II SA/Wa 732/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1973 r. o zamianie lokali, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z 1973 r. wyrażającej zgodę na zamianę lokali mieszkalnych, argumentując, że była ona obarczona wadami prawnymi i spowodowała dla niej negatywne skutki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja z 1973 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a późniejsze skutki nie wpływają na ocenę jej prawidłowości.
Sprawa dotyczyła skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej z 1973 r. o wyrażeniu zgody na zamianę lokali mieszkalnych. Skarżąca podnosiła, że zamiana była niemożliwa ze względu na odmienny charakter lokali (kwaterunkowy i spółdzielczy lokatorski) oraz spowodowała dla niej negatywne skutki, w tym pozbawienie możliwości wykupu mieszkania. Twierdziła również, że organ powinien był przewidzieć ryzyko opróżnienia lokalu ze względu na jego prywatną własność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że postępowanie nadzorcze nie jest postępowaniem merytorycznym i ocenia decyzję jedynie pod kątem wad prawnych. Stwierdziło, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadami z art. 156 § 1 K.p.a., a naruszenie prawa nie było rażące. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności ma charakter nadzwyczajny i nie służy merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Analizując podstawę prawną decyzji z 1973 r. (art. 52 Prawa lokalowego), sąd stwierdził, że normy zaludnienia nie zostały naruszone, a opłata za nadmetraż miała umocowanie w przepisach. Sąd uznał również, że kwestie właścicielskie lokalu komunalnego nie wpływały na możliwość jego publicznego gospodarowania w dacie wydania decyzji, a późniejsze skutki nie mają wpływu na ocenę prawidłowości decyzji z 1973 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja z 1973 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w dacie wydania decyzji z 1973 r. nie doszło do naruszenia norm zaludnienia, a opłata za nadmetraż była uzasadniona przepisami. Kwestie właścicielskie lokalu komunalnego nie wpływały na jego publiczne gospodarowanie w tamtym czasie, a późniejsze skutki nie mają wpływu na ocenę prawidłowości decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
prawo lokalowe art. 52 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 stycznia 1959 r. – Prawo lokalowe
Przepis regulujący zasady zamiany lokali mieszkalnych, w tym przesłanki odmowy zgody i wymóg uiszczenia opłaty za nadmetraż.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 127 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 17 § pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1-7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
prawo lokalowe art. 30
Ustawa z dnia 30 stycznia 1959 r. – Prawo lokalowe
Przepis określający, które lokale nie podlegają publicznej gospodarce lokalami.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji administracyjnej.
Zarządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 stycznia 1972 r. w sprawie zamiany lokali mieszkalnych § § 3 ust. 1 i 2
Regulacje dotyczące opłaty za uzyskanie w wyniku zamiany mieszkania o większej powierzchni użytkowej.
Uchwała nr 280 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 1971 r. w sprawie zasad przydziału mieszkań § § 17 ust. 4
Uchwała nr 280 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 1971 r. w sprawie zasad przydziału mieszkań § § 15 ust. 2
Normy zaludnienia lokali mieszkalnych.
Zarządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 stycznia 1972 r. w sprawie zasad ustalania norm zaludnienia lokali mieszkalnych § § 1 ust. 2
Normy zaludnienia lokali mieszkalnych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Decyzja z 1973 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) z uwagi na odmienny charakter lokali, negatywne skutki dla skarżącej oraz fakt, że lokal komunalny był w rzeczywistości własnością prywatną, co mogło prowadzić do jego opróżnienia. Organ powinien był odmówić zgody na zamianę, przewidując przyszłe problemy związane z własnością lokalu.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie nadzorcze jest nowym postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 157 K.p.a., a zadaniem organu w tym postępowaniu jest ocena kwestionowanej decyzji jedynie pod względem kwalifikowanych wad prawnych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W dacie podjęcia decyzji podlegającej kontroli nadzorczej komunalne lokale mieszkalne, bez względu na kwestie właścicielskie lub roszczenia do nich osób prywatnych, podlegały publicznej gospodarce lokalami i pozostawały w zarządzie rad narodowych.
Skład orzekający
Sławomir Antoniuk
przewodniczący sprawozdawca
Danuta Kania
sędzia
Karolina Kisielewicz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących prawa lokalowego i zamiany lokali z okresu PRL."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z lat 70. XX wieku, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do współczesnych spraw. Nacisk na procedury nadzorcze i definicję rażącego naruszenia prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak długo mogą ciągnąć się skutki decyzji administracyjnych z przeszłości i jak skomplikowane bywa dochodzenie sprawiedliwości w takich przypadkach. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i historii prawa.
“Nieważność decyzji z lat 70.? Sąd rozstrzyga o skutkach zamiany mieszkań sprzed dekad.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 732/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-10-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-04-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Danuta Kania Karolina Kisielewicz Sławomir Antoniuk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6219 Inne o symbolu podstawowym 621 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III OSK 4419/21 - Wyrok NSA z 2024-05-17 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z [...] września 2019 r. nr [...] odmawiającą S. W. stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1973 r. znak: [...] o wyrażeniu zgody na zamianę lokali mieszkalnych między A. C. a J. W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podało, że pismem z [...] lutego 1973 r. J. W. zwrócił się do Zarządu [...] " [...]" w [...] o umożliwienie mu dokonania zamiany dotychczas zajmowanego lokalu spółdzielczego na Osiedlu [...] bl. [...] lok. [...] na lokal kwaterunkowy położony w [...] przy ul. [...] m [...]. Pismem z tej samej daty do Zarządu Spółdzielni zwrócił się A. C. wnosząc o wyrażenie zgody na taką zamianę. Wniosek złożony do Prezydium Rady Narodowej w [...] nie zachował się. Prezydium Rady Narodowej w [...] decyzją z [...] lutego 1973 r. znak: [...] wyraziło zgodę na zamianę lokali mieszkalnych między A. C. zam. ul. [...] m [...] a J. W. zam. przy [...] bl. [...] m [...]. W dniu [...] kwietnia 2017 r. S. W. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 1973 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] odmówiło S. W. stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1973 r. znak: [...] o wyrażeniu zgody na zamianę lokali mieszkalnych między A. C. a J. W. W dniu [...] października 2019 r. S. W. złożyła od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, że dokonana zamiana nie była możliwa ze względu na odmienny charakter obu lokali (kwaterunkowe i spółdzielcze lokatorskie). Podkreśliła, że dokonana zamiana spowodowała dla niej negatywne skutki, bowiem została pozbawiona możliwości wykupu lokalu za niewielkie pieniądze i nadal zamieszkuje w dawnym mieszkaniu kwaterunkowym, obecnie podlegającym wynajmowi na warunkach komercyjnych. Ponadto, jej zdaniem, brak było podstaw do naliczenia opłaty za uzysk metrażu, bowiem w 1973 r. skład rodziny wynosił 5 osób. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ podał, że postępowanie nadzorcze różni się od postępowania prowadzonego w zwykłym trybie i nie jest postępowaniem o charakterze merytorycznym, gdzie na nowo bada się stan faktyczny sprawy, gromadzi materiał dowodowy i dokonuje jego subsumcji, polegającej na przyporządkowaniu stanu faktycznego ustalonego w procesie stosowania prawa do sformułowanej w wyniku wykładni materialnej normy prawnej. Postępowanie nadzorcze jest nowym postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 157 K.p.a., a zadaniem organu w tym postępowaniu jest ocena kwestionowanej decyzji jedynie pod względem kwalifikowanych wad prawnych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadami określonymi w punktach 1, 3, 4, 5, 6 i 7 art. 156 § 1 K.p.a., a zatem należało rozważyć, czy kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśniło, że stwierdzenie nieważności z uwagi na rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. będzie uzasadnione jedynie w przypadku, gdy potwierdzona zostanie oczywista sprzeczność pomiędzy treścią zastosowanego przepisu prawa a sposobem rozstrzygnięcia sprawy w kontrolowanej decyzji. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania ust. 2 i 3 art. 52 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. – Prawo lokalowe (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 227). Podkreślił, że oba lokale były położone w [...] czyli na terenie objętym działaniem tej samej rady narodowej, w sprawie nie występowali również współnajemcy, których uprawnienia naruszałaby zamiana lokali. W ocenie Kolegium z ust. 1 tego przepisu nie wynika zakaz zamiany lokalu kwaterunkowego i spółdzielczego (innego niż podlegającego opróżnieniu z przyczyn wskazanych w pkt 1). W zakwestionowanej decyzji Kolegium wskazało, że zaistniałe opróżnienie jest następstwem zamiany pomiędzy mieszkańcami dwóch lokali, a nie przed nią. Lokal nr [...] przy ul. [...] był lokalem z przeznaczeniem mieszkalnym (45 m2) i A.C. zajmował go samodzielnie. Natomiast rodzina Państwa W. liczyła 5 osób. Mieszkanie na [...] lok. [...] składało się z trzech pokoi i łazienki o pow. użytkowej 53 m2, natomiast to położone na [...] bl. [...] m [...] składało się z pokoju, kuchni i łazienki o powierzchni 34 m2. Obowiązujące w dacie wydania przedmiotowej decyzji przepisy, przewidywały w przypadku zamiany mieszkania o większej od dotychczas zajmowanej powierzchni użytkowej, wniesienie wpłaty na rzecz miejskiego (powiatowego) funduszu mieszkaniowego. Regulacje w tym względzie zawierało zarządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 stycznia 1972 r. w sprawie zamiany lokali mieszkalnych (M.P. Nr 8, poz. 53, z późn. zm.), wydane na podstawie § 17 ust. 4 uchwały nr 280 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 1971 r. w sprawie zasad przydziału mieszkań (M.P. Nr 60, poz. 397). W przedmiotowej sprawie powierzchnia użytkowa uzyskiwana przez rodzinę Państwa W. wzrosła w wyniku dokonanej zamiany, a zatem nie było podstaw do nienaliczenia opłaty. Opłata ta jak wskazuje przepis była wypadkową dochodu i wartości użytkowej uzyskiwanego lokalu, zaś S. W. w złożonym wniosku zakwestionowała samo obciążenie adresata decyzji tą opłatą. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] samego obciążenia opłatą za uzyskaną powierzchnię nie można zakwalifikować jako rażącego naruszenia prawa, wynika ono bowiem z obowiązujących przepisów w dacie wydania decyzji. Wskazać należy, że uzysk metrażu według cytowanego przepisu wiąże się ze wzrostem powierzchni lokalu nie zaś z przekroczeniem czy nieprzekroczeniem powierzchni na osobę w rodzinie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. W. wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] września 2019 r., stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1973 r. znak: [...], przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu, tj. załączonej kopii umowy sprzedaży objętej aktem notarialnym Repertorium [...] Nr [...] z [...] sierpnia 1999 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 52 ust. 1 ustawy – Prawo lokalowe, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z [...] lutego 1973 r., poprzez odmowę uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2019 r. i odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1973 r. znak: [...] o wyrażeniu zgody na zamianę lokali mieszkalnych między A. C. a J.W. Skarżąca wskazała, że jedną z dwóch przesłanek odmowy udzielenia zgody przez organ prezydium rady narodowej, była sytuacja gdy "jeden z lokali podlega opróżnieniu z innych przyczyn (przeniesienie się do lokalu spółdzielczego, domu jednorodzinnego, przeniesienie się do innej miejscowości, itp.)." Tak sformułowana treść przepisu oznaczała, że przyczyny odwołania wskazane w nawiasie nie były jedynymi możliwymi, które należało brać pod uwagę. Organ musiał również rozważyć, czy któryś z lokali nie podlega opróżnieniu z innych powodów. Celem tak ukształtowanej kompetencji organu do badania, czy lokal podlega opróżnieniu, było zapewnienie osobom zamieniającym lokale, stabilności zamieszkiwania w nowych lokalach. Dążeniem było zapewnienie, aby osoby te nie były narażone na konieczność opuszczenia nowego lokalu. Jeśli zatem istniało ryzyko konieczności jego opuszczenia, organ miał obowiązek nie wyrazić zgody na zamianę. Tego rodzaju sytuacja uzasadniająca odmowę wyrażenia zgody na zamianę, występowała w jej przypadku. Lokal nr [...] w budynku przy ul. [...] nie był własnością Miasta [...] w momencie wydania decyzji o zezwoleniu na zamianę, ani nie stał się własnością Miasta [...] nigdy później. Lokal ten wraz z całym budynkiem i działką gruntu, na której się znajdował, był własnością prywatną N. J. M. od momentu wybudowania budynku. Jako nieruchomość prywatna, został później sprzedany przez spadkobierców N. J. M. w 1999 r. na mocy umowy sprzedaży objętej aktem notarialnym Repertorium [...] Nr [...] z [...] sierpnia 1999 r. (w załączeniu kserokopia aktu notarialnego, gdzie na stronie 6 wymienieni są właściciele - spadkobiercy N. J. M.). Tym samym lokal, w którym skarżąca zamieszkała na mocy decyzji o zamianie z 1973 r. nigdy nie był własnością Miasta [...], a prawa do niego przysługiwały osobom prywatnym. Z tego względu organ prezydium rady narodowej mógł i powinien był przewidzieć, że kiedyś powstanie konieczność opróżnienia lokalu na żądanie właściciela. Sytuacja taka faktycznie nastąpiła w 2004 r., kiedy nowy właściciel dokonał wypowiedzenia umowy najmu lokalu, żądając opróżnienia lokalu w terminie 3 lat, to jest do 2007 r. W ocenie skarżącej przepis art. 52 ust. 1 ustawy – Prawo lokalowe należy interpretować w ten sposób, że organ ze względu na ochronę interesów osób dokonujących zamiany miał obowiązek odmówić wyrażenia zgody na zamianę lokali, do których lokatorzy posiadali prawa o innym charakterze. Tak było w jej przypadku, ponieważ A.C. zajmował lokal przy ul. [...] jako najemca, zaś J. W. posiadał spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu na Osiedlu [...]. Posiadanie przez J. W., jej męża, statusu członka spółdzielni mieszkaniowej oraz spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, uprawniało go do wykupienia mieszkania za niewielki procent wartości. Zamiana na tzw. mieszkanie kwaterunkowe i rezygnacja z członkostwa w spółdzielni, pozbawiło go tego prawa. Zaznaczyła, że po dokonaniu zamiany, wspólnie z mężem zawarli z Prezydium Rady Miejskiej w [...] umowę najmu lokalu mieszkalnego, zajmowanego wcześniej przez A. C., licząc na możliwość wykupienia mieszkania w przyszłości. Niestety okazało się, że kamienica, w której znajduje się lokal, nigdy nie była własnością Miasta [...], lecz już w chwili wydania decyzji z [...] lutego 1973 r. stanowiła prywatną własność, którą [...] sierpnia 1999 r. nabyli E. i Z. W. Stan prawny nieruchomości wykluczał zatem możliwość wykupienia mieszkania przez nią i jej męża, a fakt ten został zatajony. Tymczasem na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadku wystawienia mieszkania komunalnego na sprzedaż, samorząd musi respektować uprawnienia aktualnego użytkownika lokalu. Wspomniana ustawa wskazuje, że obecny najemca lokalu (posiadający umowę najmu na czas nieokreślony) może skorzystać z prawa pierwszeństwa w zakupie. Jeżeli gmina zlekceważy prawo pierwokupu, to najemca powinien domagać się odszkodowania w sądzie cywilnym. W związku z powyższym decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1973 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Skarżąca zwróciła także uwagę, że Rada Miejska w [...] uchwałą nr [...] z [...] listopada 2009 r. uznała za niezasadną jej skargę złożoną na działalność Burmistrza [...] w sprawie lokalu mieszkalnego, w uzasadnieniu której zakwestionowano fakt zapłaty kwoty 5.700 zł przez J. W. i stwierdzono, że wpłata wynosiła 3.700 zł, co jest sprzeczne z rzeczywistością i treścią decyzji z 1973 r. Ponadto uchwała ta została opublikowana w internecie i jest ogólnodostępna, chociaż zawiera szereg nieprawdziwych informacji na jej temat, co narusza jej dobra osobiste. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Tytułem przypomnienia, wskazać należy że postępowanie w rozpoznawanej sprawie, jest postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, umożliwiający wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Tryb ten, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a. Celem postępowania nadzorczego nie jest merytoryczne rozpoznanie sprawy, a wyłącznie ocena, czy kontrolowana decyzja zawiera wady enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Zgodzić się należy z organem, że w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest dopuszczalna ocena innych kwestii, w szczególności organ nie może rozstrzygać co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym. Jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji, na którą powołuje się strona skarżąca, jest rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa poprzez ich proste zestawienie. Rażącym naruszeniem prawa jest ponadto takie uchybienie, w wyniku którego powstają skutki społeczne i gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że podstawą decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1973 r. nr [...] wyrażającej zgodę na zamianę lokali mieszkalnych między A. C. a J. W., był 52 ust. 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo Lokalowe (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 227 - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji objętej kontrolą nadzorczą). Zgodnie z treścią tego przepisu, w przypadkach gdy osoby zajmujące samodzielne lokale mieszkalne zwracają się do właściwego dla spraw lokalowych organu prezydium rady narodowej o zezwolenie na wzajemną zamianę lokali, a normy zaludnienia, z których osoby te korzystają, nie zostają wskutek zamiany naruszone, organ ten może udzielić zezwolenia na tę zamianę. Organ ten odmówi udzielenia zezwolenia, jeżeli na skutek zamiany nastąpi nadmierne zagęszczenie jednego z lokali będących przedmiotem zamiany lub gdy jeden z lokali podlega opróżnieniu z innych przyczyn (przeniesienie się do lokalu spółdzielczego, domu jednorodzinnego, przeniesienie się do innej miejscowości itp.). Jeżeli jeden z lokali będących przedmiotem zamiany wyposażony jest w urządzenia techniczne, których nie ma w innym lokalu, zezwolenie na zamianę uzależnione jest od uiszczenia na rzecz funduszu mieszkaniowego opłaty na zasadach i w wysokości ustalonej przez Ministra Gospodarki Komunalnej w drodze rozporządzenia. Ustawodawca w ust. 2 powołanego artykułu zastrzegł, iż zamiana lokali położonych na terenach objętych zakresem działania różnych rad narodowych wymaga zezwolenia właściwych organów prezydiów rad narodowych obu miast (osiedli, gromad). W analizowanym przypadku przepis ten nie miał zastosowania, gdyż dokonywano zamiany lokali (lokalu spółdzielczego na Osiedlu [...] bl. [...] lok. [...] [...] na lokal kwaterunkowy położony w [...] przy ul. [...] m [...]) na terenie właściwości tej samej rady narodowej. W sprawie nie występowali też inni najemcy, których zgodę (w świetle ust. 3 tego artykułu) należałoby uwzględniać. Prowadzi to wniosku, że decyzję zezwalającą na zamianę z dnia [...] lutego 1973 r. wydał organ właściwy w sprawie, a jej wydanie nie zostało uwarunkowane obowiązkiem dokonania określonych w ustawie czynności prawnych. Jak wynika z akt sprawy J. W. wraz z 4 członkami rodziny zajmował lokal spółdzielczy na Osiedlu [...] bl. [...] lok. [...] o powierzchni użytkowej 34 m2, składający się z pokoju, kuch i łazienki. Lokal kwaterunkowy nr [...] przy ul. [...] składający się z 3 pokoi, kuchni i łazienki o powierzchni użytkowej 53 m2 zajmował A. C. samodzielnie. Wymienieni zajmujący wskazane lokale mieszkalne zwróciły się do właściwego organu o wyrażenie zgody na zamianę. Zgodnie zaś z postanowieniami § 15 ust. 2 uchwały Rady Ministrów Nr 280 z dnia 10 grudnia 1971 r. w sprawie zasad przydziału mieszkań (M.P. z 1971 r. Nr 60, poz. 397 ze zm.) w przypadku przydziału lokalu mieszkalnego na każdą osobę powinno przypadać 7 – 10 m2 powierzchni mieszkalnej. Ten sam normatyw został określony w § 1 ust. 2 zarządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 styczna 1972 r. w sprawie zasad ustalania norm zaludnienia lokali mieszkalnych (M.P. z 1972 r. Nr 8, poz, 54), w którym stwierdzono, że wielkość przysługującej najemcom powierzchni określa się według normy zaludnienia lokali mieszkalnych wynoszącej od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej na osobę. Zatem w rozumieniu powołanego art. 52 ust. 1, normy zaludnienia przysługujące 5 osobowej rodzinie J. W. nie zostały naruszone. Ponadto ustalona w ww. decyzji opłata za nadmetraż, choć nie podano w niej podstawy prawnej, posiadała umocowanie w obowiązującym wówczas (wydanym na podstawie § 17 ust. 4 powołanej uchwały Nr 280) zarządzeniu Ministra Gospodarki Narodowej z dnia 18 stycznia 1972 r. w sprawie zamiany lokali mieszkalnych (M.P. z 1972 r. Nr 8, poz. 53). Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 tego zarządzenia, uzyskanie w wyniku zamiany mieszkania o większej od dotychczas zajmowanej powierzchni użytkowej, pozostającego w dyspozycji rady narodowej, uzależnione jest od wniesienia wpłaty na rzecz miejskiego (powiatowego) funduszu mieszkaniowego. Wysokość wpłaty określa organ do spraw lokalowych w granicach stawek ustalonych w tabeli, stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia, biorąc pod uwagę wysokość dochodu i wartość użytkową uzyskiwanego lokalu. Ustalone w tabelach stawki stosuje się do uzyskanej w wyniku zamiany powierzchni mieszkalnej; w stosunku do pozostałej powierzchni stawki obniża się o 70%. Powyższe oznacza, że objęta kontrolą nadzorczą decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 52 ust. 1 Prawa lokalowego z 1959 r. Skarżąca zakwestionowała zasadność zamiany spółdzielczego lokalu mieszkalnego na lokal komunalny, którego właścicielem były osoby prywatne lub osoby prywatne miały roszczenia do tego lokalu. Z tego względu zarzuciła Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...], że wyrażając zgodę na zamianę lokalu komunalnego organ powinien rozważnych, czy w przyszłości przedmiotowy lokal ten nie będzie podlegał opróżnieniu z osób najmujących ten lokal i w konsekwencji odmówić wyrażenia zgody na zamianę. Wskazany zarzut należy uznać za bezzasadny, albowiem w dacie podjęcia decyzji podlegającej kontroli nadzorczej komunalne lokale mieszkalne, bez względu na kwestie właścicielskie lub roszczenia do nich osób prywatnych, podlegały publicznej gospodarce lokalami i pozostawały w zarządzie rad narodowych. W świetle art. 30 Prawa lokalowego z 1959 r., nie podlegały publicznej gospodarce lokalami: 1) lokale wyłączone spod publicznej gospodarki lokalami na podstawie odrębnych przepisów, 2) budynki i lokale zajmowane przez przedstawicielstwa dyplomatyczne państw obcych, szefów i cudzoziemski personel tych przedstawicielstw oraz przez inne osoby i międzynarodowe instytucje korzystające z przywilejów dyplomatycznych na mocy ustaw, umów lub ustalonych zwyczajów międzynarodowych, a także przez urzędy konsularne państw obcych, szefów i personel tych urzędów, posiadający obywatelstwo kraju wysyłającego; warunki zajmowania budynków i lokali przez wspomniane osoby i instytucje ustali Minister Gospodarki Komunalnej w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych, 3) budynki z przeznaczenia użytkowe będące w całości w używaniu i zarządzie jednostek gospodarki uspołecznionej, z wyjątkiem lokali handlowych i usługowych, które znajdują się na parterach tych budynków, jeżeli są używane przez jednostki inne niż jednostki zarządzające całym budynkiem, 4) lokale w budynkach bankowych banków państwowych, 5) budynki w obrębie portów i lotnisk, 6) budynki lub ich w części zajmowane na cele domów studenckich, 7) budynki i lokale przeznaczone na zakwaterowanie Milicji Obywatelskiej oraz funkcjonariuszów służby więziennej i zakładów poprawczych, 8) budynki i lokale przeznaczone do wykonywania kultu religijnego uznanych przez Państwo wyznań, 9) budynki i lokale zajęte przez muzea publiczne, 10) lokale przeznaczone na mieszkania służbowe i reprezentacyjne. Innymi słowy, kwestie właścicielskie osób prywatnych nie wpływały na publiczne gospodarowanie lokalami mieszkalnymi. Oznacza to, że negatywna przesłanka z art. 52 tej ustawy, gdy jeden z lokali podlega opróżnieniu z innych przyczyn (przeniesienia się do lokalu spółdzielczego, domu jednorodzinnego, przeniesienie się do innej miejscowości, itp.), musiała wystąpił w czasie rozstrzygania o możliwości zamiany lokali mieszkalnych. Wówczas jednak wskazane okoliczności nie zaistniały. Zatem następcze skutki, na które powołuje się skarżąca w skardze, nie mają wpływu na ocenę prawidłowości decyzji z dnia [...] lutego 1973 r. wyrażającej zgodę na zamianę lokali w ramach publicznej gospodarki lokalami. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI