II SA/Wa 700/25

II SA/Wa 700/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone orzeczenie i utrzymano w mocy poprzedzające je orzeczenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 1411
art 107 ust 2 pkt 3,  art 113 ust 1 pkt 3, art 126 ust 2
Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), Protokolant starszy specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi G. C. na orzeczenie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzania kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Dyrektora Departamentu Ochrony Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego na rzecz skarżącego G. C. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, działając na podstawie art. 133 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 1921 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o CBA), utrzymał w mocy orzeczenie Dyrektora Departamentu [...] Centralnego Biura Antykorupcyjnego (powoływanego dalej jako Dyrektor DO CBA) z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania, że G. C. dopuścił się zarzucanego mu czynu i orzeczenia o ukaraniu karą dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.
W toku postępowania dyscyplinarnego postawiono G. C. zarzut, iż dnia [...] kwietnia 2020 r. w trakcie rozmowy z P. N., p.o. Dyrektora Biura [...] Centralnego Biura Antykorupcyjnego, obwiniony usiłował wpłynąć na decyzję kadrową, będącą w gestii Dyrektora, polegającą na przywróceniu go do służby w Biurze [...], skróceniu okresu pełnienia służby przygotowawczej lub przyznaniu podwyżki uposażenia, w zamian za powstrzymanie publikacji medialnych mogących wpłynąć na dobre imię służby, przez co dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej, o którym mowa w art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o CBA.
Dyrektor DO CBA, po dokonaniu analizy i oceny całokształtu okoliczności i materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym, we wskazanym na wstępie orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2020 r. stwierdził, że G. C., przeprowadzając w dniu [...] kwietnia 2020 r. rozmowę z p.o. Dyrektora [...]. N. w sposób wskazujący na wywieranie na wyżej wymienionego presji noszącej znamiona szantażu emocjonalnego, explicite wyraził swoje oczekiwania odnoszące się do przywrócenia go do służby w [...] CBA, skrócenia okresu pełnienia służby przygotowawczej lub przyznania podwyżki uposażenia w zamian za powstrzymanie publikacji mogących wpłynąć na dobre imię służby, wiążąc stan zagrożenia atakami medialnymi z sytuacją wewnętrzną w [...] CBA. Przy czym związek ten był niekonkretny w zakresie faktów, ale brzmiał jednoznacznie, ponieważ wskazywał jednostkę organizacyjną i odnosił się do relacji przyczynowo-skutkowej. Działaniem tym obwiniony wzbudził u P. N. o obawę, że nie godząc się na warunki przynoszące korzyść obwinionemu, jako Dyrektor [...] CBA nie zapobiegnie atakom medialnym na służbę, przez co skarżący dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej, o którym mowa w art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o CBA, tj. "niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa" w związku z art. 51 ust. 1 ustawy o CBA stanowiącym zobowiązanie do przestrzegania norm wynikających z przepisów prawa oraz dyscypliny służbowej i zasad etyki zawodowej.
Organ I instancji, stwierdzając następnie, że obwiniony, będący w służbie przygotowawczej, nie współpracował w trakcie postępowania dyscyplinarnego, konsekwentnie odmawiał odpowiedzi na pytania, składał wnioski dowodowe, które zostały uznane za bezzasadne, czym powodował wydłużanie postępowania, a także nie podjął jakichkolwiek działań służących ochronie wizerunku służby, na obronę którego się powoływał, wymierzył mu karę dyscyplinarną przewidzianą w art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy o CBA, tj. wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe jako współmierną do popełnionego czynu i stopnia zawinienia przy jednoczesnym braku zaistnienia przesłanek z art. 119 ust. 3 oraz art. 108 ust. 2 ustawy o CBA.
W uzasadnieniu orzeczenia przełożony dyscyplinarny podał, że w sprawie został zebrany materiał dowodowy wskazujący, iż relacje skarżącego oraz świadka – P. N., zeznającego pod groźbą odpowiedzialności karnej, są ze sobą spójne pod względem: miejsca i czasu zdarzenia, osób biorących w nich udział, jak też poruszanych kwestii stanowiących kontekst sytuacyjny kluczowy dla wykazania istoty niewłaściwego zachowania obwinionego, czyli uzależniania [...] wizerunku służby od korzyści osobistej, przy stworzeniu u P. N. przeświadczenia, że jest zmuszany do określonego działania zgodnego z wolą skarżącego.
Skarżący przyznał, iż [...] kwietnia 2020 r. zainicjował spotkanie z P. N,, nazywając je rozmową kadrową. Zastosowany przez obwinionego środek przymusu opierał się na wywołaniu u P. N. poczucia obawy, a także na wykorzystaniu istniejącego już medialnie kontekstu związanego z doniesieniami o utracie przez CBA pod koniec 2019 r. znacznych środków finansowych, jak również powiązaniu tego faktu z ówczesnym działaniem [...] CBA. Jednakże w trakcie postępowania skarżący nie wskazał żadnego dowodu, który uwiarygodniłby jego troskę o dobro służby. W ocenie organu I instancji, wszystko wskazuje na to, iż obwiniony instrumentalnie potraktował ochronę wizerunku służby. Kwestia sugestywnego powiązania [...] CBA z atakami medialnymi miała na celu uzyskanie kontekstu sytuacyjnego, potrzebnego skarżącemu do wywarcia presji na P. N..
Dyrektor DO CBA podał, że dla wydania orzeczenia decydujące znaczenie miał wynik badania poligraficznego, przeprowadzonego ze względu na jedyną nieścisłość w wyjaśnieniach skarżącego, który - mimo potwierdzenia kontekstu rozmowy - zaprzeczał, że uzależnił jednoznacznie korzyść osobistą od działania na rzecz dobra służby. Uzyskane w tym badaniu wyniki, poddane analizie przez poligrafera, nie pozostawiły wątpliwości, iż na poziomie zarejestrowanych zmian aktywności fizjologicznej, w odpowiedzi na krytyczną stymulację w trakcie pomiaru zaobserwowano znaczące reakcje będące wskaźnikiem nieszczerości.
Według przełożonego dyscyplinarnego, przekazana przez obwinionego informacja o przygotowaniach do medialnych publikacji, powiązana - nawet niekonkretnie czy też fikcyjnie - z supozycją, iż [...] CBA nie było w stanie zapobiec kradzieży, ponieważ zajęte było głupotami (według P. N. w tym kontekście padło sformułowanie: "romansowaniem"), mogła spowodować u P. N. emocjonalny impuls skutkujący pojawieniem się presji, że jeśli nie ulegnie obwinionemu, to ucierpi na tym nie tylko dobro służby, ale również on i jego podwładni, ponieważ w czasie zaistnienia zdarzenia był naczelnikiem jednego z wydziałów [...] CBA. Konkluzję o ukierunkowanym działaniu skarżącego, w celu wpłynięcia na decyzyjność P. N., wzmacnia następujące zeznanie tego ostatniego: "Po jego wypowiedzi zatkało mnie. Było dla mnie szczególnie irytujące, że G. mówiąc do mnie te rzeczy uśmiechał się".
Konkludując, organ I instancji przyjął, że skarżący dopuścił się przekroczenia uprawnień, składając propozycję, która została odebrana przez P. N. jako próba przymuszenia go do określonego działania (wynikającego z prezentowanej przez obwinionego pozornej troski o dobro służby), uzależniona od korzystnych dla skarżącego decyzji kadrowych. Takie zachowanie obwinionego przeczy zobowiązaniu, o którym mowa w art. 51 ust. 1 ustawy o CBA, a także zasadzie wynikającej z § 8 Kodeksu etyki funkcjonariusza Centralnego Biura Antykorupcyjnego, w myśl której funkcjonariusz Centralnego Biura Antykorupcyjnego nie może wykorzystywać zajmowanego stanowiska do osiągania jakichkolwiek prywatnych korzyści materialnych lub osobistych, ani zachowywać się w sposób wskazujący na chęć uzyskania takich korzyści.
W odwołaniu od orzeczenia Dyrektora DO CBA skarżący zarzucił m.in. obrazę przepisów art. 126 ustawy o CBA, podnosząc, że organ bezkrytycznie przyjmował zeznania świadka (którego nie objęto badaniem poligraficznym), a także nie uwzględniał wniosków dowodowych obwinionego. Ponadto wadliwie zostało przeprowadzone badanie poligraficzne skarżącego i dlatego nie może ono stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie.
W uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...] stycznia 2021 r. organ odwoławczy uznał, że postępowanie dyscyplinarne doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności zdarzenia, będącego podstawą przewinienia dyscyplinarnego. Nastąpiło to z poszanowaniem środków gwarancyjnych, przysługujących obwinionemu. Prawidłowo oceniono jego działanie i motywację, które stanowiły podstawę przypisania mu odpowiedzialności i określenia stopnia zawinienia. Dokonano właściwej analizy stopnia zawinienia, postawy obwinionego i innych okoliczności mogących mieć wpływ na sposób ukarania, wymierzając obwinionemu karę adekwatną do winy, mającą walor dyscyplinujący i edukacyjny.
Szef CBA zauważył, że prowadzący postępowanie rzecznik dyscyplinarny wziął pod uwagę, iż obwiniony klasyfikował działanie P. N. jako zmowę byłych zwierzchników. Z akt postępowania dyscyplinarnego wynikało, że obwiniony od początku nie przyjął do wiadomości, że przedmiotem badania w postępowaniu jest jego zachowanie, podjęte działanie, motywacje, postawa w związku z wizytą, którą złożył P. N.. Sam obwiniony bardzo szczegółowo opisał swoje motywacje, z jakimi zainicjował i prowadził rozmowę z P. N., wskazując jednocześnie, że jego działania można określić jako spiritus movens przebiegu całego zdarzenia, stanowiącego o istocie przewinienia dyscyplinarnego. Sformułowane przez obwinionego zarzuty wobec sposobu gromadzenia i oceny materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym, były konsekwencją jego przekonania, że działania rzecznika dyscyplinarnego powinny uwzględniać jego bezwarunkowe przekonanie o zmowie pomiędzy P. N. a W. F. i W. J., byłymi zwierzchnikami obwinionego z [...], których oskarżył o działania noszące znamiona mobbingu, ponieważ zmowa ta miała stanowić istotę późniejszego działania P. N. w stosunku do obwinionego.
Zdaniem organu, spełnianie zgłaszanych w toku postępowania żądań obwinionego w zakresie zabezpieczenia bilingów, lokalizacji BTS, analizy wpisów w księgi ewidencji ruchu gości w obiekcie itp., godziłoby nie tylko w dobra osób trzecich, ale stanowiłoby zakres informacji, które, nie mając nic wspólnego z właściwością prowadzonego postępowania, w przyjętym przez obwinionego modus operandi mogłoby stanowić podstawę nieuprawnionego wnioskowania, że fakt nawiązania połączenia jest już wystarczającym dowodem na podnoszoną przez obwinionego zmowę. Powyższą strategię obwinionego, organ uznał za błędną, ponieważ nawet gdyby był ofiarą mobbingu, co w tym przypadku nie zostało stwierdzone, to i tak mógłby popełnić przewinienie dyscyplinarne.
Organ uznał, że rzecznik dyscyplinarny zasadnie odrzucił zgłaszane przez obwinionego wnioski dowodowe "jako nieobjęte właściwością postępowania". Organ podkreślił przy tym, że obwinionemu nie ograniczano korzystania z przewidzianych prawem środków gwarancyjnych dla zabezpieczenia swoich interesów w postępowaniu dyscyplinarnym, tj. prawa do odmowy składania wyjaśnień, składania wniosków dowodowych, wniosku o uzupełnienie akt postępowania, zażalenia do przełożonego dyscyplinarnego na postanowienia rzecznika o odmowie uzupełnienia akt postępowania, odwołanie od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji.
Organ stwierdził, że "podczas szeregu czynności podejmowanych w postępowaniu, rzecznik w sposób krytyczny odnosił się do zdarzenia tj. relacji obwinionego oraz relacji świadka - P. N., poddając właściwej analizie ich treści. Wbrew założeniom obwinionego, przełożony dyscyplinarny obie relacje porównywał, w celu wyodrębnienie zakresu rozbieżności pojęciowych (np. romansowanie a zajmowanie się głupotami), ocen emocjonalnych, przyjętych w rozmowie ról (rozmowa kadrowa obwinionego, na której czyni sugestywne uwagi, stawiające w niekomfortowym świetle zwierzchnika), czy różnic w postrzeganiu kontekstu medialnego. Od początku czynności przeprowadzane przez rzecznika uwzględniały kwestię wiarygodności świadka, składającego zeznania pod odpowiedzialnością kamą, który nie posługiwał się zarejestrowaną rozmową, ale relacją z rozmowy z obwinionym, zawierającą ocenę postawy obwinionego, a także opis wrażeń, jakie towarzyszyły mu podczas rozmowy kadrowej, kiedy odczuwał presję, a nawet wedle jego relacji podlegał szantażowi ze strony obwinionego. Dlatego czynności rzecznika uwzględniały badanie, jak dalece różnią się obie relacje, a właściwie, czy wskazane różnice mają zasadniczy wpływ na istotę przewinienia dyscyplinarnego, i co w tych relacjach może prowadzić do konieczności dodatkowego badania, tak aby materiał dowodowy, umożliwił ocenę, czy doszło do przewinienia dyscyplinarnego."
Organ stwierdził, że obwiniony w realizowanej przez siebie linii obrony, opartej na zmowie, sam wskazywał na istotne dla przewinienia dyscyplinarnego zachowania, ale spłycał ich wymowę. Do zachowań tych organ zaliczył:
- próbę uzyskania od P. N. gwarancji przejścia do służby stałej, powrotu do [...], czy awansu, podjętą bez skrępowania, opartą na prostolinijnym zakomunikowaniu, która sama w sobie powinna stanowić dla funkcjonariusza zachowanie niestosowne;
- powiązanie - nawet aluzyjne - sytuacji w [...] z utratą milionów z kasy CBA w rozmowie z p.o. Dyrektora, odpowiedzialnym za bezpieczeństwo wewnętrzne służby, będącym wcześniej w niej naczelnikiem, będące podstawą zdenerwowania P. N., który musiał brać pod uwagę, że obwiniony jako funkcjonariusz [...] przypisuje sobie szerszą wiedzę na temat sytuacji wewnętrznej jednostki, a tym samym relacji personalnych;
- wprowadzenie przez obwinionego relacji przyczynowo skutkowych, w którym P. N. mógł pomyśleć, że jeśli nie zgodzi się na warunki przynoszące korzyść obwinionemu, to jako Dyrektor nie zapobiegnie atakom medialnym, mogącym być konsekwencją wewnętrznych plotek, rezonujących na zewnątrz, czyli nie zadba odpowiednio nie tylko o wizerunek służby, ale też o dobro prowadzonego śledztwa;
- zaniechanie przez obwinionego działań, które mogłyby świadczyć o tym, że obrona wizerunku służby nie została przez niego użyta tylko kontekstowo dla wsparcia partykularnego interesu, ukierunkowanego na uzyskanie korzyści.
W ocenie organu, okoliczność, w której obwiniony do końca w swoich relacjach nie przyznawał się, że pewne kwestie z relacji P. N. wyartykułował expressis verbis, nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania jego istotnego i świadomego udziału w sprawie, tym bardziej że w swoich relacjach obwiniony eksponował to uzależnienie kontekstowo.
Organ podkreślił, że kwestia ta została rozstrzygnięta podczas badania poligraficznego, w trakcie którego obwiniony sam wybierał strategię na obronę swojej wiarygodności, udzielając konkretnej odpowiedzi na pytanie: "Czy w trakcie rozmowy z P. N. w dniu [...] kwietnia 2020 r. powiedział mu, że może powstrzymać jakiekolwiek ataki medialne na CBA w zamian za uzyskanie dla siebie korzystnych decyzji kadrowych?", stwierdził: Oczywiście, że nie, dodał: "Nie było w ogóle takiej rozmowy, w tym kontekście." W związku z powyższym obwinionemu zadano pytanie krytyczne, weryfikujące powyższe zaprzeczenie, w celu potwierdzenia poziomu jego wiarygodności: "Czy w trakcie rozmowy powiedziałeś, że możesz powstrzymać ataki medialne na CBA w zamian za korzystne dla siebie decyzje kadrowe?" Uzyskane wyniki, poddane analizie przez poligrafera nie pozostawiły wątpliwości, że na poziomie zarejestrowanych zmian aktywności fizjologicznej w odpowiedzi na krytyczną stymulację w trakcie pomiaru zaobserwowano znaczące reakcje będące wskaźnikiem nieszczerości.
Organ wyjaśnił, że analizując argumentację obwinionego, iż badanie poligraficzne zostało przeprowadzone nieprawidłowo, rzecznik odpowiednio zweryfikował poprawność procedury, a także jakość przesłanek, którymi kierował się obwiniony, przytaczając fragmenty artykułów wyrwanych z szerzej rozumianego merytorycznego kontekstu. W toku postępowania rzecznik "przytoczył całą gamę gwarancji, wskazujących, na brak podstaw do kwestionowania profesjonalizmu poligraferów, prawidłowości przeprowadzonego badania i trafności wyniku". Ponadto organ podkreślił, że "badanie poligraficzne, o które wnioskował rzecznik, miało rozstrzygnąć kwestię ‘uzależnienia explicite’, przy zachowaniu wcześniej udokumentowanych relacji przyczynowo skutkowych, niepozostawiających wątpliwości co do sposobu działania i motywacji obwinionego."
Zdaniem Szefa CBA, w prowadzonym postępowaniu dokonano prawidłowej kwalifikacji czynu jako przekroczenia uprawnień, dokonanego przez obwinionego wbrew przyjętemu zobowiązaniu dotyczącemu stosowania zasad etycznych, a przede wszystkim uznania prymatu dobra służby nad interesem własnym. Cele postępowania dyscyplinarnego zostały osiągnięte w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, a orzeczona kara wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, wypełnia przesłanki współmierności do popełnionego czynu i stopnia zawinienia funkcjonariusza, który od początku prowadzonego postępowania zagubił istotę zobowiązania, jakie przyjął na siebie w rocie przysięgi.
W ocenie organu odwoławczego, rzecznik dbał o prawidłowy przebieg postępowania, w którym obwiniony nie współpracował w sposób, wskazujący na refleksję, wynikającą z przyjmowania określonego wzorca zachowań i stosowania go, w sposób świadczący o prawidłowej postawie etycznej. Zdaniem organu, w przypadku G. C., pozostającego w służbie przygotowawczej, nie zaistniały przesłanki, umożliwiające złagodzenie kary, ponieważ w trakcie prowadzonego postępowania nie dokonywał refleksji nad własnym postępowaniem i próbował ze wszelką cenę dowieść kwestii, która pozostawała poza właściwością postępowania dyscyplinarnego.
Zdaniem Szefa CBA, wina obwinionego nie ulega wątpliwości, a przełożony dyscyplinarny wziął pod uwagę dotychczasowy przebieg służby funkcjonariusza wyrażany w opiniach służbowych, postawę obwinionego przed, jak i w czasie trwania postępowania dyscyplinarnego (obwiniony nie współpracował w trakcie postępowania dyscyplinarnego, konsekwentnie odmawiał odpowiedzi na pytania, składał wnioski dowodowe, uznane za bezzasadne, czym powodował wydłużanie postępowania). Zważywszy również, że obwiniony nie podjął jakiekolwiek działań służących ochronie wizerunku służby, na obronę którego się powoływał, przełożony dyscyplinarny orzekł karę, o której mowa w art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy o CBA, tj. wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.
G. C. wniósł na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości, o uchylenie orzeczenia I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie orzeczeń obydwu instancji i umorzenie postępowania dyscyplinarnego, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:
1. art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; powoływanej dalej jako k.p.a.) w związku z art. 125 ust. 1 ustawy o CBA, mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewystarczające zebranie materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w niniejszej sprawie, w szczególności odmówienie uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego w postaci elektronicznego zapisu wideorejestracji przeprowadzonego badania poligraficznego z uwzględnieniem wszystkich jego części; wydruku zadawanych pytań; zapisu reakcji fizjologicznych; przeprowadzenia badania poligraficznego z udziałem P. N.; badania z udziałem skarżącego przeprowadzonego przed przyjęciem go do służby w CBA; akt postępowania dotyczącego skargi na zachowania noszące znamiona mobbingu, dyskryminacji lub molestowania w CBA, złożonej [...] stycznia 2020 r.; wykazu połączeń z danymi lokalizacyjnymi wszystkich numerów zarejestrowanych na P. N., W. F. i W. J. za okres ostatnich 12 miesięcy; dokumentacji dotyczącej pobytu W. F. i W. J. na terenie CBA; dokumentacji dotyczącej kwalifikacji zawodowych i doświadczenia zawodowego poligrafera; dokumentacji technicznej zastosowanego poligrafu; skargi na przewlekłość postępowania dyscyplinarnego z [...] października 2020 r.; odpowiedzi na skargę Departamentu [...] z [...] listopada 2020 r. czy odpowiedzi poligrafera na pytania z wniosku z [...] listopada 2020 r., poprzez stwierdzenie, że powyższe wnioski dowodowe pozostają bez znaczenia dla prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, podczas gdy okoliczności wskazywane przez skarżącego mają istotne znaczenie w niniejszej sprawie, co w konsekwencji spowodowało ustalenie błędnego stanu faktycznego i wydanie błędnych orzeczeń przez organy administracji;
2. art. 126 ust. 1 i 2 ustawy o CBA, mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne uznanie, iż skarżący dopuścił się zarzucanego mu czynu, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na popełnienie przez obwinionego zarzucanego mu czynu, natomiast organy administracji nie zbadały wszystkich okoliczności przemawiających również na korzyść skarżącego, co skutkowało ustaleniem nieprawidłowego stanu faktycznego sprawy i pominięciem okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego;
3. art. 126 ust. 1 i 2 w związku z art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o CBA, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wszechstronnego i pełnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy przemawiających również na korzyść skarżącego, w szczególności kwestii wskazywanych w wyjaśnieniach przez skarżącego oraz składanych wniosków dowodowych, takich jak liczne niespójności w zeznaniach złożonych przez świadka P. N. dotyczących przebiegu rozmowy ze skarżącym i podnoszonych tam okoliczności w porównaniu do sporządzonej notatki służbowej, co skutkowało błędnym stwierdzeniem, że skarżący dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu;
4. art. 10 w związku z art. 9 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak prawidłowego zawiadomienia skarżącego o wszystkich podejmowanych czynnościach w sprawie; uniemożliwienie wypowiedzenia się do każdego z przeprowadzonych dowodów w sprawie; odmówienie zgody na wgląd w całą zawartość notatki służbowej, której wyciąg znajduje się w notatce służbowej z [...] czerwca 2020 r. l.dz. [...], sporządzonej przez agenta Wydziału [...] Departamentu [...] CBA M. R., a znajdującej się w aktach postępowania dyscyplinarnego nr [...], co w konsekwencji spowodowało ustalenie błędnego stanu faktycznego i wydanie błędnych orzeczeń przez organy administracji;
5. art. 7 w związku z art. 7a i art. 8 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich niezastosowanie i całkowite pominięcie okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, a w związku z tym przeprowadzenie postępowania w sposób nieobiektywny, jednostronny i subiektywny, poprzez wzięcie pod uwagę jedynie okoliczności działających na niekorzyść skarżącego, a w związku z tym naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zaufania do władzy publicznej i rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, co w konsekwencji spowodowało ustalenie nieprawidłowego i niepełnego stanu faktycznego sprawy, a w związku z tym wydanie błędnego rozstrzygnięcia,
6. art. 78 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 171 § 5 i 7 k.p.k. w związku z art. 135 ust. 1 ustawy o CBA, poprzez dokonanie przesłuchania skarżącego przy użyciu poligrafii, podczas gdy skarżący nie mógł zostać poddany takiemu badaniu i za pomocą takiego dowodu niedopuszczalne było ustalanie jego winy lub niewinności, zaś organy administracji uznały powyższy dowód jako decydujący o winie skarżącego w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że uznanie przez organy, iż dopuścił się zarzucanego mu czynu, opiera się wyłącznie na zeznaniach świadka i badaniu poligraficznym. Skarżący oświadczył, iż [...] kwietnia 2020 r., w trakcie wykonywania czynności służbowych, na polecenie przełożonych, przeprowadził z P. N. rozmowę, w czasie której poruszył temat ostatnich doniesień związanych z wyprowadzeniem znacznej ilości środków finansowych z CBA. Kwestiom poruszanym podczas przedmiotowej rozmowy został nadany nieprawidłowy kontekst.
Według obwinionego, organy bezkrytycznie przyjęły zeznania świadka P. N., mimo pojawienia się w nich licznych niespójności względem sporządzonej notatki służbowej. Tak więc świadek również powinien zostać poddany badaniu poligraficznemu.
Skarżący zarzucił, iż w toku prowadzonego postępowania nie poczyniono starań celem uzyskania bilingów telefonów użytkowanych przez P. N., zarówno prywatnych, jak i służbowych oraz zabezpieczenia danych z systemu kontroli dostępu i książki wizyt. Powyższe okoliczności miały istotne znaczenie w niniejszej sprawie, bo P. N. pozostawał w zmowie z kierownictwem [...] CBA, kontaktując się w celu podjęcia działań przeciwko skarżącemu.
Skarżący zwrócił też uwagę na szereg nieprawidłowości dyskredytujących wiarygodność przeprowadzonego badania poligraficznego takich jak: problemy techniczne sprzętu, brak odpowiedniego pouczenia przed badaniem, brak wypoczynku przed i w dniu prowadzonego badania, wywołanie wzburzenia emocjonalnego u skarżącego, wadliwie przygotowane pytania, ograniczanie swobody wypowiedzi, przeciągające się badanie czy zastąpienie protokołu przesłuchania stenogramem rozmowy mającym stanowić substytut przesłuchania. Okoliczności te, nakazujące pominięcie wyniku ww. badania, należy uznać - zgodnie z art. 5 § 2 k.p.k. - wyłącznie na korzyść skarżącego. Natomiast powołując się na orzecznictwo, obwiniony stwierdził, iż dowód z badania poligrafem ma charakter jedynie pośredni, pomocniczy i to tylko w przypadku, gdy został przeprowadzony w sposób prawidłowy.
Skarżący podniósł również, że organy uniemożliwiły mu aktywny udział w prowadzonym postępowaniu, gdyż wszystkie wnioski dowodowe, jakie złożył, zostały oddalone ze wskazaniem, iż nie mają one żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Nadto organ nie informował obwinionego o wszystkich prowadzonych czynnościach, a brak zebrania wymaganego materiału dowodowego i brak wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy skutkowały błędnym rozstrzygnięciem sprawy przez organy administracji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym orzeczeniu.
Wyrokiem z dnia 5 października 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1369/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. C.. W uzasadnieniu tego wyroku sąd wskazał, że w świetle zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego, organy obu instancji trafnie uznały, iż skarżący dopuścił się popełnienia przypisanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Zdaniem WSA w Warszawie, organy zbadały i uwzględniły wszystkie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść skarżącego, przeanalizowały jego drogę zawodową oraz miały na uwadze zarówno jego dotychczasową niekaralność dyscyplinarną, jak i charakter popełnionego czynu.
Sąd uznał, że wywieranie przez funkcjonariusza CBA w służbie przygotowawczej jakiejkolwiek presji na innego funkcjonariusza tej formacji (w tym także równego rangą) trzeba oceniać nagannie. W przedmiotowej sprawie presja ta przybrała formę szantażu emocjonalnego, gdyż w ramach rozmowy, przeprowadzonej [...] kwietnia 2020 r., skarżący swoje oczekiwania w postaci przywrócenia go do służby w [...], skrócenia okresu pełnienia służby przygotowawczej lub podwyżki uposażenia w zamian za powstrzymanie publikacji mogących wpłynąć na dobre imię służby, skierował do funkcjonariusza tzw. funkcyjnego - p.o. Dyrektora [...], który odpowiadał za kierowanie jednostką organizacyjną CBA, w tym pracę zatrudnionych w niej osób i któremu w sposób szczególny zależało na dobrym wizerunku i pozytywnym odbiorze społecznym formacji jaką jest CBA. Zdaniem sądu, orzeczona skarżącemu kara jest w pełni adekwatna do popełnionego przewinienia, uwzględnia ustawowe dyrektywy wymiaru kary i została przez organ odwoławczy wyczerpująco umotywowana.
Odnosząc się do zarzutu przeprowadzenia badania poligraficznego (wariograficznego) u obwinionego, sąd zauważył, że jego wiarygodność zależy od stanu emocjonalnego osoby badanej; od umiejętności kontrolowania przez nią oddechu i pulsu; od tego, czy w trakcie badania jest zdrowa, zmęczona, wyspana; czy przywołuje złe lub dobre wspomnienia albo wspomnienia wywołujące uspokojenie lub psychiczne wzburzenie. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt I KZP 25/14, wskazał, iż w procesie karnym badanie wariograficzne, jakkolwiek nie jest wykluczone, to jednak jego przydatność jest z reguły istotnie ograniczona i nie może skutecznie służyć badaniu prawdomówności. Wynik takiego badania podlega swobodnej ocenie, tak jak każdy inny dowód. Tak samo należy ocenić wartość tego badania w procedurze administracyjnej czy dyscyplinarnej. Badania wariograficzne wykonuje się na etapie rekrutacji w większości służb mundurowych w Polsce, w tym CBA. Na gruncie kontrolowanej sprawy badanie poligrafem miało służyć weryfikacji wyjaśnień obwinionego, w sytuacji gdy jedynym świadkiem zachowania skarżącego był P. N..
Sąd ocenił jako chybione zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwagi na brak możliwości odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym funkcjonariuszy CBA. Podobnie w postępowaniu dyscyplinarnym nie stosuje się art. 171 k.p.k.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 marca 2025 r. sygn. akt III OSK 345/22, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej G. C., uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 października 2021 r. i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu NSA uznał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom przepisu art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Uzasadnienie to jest lakoniczne, nie daje jasnego obrazu przeprowadzonej przez sąd I instancji oceny postępowania dyscyplinarnego. Brak rozważań nie pozwala na przyjęcie, że sąd I instancji przeanalizował wszystkie istotne aspekty rozpoznawanej sprawy oraz wyjaśnił w dostateczny i jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Te wątpliwości powodują, że zaskarżony wyrok wymyka się kontroli instancyjnej.
NSA zauważył, że w skardze wniesionej do sądu I instancji podniesiono szereg zarzutów pod adresem rozstrzygnięcia organu dyscyplinarnego dotyczących braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz naruszenia zasady swobodnej oceny zebranych dowodów. Sąd I instancji szczegółowo przedstawił wspomniane wyżej zarzuty skargi w uzasadnieniu wyroku, jednak odniósł się do nich w sposób bardzo ogólny. Ze względu na specyfikę rozpoznawanej sprawy, w której oś sporu koncentruje się na ustaleniu okoliczności faktycznych wyczerpujących znamiona przedmiotowe deliktu dyscyplinarnego, jest to stanowczo za mało. NSA zwrócił uwagę, że istota sporu na etapie postępowania dyscyplinarnego oraz istota wniesionej do sądu skargi sprowadza się do podważania oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że jak wskazano w orzeczeniu dyscyplinarnym z dnia [...] grudnia 2020 r. "dla wydania niniejszego orzeczenia kluczowy okazał się wynik badania poligraficznego", któremu to badaniu został poddany skarżący. Skarżący konsekwentnie, tak w toku postępowania dyscyplinarnego, jak i w skardze zgłaszał szereg zarzutów związanych z tym badaniem, dotyczących jego przygotowania, przeprowadzenia, oceny tak uzyskanego dowodu. Sąd I instancji w odniesieniu do tych zarzutów omówił istotę badania poligraficznego, zauważając jego ograniczoną przydatność i nieskuteczność w badaniu prawdomówności, ale swoich rozważań w żadnym zakresie nie odniósł do okoliczności faktycznych sprawy i zarzutów skarżącego. Skonstatował jedynie, że badanie miało służyć weryfikacji wyjaśnień obwinionego, bowiem jedynym świadkiem zachowania skarżącego był P. N.. W ocenie NSA, w sytuacji gdy badanie poligraficzne zostało uznane za kluczowy dowód winy skarżącego, w istocie brak stanowiska sądu I instancji co do wartości dowodowej tego badania, należy uznać za uchybienie istotne, mogące mieć wpływ na wynik sprawy.
NSA zgodził się z sądem I instancji, że wobec regulacji art. 135 ust. 1 ustawy o CBA w postępowaniu dyscyplinarnym nie znajdują zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie i to w ograniczonym zakresie przepisy Kodeksu postępowania karnego. Jednak okoliczność przywołania w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie zwalniała sądu I instancji z obowiązku oceny legalności orzeczenia dyscyplinarnego także z uwzględnieniem zarzutów formułowanych wobec tego orzeczenia przez skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zdaniem NSA, dokonując oceny przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, sąd I instancji pominął zastrzeżenia skarżącego odnośnie dokonanej przez organy oceny zeznań świadka P. N., które to zastrzeżenia odnosiły się do rozbieżności w treści notatki służbowej sporządzonej przez tego świadka, która spowodowała wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w przedmiotowej sprawie, a zeznaniami tego świadka złożonymi w toku tego postępowania. WSA w Warszawie wskazał jedynie, że organ dokonał oceny zeznań świadka pod kątem ich wiarygodności i na tej podstawie zbudował spójną i logiczną wersję zdarzeń. Nie przeanalizował natomiast, czy rozbieżności, na które wskazuje skarżący, są tak istotne, że mogą zdyskredytować zeznania tego świadka na tyle, że nie powinny one stanowić podstawy ustaleń faktycznych sprawy.
W ocenie NSA, nie jest wystarczające stanowisko sądu I instancji wyrażające ocenę, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane po dokonaniu wszechstronnej analizy prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, w sytuacji gdy skarżący wskazuje na pominięcie szeregu dowodów, które w jego ocenie miały istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Sąd powinien przeanalizować wartość dowodową zgłaszanych przez skarżącego dowodów, a pominiętych przez organ, z punktu widzenia przedmiotu sprawy i ich przydatności dla poczynienia ustaleń faktycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny nakazał, aby rozpoznając ponownie sprawę sąd I instancji dokonał ponownej oceny legalności zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego z uwzględnieniem zarzutów skargi, a swoje stanowisko przedstawił w formie pozwalającej na uznanie, że sprawa został przez sąd przeanalizowana z należytą starannością.
Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z art. 190 zd. pierwsze p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto w myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, zobowiązany był zatem uwzględnić zarówno wykładnię prawa, jak i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2025 r. sygn. akt III OSK 345/22.
Zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy o CBA, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz zatrzymania i doprowadzenia świadków. W postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego nie mają natomiast zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego oraz sporządzania uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia. Z tej przyczyny postawione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 7a, art. 9, art. 10, art. 77, art. 78, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. nie mogły zostać uwzględnione.
Jednak, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd administracyjny, poddał zatem kontroli zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów.
Należy podkreślić, że istota sporu w niniejszej sprawie – co stwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 marca 2025 r. – sprowadza się do prawidłowości ustalenia przez organy obydwu instancji okoliczności stanu faktycznego istotnych z punktu widzenia ustalenia odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza. Skarżącemu w toku postępowania dyscyplinarnego postawiono zarzut, że dnia [...] kwietnia 2020 r. w trakcie rozmowy z P. N. - p.o. Dyrektora Biura [...] Centralnego Biura Antykorupcyjnego obwiniony usiłował wpłynąć na decyzję kadrową, będącą w gestii Dyrektora, polegającą na przywróceniu go do służby w Biurze [...], skróceniu okresu pełnienia służby przygotowawczej lub przyznaniu podwyżki uposażenia, w zamian za powstrzymanie publikacji medialnych mogących wpłynąć na dobre imię służby, przez co dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej, o którym mowa w art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o CBA.
W toku postępowania dyscyplinarnego, a także sądowego, skarżący nie kwestionował, że w dniu [...] kwietnia 2020 r. odbył rozmowę (określaną przez skarżącego jako "rozmowa kadrowa") z P. N. - p.o. Dyrektora Biura [...] Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Kwestionował natomiast konsekwentnie, że w trakcie tej rozmowy zasugerował przełożonemu, iż w zamian za powstrzymanie publikacji medialnych stawiających służbę oraz P. N. w złym świetle oczekuje korzystnych dla siebie decyzji kadrowych.
Organy obydwu instancji oparły swoje ustalenia w tym zakresie (tj. co do treści ww. rozmowy) na dwóch dowodach. Po pierwsze, na treści notatki służbowej sporządzonej przez P. N. dnia [...] kwietnia 2020 r. (k. 2 akt postępowania dyscyplinarnego) oraz treści złożonych przez P. N. zeznań (protokół przesłuchania świadka – k. 41 akt postępowania dyscyplinarnego). Po drugie, na wyniku badań poligraficznych wykonanych w dniu [...] października 2020 r. (notatka służbowa z dnia [...] listopada 2020 r. – k. 94-100 akt postępowania dyscyplinarnego).
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 126 ust. 2 ustawy o CBA, obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Tymczasem, w ocenie Sądu, powyższe dowody nie usuwają całkowicie wątpliwości co do przebiegu rozmowy w dniu [...] kwietni 2020 r., a w konsekwencji co do tego, czy skarżący dopuścił się popełnienia zarzucanego mu deliktu dyscyplinarnego. Wątpliwości te powinny zatem zostać rozstrzygnięte przez organ na korzyść obwinionego.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do porównania treści notatki służbowej P. N. oraz jego zeznań jako świadka, Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że są one ze sobą sprzeczne. Niewątpliwie notatka z dnia [...] kwietnia 2020 r. ma jedynie charakter skrótowy, przedstawia zasadnicze elementy rozmowy z dnia [...] kwietnia 2020 r., natomiast składając zeznania w dniu [...] lipca 2020 r. świadek rozwinął szczegółowo swoją relację z przebiegu zdarzenia. Jednak zarówno w notatce służbowej, jak i w zeznaniach P. N. podnosił konsekwentnie, że skarżący zaproponował powstrzymanie publikacji medialnych w zamian za korzystne decyzje kadrowe. W notatce służbowej stwierdził, że "G. C. [...] jest w stanie wstrzymać niekorzystne dla mnie publikacje. Jednakże aby tak się stało, powinienem przyjąć go ponownie do służby w Biurze [...]CBA, zapewnić ‘przejście’ do służby stałej lub sprawić by zyskał podwyżkę pełniąc służbę w OSK [...]". Z kolei jak wynika z protokołu przesłuchania świadka, P. N. zeznał, że skarżący "z racji, że zna tych ludzi to może powstrzymać tę publikację, ale pod pewnymi warunkami. Tymi warunkami miał być jego powrót do [...] oraz załatwienie mu służby stałej. [...] podał mi alternatywne rozwiązanie polegające na tym, że może pełnić służbę w Departamencie [...] w [...], ale też miałem mu załatwić służbę stałą oraz podwyżkę".
Z przytoczonych fragmentów wynika, że przedstawiany przez P. N. przebieg rozmowy z dnia [...] kwietnia 2020 r. jest spójny co do zasadniczych z punktu widzenia odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza okoliczności, tj. tego, że w zamian za korzystne decyzje kadrowe zaproponował powstrzymanie publikacji określonych publikacji medialnych.
Należy jednak zwrócić uwagę, że rozmowa z dnia [...] kwietnia 2020 r. nie została w żaden sposób utrwalona, a zatem jej przebieg i treść poszczególnych wypowiedzi skarżącego może być odtworzona jedynie na podstawie oświadczeń jej uczestników. W sytuacji, w której oświadczenia te stoją ze sobą w sprzeczności, konieczne jest przeprowadzenie przez organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne czynności wyjaśniających na podstawie art. 120 ust. 3 ustawy o CBA. Organ z takiego uprawnienia skorzystał, przeprowadzając w tej sprawie badania poligraficzne. Wbrew stanowisku skarżącego, organ był uprawniony do nakazania poddanie się przez skarżącego badaniu poligraficznemu, a podstawę prawną takiego działania stanowi art. 63 ust. 2 ustawy o CBA, zgodnie z którym funkcjonariusz może być również poddany badaniom poligraficznym. O skierowaniu funkcjonariusza na te badania decyduje Szef CBA. Decyzja Szefa CBA w tym zakresie nie wymaga uzasadnienia. Powoływany przez skarżącego art. 171 § 5 i 7 k.p.k. nie miał zaś w tej sprawie zastosowania, co wynika z treści uprzednio przytoczonego art. 135 ust. 1 ustawy o CBA.
Jednak – co szczególnie istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy – wyniki badania poligrafem powinny zostać interpretowane przez organ prowadzący postępowanie z uwzględnieniem orzecznictwa sądów powszechnych i Sądu Najwyższego, które wskazuje na jego ograniczoną przydatność dowodową. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt I KZP 25/14, wskazał, iż w procesie karnym badanie wariograficzne, jakkolwiek nie jest wykluczone, to jednak jego przydatność jest z reguły istotnie ograniczona i nie może skutecznie służyć badaniu prawdomówności. Wynik takiego badania podlega swobodnej ocenie, tak jak każdy inny dowód. Z kolei w postanowieniu z dnia 13 lutego 2020 r. sygn. akt V KK 621/19 Sąd Najwyższy stwierdził, że w żadnym wypadku badanie wariografem nie może służyć wyjaśnianiu sprzeczności, czy też nieścisłości w relacjach przesłuchiwanych osób. Wprawdzie wskazane orzeczenia zostały wydane na gruncie zastosowania wariografu w postępowaniu karnym, jednak również organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne powinien mieć na względzie, że wynik tego rodzaju badania powinien zostać oceniony przez pryzmat jego potencjalnych nieścisłości lub błędów.
W tym kontekście należy ocenić przeprowadzenie przez organ tego środka dowodowego, a w szczególności dokonanie analizy jego wyników jako niewystarczające. W aktach postępowania dyscyplinarnego brak jest szczegółowych wyników badania poligraficznego, w tym danych dotyczących reakcji skarżącego na poszczególne pytania. Organ nie porównał tych wyników z innymi wynikami badań poligraficznych, którym poddany został skarżący w trakcie służby lub na etapie rekrutacji. Nie dołączył też do akt postępowania dokumentacji technicznej urządzenia, na którym przeprowadzono badanie, a także potwierdzającego uprawnienia przeprowadzającej te badania osoby. Organ odmówił przeprowadzenia w tym zakresie dowodów, pomimo że były one wnioskowane przez skarżącego. Powyższe uniemożliwia Sądowi weryfikację, czy dowód z badania poligraficznego został przeprowadzony w sposób prawidłowy, i czy wyciągnięte przez organ konkluzje z wyników tego badania zawarte w notatce służbowej z dnia [...] listopada 2020 r. są zgodne z rzeczywistością.
Organ nie przeprowadził także badania poligraficznego drugiego z uczestników rozmowy, tj. P. N., pomimo złożenia w tym zakresie wniosku dowodowego przez obwinionego, co skutkuje tym, że jego oświadczenia dotyczące przebiegu rozmowy nie zostały zweryfikowane w równym stopniu co oświadczenia skarżącego. Tymczasem, jak już wskazano popełnienie przez skarżącego zarzucanego mu czynu mogło być ustalone wyłącznie poprzez dokonanie analizy oświadczeń złożonych przez uczestników rozmowy w dniu [...] kwietnia 2020 r. Organ powinien zatem doprowadzić do usunięcia wszelkich wątpliwości dotyczących przebiegu tej rozmowy.
Sąd stwierdził zatem, że organ nie usunął skutecznie wątpliwości co do popełnienia przez skarżącego deliktu skutkującego odpowiedzialnością dyscyplinarną skarżącego, co w związku z treścią art. 126 ust. 2 ustawy o CBA uniemożliwiało na tym etapie postępowania orzeczenie o winie skarżącego.
Jak niezasadne należy ocenić natomiast zarzuty skargi dotyczące nieprzeprowadzenia środków dowodowych oraz niewyjaśnienia okoliczności związanych z ewentualnym współdziałaniem P. N. z innymi osobami, które skarżący oskarżał o mobbing. Te okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, która sprowadza się jedynie do wyjaśnienia kwestii, czy skarżący w rozmowie ze swoim przełożonym zaoferował określone korzyści w zamian za podjęcie korzystnych decyzji kadrowych.
W ocenie Sądu, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje również podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nie został zapoznany z całością notatki służbowej, której wyciąg znajduje się w notatce służbowej z dnia [...] czerwca 2020 r. l.dz. [...]. Istotna z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy część wskazanej notatki służbowej znajduje się bowiem w aktach postępowania dyscyplinarnego, a skarżący zapoznawał się z nią w toku postępowania. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, by niezapoznanie go z pozostałą częścią tej notatki miało wpływ na wynik postępowania, skoro znał zarówno treść stawianych mu zarzutów, jak i wiedział, jakie dowody zostały przeprowadzone na okoliczność ich popełnienia.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ uwzględni powyższe wskazania Sądu co do konieczności przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających, a także uzupełnienia materiału dowodowego poprzez dołączenie do akt postępowania pełnej dokumentacji przeprowadzonego badania poligraficznego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania w pkt 2 sentencji wyroku, które stanowi wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł, Sąd orzekł w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.), biorąc pod uwagę, że skarżący na wcześniejszym etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.