II SA/Wa 712/24

II SA/Wa 712/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Iwona Maciejuk /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 91 ust. 1 i 4,  art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. M. i T. M. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...], na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725), § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust.2 pkt 2, § 7 ust. 1, § 9 ust. 1 pkt 1, § 32 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 8 uchwały nr XXI11/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836 z późn. zm.) odmówił zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej małżeństwu T. i M.M.
W uzasadnieniu Zarząd Dzielnicy wskazał, że T. i M.M. (gospodarstwo trzyosobowe) wystąpili z wnioskiem o udzielenie pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu [...]. Zainteresowani zamieszkują w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Najemcą lokalu był T.M. na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartej [...].08.2021 r. na czas trwania stosunku T.M. ze służby z Policji z dniem [...].12.2021 r. przestał on spełniać przesłanki do zajmowania przedmiotowego lokalu, pozostającego w dyspozycji Komendanta [...] Policji. Lokal nr [...] przy ul. [...] składa się z 2 pokoi, kuchni, łazienki z wc i przedpokoju. Powierzchnia mieszkalna lokalu wynosi 24,27 m2, a powierzchnia użytkowa 39,94 m2.
Zarząd Dzielnicy wyjaśnił, że na podstawie § 4 uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 (kryterium dochodowe) oraz warunki określone w § 7 (kryterium metrażowe), z zastrzeżeniem § 8 i 9. Zgodnie z § 7 ust. 1 ww. uchwały przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna w przypadku zamieszkiwania 1 osoby w lokalu wynosi nie więcej niż 10 m2 , 2 osób w lokalu wynosi nie więcej niż 14 m2, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną osobę zamieszkującą w lokalu.
Warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawców w przypadku zamieszkiwania w lokalu 3 osób wynoszą nie więcej niż 20 m2 powierzchni mieszkalnej. W powyższej sprawie nie został więc spełniony warunek określony w § 7 ust. 1 cyt. uchwały. Zainteresowani nie uzasadnili złożonego wniosku. Dostarczyli dokumenty medyczne, z których wynika, że T.M. ma zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa oraz choruje na zaburzenia nerwicowe. W przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki pozwalające na niestosowanie kryterium metrażowego, określone w § 7 ust. 2 ww. uchwały lub umożliwiające zwolnienie wnioskodawców z konieczności spełnienia kryterium metrażowego, określone w § 7 ust. 4 ww. uchwały.
Stosownie do § 5 ust. 3 ww. uchwały, o formie udzielenia pomocy mieszkaniowej decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego. Łączny średni miesięczny dochód w trzyosobowym gospodarstwie domowym zainteresowanych, w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie deklaracji, wynosił 16130 zł. Łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej w formie najmu socjalnego lokalu (§ 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ww. uchwały) w trzyosobowym gospodarstwie domowym nie może przekraczać kwoty 3810,59 zł. Natomiast łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony w przypadku gospodarstwa trzyosobowego (§ 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ww. uchwały) nie może przekraczać kwoty 9145,43 zł. Mając powyższe na uwadze Zarząd Dzielnicy ocenił, że ww. nie spełniają kryterium dochodowego do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
Ponadto, organ wskazał, że T. i M.M. są właścicielami nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,1264 ha położonej przy ul. [...] w [...] (województwo [...]). Przedmiotową nieruchomości nabyli na podstawie aktu notarialnego umowy sprzedaży oraz oświadczenia o ustanowieniu hipoteki z [...],07.2019 r. za kwotę 335000 zł. Zgodnie z ww. aktem notarialnym nieruchomość zabudowana jest murowanym jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym w stanie surowym zamkniętym z wykonanymi instalacjami, parterowym, niepodpiwniczonym o powierzchni użytkowej 104,55 m2. T. i M.M. ustanowili na nabytej nieruchomości hipotekę umowną do sumy 527390 zł.
W oświadczeniu o stanie majątkowy załączonym do wniosku poinformowali, że budynek jest w budowie. Ponadto wnioskodawcy są właścicielami nieruchomości rolnej stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,1097 ha oraz udziału 1/200 części współwłasności niezabudowanej działki gruntu nr [...] o powierzchni 800 m2 użytkowanej jako droga dojazdowa w miejscowości [...] (gmina [...] , powiat [...], województwo [...]). Przedmiotową nieruchomość nabyli na podstawie aktu notarialnego umowy przeniesienia własności nieruchomości i udziału we współwłasności nieruchomości z [...].10.2009 r. Wartość nieruchomości została wówczas określona na kwotę 30000 zł. W oświadczeniu o stanie majątkowym załączonym do wniosku poinformowali, że na działce znajduje się budynek gospodarczy. Dodatkowo M.M. jest właścicielką niezabudowanej nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,3120 ha położonej w miejscowości [...] (gmina [...], powiat [...], województwo [...]). Przedmiotową nieruchomości nabyła od rodziców na podstawie aktu notarialnego umowy darowizny z [...].05.2010 r. Wówczas wartość nieruchomości została określona na kwotę 4000 zł.
Zarząd Dzielnicy zaznaczył, że biorąc pod uwagę aktualne trendy na rynku nieruchomości (od kilku lat utrzymuje się wzrost cen) wartość nieruchomości, których właścicielami są T. i M.M. może być wyższa. Ewentualne zbycie ww. nieruchomości lub zadysponowanie w inny sposób pozwoliłoby wnioskodawcom na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie np. poprzez najem lokalu na wolnym rynku. Zgodnie zaś z § 9 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały odmawia się pomocy mieszkaniowej m.in., jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
Ponadto ww. nie spełniają kryterium metrażowego określonego w § 7 ust. 1 cyt. uchwały i dochodowego określonego w § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ww. uchwały do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia lokalu z zasobu Miasta. Jednocześnie wnioskodawcy zamieszkują w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] bez zgody właściciela. Zgodnie zaś z przepisem § 32 ust. 1 pkt 3 ww. uchwały wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej m.in, zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela. Zgodnie zaś z § 32 ust. 8 przedmiotowej uchwały podstawą odmowy zakwalifikowania wniosku do udzielenia pomocy mieszkaniowej może być potwierdzenie nieprawdy w złożonych oświadczeniach i dokumentach, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 1. Wniosek uzyskał negatywną opinię Komisji Mieszkaniowej. Mając powyższe na uwadze, Zarząd Dzielnicy [...] odmówił zakwalifikowania T. i M.M. do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu.
T. i M.M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli o uchylenie uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] oraz orzeczenie że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości, zarzucając naruszenie interesu prawnego polegającego w szczególności na oddaleniu wniosku skarżących o udzielenie pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu [...] i pozbawienie zajmowanego aktualnie lokalu nr [...] znajdującego się przy ul. [...] w [...] wynajmowanego przez T.M. na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartej [...] sierpnia 2021 r.
Skarżący w uzasadnieniu podnieśli, że o odmowie zakwalifikowania zostali poinformowani pismem z dnia 20 lutego 2024 r. (doręczonym im w dniu: 8 marca 2024 r.), do którego organ nie załączyć uchwały, pomimo pouczenia o prawie odwołania od niej, naruszając tym samym prawa i interesy skarżących. Sama zaś uchwała wraz z uzasadnieniem została skarżącym doręczona pismem z dnia 19 marca 2024 r. po złożeniu przez nich odpowiedniego pisma ponaglającego organ do przesłania uchwały.
Skarżący wskazali, że M.M., tak samo jak uprzednio T.M., wykonuje zawód policjanta i aktualnie odbywa służbę w Komendzie Powiatowej Policji w [...]. Organ nie wziął pod uwagę, że M.M. ubiega się o przeniesienie do Komendy [...] Policji. W skardze wskazano, że proces ten jest już w zaawansowanej fazie. Podkreślono, że zakończenie powyższego procesu przenosin sprawi, że M.M., tak jak wcześniej jej mąż T.M., będzie uprawniona do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z uwagi na pełnienie służby w Komendzie [...] Policji i będzie mogła się ona ubiegać o wynajęcie aktualnie zajmowanego wraz z T. M. lokalu. Co więcej, wraz z przeniesieniem M. M. do Komendy [...] Policji wygasną przesłanki do odebrania T. i M. M. aktualnie zajmowanego lokalu. W związku z powyższym, w ocenie skarżących, zasadne jest uchylenie decyzji, w celu umożliwienia skarżącym dalszego zajmowania aktualnego lokalu, bez potrzeby przechodzenia przez nich kolejny raz przez proces najmu mieszkania z zasobów Komendy [...] Policji i wyeliminowanie zagrożenia powstania okoliczności w której nie mieliby oni gdzie mieszkać.
Skarżący wyjaśnili, że wszystkie ich nieruchomości wymienione w uzasadnieniu uchwały w aktualnym ich stanie nie nadają się do zamieszkania przez nich, zaś procesu ich ewentualnej sprzedaży i zakupienia lub wynajęcia nowego własnego mieszkania nie uda się skarżącym sfinalizować przed terminem wyznaczonym przez organ na opuszczenie wskazanego w piśmie, tj. 30 dni od jego doręczenia (zdaniem skarżących termin ten powinien być liczony od dnia prawomocnego zakończenia sprawy). Nieruchomość położona przy ul. [...] w [...], jak to też stwierdził Zarząd Dzielnicy [...] jest zabudowana murowanym jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym w stanie surowym zamkniętym. Budynek ten jest cały czas w trakcie budowy, co znaczy, że budynek ten jeszcze przez długi czas będzie niezdatny do zamieszkania. Poza tym organ pominął, że nieruchomość jest oddalona od miejsca pracy T. i M. M. o ponad 200 km. Ponadto, skarżący podkreślili, że wykorzystali już wiele środków pieniężnych na zakup tej nieruchomości, wobec tego sprzedanie nieruchomości w takim stanie byłoby nieekonomiczne i pozbawione logiki, gdyż w aktualnym stanie nieruchomość nie prezentuje swojej najwyższej potencjalnej wartości. Tak samo pozostałe nieruchomości, których właścicielami są skarżący nie nadają się do zamieszkania i proces ich sprzedaży nie zakończyłby się przed terminem w jakim skarżący mają opuścić aktualnie zajmowany lokal, ani też kwoty uzyskane z ich ewentualnej sprzedaży nie zapewniłyby skarżącym środków na zakup własnego mieszkania. Podkreślono, że wykorzystanie tych środków na opłaty kosztów najmu od osoby prywatnej byłoby marnotrawstwem oszczędności, o które zabezpieczenie skarżący muszą zabiegać i gromadzić choćby w celu zabezpieczenia przyszłości swojej córki oraz czasów starości (uwzględniając ich pracę w tzw. sferze budżetowej).
Skarżący podnieśli, że byli dotychczas, a M.M. nadal pozostaje, funkcjonariuszami Policji, pełniąc wieloletnią służbę na rzecz Ojczyzny i obywateli RP, niejednokrotnie z narażeniem życia i zdrowia. T.M. kilkukrotnie był ranny podczas służby, m.in. w 2009 r. podczas akcji "[...]" w [...], gdzie został uderzony płytą chodnikową oraz w 2019 r. kiedy podczas interwencji służbowej w radiowóz którego był pasażerem wjechał inny pojazd, co spowodowało uszczerbek na jego zdrowiu i wielomiesięczną absencję w służbie. Skutki ww. zdarzeń T.M. odczuwa do dzisiaj. Decyzja wydana przez organ sprawia, że takim ludziom, jak skarżący zabiera się miejsce zamieszkania, co nie ma nic wspólnego z zasadami współżycia społecznego. Podniesiono, że uchwała godzi w interes skarżących w sposób istotny.
Zarząd Dzielnicy [...], reprezentowany przez pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Pełnomocnik organu w uzasadnieniu podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale. Wskazał, że uchwały Zarządu Dzielnicy publikowane są w Biuletynie Informacji Publicznej. Skarżący wystąpili z wnioskiem o udzielenie pomocy mieszkaniowej na zasadach ogólnych. Okoliczność, że skarżąca M.M. jest funkcjonariuszem Policji i ubiega się o przeniesienie do pracy do [...] nie ma znaczenia w sprawie. Przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej brane są pod uwagę kryterium metrażowe w aktualnym miejscu zamieszkania oraz kryterium dochodowe. Proces przydziału lokali przez Policję jest odrębnym procesem odbywającym się bez udziału Organu. Na skutek wskazania przez Komendanta [...] Policji konkretnej osoby (funkcjonariusza), z którym należy zawrzeć umowę najmu na czas trwania stosunku pracy i wskazania konkretnego lokalu, znajdującego się w dyspozycji Komendanta [...] Policji, Zarząd Dzielnicy podejmuje uchwałę w sprawie. Jest bardzo małe prawdopodobieństwo, że skarżąca M.M. po przeniesieniu do służby w [...] będzie mogła zostać najemcą ww. lokalu. Ponadto przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej ocenie podlega aktualny stan faktyczny i prawny sprawy, a obecnie skarżący nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Ponadto Komenda [...] Policji wielokrotnie informowała skarżących (m.in. pismami z 30 05. 2023 r. oraz 10.07.2023 r.), że nie spełniają oni kryteriów do dalszego zajmowania przedmiotowego lokalu oraz w związku z faktem zwolnienia ze służby w Policji przez skarżącego T. M. zobowiązuje go do niezwłocznego rozliczenia się z zajmowanego lokalu mieszkalnego, we właściwej według miejsca zamieszkania administracji budynku. Wskazano, że w razie niewywiązania się z powyższego, właściciel lokalu [...] podejmie czynności zmierzające do opróżnienia przedmiotowego lokalu, bowiem skarżący zajmują lokal należący do mieszkaniowego zasobu [...] , będący jedynie w dyspozycji Policji.
Pełnomocnik organu podkreślił, że lokal komunalny powinien służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych osób, których sytuacja materialna i rodzinna oraz stan posiadania nie pozwalają na zabezpieczenie tych potrzeb we własnym zakresie. Posiadanie przez skarżących nieruchomości z całą pewnością pozostaje w sprzeczności z zasadami racjonalnego gospodarowania zasobem mieszkaniowym m.st. [...] oraz zasadami współżycia społecznego. Najem lokalu komunalnego gdzie stawki czynszu są znacznie niższe niż w przypadku najmu lokalu na wolnym rynku jest przeznaczony dla osób, o niskich dochodach, które własnymi środkami nie są w stanie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych, tym samym argument skarżących o marnotrawstwie oszczędności, gdyby musieli je przeznaczyć na najem lokalu od osoby prywatnej nie powinien mieć miejsca zważając na ich sytuację materialną i stan posiadania.
Skarżący w piśmie z dnia 19 czerwca 2024 r. podtrzymali dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo podnieśli m.in., że organ nie wziął pod uwagę aktualnej sytuacji M. M., gdyż rozpatruje wniosek skarżących na podstawie zasad ogólnych udzielania pomocy mieszkaniowej. Do tej pory Komendant [...] Policji nie miał podstaw aby występować do organu z odpowiednim wnioskiem dot. M. M., natomiast nie jest powiedziane, że za chwilę z takim wnioskiem nie wystąpi. Tym samym zasadnym jest co najmniej wstrzymanie się przez organ do tego czasu z decyzjami dot. lokalu zajmowanego przez skarżących. Organ, w odpowiedzi na skargę nie ustosunkował się w żadnym stopniu również do tego, że skarżący odpowiednio pełnią/pełnili wieloletnią służbę na rzecz Ojczyzny i obywateli RP, niejednokrotnie z narażeniem życia i zdrowia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), dalej: "p.u.s.a.", oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, w myśl art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty organów samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść́ skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Zaskarżona uchwała stanowi akt, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zgodnie z ww. przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Do zaskarżenia tego typu aktów zastosowanie ma art. 53 § 2a p.p.s.a., który stanowi, że w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie.
Uznając, że skarga jest dopuszczalna wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. CBOSA) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Jakkolwiek powyższy pogląd został wyrażony przez NSA na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), to jednak zachowuje aktualność na gruncie niniejszej sprawy.
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Odnośnie do aktów organów gmin, przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Argumentując a contrario do treści art. 91 ust. 4 u.s.g., stanowiącego, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że wydano je z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde istotne naruszenie prawa uchwałą lub zarządzeniem organu gminy oznacza ich nieważność (por. T. Woś (w:) T. Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012 r., s. 761-762).
W piśmiennictwie i orzecznictwie do istotnego naruszenia prawa zalicza się naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę jego podejmowania. Innymi słowy, za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być akceptowane w demokratycznym państwie prawnym, zwłaszcza gdy podjęty akt pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny, 2001, z. 1-2; wyrok NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 679/12; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. II OSK 2674/19; wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt III OSK 1921/22; publ. CBOSA).
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały z dnia [...] lutego
2024 r. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Skarga nie podlegała zatem uwzględnieniu.
Podkreślenia wymaga, że choć w sprawie niniejszej nie mają zastosowania przepisy k.p.a., to postępowanie z zakresu uzyskania pomocy gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych powinno być prowadzone z uwzględnieniem m.in. zasady prawdy obiektywnej oraz właściwego wyważenia interesu społecznego i indywidualnego jednostki. Zasady te mają zastosowanie do wszelkiego działania organów państwa w sferze stosunków publicznoprawnych i mogą być wywiedzione wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (v. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2025/15 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązkiem organu jest zatem uwzględnienie i wszechstronne rozważenie przy rozpatrywaniu sprawy wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W ocenie Sądu w sprawie niniejszej organ obowiązek ten należycie wypełnił. Dokonał pełnych ustaleń stanu faktycznego i wszechstronnie rozważył cały materiał dowodowy, niezbędny do podjęcia uchwały w sprawie udzielenia pomocy mieszkaniowej. Organowi nie można w tej sprawie zarzucić naruszenia prawa procesowego, nie naruszono również przepisów prawa materialnego.
Jak wynika z akt sprawy skarżący prowadzą 3-osobowe gospodarstwo domowe. Zajmują, bez podstawy prawnej, albowiem wygasła umowa najmu lokalu mieszkalnego, lokal nr [...] przy ul. [...] w [...]. Najemcą lokalu był skarżący na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartej dnia [...] .08.2021 r. na czas trwania stosunku pracy w Komendzie [...] Policji, nie dłużej niż do dnia 31.12.2023 r. Powierzchnia mieszkalna lokalu wynosi 24,27 m2, a pow. użytkowa 39, 94 m2.
Zgodnie z § 4 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 oraz w § 7 z zastrzeżeniem § 8 i § 9. Stosownie do § 7 ust. 1 tej uchwały, przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, z zastrzeżeniem ust. 2-6, uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna w przypadku zamieszkiwania: 1) 1 osoby w lokalu wynosi nie więcej niż 10m2, 2) 2 osób w lokalu wynosi nie więcej niż 14m2, powiększone o dodatkowe 6m2 na każdą kolejną osobę zamieszkującą w lokalu.
W sprawie tej nie zachodzi żaden z przypadków określonych w § 7 ust. 2 uchwały, które wyłączają warunek określony w § 7 ust. 1.
Warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawców do ich poprawy w przypadku zamieszkiwania w lokalu 3 osób wynoszą nie więcej niż 20 m2 powierzchni mieszkalnej. Zatem, w powyższej sprawie nie został spełniony warunek określony w § 7 ust. 1 uchwały mieszkaniowej. W przypadku skarżących przekroczone jest kryterium metrażowe, albowiem powierzchnia mieszkalna zajmowanego lokalu wynosi 24,27 m2.. Dokumenty medyczne przedłożone organowi (wskazujące na schorzenia, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały) nie dawały podstaw do niezastosowania kryterium metrażowego. Raz jeszcze wskazania wymaga, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki pozwalające na niestosowanie określone w § 7 ust. 2 ww. uchwały lub umożliwiające zwolnienie wnioskodawców z konieczności spełnienia kryterium metrażowego, określone w § 7 ust. 4 ww. uchwały. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ust. 1 i 3.
W sprawie niniejszej sytuacja taka nie zachodziła. Przedłożone organowi dokumenty nie potwierdzają związku między warunkami mieszkaniowymi, a pozostawaniem w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej, lub społecznej, o czym jest mowa w powołanym przepisie.
Kwestią o zasadniczym znaczeniu w niniejszej sprawie jest również niespełnienie kryterium dochodowego (§ 5 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r.). Także to kryterium zostało przekroczone.
Wskazania wymaga, że łączny średni miesięczny dochód w trzyosobowym gospodarstwie domowym wnioskodawców, w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie deklaracji, wynosił 16130 zł.
Natomiast łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej w formie najmu lokalu na czas nieoznaczony w przypadku gospodarstwa trzyosobowego (§ 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r.) nie może przekraczać kwoty 9145,43 zł.
W świetle powyższego, wobec przekroczenia kryterium dochodowego o prawie 7000 zł, jest oczywiste, że skarżący nie spełniają warunków do udzielenia pomocy mieszkaniowej z mieszkaniowego zasobu [...]. Okoliczność, jaki zawód skarżący wykonują, czy wykonywali nie ma w sprawie rozpatrywania wniosków o pomoc mieszkaniową z zasobu Gminy żadnego znaczenia. Również zasługi w służbie w Policji nie mają żadnego wpływu na możliwość udzielania pomocy mieszkaniowej z gminnego zasobu, który co do zasady służy osobom najbardziej potrzebującym, które same nie są w stanie (często ze względów zdrowotnych, czy z uwagi na niskie uzyskiwane dochody) zabezpieczyć potrzeb mieszkaniowych.
Skoro łączny średni miesięczny dochód w trzyosobowym gospodarstwie domowym skarżących w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie deklaracji wynosił 16130 zł, to jest oczywiste, że pomoc mieszkaniowa z zasobu Gminy na zasadach określonych uchwale Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nie mogła być skarżącym udzielona. Zaskarżona uchwała odmawiająca zakwalifikowania skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej nie narusza prawa. Nadto, skarżący zajmują lokal komunalny nr [...] przy ul. [...] w [...] bez zgody właściciela.
Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że pomoc mieszkaniowa z zasobu [...] jest przeznaczona dla osób o niskich dochodach, które własnymi środkami nie są w stanie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych.
Poza tymi zasadniczymi kwestiami, które wskazują, że zaskarżona uchwała jest prawidłowa, warto zauważyć również, że skarżący są właścicielami nieruchomości wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Mianowicie, skarżą są właścicielami nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,1264 ha położonej przy ul. [...] w [...] . Nieruchomości nabyli na podstawie aktu notarialnego umowy sprzedaży oraz oświadczenia o ustanowieniu hipoteki z [...].07.2019 r. za kwotę 335000 zł. Zgodnie z ww. aktem notarialnym nieruchomość zabudowana jest murowanym jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym w stanie surowym zamkniętym z wykonanymi instalacjami, parterowym, niepodpiwniczonym o powierzchni użytkowej 104,55 m2. Skarżący są właścicielami nieruchomości rolnej stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,1097 ha oraz udziału 1/200 części współwłasności niezabudowanej działki gruntu nr [...] o powierzchni 800 m2 użytkowanej jako droga dojazdowa w miejscowości [...] .
Skarżąca jest nadto właścicielką niezabudowanej nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,3120 ha położonej w miejscowości [...] . Nieruchomość nabyła od rodziców na podstawie aktu notarialnego umowy darowizny.
Organ miał podstawy, aby przyjąć w niniejszej sprawie, że zbycie lub zadysponowanie nieruchomościami w inny sposób pozwoliłoby skarżącym na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały odmawia się pomocy mieszkaniowej m.in., jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
Odnosząc się do twierdzenia skarżących, że proces sprzedaży nieruchomości nie zakończyłby się przed terminem w jakim skarżący mają opuścić aktualnie zajmowany lokal, ani też kwoty uzyskane z ich ewentualnej sprzedaży nie zapewniłyby skarżącym środków na zakup własnego mieszkania, zaś wykorzystanie tych środków na opłaty kosztów najmu od osoby prywatnej byłoby marnotrawstwem oszczędności, o które zabezpieczenie skarżący muszą zabiegać i gromadzić choćby w celu zabezpieczenia przyszłości swojej córki oraz czasów starości, podkreślenia wymaga, że [...] ma ograniczone możliwości lokalowe a pomoc przysługuje najbardziej potrzebującym. Zasługi w służbie nie są i nie mogły być przedmiotem oceny Zarządu Dzielnicy.
Zarząd Dzielnicy zgromadził w sposób wyczerpujący niezbędny w sprawie materiał dowodowy. Z treści uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że sprawa została przez organ szczegółowo rozważona w jej istotnych aspektach. W szczególności wynika z niej jakimi przesłankami kierował się organ przy wydaniu kwestionowanego aktu. Wnioski organu nie są dowolne. Organ przed podjęciem zaskarżonej uchwały dołożył starań w ocenie sytuacji mieszkaniowej i materialnej wnioskodawców. Zaskarżona uchwała opiera się na pełnej analizie dokumentów zgromadzonych
w sprawie.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł,
jak w wyroku.