II SA/WA 710/04

II SA/Wa 710/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Eugeniusz Wasilewski
Jacek Fronczyk
Stanisław Marek Pietras /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski Asesor WSA - Jacek Fronczyk Protokolant - Łukasz Pilip po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A.M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury - oddala skargę -
Uzasadnienie
[...] A.M. pismem z dnia [...] września 2003 r., zwrócił się z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania w celu wydania zaświadczenia dotyczącego pełnienia służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury i stwierdził w nim, że od października 1984 r. do kwietnia 1986 r. pełnił służbę w Wydziale [...]. W związku z tym, ponad 500 godzin spędził ochraniając samoloty na liniach krajowych i uczestniczył w kilkunastu akcjach związanych ze zwalczaniem terroryzmu.
Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...], działając na podstawie art. 219 k.p.a., odmówił wydania zaświadczenia o pełnieniu przez skarżącego służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. W uzasadnieniu podał, że w trakcie postępowania przesłuchano wskazanych przez skarżącego świadków i w wyniku tych czynności ustalono, iż skarżący w latach 1984 – 1986 pełnił służbę, w ramach odbywania zastępczej służby wojskowej, w Wydziale [...] w W.. Natomiast z dokumentów nadesłanych z Wydziału Prezydialnego Komendy [...] Policji wynika, że skarżący w dniu [...] marca 1986 r. brał udział w ochronie członków delegacji podczas przejazdu przez miasto, zaś innymi dokumentami organ nie dysponuje. Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 167, poz. 1373), emeryturę podwyższa się o 2 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio: w zwalczaniu fizycznym terroryzmu, w jednostce realizującej zadania w tym zakresie, jeżeli funkcjonariusz wykonywał czynności służbowe polegające na rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych. Zatem zgodnie z tym przepisem, dla podwyższenia emerytury muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki, tj. pełnienie służby w jednostce realizującej zadania w zwalczaniu terroryzmu oraz wykonywanie czynności służbowych, jako antyterrorystyczne. W rozpoznawanej zaś sprawie, skarżący pełnił zastępczą służbę wojskową w [...] w W. i nie była to służba w jednostce realizującej zadania z zakresu zwalczania fizycznego terroryzmu, a jedynie wykonywał czynności on czynności administracyjno – porządkowe (art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – Dz. U. Nr 7, poz. 58).
W zażaleniu z dnia [...] grudnia 2003 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu i przedstawił odmienną analizę zeznań przesłuchanych świadków.
Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] grudnia 2003 r. i w uzasadnieniu – poza argumentami przedstawionymi już przez organ pierwszej instancji – podał, że skarżący od dnia [...] lipca 1984 r. do dnia [...] kwietnia 1986 r. pełnił, a wynika to z akt osobowych, zastępczą służbę wojskową jako kursant [...] w W. i ponownie został przyjęty do służby w dniu [...] sierpnia 1986 r. na stanowisko [...] w S., gdzie pełnił służbę aż do chwili złożenia wniosku. W aktach sprawy brak jest informacji o oddelegowaniu go do [...] i zeznania świadków nie potwierdziły tej wersji. Wymienieni świadkowie potwierdzili jedynie jego uczestnictwo w trzech akcjach polegających na [...]. Niezależnie od powyższego organ wskazał, że postępowanie prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a., musi się odnosić do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru czy zbioru danych innego rodzaju, bo nie ma podstaw do wydania zaświadczenia co do innych faktów lub okoliczności, które zostały udowodnione tylko samymi zeznaniami świadków.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A.M. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i w uzasadnieniu podał, że w zasobach archiwalnych muszą się znajdować dokumenty dotyczące pełnienia przez niego służby w [...] i w dalszej części powołał się na argumenty przedstawione już w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Dodał jednocześnie, że żądanie skarżącego było pozbawione podstaw, bowiem brak było interesu prawnego policjanta, a ustalenia, czy policjant pełnił służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, dokonuje organ emerytalny w oparciu o przekazane przez komórkę kadrową dokumenty wymienione w § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad postępowania i właściwości organów w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, ABW, AW, SG, PSP i uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. Nr 138, poz. 72).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Stosownie do treści § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 167, poz. 1373), emeryturę powyższa się o 2 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w zwalczaniu fizycznym terroryzmu, w jednostce realizującej zadania w tym zakresie, jeżeli funkcjonariusz wykonał czynności służbowe polegające na rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych.
Na samym wstępie jednak stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 217 § 1 i 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Natomiast stosownie do art. 218 § 1 i 2 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, zaś organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, a wynika to z analizy akt osobowych skarżącego dokonanej przez Sąd, że organ administracji nie dysponował takimi dokumentami, na podstawie których mógłby wydać zaświadczenie o treści żądanej przez skarżącego. Nie potwierdzili tego również świadkowie przesłuchani przez organ. Zdaniem Sądu, dokonana przez organ administracji ocena materiału dowodowego, jest zgodna z wymogami zawartymi w art. 77 § 1 i 80 k.p.a. i na tyle przekonywująca, że nie ma potrzeby jej powtarzać.
Wobec powyższego przyznać należy rację organowi, odmawiającemu wydania zaświadczenia na podstawie art. 219 k.p.a., o treści żądanej przez skarżącego, ponieważ nie naruszył on prawa. Wydanie bowiem takiego zaświadczenia obliguje organ dopiero wówczas, gdy żądanie dotyczy potwierdzenia faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez niego ewidencji, rejestrów lub innych posiadanych przez organ danych, co wynika z cytowanego już wyżej art. 218 § 1 k.p.a. Nie wyklucza to oczywiście, możliwości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego stosownie do brzmienia cytowanego już również art. 218 § 2 k.p.a. Jednak określenie "danych znajdujących się w jego posiadaniu", użyte w art. 218 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco, przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę, ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. Odmowa wydania zaświadczenia może zatem nastąpić, gdy żądania osoby ubiegającej się o nie, nie znajduje potwierdzenia w dokumentach, o których mowa w art. 218 § 1 k.p.a.
Innymi słowy mówiąc, jeżeli potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie można dokonać na podstawie danych znajdujących w posiadaniu organu z uwagi na istotę jego działalności, organ ten może uchylić się od wydania zaświadczenia. Nie ma on obowiązku prowadzenia w tej sytuacji postępowania obejmującego czynności wyjaśniające i ocenę dowodów, a działania takie należałoby uznać za niedopuszczalne, gdyby wkraczały one w kompetencje innych organów.
Inną kwestia jest natomiast fakt, że osoba ubiegająca się o zaświadczenia, powinna – stosownie do treści cytowanego już wyżej przepisu art. 217 § 2 k.p.a. – powołać się na przepis prawa obligujący do jego wydania, bądź też wykazać swój interes prawny.
Stosownie do treści § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad postępowania i właściwości organów w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. Nr 138, poz. 72 ze zm.), komórka kadrowa, właściwa ze względu na ostatnie miejsce pełnienia służby funkcjonariusza, jest obowiązana niezwłocznie przekazać do organu emerytalnego komplet posiadanych dowodów, niezbędnych do ustalenia prawa do świadczenia i jego wysokości, w tym między innymi dokumenty stwierdzające zaliczenie niektórych okresów służby w wyższym wymiarze oraz zaświadczenie o okresach służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach (pkt 2 i 3). Z kolei zgodnie z § 9 ust. 1a, okresy pełnienia służby w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej lub Państwowej Straży Pożarnej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej potwierdza, w formie zaświadczenia, komórka kadrowa właściwa ze względu na ostatnie miejsce pełnienia przez funkcjonariusza służby w danej formacji. Świadczyłoby to, że istnieje przepis prawny obligujący organ do jego wydania. Jednak nie można go interpretować w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy i bez analizy treści ust. 1b. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1a, komórka kadrowa wydaje na żądanie funkcjonariusza, który spełnia warunki określone w § 4 ust. 1 pkt 1. Zaś ten ostatni stanowi, że dotyczy to funkcjonariusza zwolnionego ze służby, który posiada okresy służby uprawniające do policyjnej emerytury. Ostatni człon § 4 ust. pkt 1stanowi, że musi być wskazana podstawa zwolnienia ze służby. W rozpoznawanej zaś sprawie, skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia w dniu [...] września 2003 r., natomiast ze służby w Policji został zwolniony w dniu [...] stycznia 2004 r. Stąd też w sytuacji faktycznej skarżącego, przepisy prawa nie przewidują wydawania policjantowi powyższego zaświadczenia.
Zdaniem Sądu nie zachodzi również druga przesłanka wydania zaświadczenia, a mianowicie jego interes prawny, mimo że jest on niewątpliwie zainteresowany wydaniem go. Czymś innym jest bowiem interes prawny strony, a czymś zupełnie innym jej zainteresowanie i nie są to pojęcia tożsame. Granice interesu prawnego są przewidziane w art. 220 § 1 i 2 k.p.a. Otóż, organ administracji publicznej nie może żądać zaświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, znanych organowi z urzędu bądź możliwych do ustalenia przez organ na podstawie posiadanej ewidencji, rejestrów lub innych danych albo na podstawie przedstawionych przez zainteresowanego do wglądu dokumentów urzędowych. Organ administracji publicznej żądający od strony zaświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego jest obowiązany wskazać przepis prawa wymagający urzędowego potwierdzenia tych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia. Wynika z tego, że osoba wnioskująca o wydanie zaświadczenia będzie miała interes prawny wtedy, gdy organ administracji rozstrzygający jego sprawę ma prawo żądać od strony takiego zaświadczenia, ponieważ fakty w nim potwierdzone nie są znane organowi z urzędu i nie mogą w być ustalone w inny sposób albo tez przepis prawny wymaga urzędowego potwierdzenia tych faktów w taki właśnie sposób, czyli w drodze zaświadczenia.
Informacje o przebiegu służby policjanta gromadzone są w komórkach organizacyjnych właściwych w sprawach osobowych funkcjonariuszy policji i w przypadku ubiegania się o świadczenie emerytalno – rentowe, stosownie do § 3 rozporządzenia, komórka ta jest obowiązana do współpracy z organem emerytalnym w zakresie udzielania niezbędnych danych przy ustalaniu prawa do świadczeń oraz ich wysokości. Ponadto, co już wyżej wykazano, komórka ta jest obowiązana niezwłocznie przekazać do organu emerytalnego komplet posiadanych dowodów, niezbędnych do ustalenia prawa do świadczenia i jego wysokości, w tym i zaświadczenie o okresach służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach (§ 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Analiza tych przepisów wskazuje, że organ emerytalny nie może żądać od funkcjonariusza będącego w służbie owych zaświadczeń i przepis prawa nie wymaga potwierdzenia tych faktów w drodze zaświadczenia funkcjonariuszowi będącemu w służbie.
Reasumując, policjant nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia przez organ administracji okoliczności warunkujących podwyższenie emerytury, ponieważ ustalenie tych okoliczności następuje w postępowaniu przed organem emerytalnym ustalającym prawo do emerytury i wysokość tego świadczenia. Nie ma więc, prawnych przesłanek do żądania przez policjanta od organu służbowego wydania zaświadczenia, stwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.