II SA/WA 70/24

II SA/Wa 70/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. art. 47, 51, 61 ust. 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1 art. 4 pkt 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z  przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , Protokolant referent Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...]
w W., zwany dalej "Dyrektorem", "organem", decyzją z [...] listopada 2023 r.
nr [...], na podstawie art. 17 ust. 1-2, art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U.
z 2022 r. poz. 902 ze zm.; dalej "u.d.i.p.") oraz art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.
z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej "Kpa."), po rozpatrzeniu wniosku M. S., zwanej dalej "Skarżącą", o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją organu 2 lutego 2023 r. nr [...]w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w zakresie kopii wszystkich protokołów rocznych egzaminów klasyfikacyjnych przeprowadzonych w [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w W., zwanym dalej "Liceum", w klasach maturalnych w roku szkolnym 2021/2022 (bez załączników w postaci arkuszy egzaminacyjnych), utrzymał w mocy decyzję z[...]lutego 2023 r.
Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie sprawy.
Skarżąca wnioskiem z [...] sierpnia 2022 r. zwróciła się do Dyrektora Liceum,
na podstawie ustawy z [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) o udostępnienie w formie kserokopii:
- protokołów wszystkich rocznych egzaminów klasyfikacyjnych przeprowadzonych
w Liceum w roku szkolnym 2021/2022,
- zestawów pytań zadanych na wszystkich sprawdzianach, testach i klasówkach
z biologii przeprowadzonych w Liceum w klasach maturalnych w roku szkolnym 2021-2022, z podaniem daty ich przeprowadzenia (ewentualnie - jednej reprezentatywnej kopii każdej z tych prac pisemnych),
- informacji o kwalifikacjach niżej wymienionych nauczycieli: J. K., zwanej dalej "nauczycielem 1"), A. O., zwanej dalej "nauczycielem 2".
Dyrektor pismem z [...] września 2022 r. poinformował, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, wobec czego wezwał Skarżącą do wykazania, w terminie 7 dni, szczególnie istotnego interesu publicznego w jej pozyskaniu. W ocenie Dyrektora żądanie dotyczy niewielkiej liczby osób, ale wymaga przejrzenia pod kątem ewentualnego ograniczenia informacji publicznej
ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). To przekłada się na konieczność poniesienia przez Liceum dodatkowych nakładów, w tym pozyskania, np. zgody osoby której dane dotyczą, co skutkuje koniecznością oddelegowania do tej pracy co najmniej pracownika.
Skarżąca pismem z [...] września 2022 r. zmodyfikowała wniosek o informację publiczną w ten sposób, że w pkt 1 wniosła o przesłanie kopii wszystkich protokołów rocznych egzaminów klasyfikacyjnych przeprowadzonych w Liceum w klasach maturalnych w roku szkolnym 2021/2022 (bez załączników w postaci arkuszy egzaminacyjnych), a w pkt 2 usunęła żądanie wskazania daty ich przeprowadzenia.
Skarżąca wskazała ponadto, że z protokołu kontroli przeprowadzonej w Liceum w lipcu 2022 r., którego kopię otrzymała z Kuratorium Oświaty, wynika, że przeprowadzono 11 egzaminów klasyfikacyjnych na poziomie klasy maturalnej. Skopiowanie więc 11 protokołów (każdy liczący ok. 1-2 stron), zestawów pytań ze sprawdzianów ograniczonych do jednego przedmiotu, przeprowadzonych w jednym roku szkolnym i informacji dotyczących kwalifikacji jedynie dwóch nauczycielek nie może zdezorganizować pracy profesjonalnie zarządzanej szkoły, w której powyższe informacje znajdują się niejako "pod ręką". Tym samym żądana informacja nie może być potraktowana, jako przetworzona, gdyż jej przygotowanie zajmie ok. 50 minut. Orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza ponadto, że załatwienie ww. wniosku wymaga wykonania zwykłych czynności technicznych związanych z przeglądaniem i kopiowaniem dokumentów, bez ich ponadstandardowej analizy, intelektualnego nakładu pracy, sporządzenia zestawień statystycznych, opracowań, obliczeń, ekspertyz, itp., więc wniosek ten nie może być zakwalifikowany jako żądanie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej.
Dyrektor pismem z [...] października 2022 r. poinformował odnośnie do:
- pkt 1 wniosku, że oceny są jawne dla ucznia i jego rodziców (art. 44e pkt 2 ustawy
o systemie oświaty), a protokół z egzaminu klasyfikacyjnego stanowi załącznik
do arkusza ocen ucznia (§ 15 ust. 11 rozporządzenia MEN w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych); z uwagi
na wysokie prawdopodobieństwo identyfikacji osoby, której dotyczą protokoły, odmówiono na mocy art. 16 u.d.i.p. udostępnienia tej informacji, powołując się na ograniczenia zawarte w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.,
- pkt 2 wniosku, że nie jest możliwe udostępnienie zestawu pytań zadanych
na sprawdzianach, testach i klasówkach z biologii w roku szkolnym 2021/2022, ponieważ nauczyciel nie posiada już ich kopii; Liceum, zgodnie z orzecznictwem,
ma obowiązek udostępnić zainteresowanemu ww. zestawy zadań, o ile je posiada; żaden zapis prawa oświatowego nie zawiera informacji określającej czas przechowywania prac pisemnych uczniów (klasówek i kartkówek); prace pisemne stanowią podstawę klasyfikacji śródrocznej, rocznej i końcowej ucznia, zatem zasadne jest ich przechowywanie jedynie do czasu możliwego wniesienia zastrzeżenia co do wystawionej oceny, a te mogą być wnoszone do 2 dni roboczych od dnia zakończenia rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych (art. 44n pkt 3 ustawy o systemie oświaty),
- pkt 3 podał kwalifikacje zawodowe nauczycieli wskazanych we wniosku: nauczyciel 1 - studia magisterskie z biologii z przygotowaniem pedagogicznym, nauczyciel 2 - studia magisterskie, studia podyplomowe z biologii i studia podyplomowe
z przygotowania pedagogicznego.
Dyrektor decyzją z [...] lutego 2023 r. nr [...], na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i art. 104 Kpa., odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie kopii wszystkich protokołów rocznych egzaminów klasyfikacyjnych przeprowadzonych w Liceum, w klasach maturalnych w roku szkolnym 2021/2022 (bez załączników w postaci arkuszy egzaminacyjnych).
W uzasadnieniu odwołał się do art. 1 ust. 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] czerwca 2012 r., znak: [...]: "W sytuacji, gdy w treści informacji publicznej zawarte są dane osobowe, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu." Wyjaśnił, że w roku 2021/2022 tylko dwie osoby w klasach maturalnych przystąpiły do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych w Liceum. Jedną z tych dwóch osób, była córka Skarżącej. Ze względu na fakt, iż to również ona uczestniczyła w tych egzaminach, zapewne Skarżąca jak i jej córka posiada wiedzę, który uczeń Liceum, z imienia
i nazwiska, również uczestniczył w tych egzaminach, jako druga osoba. Co za tym idzie, nawet gdyby organ dokonał anonimizacji w zakresie imienia i nazwiska uczniów na protokołach z egzaminów, to Skarżąca, mając wiedzę na temat egzaminu swojego dziecka, pozyskałaby informację m.in. w zakresie ocen, które to dany, znany mu uczeń uzyskał. Dyrektor na poparcie powyższego odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2022r., sygn. akt III OSK 5609/21.
Dyrektor w pouczeniu wskazał m.in., że od decyzji nie służy odwołanie, ale strona niezadowolona z rozstrzygnięcia, może zwrócić się do Dyrektora, na podstawie art. 127 § 3 Kpa. w związku z art. 17 ust. 2 u.d.i.p., z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji.
Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Skarżąca pismem z [...] lutego 2023 r., na podstawie art. 16 u.d.i.p. w związku z art. 127 § 1 i 2 i art. 129 § 1 Kpa. wniosła, do Prezydenta [...] , zwanego dalej "Prezydentem m.st.", odwołanie od ww. decyzji Dyrektora, wskazując, że pouczenie zawarte w decyzji było błędne. Organem odwoławczym od decyzji Dyrektora Liceum jest organ wykonawczy gminy (wójt, burmistrz, prezydent miasta).
Skarżąca w uzasadnieniu odwołania wyjaśniła m.in., że do chwili obecnej nie uzyskała informacji, kim jest osoba, która z jej córką zdawała egzaminy klasyfikacyjne. Córkę Skarżącej przeniesiono z innego liceum do klasy maturalnej w Liceum. Naukę rozpoczęła od razu w trybie edukacji domowej. Córka Skarżącej, oprócz dni, w których zdawała egzaminy ([...] grudnia 2021 r. - z historii; [...] marca 2022 r. - z chemii; [...] marca 2022 r. - z języka angielskiego i biologii), nie była fizycznie w Liceum, gdyż upoważniła Skarżącą do załatwienia wszystkich formalności. Nie miała więc okazji, by zobaczyć nauczycieli i uczniów (w tym innego ucznia, który zdawał ww. egzaminy). Skarżąca zaznaczyła, że nie interesują ją oceny wpisane do protokołów, a jedynie przebieg egzaminów w nich utrwalony. Protokoły mogą więc być udostępnione z anonimizacją, nie tylko danych osobowych, ale i wpisanych w nich ocen. Udzielenie żądanej informacji umożliwi dokonanie chociaż częściowej oceny, czy obowiązek prowadzenia szkół publicznych (należący do zadań własnych gminy) konkretyzuje się w przypadku przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w Liceum. Wątpliwości co do prawidłowości postępowania Liceum w tym zakresie spowodowało zdawanie przez córkę Skarżącej egzaminów eksternistycznych. Córka Skarżącej z egzaminu z biologii otrzymała ocenę niedostateczną. Przeprowadzona w Liceum [...] lipca 2022 r. przez Kuratorium Oświaty kontrola wykazała, że do Liceum [...] kwietnia 2022 r. wpłynęła opinia doradcy metodycznego w zakresie biologii, w której wskazał, że 60-75 minut to czas za krótki na rozwiązanie zadań z egzaminu klasyfikacyjnego z biologii. Skarżąca wymieniła nieprawidłowości, które popełniono przy przeprowadzeniu ww. egzaminu (za krótki czas przeznaczony na egzamin, o zawartości merytorycznej porównywalnej z egzaminem maturalnym, na który przeznacza się 180 minut; zminiaturyzowana do połowy wydrukowana treść egzaminu, co człowiekowi o sokolim wzroku wydłuża czytanie tekstu, nie mówiąc o skupieniu się na odpowiedzi, a także brak miejsca na wpisanie odpowiedzi - formularz egzaminu do wglądu w LO; złośliwe słowne wtręty dwóch egzaminatorek w trakcie egzaminu o samouczeniu się uczniów; zabranie przed ukończonym egzaminem odłożonych przez córkę kartek, do których nie mogła powrócić po dalszym zastanowieniu, mimo że czas egzaminu nie zakończył się).
Prezydent m.st. decyzją z 16 marca 2023 r. nr 1/2023 utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora, powołując się m.in. na art. 16 ust. 1, ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 104, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., a także § 1 pkt 16 upoważnienia wydanego przez Prezydenta m.st. z [...] kwietnia 2022 r. nr [...].
Zdaniem Prezydenta m.st. decyzja Dyrektora zawierała błędne pouczenie co do trybu jej wzruszenia, ale nie wywołało ono negatywnych skutków w zakresie praw Skarżącej, gdyż złożyła ona odwołanie w przepisanym trybie.
Prezydent m.st. w uzasadnieniu odwołał się ponadto do art. 4 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy [...] (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, Dz. Urz. UE z 4 maja 2016r. L 119/1, zwane dalej "RODO"), wskazując, że dane osobowe oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. Stwierdził, że Liceum dysponuje informacją o kształcie żądanym przez Skarżącą. W roku szkolnym 2021/2022 egzaminy klasyfikacyjne dotyczyły tylko uczniów spełniających naukę poza szkołą i odbyły się dla 1 ucznia z klasy trzeciej, realizującego podstawę programową liceum czteroletniego i dla 2 uczniów liceum, realizującego podstawę programową liceum trzyletniego, w tym dla córki Skarżącej.
W przypadku udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem, w zakresie protokołów z egzaminów klasyfikacyjnych, Skarżąca otrzymałaby rzeczywiście jedynie dwa protokoły, w tym jeden z egzaminu dotyczącego jej córki. Skarżąca po zapoznaniu się z treścią protokołów z egzaminów klasyfikacyjnych z łatwością ustaliłaby kogo dotyczy protokół: córki Skarżącej czy drugiego ucznia. W sytuacji ustalenia, że dany protokół dotyczy drugiego ucznia, doszłoby do potencjalnego nieuprawnionego udostępnienia danych osobowych. Rzeczywisty brak kontaktu między uczniami zdającymi egzaminy jest obojętny, bo Skarżąca ma stałą, realną możliwość ustalenia kim był drugi uczeń, który przystąpił do egzaminów klasyfikacyjnych. Nieuprawnione udostępnienie danych osobowych nie dotyczy jedynie sytuacji, w której faktycznie dane osobowe są ujawnione, ale również przypadku, w ramach którego może dojść do potencjalnego - możliwego udostępnienia danych osobowych. Nawet, gdy Skarżąca obecnie nie dysponuje wiedzą co do drugiego ucznia, który uczestniczył
w egzaminach klasyfikacyjnych, to może pozyskać wiedzę w tym zakresie. Udostępnienie protokołów w pełni zanonimizowanych, spowoduje, że Skarżąca, ustalając dane drugiego ucznia, pozyskałaby wiedzę na temat innych danych osobowych związanych z tym uczniem, co doprowadziłoby do ujawnienia szeroko rozumianych danych osobowych, poza imieniem i nazwiskiem. Aby nie doszło do ujawnienia danych osobowych należałoby udostępnić Skarżącej jedynie czysty, niewypełniony formularz stanowiący wzór protokołu z przeprowadzonych egzaminów klasyfikacyjnych. Prezydent m.st. na poparcie swojego stanowiska przywołał wyroki WSA w: Olsztynie z 30 czerwca 2022 r. sygn. akt: II SA/OI 379/22; Łodzi z 25 maja 2022 r. sygn. akt: II SA/Łd 90/22.
Skarżąca w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie decyzji Prezydenta m.st. z 16 marca 2023 r.
oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora z [...] lutego 2023 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Sąd wyrokiem z 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 909/23, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Prezydenta m.st., uznając, że wydano ją z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Zdaniem Sądu nieprawidłowe było stanowisko Prezydenta m.st., że Dyrektor zawarł w swojej decyzji nieprawidłowe pouczenia o środkach zaskarżenia.
Jak stwierdził Sąd, przepis art. 17 ust. 2 u.d.i.p. wyraźnie wskazuje, że
w sytuacji, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.d.i.p. - gdy decyzję wydaje podmiot niebędący organem władzy publicznej - podmiotowi, który złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej nie przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia. Taka osoba może złożyć, stosownie do art. 17 ust. 2 u.d.i.p., wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do tego samego podmiotu, który wydał decyzję, odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Tym samym, na mocy art. 17 ust. 2 u.d.i.p., podmiotem legitymowanym do wydania decyzji w związku z wniesieniem wniosku
o ponowne rozpoznanie sprawy (także nazwanym błędnie odwołaniem i wniesionym do organu drugiej instancji) jest podmiot, który był adresatem wniosku i wydał decyzję administracyjną odmowną. Przepis art. 17 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza bowiem w odniesieniu do podmiotów niebędących organami władzy publicznej tryb odwoławczy z Kpa., który obowiązuje przy wydawaniu decyzji przez organy władzy publicznej, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p..
Istotnym było ustalenie, czy Dyrektor Liceum może być uznany za organ władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), czy też należy go zaliczyć do podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 2-5 u.d.i.p.
Ustawodawca nie zdefiniował ww. pojęć i nie wyjaśnił znaczenia zwrotów: organ władzy publicznej oraz inny podmiot wykonujący zadania publiczne. W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie wskazuje się, że nawet w sytuacjach oczywistych składy orzekające są zmuszone dokonywać wykładni prawa przez rozstrzygnięcie, czy dany podmiot wchodzi w zakres władz publicznych (Bidziński M., Komentarz do art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej (w:) Bidziński M., Chmaj M., Szustakiewicz P., Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, C.J. Beck 2015r., postanowienie NSA z 21 czerwca 2018r. sygn. akt I OW 26/18, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ustalaniu zatem znaczenia ww. pojęć organ władzy publicznej czy podmiot wymieniony w art. 4 ust. 1 pkt 2-5 u.d.i.p. należy odnieść się do ogólnych sposobów wykładni prawa oraz wskazówek płynących z orzecznictwa sądów administracyjnych. Analogiczne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 1309/21 (dostępny
na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd podzielił ponadto prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie
z którym art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obejmuje swoim zakresem tylko organy władzy publicznej o charakterze ustrojowym, a więc organy, które są tak określone
w przepisach prawa. Chodzi zatem o sytuacje, gdy ustawa wskazuje, że dany podmiot jest organem (por. postanowienie NSA z 21 czerwca 2018r. sygn. akt I OW 26/18: wyrok NSA z 15 czerwca 2018r. sygn. I OSK 1722/16, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu dyrektor szkoły, w świetle u.d.i.p., nie jest organem władzy publicznej. Analogiczne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku
z 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2740/16 (niepubl., dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym - wbrew stanowisku Prezydenta m.st. -
od wspomnianej decyzji Dyrektora Liceum (podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., który nie jest organem władzy publicznej) nie przysługiwało Skarżącej odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 17 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). W konsekwencji Prezydent m.st., nie mógł rozpatrywać sprawy "odwołania" Skarżącej w trybie instancyjnym przez organ. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który Skarżąca nazwała odwołaniem, powinien być rozpatrzony - zgodnie z prawidłowym pouczeniem zawartym w ww. decyzji Dyrektora z [...] lutego 2023 r. - przez Dyrektora Liceum, a nie przez Prezydenta [...] Jak wskazał Sąd, Dyrektor Liceum przy ponownym wydawaniu decyzji administracyjnej powinien też zachować wymogi co do treści uzasadnienia decyzji administracyjnej, wskazane w art. 16 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p..
W uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji Dyrektor wskazał, że Liceum dysponuje informacją o kształcie żądanym przez Skarżącą.
Przedmiot żądania stanowi informację publiczną zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek
z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Istotnym jest jednak fakt, jak stwierdził organ, że w roku 2021/2022 tylko dwie osoby w klasach maturalnych przystąpiły do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych
w Liceum. Jedną z tych dwóch osób, była córka Skarżącej. Ze względu na fakt,
że to również jej córka uczestniczyła w tych egzaminach, Skarżąca posiada wiedzę, który uczeń Liceum, z imienia i nazwiska, również uczestniczył w tych egzaminach, jako druga osoba. Jest to tym bardziej prawdopodobne, gdyż córka Skarżącej
co najmniej 3 razy była obecna osobiście w Liceum. W przypadku udostępnienia Skarżącej informacji publicznej, zgodnie z jej wnioskiem, w zakresie protokołów
z egzaminów klasyfikacyjnych, otrzymałaby rzeczywiście jedynie dwa protokoły, w tym jeden protokół z egzaminu dotyczącego jej córki. Po zapoznaniu się z treścią protokołów z przeprowadzonych egzaminów klasyfikacyjnych z łatwością ustaliłaby kogo dotyczy dany protokół, tj. czy protokół dotyczył córki czy drugiego ucznia.
W sytuacji ustalenia, iż dany protokół dotyczy drugiego ucznia, doszłoby
do potencjalnego nieuprawnionego udostępnienia danych osobowych.
Co za tym idzie, nawet gdyby organ dokonał anonimizacji w zakresie imienia
i nazwiska uczniów na protokołach z egzaminów, to Skarżąca, mając wiedzę na temat egzaminu swojego dziecka, pozyskałby informację m.in. w zakresie ocen, które to dany, drugi uczeń uzyskał. Udostępniając dokumenty zgodnie z wnioskiem Skarżącej, doszłoby do nieuprawnionego udostępnienia danych osobowych drugiego ucznia, który do takich egzaminów przystąpił. Przy czym, nieuprawnione udostępnienie danych nastąpiłoby również wtedy, gdyby organ dokonał anonimizacji protokołów
w zakresie imion i nazwisk uczniów. W konsekwencji należało odmówić udostępnienia informacji publicznej.
Skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na podaną na wstępie decyzję Dyrektora, wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.:
- art. 6 Kpa. poprzez uchybienie zasadzie praworządności przejawiającej się
w braku oparcia wyciąganych przez organ wniosków w przepisach prawa,
- art. 7 Kpa. poprzez niepodjęcie niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz do załatwienie sprawy,
- art. 8 Kpa. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający obowiązek wzbudzania zaufania do władzy publicznej,
- art. 11 Kpa. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy wydaniu decyzji,
- art. 77 Kpa. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
- art. 107 § 3 Kpa. poprzez niespełnienie wymogu należytego uzasadnienia decyzji,
- art. 138 § 1 Kpa. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że w przypadku Skarżącej nie miał miejsca kontakt z uczniami czy ich rodzicami podczas np. uroczystości szkolnych, wywiadówek itp., ponieważ w nich nie uczestniczyła. Okoliczności te w ogóle nie były analizowane. Organ nie uczynił przedmiotem swych rozważań argumentów Skarżącej w tej materii. Uwzględnienie powyższego ma kluczowe znaczenie w sprawie a ich analiza miałaby decydujący wpływ na wydanie rozstrzygnięcia zgodnie z wnioskiem.
Organ nie wskazał nawet jednego racjonalnego argumentu, który potwierdzałby przyjęte w decyzji stanowisko. Nie wyjaśnił, z czego wynika przekonanie o możliwości ustalenia kim był drugi uczeń i jak w ogóle miałoby być możliwe ustalenie danych tej osoby w świetle przedstawionych przez Skarżącą okoliczności sprawy.
Zdaniem Skarżącej w oparciu o zanonimizowane protokoły nie ma żadnej możliwości ustalenia niczyjej tożsamości. Organ nie wyjaśnił, w jaki sposób udostępnienie jakiegokolwiek protokołu z egzaminu miałoby prowadzić do ujawnienia również danych osobowych. Nie wykazał, w jaki sposób można w oparciu o treść protokołów zidentyfikować, kogo one dotyczą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym wskazanych w skardze. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p., jak również art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Dyrektor przedstawił w wystarczający sposób argumentację pozwalającą na kontrolę sądowoadministracyjną w tej sprawie. W ocenie Sądu Dyrektor uzasadniając odmowę udostępnienia informacji publicznej
w postaci żądanych kopii wszystkich protokołów rocznych egzaminów klasyfikacyjnych przeprowadzonych w Liceum, w klasach maturalnych w roku szkolnym 2021/2022 (bez załączników w postaci arkuszy egzaminacyjnych), zasadnie powołał się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. – prywatność osoby fizycznej – konieczność ochrony prywatnej sfery życia stron postępowania. Podkreślenia przy tym wymaga, że ochrona prawa do prywatności nie odnosi się wyłącznie do danych, czy informacji o osobie skazanej.
Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia
i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Organ miał w tej sprawie podstawy do zastosowania powołanego przepisu
i ograniczenia dostępu do żądanej informacji, z uwagi na prawo do prywatności osób fizycznych.
Prawo do prywatności, statuowane w art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zagwarantowane jest m.in. w aspekcie ochrony danych osobowych, przewidzianej w art. 51 Konstytucji RP. Przepis art. 47 Konstytucji RP stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.
Prywatność jest pojęciem szerokim, niepoddającym się wyczerpującej definicji (zob. M. Nowicki "Wokół Konwencji Europejskiej", Warszawa 2009, str. 354; zob. orzeczenie ETPC Costello-Roberts v. Wielka Brytania z 25 marca 1993 r., A. 247-C).
Z tego względu, zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie podaje się jedynie przykładowo, jak należy je rozumieć. Prawo do prywatności jest prawem podmiotowym jednostki.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r, w sprawie ochrony osób fizycznych w związku
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U.UE.L.2016.119.1 i Dz.U.UE.L.2018.127.2), dane osobowe oznaczają informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej.
Ustalenie organu, że informacje zawarte w żądanych przez wnioskodawcę protokołach egzaminów klasyfikacyjnych zawierają informacje należące do prywatnej sfery życia, jest trafne. Przez życie prywatne należy bowiem rozumieć takie wydarzenia, które nie są bezpośrednio związane z wykonywaniem przez daną osobę zadań i kompetencji organów władzy publicznej, czy też innej działalności
o publicznym znaczeniu (zob. P. Winczorek "Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej", Warszawa 2008, str. 114; wyrok SN – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 3 października 2002 r. sygn. akt III RN 89/2002, OSNP 2003/18 poz. 426). Niewątpliwie wyniki egzaminu należą do prywatnej sfery życia ucznia. Sąd podziela stanowisko Dyrektora, że w wypadku udziału dwojga uczniów w egzaminach klasyfikacyjnych, w sytuacji, gdy jedna z osób jest córką skarżącej, z łatwością można ustali kogo dotyczy dany protokół – córki skarżącej, czy drugiego ucznia. W sytuacji ustalenia, że protokół dotyczy drugiego ucznia, doszłoby do potencjalnego udostępnienia jego danych osobowych.
Również anonimizacja imienia i nazwiska osób zdających, nie eliminuje
w dalszym ciągu naruszenia ich prywatności. Skoro egzamin w Liceum zdawały tylko dwie osoby, uczniowie tej szkoły, to łatwo jest ustalić dane drugiego ucznia i zapoznać się z wynikiem jego egzaminu, co z pewnością należy do sfery prywatnej ucznia. Reasumując organ zapobiegł dostępowi do konkretnych informacji ze sfery prywatnej życia uczniów swej szkoły.
Nietrafny jest zarzut skargi, że organ nie podjął działań mających na celu dogłębne wyjaśnienie sprawy i zbadanie, czy anonimizacja nie byłaby wystarczająca dla ochrony prywatności. Organ oceny takiej dokonał i stwierdził, że anonimizacja nie zapewniłaby koniecznej ochrony prywatnej sfery życia ucznia. Sąd ocenę tę podziela.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 zdanie 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każdy obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo do informacji publicznej nie jest jednak prawem nieograniczonym. Przepis art. 61 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
W sprawie nie doszło do naruszenia art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, albowiem podstawą odmowy udostępnienia żądanych dokumentów było powołanie się na ochronę praw innych osób, tj. prawo do prywatności. Prawo do informacji publicznej nie przeważa w tej sprawnie nad prawem do prywatności osób fizycznych, o których mowa w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
Sąd wskazuje ponadto, że anonimizacja w dużej części dokumentów żądanych przez wnioskodawcę doprowadziłaby do tego, że dokumenty te przestałyby być dla niego czytelne. Zdaniem Sądu, w konsekwencji powyższego, doszłoby w istocie do utraty przez te dokumenty charakteru informacji publicznej.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), orzekł jak w wyroku.