II SA/Wa 732/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-11-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
służba wojskowapowołanie do wojskażołnierz rezerwypotrzeby Sił Zbrojnychuznaniowość decyzjiwiek żołnierzakwalifikacje wojskoweprofesjonalizacja armiidecyzje kadrowe

WSA w Warszawie oddalił skargę żołnierza rezerwy na decyzję o odmowie powołania do zawodowej służby wojskowej, uznając, że długi okres od poprzedniego zwolnienia, wiek kandydata i potrzeby Sił Zbrojnych uzasadniają odmowę.

Skarżący, K. F., ubiegał się o powołanie do zawodowej służby wojskowej po niemal 30 latach od zwolnienia, które nastąpiło w związku z wyrokiem skazującym. Organy wojskowe odmówiły, wskazując na potrzebę modernizacji Sił Zbrojnych, brak aktywności kandydata w służbie rezerwy oraz jego wiek, który ograniczałby potencjalny okres dalszej służby. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając argumentację organów, że decyzja o powołaniu ma charakter uznaniowy i musi uwzględniać aktualne potrzeby armii oraz racjonalność inwestycji w szkolenie kandydata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. F. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego odmawiającą powołania do zawodowej służby wojskowej. Skarżący, który był żołnierzem zawodowym do 1995 roku, ubiegał się o ponowne powołanie do korpusu podoficerów. Organy wojskowe odmówiły, argumentując, że od momentu zwolnienia minęło niemal 30 lat, w tym czasie Siły Zbrojne przeszły znaczącą profesjonalizację i modernizację. Podkreślono również brak aktywności skarżącego w służbie rezerwy oraz jego wiek (urodzony w 1969 r.), który ograniczałby potencjalny okres dalszej służby do niespełna 5 lat. Sąd uznał, że decyzja o powołaniu do zawodowej służby wojskowej ma charakter uznaniowy i zależy od potrzeb Sił Zbrojnych, a organy prawidłowo oceniły, że powołanie kandydata, który nie podtrzymywał swoich umiejętności wojskowych przez tak długi czas i którego potencjalny okres służby jest krótki, nie jest celowe z punktu widzenia racjonalnego wykorzystania zasobów i inwestycji w szkolenie. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, uznając, że organy wszechstronnie przeanalizowały sprawę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa jest uzasadniona, ponieważ decyzja o powołaniu ma charakter uznaniowy i musi uwzględniać aktualne potrzeby Sił Zbrojnych, racjonalność inwestycji w szkolenie oraz potencjalny okres dalszej służby kandydata.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy wojskowe prawidłowo oceniły, iż powołanie kandydata, który nie podtrzymywał swoich umiejętności wojskowych przez niemal 30 lat, ma ograniczony potencjalny okres służby ze względu na wiek, i którego doświadczenie zawodowe poza wojskiem nie jest tożsame z wymogami służby, nie jest celowe z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.o.o. art. 185 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Powołanie do zawodowej służby wojskowej może nastąpić, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez WSA w przypadku nieuwzględnienia skargi.

Pomocnicze

u.o.o. art. 2 § pkt 22 lit. a i b

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Potrzeby Sił Zbrojnych oznaczają celowość powołania do służby wojskowej i wyznaczenia na stanowisko służbowe.

u.o.o. art. 226 § pkt 5

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Osiągnięcie wieku 60 lat stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

u.o.o. art. 227

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Możliwość dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej po osiągnięciu wieku 60 lat, uzależniona od potrzeb Sił Zbrojnych i zgody Ministra Obrony Narodowej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6 i § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 127 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie odwoławcze.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w postępowaniu odwoławczym.

k.p.a. art. 268a

Kodeks postępowania administracyjnego

Przekazanie akt sprawy organowi wyższego stopnia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o powołaniu do zawodowej służby wojskowej ma charakter uznaniowy i zależy od potrzeb Sił Zbrojnych. Długi okres od poprzedniego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (niemal 30 lat) uzasadnia odmowę powołania. Brak aktywności kandydata w służbie rezerwy przez wiele lat świadczy o braku przygotowania do ponownego pełnienia służby. Wiek kandydata (ograniczający potencjalny okres służby) jest istotnym czynnikiem przy ocenie racjonalności inwestycji w jego szkolenie. Doświadczenie zawodowe poza wojskiem (np. pracownik ochrony) nie jest tożsame z kwalifikacjami wymaganymi na stanowiskach wojskowych.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 185 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 22 lit. a i b u.o.o. poprzez dowolną ocenę potrzeb Sił Zbrojnych. Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. poprzez niezastosowanie i niezgromadzenie całego materiału dowodowego. Argumentacja organu odwoławczego w zakresie ograniczania możliwości powoływania do służby osób w jego wieku (55 lat) stanowi przejaw nieuprawnionej dyskryminacji.

Godne uwagi sformułowania

decyzja wydawana w tym zakresie przez uprawnione organy wojskowe ma charakter uznaniowy i kandydat nie ma roszczenia o powołanie do służby każda kandydatura jest bowiem oceniana przez pryzmat interesu Sił Zbrojnych, który bezwzględnie przeważa nad interesem strony Siły Zbrojne przeszły pełną profesjonalizację i modernizację doświadczenie zdobyte, jako pracownik ochrony, choć wartościowe, nie może być uznawane za tożsame z posiadaniem kwalifikacji potrzebnych do pełnienia zawodowej służby wojskowej inwestycja w proces szkolenia żołnierza zawodowego [...] może nie mieć uzasadnienia w stosunku do strony, z uwagi na czas, w jakim może on jeszcze pełnić zawodową służbę wojskową organy wojskowe są autonomiczne, jeśli chodzi o politykę kadrową nie stanowi przejawu dyskryminacji skarżącego ze względu na wiek branie pod uwagę przez organy kadrowe, że skarżący może pełnić służbę jeszcze przez niespełna 5 lat

Skład orzekający

Joanna Kube

przewodniczący sprawozdawca

Łukasz Krzycki

członek

Arkadiusz Koziarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uznaniowy charakter decyzji o powołaniu do zawodowej służby wojskowej, znaczenie potrzeb Sił Zbrojnych, wpływ wieku i długości przerwy w służbie na ocenę kandydatury."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierza rezerwy ubiegającego się o ponowne powołanie po długim okresie i w zaawansowanym wieku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak potrzeby armii i racjonalność decyzji kadrowych mogą przeważać nad indywidualnymi aspiracjami, nawet w przypadku byłych żołnierzy.

Czy można wrócić do służby wojskowej po 30 latach przerwy? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 732/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Łukasz Krzycki
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2305
art. 2 pkt 22 lit. a i b, art. 185 ust. 1, 226 pkt 5, art. 227
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant starszy referent Edyta Brzezicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy powołania do zawodowej służby wojskowej oddala skargę
Uzasadnienie
K. F. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2023 r. wystąpił do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych o powołanie do zawodowej służby wojskowej
w korpusie podoficerów zawodowych w [...] Bazie Bezzałogowych Statków Powietrznych.
Dowódca 12 Bazy Bezzałogowych Statków Powietrznych w M. wystawił w dniu [...] sierpnia 2023 r. dla potrzeb Wojskowego Centrum Rekrutacji
w Szczecinku zaświadczenie o możliwości wyznaczenia zainteresowanego na stanowisko służbowe: Dowódca Plutonu - Dowódca Drużyny - Pluton Ochrony - Kompania Ochrony - Eskadra Dowodzenia - Grupa Wsparcia - [...] Baza Bezzałogowych Statków Powietrznych w M..
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] (pkt [...]), na podstawie art. 185 ust. 1 oraz art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 2305 z póź. zm.),
§ 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2022 r.
w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej (Dz.U. poz. 1384), odmówił powołania K. F. do zawodowej służby wojskowej w korpusie podoficerów zawodowych.
Szef Sztabu Generalnego WP, po rozpatrzenia odwołania K. F., decyzją z dnia [...] marca 2024 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 1
i 2, art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy rozkaz personalny Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych
z dnia [...] stycznia 2024 r. nr 25 (pkt 14) o odmowie powołania do zawodowej służby wojskowej w korpusie podoficerów zawodowych.
Organ odwoławczy, uzasadniając rozstrzygnięcie odwołał się do treści art. 83 ustawy o obronie Ojczyzny, zgodnie z którym do służby wojskowej może być powołana osoba, która spełnia określone w tym przepisie warunki, w szczególności posiada obywatelstwo polskie, nieposzlakowaną opinię, wiek powyżej 18 lat, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby wojskowej, niekaralność za przestępstwo umyślne oraz odpowiednie kwalifikacje. Powyższe kryteria muszą zostać bezwzględnie spełnione.
Nadto wskazał, iż zgodnie z art. 185 ust 1 ww. ustawy, powołanie do zawodowej służby wojskowej może nastąpić, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych, które oznaczają celowość powołania do zawodowej służby wojskowej
w ramach liczby stanowisk służbowych w poszczególnych korpusach kadry zawodowej Sił Zbrojnych. Zatem decyzja wydawana w tym zakresie przez uprawnione organy wojskowe ma charakter uznaniowy i kandydat nie ma roszczenia o powołanie do służby, nawet jeśli spełnia podstawowe wymogi formalne. Każda kandydatura jest bowiem oceniana przez pryzmat interesu Sił Zbrojnych, który bezwzględnie przeważa nad interesem strony i nie można odmówić organowi prawa do określania wysokich standardów wyboru, czy możliwości powoływania do służby jedynie najbardziej adekwatnych kandydatów.
Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że chor. rez. K. F.
w okresie od dnia [...] września 1987 r. do [...] sierpnia 1990 r. pełnił służbę wojskową jako kadet w Szkole Chorążych Wojsk Obrony Przeciwlotniczej. Kolejno, w okresie od dnia [...] sierpnia 1990 r. do dnia [...] września 1990 r. pozostawał w dyspozycji Pomorskiego Okręgu Wojskowego. Zawodową służbę wojskową pełnił od dnia [...] września 1990 r. w [...] [...], początkowo na stanowisku dowódcy plutonu, a następnie szefa baterii. Rozkazem personalnym Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia 16 grudnia 1994 r. [...] K. F. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 1995 r.
i przeniesiony do rezerwy wskutek skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności.
Organ odwoławczy w kontekście niniejszej sprawy uznał za kluczowy fakt, że od momentu zwolnienia podoficera rezerwy z zawodowej służby wojskowej upłynęło niemal 30 lat. W tym czasie Siły Zbrojne przeszły pełną profesjonalizację
i modernizację, co dotyczy także funkcjonowania i sprzętu, którym dysponuje
[...] w M.. Powyższe zmiany miały także wpływ na wymagania kadrowe i umiejętności niezbędne do pełnienia efektywnej służby wojskowej.
Wyjaśnił, że organ kadrowy przy ocenie zasadności powołania podoficera rezerwy bierze pod uwagę nie tylko spełnianie formalnych przesłanek do powołania, ale też całokształt dorobku zawodowego kandydata, w tym okres pełnienia zawodowej służby wojskowej. Co ważne, analiza przebiegu tej służby, czy zdobytych kwalifikacji nie ma na celu zaniżania wartości doświadczenia zdobytego w tym czasie.
Decyzje personalne w Siłach Zbrojnych podejmowane są z myślą
o optymalizacji zasobów ludzkich i zapewnieniu odpowiedniego dopasowania umiejętności do potrzeb jednostki, w oparciu o aktualne potrzeby i kryteria. Ważne jest, aby żołnierze zawodowi byli wyposażeni w kwalifikacje adekwatne do nowych wyzwań, wobec dynamicznie zmieniającego się otoczenia bezpieczeństwa.
Wprowadzenie nowoczesnych technologii, rozwój cyberbezpieczeństwa,
a także zmieniające się charaktery operacji wojskowych, wymagają od członków Sił Zbrojnych nie tylko tradycyjnego przygotowania bojowego, ale też posiadania umiejętności zgodnych z obecnymi standardami służby wojskowej oraz szeroko pojętego zrozumienia zastosowań nowych technologii w dziedzinie obronności.
Organ podniósł, że po zwolnieniu ze służby K. F. główną uwagę zawodową skierował w obszar zabezpieczenia osób i mienia, w którym w pełni się realizuje. Odnośnie podnoszonego przez zainteresowanego istotnego waloru
i zbieżności jego dotychczasowego doświadczenia zawodowego z zadaniami na stanowisku służbowym wskazanym w zaświadczeniu Dowódcy [...] w M., stwierdził, że choć obie role mogą wydawać się związane z bezpieczeństwem i ochroną, różnią się pod względem zakresu obowiązków, wymagań szkoleniowych, warunków pracy
i odpowiedzialności. Doświadczenie zdobyte, jako pracownik ochrony, choć wartościowe, nie może być uznawane za tożsame z posiadaniem kwalifikacji potrzebnych do pełnienia zawodowej służby wojskowej, tym bardziej, że pełnienie zawodowej służby wojskowej nie ogranicza się wyłącznie do jednego stanowiska służbowego przez cały okres przebiegu służby.
Ponadto, zdaniem organu, przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy nie sposób pominąć, iż K. F. od chwili zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy nie wykazywał większego zainteresowania jej ponownym pełnieniem.
W obecnych Siłach Zbrojnych priorytetem jest aktywność i gotowość rezerwistów do pełnienia służby. Stale aktualizowane umiejętności i zaangażowanie w procesy szkoleniowe są kluczowe dla skutecznego funkcjonowania rezerwy wojskowej, która wspiera działania Sił Zbrojnych w sytuacjach kryzysowych. Jednocześnie, decyzje o powołaniu do zawodowej służby wojskowej muszą być zgodne z obecnie obowiązującymi standardami oraz koniecznością zapewnienia gotowości operacyjnej na najwyższym poziomie. W związku z tym powoływanie do zawodowej służby wojskowej osób, które przez wiele lat nie wykazują aktywności na rzecz Sił Zbrojnych i nie są przygotowane do skutecznego włączenia w nowoczesne struktury służby, jest sprzeczne z tym celem.
Zdaniem organu odwoławczego, analiza dorobku skarżącego, jako podoficera rezerwy, nie wykazuje znaczących działań związanych z wyrażaniem chęci powrotu do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Zgodnie z ustaleniami w sprawie, K. F. od chwili zwolnienia
w 1995 r. wziął udział tylko w jednych odnotowanych w dokumentacji personalnej, krótkotrwałych ćwiczeniach rezerwy (w terminie 12-16 maja 2008 r.). Odwołujący się wskazuje na inne odbyte przed 2008 r. ćwiczenia, ale nie przedstawił w załączeniu do odwołania żadnych dokumentów potwierdzających te okoliczności. Od wielu lat K. F. nie przejawiał inicjatywy odbycia ćwiczeń wojskowych
w trybie ochotniczym, pomimo posiadanych do 2023 r. przydziałów mobilizacyjnych.
W związku z powyższym organ stwierdził, że aktualnie podoficer rezerwy nie jest przygotowany merytorycznie do powołania do zawodowej służby wojskowej.
W realiach przedmiotowej sprawy za niezasadnością powołania K. F. przemawia też fakt, iż decyzje kadrowe muszą być podejmowane z myślą
o długoterminowych celach Sił Zbrojnych, skoncentrowanych na zapewnieniu najwyższej gotowości operacyjnej i efektywnym wykorzystaniu zasobów. W tym kontekście, koszt oraz czas wyszkolenia podoficera rezerwy, jak również prawidłowe przygotowanie go do profesjonalnego pełnienia służby w specjalistycznej jednostce lotniczej, będzie nieefektywny w zestawieniu z ograniczonym czasem, przez jaki kandydat może pełnić zawodową służbę wojskową.
Konstatacja ta wynika z okoliczności, że K. F. urodzony w 1969 r. może pełnić służbę jeszcze przez niespełna 5 lat, ponieważ zgodnie z art. 226 pkt 5 ustawy o obronie Ojczyzny osiągnięcie wieku 60 lat stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, z zastrzeżeniem art. 227 ustawy.
W myśl art. 227 ustawy o obronie Ojczyzny, Minister Obrony Narodowej,
w przypadkach uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych, na wniosek żołnierza zawodowego złożony nie później niż przed osiągnięciem wieku 60 lat życia, może wyrazić zgodę na dalsze pełnienie przez niego zawodowej służby wojskowej, określając termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, przy czym termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie może być późniejszy niż dzień osiągnięcia przez żołnierza zawodowego wieku 65 lat.
W tej sytuacji uprawnionym jest stwierdzenie, że ewentualne pełnienie zawodowej służby wojskowej powyżej wieku 60 lat jest jedynie fakultatywną możliwością uzależnioną od woli Ministra Obrony Narodowej oraz jednoczesnego istnienia potrzeb Sił Zbrojnych w tym zakresie. Ponadto wiek 65 lat jest okresem maksymalnym, co nie wyklucza możliwości określenia przez Ministra Obrony Narodowej wcześniejszego terminu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Przepis art. 227 ustawy nie stanowi gwarancji pełnienia służby do 65 roku życia, przy czym jednocześnie nadal osiągnięcie wieku 60 lat stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności prawne i faktyczne, w ocenie organu II instancji, brak jest celowości powołania do zawodowej służby wojskowej K. F., który przez wiele lat nie podtrzymywał swoich umiejętności wojskowych i nie przejawiał inicjatywy pełnienia czynnej służby wojskowej.
Organ zaznaczył też, że inwestycja w proces szkolenia żołnierza zawodowego, w szczególności w czasie modernizacji Sił Zbrojnych, ma na celu jak najdłuższe wykonywanie zadań służbowych, a zatem może nie mieć uzasadnienia
w stosunku do strony, z uwagi na czas, w jakim może on jeszcze pełnić zawodową służbę wojskową.
Wyjaśnił, że organy wojskowe prowadzą politykę kadrową w oparciu
o aktualne potrzeby Sił Zbrojnych i ich zasoby kadrowe oraz wymogi należytego zabezpieczenia logistycznego, umożliwiające prawidłowe funkcjonowanie poszczególnych jednostek wojskowych. Ocena, czy powołanie żołnierza do zawodowej służby wojskowej jest zgodne z potrzebami Sił Zbrojnych, wymaga analizy szeregu czynników i zastosowania określonych kryteriów. Ocena ta jest zazwyczaj procesem ciągłym, dostosowującym się do okoliczności i potrzeb. Umożliwia to Siłom Zbrojnym elastyczne i efektywne reagowanie na nowe wyzwania, a także zapewnienie, że każdorazowe powołanie przyczynia się do wzmocnienia zdolności obronnych państwa.
Siły Zbrojne stawiają wysokie wymagania wobec swoich członków, niezależnie od zajmowanego stanowiska służbowego. Decyzja o powołaniu kandydata do zawodowej służby wojskowej podejmowana jest w wyniku dokładnej analizy wszystkich dostępnych informacji w kontekście obowiązujących przepisów oraz zasad.
Dla przedmiotowego postępowania nie bez znaczenia jest fakt, iż K. F. był już żołnierzem zawodowym. Organ kadrowy przy ocenie jego kandydatury zobowiązany był również do analizy przebiegu pełnionej wcześniej zawodowej służby wojskowej. Na tej podstawie ocenił, iż okoliczności wcześniejszego zwolnienia podoficera rezerwy, choć nie stanowią podstawy do wydania decyzji odmownej, przemawiają za tym, iż skarżący nie podołał wyzwaniom, jakie niesie za sobą pełnienie zawodowej służby wojskowej. Powyższe stanowi dla organu kadrowego istotny element kontekstu oceny jego kandydatury przy ponownym rozpatrywaniu wniosku o powołanie do zawodowej służby wojskowej.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. K. F. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] marca 2024 r. nr [...], utrzymującą
w mocy rozkaz personalny Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia
[...] stycznia 2024 r. nr 25 (pkt 14).
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji błędną interpretację przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- przepisu art. 185 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 22 lit. a i b ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, poprzez dowolną ocenę potrzeb Sił Zbrojnych i uznaniu, że jego powołanie do zawodowej służby wojskowej w korpusie podoficerów zawodowych
i wyznaczenie na stanowisko dowódcy plutonu w kompanii ochrony 12 Bazy Bezzałogowych Statków Powietrznych w M. jest niecelowe,
oraz naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
przepisu art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym, w szczególności poprzez:
błędne ustalenie, że odwołujący się uczestniczył jedynie raz w krótkotrwałych ćwiczeniach rezerwy, w sytuacji gdy faktycznie w ćwiczeniach rezerwy uczestniczył
5 razy,
błędne ustalenie, że jego przygotowanie szkoleniowe jest niewystarczające do objęcia stanowiska dowódcy plutonu w kompanii ochrony, gdy obecnie jest zatrudniony w Specjalistycznej Uzbrojonej Formacji Obronnej, posiada licencję pracownika ochrony i mienia, systematycznie uczestniczy w szkoleniach,
przepisu art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie zgromadzenie całego materiału dowodowego.
Skarżący, wskazując na powyższe naruszenia, wniósł o uchylenie
w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych.
Uzasadniając skargę stwierdził, że argumentacja organu odwoławczego
w zakresie ograniczania możliwości powoływania do służby osób w jego wieku (55 lat) stanowi przejaw nieuprawnionej dyskryminacji.
W odpowiedzi na skargę Szef Sztabu Generalnego WP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248), powołanie do zawodowej służby wojskowej może nastąpić, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych. Stosownie zaś do art. 2 pkt 22 tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o potrzebach Sił Zbrojnych - należy przez to rozumieć celowość:
a) powołania do służby wojskowej,
b) wyznaczenia na stanowisko służbowe,
c) zwolnienia ze stanowiska służbowego,
d) przeniesienia do dyspozycji albo do innego korpusu osobowego,
e) zwolnienia ze służby wojskowej,
f) realizacji zadań służbowych przez żołnierzy,
g) realizacji innych zadań zabezpieczających interes bezpieczeństwa państwa.
Niewątpliwie decyzja o powołaniu żołnierza rezerwy do zawodowej służby wojskowej ma charakter fakultatywny, a więc nie można odmówić organowi prawa do określenia wysokich standardów wyboru i możliwości powoływania do służby jedynie najlepszych kandydatów. Uznaniowy charakter zaskarżonej decyzji administracyjnej zakreśla zakres jej sądowej kontroli, ograniczając ją w szczególności do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem,
z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej.
Sąd administracyjny weryfikuje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. Natomiast sąd nie ingeruje
w politykę kadrową Sił Zbrojnych, zdeterminowaną wspomnianymi potrzebami.
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż organy wojskowe są autonomiczne, jeśli chodzi o politykę kadrową (vide wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 19 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 25/08
i z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1407/13). Tym samym, podjęcie decyzji kadrowej w sprawie żołnierza zawodowego leży w gestii właściwego organu wojskowego, który w ramach przyznanych mu kompetencji, posiada wyłączne prawo do kształtowania polityki kadrowej.
Decydując o powołaniu żołnierza rezerwy do zawodowej służby wojskowej, organy kadrowe muszą analizować kandydatury w sposób wieloaspektowy i zbieżny z aktualnymi potrzebami Sił Zbrojnych oraz możliwościami efektywnego wykorzystania osoby powoływanej do zawodowej służby wojskowej, w ramach coraz szerszych zadań realizowanych przez Siły Zbrojne.
Uznając za niecelowe i nieleżące w interesie Sił Zbrojnych powołanie skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, organy obu instancji wskazały na fakt, że został on zwolniony z zawodowej służby wojskowej niemal 30 lat temu. Siły Zbrojne od czasu zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej przeszły pełną profesjonalizację, polegającą na całkowitym uzawodowieniu Sił Zbrojnych oraz modernizację techniczną i organizacyjną związaną z wejściem do struktur Sojuszu Północnoatlantyckiego w dniu [...] marca 1999 r.
Ponadto, wskazano, że skarżący - jako podoficer rezerwy - nie wykazał znaczących działań związanych z wyrażaniem chęci powrotu do pełnienia zawodowej służby wojskowej, gdyż od chwili zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w 1995 r., wziął ostatni raz udział w krótkotrwałych ćwiczeniach rezerwy
w terminie [...] maja 2008 r. (ponad 15 lat temu). Skarżący wskazał także na inne ćwiczenia wojskowe, które odbył w latach 1996 – 1998. Aktualnie skarżący nie jest zatem przygotowany merytorycznie do powołania do zawodowej służby wojskowej. Rację ma organ wskazując, że doświadczenia i kwalifikacji zdobytych przez skarżącego w obszarze ochrony osób i mienia nie można automatycznie utożsamiać z możliwością zajmowania podoficerskiego dowódczego stanowiska służbowego
w strukturach Sił Zbrojnych.
W realiach niniejszej sprawy, niezasadność powołania skarżącego do zawodowej służby wojskowej związana jest także z jego wiekiem, ponieważ decyzje kadrowe muszą być podejmowane z myślą o długoterminowych celach Sił Zbrojnych,
skoncentrowanych na zapewnieniu najwyższej gotowości operacyjnej i efektywnym wykorzystaniu zasobów. Organy kadrowe, inwestując środki publiczne w proces wyszkolenia i uposażenia żołnierza zawodowego muszą podejmować decyzje racjonalne i zgodne z interesem Sił Zbrojnych.
W tym kontekście nie stanowi przejawu dyskryminacji skarżącego ze względu na wiek branie pod uwagę przez organy kadrowe, że skarżący może pełnić służbę jeszcze przez niespełna 5 lat, ponieważ zgodnie z art. 226 pkt 5 ustawy osiągnięcie wieku 60 lat stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, z zastrzeżeniem art. 227 ustawy.
Przepis art. 227 ustawy, przewidujący możliwość ewentualnego pełnienia zawodowej służby wojskowej powyżej wieku 60 lat jest jedynie fakultatywną możliwością uzależnioną od woli Ministra Obrony Narodowej oraz istnienia potrzeb Sił Zbrojnych w tym zakresie. Przepis ten nie stanowi natomiast gwarancji pełnienia służby do 65 roku życia.
Rację ma zatem organ wskazując, że w tej sytuacji powołanie do zawodowej służby wojskowej osoby, która została z niej zwolniona prawie 30 lat temu, jedynie
w celu utrzymania jej w służbie przez okres niespełna 5 lat jest nieracjonalne
z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych.
Organy wojskowe miały również prawo uznać, że okoliczności zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 1995 r.
i przeniesienia do rezerwy wskutek skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności wskazują na nieudźwignięcie przez niego ciężaru odpowiedzialności związanej z pełnieniem zawodowej służby wojskowej.
Chybiony zatem okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 185 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 22 lit. a i b ustawy o obronie Ojczyzny, ponieważ
w przedmiotowej sprawie zarówno Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, jak
i Szef Sztabu Generalnego WP w sposób wyczerpujący oraz wszechstronny przeanalizowali z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych wszystkie okoliczności przesądzające o odmowie ponownego powołanie skarżącego do zawodowej służby wojskowej.
Zaskarżona decyzja oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji odpowiadają również wymogom z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.
Z tych powodów niezasadne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7
i art. 77 § 1 k.p.a.
Nie znajdując żadnych naruszeń skutkujących wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI