobec tego spełnienie co najmniej jednej z nich stanowi o zgodnym z prawem przetwarzaniu danych osobowych. W konsekwencji zgoda osoby, której dane dotyczą nie jest jedyną podstawą przetwarzania danych osobowych, bowiem proces przetwarzania danych będzie zgodny z RODO również wówczas, gdy administrator wykaże spełnienie innej z wyżej wymienionych przesłanek. Niezależnie od zgody osoby, której dane dotyczą (art. 6 ust. 1 lit. a RODO) przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne, gdy jest niezbędne do wykonania umowy, której stroną jest osoba, której dane dotyczą, lub do podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy (art. 6 ust. 1 lit. b RODO), gdy jest to niezbędne dla wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze (art. 6 ust. 1 lit. c RODO), gdy przetwarzanie jest niezbędne do ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby fizycznej (art. 6 ust. 1 lit. d RODO), gdy przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi (art. 6 ust. 1 lit. e RODO), gdy przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO). Dalej organ przytoczył treść art. 5 ust. 1 Rozporządzenia RODO oraz art. 221 ustawy – Kodeks pracy. Jak podał, w niniejszej sprawie Szkoła wskazała, że pozyskanie danych z CEIDG, KRS oraz oświadczenia majątkowego radnego powiatu wynikało z obowiązku zadośćuczynienia wszelkim nakazom nałożonym przez przepisy prawa w zakresie uzasadnienia wypowiedzenia stosunku pracy z M. B. Natomiast przetwarzanie publicznie dostępnych danych skarżącej – jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą czy pełniącej określone funkcje w podmiotach podlegających wpisowi do KRS, znajduje oparcie w art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Zdaniem organu pojęcie prawnie uzasadnionego interesu prawnego należy rozumieć nie jako interes wynikający z przepisów prawa, lecz jako interes zgodny z prawem. Owa zgodność z prawem stanowi ograniczenie pojęcia interesu administratora jako potencjalnej podstawy do przetwarzania danych osobowych. Wykładnia pojęcia prawnie uzasadnionego interesu powinna być zatem szeroka i obejmować interesy gospodarcze, faktyczne czy prawne. Organ podzielił stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z 16 kwietnia 2019 r. (I PK 20/18), w którym wskazano, że "kryteria oceny zasadności wypowiedzenia, jak dotychczasowy stosunek do pracy, staż pracy, kwalifikacje zawodowe, nie mieszczą się w pojęciu przyczyny wypowiedzenia. Stanowią jedynie kryteria oceny zasadności tej przyczyny. Tym bardziej w pojęciu tym nie mieszczą się takie okoliczności, jak sytuacja rodzinna, osobista czy majątkowa. Zgodnie z ustalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego są one bowiem rozpatrywane w płaszczyźnie zasad współżycia społecznego, a ich naruszenie nie oznacza niezasadności wypowiedzenia, lecz jego sprzeczność z zasadami współżycia". W związku z powyższym Prezes UODO stwierdził, że działania podjęte przez administratora, polegające na zamieszczeniu w treści wypowiedzenia stosunku pracy, danych osobowych skarżącej, pozyskanych z ogólnodostępnych rejestrów publicznych nie znajdują podstaw w przepisach RODO oraz stanowią naruszenie art. 6 ust. 1 RODO. Co do skargi złożonej przez K. B. organ stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie dostarczyło dowodów wskazujących na to, aby doszło do przetwarzania danych osobowych ww. Jak wskazał organ, w złożonych wyjaśnieniach Szkoła podała, że wykorzystała dane z rejestrów publicznych w celu przeprowadzenia procedury rozwiązania umowy o pracę dotyczącej wyłącznie M. B. w związku z przeprowadzonymi w Szkole zmianami organizacyjnymi. Z kolei dane osobowe K. B. nie były przetwarzane, a także w żaden sposób udostępnione przez Szkolę na rzecz osób nieuprawnionych. Wobec powyższego nie można stwierdzić, że Szkoła dokonuje przetwarzania danych osobowych K. B., będącego mężem skarżącej oraz współwłaścicielem wskazanego w skardze gospodarstwa rolnego. Zadaniem Prezesa UODO w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w wyniku wniesienia indywidualnej skargi na przetwarzanie danych osobowych jest ocena istniejącego procesu przetwarzania tych danych, natomiast organ nadzorczy nie podejmuje działań w odniesieniu do potencjalnego naruszenia, do którego nie doszło. W konsekwencji postępowanie we wskazanym powyżej zakresie organ uznał za bezprzedmiotowe jako takie podlegające umorzeniu. Szkoła wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazaną na wstępie decyzję Prezesa UODO w części obejmującej nakaz usunięcia danych osobowych M. B. dotyczących stanu majątku oraz dochodów z działalności gospodarczej oraz działalności rolniczej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 6 ust. 1 Rozporządzenia RODO poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że "działania podjęte przez administratora polegające na zamieszczeniu w treści wypowiedzenia stosunku pracy, danych osobowych, pozyskanych z ogólnodostępnych rejestrów publicznych nie znajdują podstaw w przepisach RODO oraz stanowią naruszenie art. 6 ust. 1 RODO". W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Prezesa UODO z dnia [...] stycznia 2021 r. w części dotyczącej pkt. 1 rozstrzygnięcia oraz zasądzenie na rzecz skarżącej Szkoły kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżącej organ nie wziął pod uwagę, iż pozyskanie danych z ogólnodostępnych rejestrów nastąpiło wyłącznie na potrzeby procedury rozwiązania umowy o pracę z nauczycielem i jej szczegółowego uzasadnienia. Podejmując decyzję o redukcji zatrudnienia z przyczyn niedotyczących pracowników stosuje się określone zasady (kryteria) doboru pracowników do zwolnienia. Kryteria doboru do zwolnienia – co do zasady – muszą być przedstawione zwalnianemu pracownikowi w piśmie wypowiadającym umowę o pracę (art. 30 § 4 Kodeksu pracy). Jednym z kryteriów wskazywanych zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie, które należało zastosować jest sytuacja majątkowa nauczycieli, posiadanie innych źródeł utrzymania itp. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 18 września 2003 r. (I PK 286/02) sytuacja majątkowa zwalnianego nauczyciela jest jednym z podstawowych kryteriów jakie musi wziąć pod uwagę pracodawca dokonując wyboru pracownika do zwolnienia. Spełnianie przez nauczyciela przesłanek uprawniających do emerytury bądź świadczenia kompensacyjnego może stanowić kryterium doboru do zwolnienia. Na dobór do zwolnienia może mieć wpływ również posiadanie przez nauczyciela innych źródeł utrzymania, np. zatrudnienie jego małżonka, prowadzenie działalności gospodarczej, udziały w spółce. Skarżąca wyjaśniła, że kierując się powyższym kryterium dokonano analizy sytuacji majątkowej zwalnianego nauczyciela na podstawie posiadanych przez pracodawcę informacji (m.in. ZFŚS) jak również w oparciu o ogólnodostępne informacje jawne znajdujące się w publicznych rejestrach: a) Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej (https://prod.ceidg.gov.pl/ceidg/ceidg.public.ui/search.aspx) – okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej; b) rejestr KRS (https://ekrs.ms.gov.pl/) – okoliczność posiadania udziałów w spółkach prawa handlowego; c) oświadczenie majątkowe radnego powiatu [...] kadencja [...] (http://bip.wokiss.pl/chodziezp/) – okoliczność posiadania gospodarstwa rolnego. W ocenie skarżącej proces przetwarzania kwestionowanych danych znajduje oparcie w przepisach prawa, albowiem zarówno CEIDG, Krajowy Rejestr Sądowy jak i oświadczenia majątkowe radnego są jawne. W konsekwencji należy przyjąć, że przetwarzanie przez Szkołę publicznie dostępnych danych osoby prowadzącej działalność gospodarczą czy pełniącej określone funkcje w podmiotach podlegających wpisowi do KRS, znajduje oparcie w art. 6 ust. 1 lit. f RODO, zgodnie z którym przetwarzanie jest zgodne z prawem, jeśli jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią. Jak stwierdziła skarżąca, przetwarzane dane są danymi dostępnymi publicznie, zgromadzonymi w oficjalnych, publicznych rejestrach. Zakres tych danych jest stosunkowo wąski, a ryzyko dla praw i wolności osoby, której dane dotyczą, związane z ich przetwarzaniem – niskie. Zakres danych osobowych pozyskiwanych przez Szkołę z publicznie dostępnych rejestrów KRS, CEIDG oraz oświadczeń majątkowych oraz poddawanych dalszemu przetwarzaniu jest zgodny z prawnie uzasadnionym interesem administratora (art. 6 ust. 1 lit. f RODO). W opinii skarżącej Szkoły dane te ograniczają się do informacji bezpośrednio związanych z sytuacją majątkową zwalnianego nauczyciela, którą należało ocenić w kontekście doboru pracownika do zwolnienia. W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a."). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, analizowana pod tym kątem skarga Szkoły Podstawowej [...] w [...] zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2021 r., narusza obowiązujące przepisy prawa. Sąd uznał, że Prezes UODO, wydając sporną decyzję administracyjną z dnia [...] stycznia 2021 r. dopuścił się naruszenia zarówno wiążących Polskę przepisów prawa europejskiego, jak i prawa krajowego w stopniu mającym istotny wpływ na końcowy wynik sprawy zakończonej wydaniem wspomnianej wyżej decyzji w zakresie jej punktu pierwszego. Należy zauważyć, iż w świetle przepisu art. 4 pkt 2 RODO, przez "przetwarzanie" rozumie się operację lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych lub zestawach danych osobowych w sposób zautomatyzowany lub niezautomatyzowany, takie jak zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie, ujawnianie poprzez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania było nieuprawnione przetwarzania danych osobowych M. B. oraz K. B. przez Szkołę Podstawową [...] w [...]. (skarga dotyczy jedynie pkt 1 decyzji to jest przetwarzania danych osobowych M. B.). W tej sytuacji, mając na względzie powyższą definicję przetwarzania, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, jako organ nadzorczy, zobowiązany był, analizując wniesioną w dniu [...] lutego 2021 r. skargę, przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające i na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego ustalić, czy powoływane przez skarżącego naruszenia praw wynikających z RODO zostały udowodnione. Z uwagi na fakt, iż zarówno RODO, jak i ustawa o ochronie danych osobowych nie regulują kwestii postępowania dowodowego i powinności organu nadzorczego związanych z czynieniem ustaleń faktycznych, zastosowanie w tym zakresie znajdują reguły i zasady określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Podstawowym zadaniem Sądu w niniejszej sprawie było zbadanie, w kontekście zarzutów strony skarżącej, czy organ nadzorczy zasadnie przyjął, że administrator danych nie należycie wypełnił wszelkie obowiązki, do których należy przetwarzanie danych osobowych z zachowaniem przesłanek określonych w RODO. Warto zauważyć w tym miejscu, iż prawodawca unijny, wymagając w art. 5 ust. 1 lit. a RODO, aby dane były przetwarzane zgodnie z prawem, rzetelnie i w sposób przejrzysty dla osoby, której dotyczą, zawarł w tym przepisie dwie zasady, tj. zasadę rzetelności i legalności oraz zasadę przejrzystości, które mają ugruntowane miejsce w systemie ochrony danych osobowych od początku jego kształtowania się. Zasada rzetelności i legalności (zgodności z prawem) wymaga, by dane były przetwarzane rzetelnie, czyli uczciwie oraz zgodnie z prawem. Wymóg zapewnienia zgodności z prawem operacji przetwarzania danych oznacza nie tylko konieczność spełnienia przesłanek legalności przetwarzania danych, które zostały określone w art. 6 i art. 9 RODO, lecz także konieczność zapewnienia zgodności z pozostałymi przepisami o ochronie danych osobowych. Wymóg ten oznacza również konieczność zapewnienia zgodności z całokształtem przepisów regulujących działalność podmiotów przetwarzających dane osobowe (por. m.in. P. Drobek /w:/ RODO. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Komentarz, pod red. E. Bielak-Jomaa i D. Lubasza, WKP 2018, teza 6 komentarza do art. 5 RODO). Szkoła będąca Administratorem danych M. B. jako podstawę przetwarzania danych wskazała art. 6 ust. 1 lit. f RODO oraz fakt pozyskania danych osobowych przez Szkołę z publicznie dostępnych rejestrów CEIDG oraz KRS i oświadczenia majątkowego radnego, które jest jawne. Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. f RODO, przetwarzanie jest zgodne z prawem, gdy przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem. Powyższy przepis kierowany jest do administratorów danych i stron trzecich. W pierwszej kolejności należy ocenić, czy po stronie administratora lub strony trzeciej występuje prawnie uzasadniony interes. Może to być interes faktyczny, gospodarczy lub prawny, ale taki, który jest zgodny z prawem. Dla realizacji celu wynikającego z tak rozumianego interesu administratora przetwarzanie musi być niezbędne. Oznacza to rozsądną potrzebę dla realizacji tego celu. W kolejnym kroku należy ocenić, czy planowana realizacja celu wynikającego z prawnie uzasadnionego interesu administratora lub strony trzeciej może naruszać interesy, podstawowe prawa lub wolności podmiotu danych, które wymagają ochrony danych osobowych. Odnosząc się do wskazanej przez Szkołę podstawy przetwarzania danych określonej w art. 6 ust. 1 lit. f RODO organ ograniczył się w zaskarżonej decyzji do stwierdzenia, że "pojęcie prawnie uzasadnionego interesu prawnego (chociaż w przepisie mowa jest o prawnie uzasadnionym interesie) należy rozumieć nie jako interes wynikający z przepisów prawa, lecz jako interes zgodny z prawem. Owa zgodność z prawem stanowi ograniczenie pojęcia interesu administratora jako potencjalnej podstawy do przetwarzania danych. Wykładnia pojęcia prawnie uzasadnionego interesu powinna być zatem szeroka i obejmować interesy gospodarcze, faktyczne, gospodarczy czy prawne. Następnie organ powołał się na orzeczenie SN I PK 20/18 w którym wskazano, że "kryteria oceny zasadności wypowiedzenia, jak dotychczasowy stosunek do pracy, staż pracy, kwalifikacje zawodowe, nie mieszczą się w pojęciu przyczyny wypowiedzenia. Stanowią jedynie kryteria oceny zasadności tej przyczyny. Tym bardziej w pojęciu tym nie mieszczą się takie okoliczności, jak sytuacja rodzinna, osobista czy majątkowa. Zgodnie z ustalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego są one bowiem rozpatrywane w płaszczyźnie zasad współżycia społecznego, a ich naruszenie nie oznacza niezasadności wypowiedzenia, lecz jego sprzeczność z zasadami współżycia". Mając powyższe na uwadze Organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż działania podjęte przez administratora, którym w rozumieniu art. 4 pkt 7 RODO jest Szkoła, polegające na zamieszczeniu w treści wypowiedzenia stosunku pracy danych osobowych Skarżącej, pozyskanych z ogólnodostępnych rejestrów publicznych nie znajdują podstaw w przepisach RODO oraz stanowią naruszenie art. 6 ust. 1 RODO." Reasumując organ nie wypełnił w niniejszej sprawie obowiązku prawidłowej oceny kryterium przetwarzania wskazanego przez szkołę, zgodnie z wyżej wskazanym schematem, gdyż do dokonania tej oceny nie jest wystarczające przytoczenie orzeczenia SN, ocena ta musi bowiem znaleźć oparcie w rozpatrywanej sprawie, czego w uzasadnieniu decyzji zabrakło i doprowadziło to do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Reasumując stwierdzenia organu są niewystarczające w ocenie Sądu do uznania po stronie Szkoły jako Administratora braku prawnie uzasadnionego interesu w przetwarzaniu danych M. B.. Jeżeli chodzi o przywołany przez organ wyrok SN to należy wskazać, że istnieją również orzeczenia inaczej interpretujące kwestie związane z doborem kryterium do wypowiedzenia, w orzecznictwie istnieje bowiem rozbieżność w tym zakresie. Pierwsze stanowisko, które uznaje za prawidłowe skład orzekający w tej sprawie, wskazuje, że rozwiązując umowę o pracę za wypowiedzeniem pracodawca musi wskazać kryteria jakimi się kierował typując danego pracownika do zwolnienia. W wyroku z dnia 30 września 2014 r. sygn., akt I PK 33/14 Sąd Najwyższy wskazał, że pracodawca obowiązany jest określić w wypowiedzeniu kryteria doboru pracowników do zwolnienia. W niniejszej sprawie Szkoła zawarła w wypowiedzeniu umowy poza główną przyczyna wypowiedzenia - redukcja zatrudnienia - również kryteria jakimi się kierowała przy doborze pracowników do zwolnienia, w tym kryterium dotyczące sytuacji materialnej, które zostało poparte danymi z publicznych jawnych rejestrów oraz jawnym oświadczeniem majątkowym, co w ocenie Sądu daje podstawę do przyjęcia, że przetwarzanie przez Szkołę, w celu uzasadnienia wypowiedzenia, dostępnych w jawnych źródłach danych osobowych Skarżącej - znajduje oparcie w powołanym już art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Na marginesie sprawy Sąd wskazuje, że ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 986 z późn. zm.), wprowadza w art. 8 zasadę jawności formalnej Krajowego Rejestru Sądowego, zwanego dalej Rejestrem. Powołany przepis stanowi wprost, że Rejestr jest jawny (ust. 1), że każdy ma prawo dostępu do danych zawartych w Rejestrze za pośrednictwem Centralnej Informacji (ust. 2) oraz, że każdy ma prawo otrzymać, również drogą elektroniczną, poświadczone odpisy, wyciągi, zaświadczenia i informacje z Rejestru (ust. 3). Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 1, wpisy do Rejestru podlegają obowiązkowi ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (zwanym dalej Monitorem), chyba, że ustawa stanowi inaczej. Imiona, nazwiska i numery PESEL osób fizycznych wchodzących w skład organów uprawnionych do reprezentowania podmiotów podlegających wpisowi do rejestru przedsiębiorców KRS, ich prokurentów oraz wspólników, są wpisywane do wskazanego Rejestru na podstawie art. 36 pkt 2 i 5-7, art. 38 pkt 4 i 8 i art. 39 pkt 1 i 3 w zw. z art. 35 pkt 1 ustawy o KRS i stanowią informacje jawne i dostępne dla każdego na mocy art. 8 omawianego aktu prawnego. Tym samym należy przyjąć, że przetwarzanie przez Szkołę, w celu uzasadnienia wypowiedzenia, dostępnych danych osobowych Skarżącej - jako osoby posiadającej udziały w podmiotach podlegających wpisowi do Rejestru - znajduje oparcie w powołanym już art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Zgodnie natomiast z art. 45 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej ewidencji o działalności gospodarczej i punkcie informacji dla przedsiębiorcy (Dz. U. 2020.2296 t.j.) dane i informacje udostępniane przez CEIDG są jawne. Każdy ma prawo dostępu do tych danych i informacji. Tym samym należy przyjąć, że przetwarzanie przez Szkołę, w celu uzasadnienia wypowiedzenia, dostępnych danych osobowych Skarżącej pozyskanych z CEIDG znajduje oparcie w powołanym już art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Również z przepisów ustaw o samorządzie gminnym, samorządzie powiatowym i samorządzie województwa wynika, że informacje zawarte w oświadczeniu majątkowym są jawne, z wyłączeniem informacji o adresie zamieszkania składającego oświadczenie oraz o miejscu położenia nieruchomości. Tym samym należy przyjąć, że przetwarzanie przez Szkołę, w celu uzasadnienia wypowiedzenia, dostępnych danych osobowych Skarżącej pozyskanych z oświadczenia majątkowego znajduje oparcie w powołanym już art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Na etapie odpowiedzi na skargę organ powołał się na treść art. 22¹ kodeksu pracy wskazując, że pracodawca może przetwarzać jedynie dane osobowe pracownika tam wymienione. Sąd tego poglądu nie podziela i podkreśla, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 RODO przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdy spełniona jest co najmniej przesłanka wskazana w tym przepisie, co zostało spełnione w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji, o kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien mieć na względzie wyżej poczynione uwagi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI