II SA/Wa 695/11

II SA/Wa 695/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-09-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2011-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Eugeniusz Wasilewski
Janusz Walawski
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 2395/11 - Wyrok NSA z 2012-07-03
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 26 poz 157
art. 26 ust. 3, art. 25 ust. 5
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
Dz.U. 2009 nr 107 poz 895
par. 7 i par. 9
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA Janusz Walawski Protokolant Referent – stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2011 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację prokuratorską - oddala skargę -
Uzasadnienie
Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w K. decyzją z dnia
[...] grudnia 2010 r. nr [...], na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia
23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., odmówił przyjęcia J.D. na aplikację prokuratorską.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że o przyjęciu na aplikację prokuratorską decyduje miejsce kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 powołanej ustawy, przy uwzględnieniu limitu miejsc na tej aplikacji. Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie zarządzenia naboru na aplikację prokuratorską w 2010 r. (Dz. Urz. MS Nr 2, poz. 11) wyznaczył limit 75 miejsc. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ustalił miejsce wyżej wymienionego na liście klasyfikacyjnej na pozycji [...] i wobec wyczerpania miejsc na aplikacji prokuratorskiej, odmówił przyjęcia go na aplikację specjalistyczną.
Od powyższej decyzji J.D. złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji przez przyjęcie go na aplikację prokuratorską, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz dopuszczenie dowodu w postaci arkuszy ocen sprawdzianów w celu ustalenia liczby punktów uzyskanych ze sprawdzianów i dowodu w postaci opinii patronów praktyk z miejsc, gdzie odbywał praktyki przewidziane programem aplikacji ogólnej. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 26 ust. 2 i 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez błędnie wyliczoną sumę punktów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk, a w konsekwencji wadliwe ustalenie pozycji na liście kwalifikacyjnej aplikantów. Podniósł, że treść art. 26 ust. 3 tej ustawy stanowi, że o kolejności miejsca na liście aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Według odwołującego, w toku odbywania aplikacji ogólnej uzyskał on łącznie 108,7 punktów (33,7 punktów ze sprawdzianów i 75 punktów z praktyk). Tymczasem Dyrektor Krajowej Szkoły ustalił liczbę uzyskanych przez niego punktów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk na 38,7.
Po rozpatrzeniu odwołania J.D., Minister Sprawiedliwości decyzją
z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia
23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w związku z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w K. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]
w przedmiocie odmowy przyjęcia go na aplikację prokuratorską.
W uzasadnieniu decyzji, przytaczając treść przepisów ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej (Dz. U. Nr 107, poz. 895), organ odwoławczy podniósł, iż w przedmiotowej sprawie przyczyną wydania decyzji o odmowie przyjęcia J.D. na aplikację prokuratorską był brak spełnienia przesłanki związanej z umieszczeniem go na liście klasyfikacyjnej na pozycji w granicach limitu określonego zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości.
Podkreślił przy tym, że sporządzenie listy klasyfikacyjnej stanowi czynność materialno-techniczną, niewywołującą bezpośrednio skutków prawnych. Skoro jednak miejsce na liście w sposób pośredni skutki takie wywołuje, przy ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy przez organ II instancji konieczne było zbadanie, czy czynność ta dokonana została zgodnie z prawem, a w wypadku stwierdzenia ewentualnych naruszeń przepisów proceduralnych, stwierdzenie, czy mogło to mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Badając w tym zakresie postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji Minister Sprawiedliwości stwierdził, że miejsce J.D. na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, zostało ustalone prawidłowo, w konsekwencji czego brak było podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Bezsporne w sprawie jest, że odwołujący się został umieszczony na liście klasyfikacyjnej na miejscu [...], znajdującym się poza wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości limitem miejsc na aplikację prokuratorską. Ostatni z aplikantów przyjętych na aplikację prokuratorską zajmował na liście klasyfikacyjnej 154 pozycję.
Organ podkreślił, że komisja, o której mowa w § 7 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia, jest niezależna, co oznacza, że Minister Sprawiedliwości nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania ocen poszczególnych sprawdzianów; podobnie Minister Sprawiedliwości nie ma kompetencji do ustalania ocen z przebiegu praktyk wystawianych przez patronów i patrona koordynatora. W postępowaniu związanym z naborem na aplikację prokuratorską możliwość wniesienia odwołania została przewidziana jedynie od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, który jednak nie przeprowadza i nie ustala ocen ze sprawdzianów i praktyk.
Ze względu na przyjęty w ustawie sposób uregulowania trybu odwoławczego należy zatem uznać, że do kompetencji Dyrektora Krajowej Szkoły należy dokonanie ostatecznego ustalenia miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej. Ustalenie liczby punktów uzyskanych przez kandydata ze sprawdzianów i praktyk pozostaje zaś w sferze ustaleń faktycznych organu podejmującego decyzję o przyjęciu na aplikację specjalistyczną. Z tej przyczyny organ I instancji ma obowiązek odniesienia się do liczby punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk, zaś organ odwoławczy winien ustalić, czy liczba ta została ustalona prawidłowo.
W toku postępowania odwoławczego mogą być zatem poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen wystawionych przez komisję,
o której mowa w rozporządzeniu oraz ocen wystawionych przez patronów i patrona koordynatora. Minister Sprawiedliwości kontroluje także błędy w decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły, np. w kwestii błędnego ustalenia, że kandydat nie zostaje przyjęty na aplikację sędziowską lub prokuratorską, mimo wysokiej pozycji na liście klasyfikacyjnej, ale nie ma, podobnie jak Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, uprawnień do merytorycznego podważenia ocen ze sprawdzianów wystawionych przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu, lub ocen wystawionych przez patronów za praktyki.
Minister Sprawiedliwości, badając niniejszą sprawę, nie stwierdził, aby przy wyliczaniu punktów Dyrektor Krajowej Szkoły popełnił błędy rachunkowe, natomiast oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszczą się w ustawowej skali i są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o błędnie, tj. niezgodnie z dyspozycją art. 26 ust. 3 ustawy, wyliczoną sumę punktów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk, a w konsekwencji wadliwe ustalenie pozycji na liście klasyfikacyjnej aplikantów, Minister Sprawiedliwości stwierdził, że nie jest on zasadny. W ocenie organu dokonana przez J.D. wykładnia powyższego przepisu jest niedopuszczalna, bowiem nastąpiła ona w oderwaniu od brzmienia art. 25 ust. 5 ustawy, z którego treści wynika, że ocena z praktyk jest tylko jedna (łączna za wszystkie praktyki, przy czym warunkiem jej uzyskania jest wcześniejsze uzyskanie minimum 2 punktów za poszczególne praktyki, jako elementy składowe wystawianej następnie przez patrona koordynatora łącznej oceny). Wykładnia art. 26 ust. 3 ustawy prezentowana przez odwołującego czyniłaby zaś ocenę łączną patrona koordynatora, o której mowa w art. 25 ust. 5 ustawy, bezprzedmiotową i bezcelową.
Przepis art. 26 ust. 3 ustawy, zgodnie z jego literalną wykładnią, winien być zatem rozumiany w ten sposób, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów (tyle ocen ile sprawdzianów) i praktyk (jedna ocena końcowa).
Także systemowa wykładnia przepisów art. 26 ust. 3 i art. 25 ust. 5 zdanie 2 ustawy, prowadzi do wniosku, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny z praktyk, wyliczonej zgodnie z zasadą wskazaną w art. 25 ust. 5 zdanie 2 ustawy.
Zdaniem organu, zaprezentowane w odwołaniu stanowisko, że o miejscu na liście decyduje proste zliczenie punktów ze sprawdzianów i punktów z praktyk jest sprzeczne
z zasadą racjonalnego tworzenia prawa. Sporządzenie przez patrona koordynatora łącznej oceny z przebiegu wszystkich praktyk nie ma bowiem żadnego innego celu, niż przyjęcie jej za podstawę ustalenia miejsca na liście klasyfikacyjnej, zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy.
Przy czym patron koordynator nie wystawia oceny subiektywnie, a jego rola polega w tym wypadku na podsumowaniu ocen ze wszystkich praktyk odbytych przez aplikanta
w czasie trwania aplikacji. Łączna ocena z praktyk jest bowiem, stosownie do brzmienia art. 25 ust. 5 ustawy, oceną wystawioną przez patrona koordynatora ze wszystkich praktyk odbytych w czasie aplikacji ogólnej. Za takim sposobem obliczania sumy punktów przemawia także treść § 9 ust. 2 rozporządzenia, który statuuje, że punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku oceny wszystkich praktyk (a zatem jednej łącznej oceny) są sumowane z punktami ze sprawdzianów.
Taki sposób rozumienia powyższych przepisów, w ocenie organu, znajduje potwierdzenie także według metody ich wykładni celowościowej. W myśl bowiem art.
52 pkt 2 ustawy, Minister Sprawiedliwości określi w drodze rozporządzenia m. in. sposób ustalania systemu punktowego oceny zaliczania sprawdzianów i ich poprawek, praktyk
i stażu objętych programem poszczególnych aplikacji, mając na względzie zakres wiedzy teoretycznej i praktycznej niezbędnej do zajmowania stanowiska (...) oraz konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów (...). Przywołany przepis
w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje zatem, że intencją ustawodawcy było, aby ocena wiedzy i kwalifikacji aplikantów była jednolita i obiektywna. Obiektywizm i jednolitość kryteriów oceny aplikanta realizowane są w pełnej formie w toku sprawdzianów przeprowadzanych dla wszystkich aplikantów przez te same zespoły egzaminacyjne, stosujące te same, jednolite kryteria oceny. Tylko zatem taka ocena będzie spełniała jednocześnie wszystkie kryteria wymienione w wytycznych upoważnienia ustawowego zawartego w art. 52 pkt 2 ustawy. Natomiast punkty z praktyk przyznaje patron, do którego aplikant został przydzielony. Liczba punktów z praktyki jest więc ze swej istoty subiektywną oceną patrona na temat wiedzy i kwalifikacji aplikanta, który ocenia wyłącznie aplikanta przydzielonego mu do odbycia praktyki, nie mając w zasadzie porównania z poziomem wykonywania praktyk przez innych aplikantów. Dokonana w ten sposób ocena nie będzie więc miała charakteru oceny jednolitej i obiektywnej. Zobiektywizowaniu tej oceny służy właśnie łączna ocena wszystkich praktyk dokonywana przez patrona koordynatora na podstawie art. 25 ust. 5 ustawy, w sposób wskazany w § 9 ust. 2 rozporządzenia i jest wystawiana przez patrona koordynatora na podstawie ocen uzyskiwanych przez aplikantów ze wszystkich praktyk.
Przyjęcie wykładni zaprezentowanej przez odwołującego oznaczałoby natomiast
w efekcie, iż o dostępie do aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej decydują przede wszystkim oceny z praktyk, a nie ze sprawdzianów. Tymczasem to na sprawdzianach weryfikowano, w precyzyjnie określonych warunkach umiejętności aplikantów nabyte
w trakcie trwania poprzedniego zjazdu i pogłębione na praktyce lub praktykach.
Treść analizowanych przepisów pozwala zatem stwierdzić, że łączna ocena, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy, powinna obejmować sumę punktów uzyskanych ze sprawdzianów oraz łączną ocenę przebiegu wszystkich praktyk wystawioną przez patrona koordynatora. Przy czym ocena wystawiona przez patrona koordynatora powinna być średnią arytmetyczną ocen ze wszystkich praktyk. Ocena ta w przypadku odwołującego wyniosła 5. Ze sprawdzianów odwołujący uzyskał natomiast 33,7 punktów. Suma punktów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk, ustalona zgodnie z wykładnią art. 26 ust. 3 ustawy, zaprezentowana w niniejszej decyzji wynosi zatem 38,7, co stanowiło podstawę umieszczenia odwołującego się na [...] pozycji listy klasyfikacyjnej.
Organ zaznaczył jednocześnie, że sposób obliczania sumy punktów warunkującej miejsce na liście klasyfikacyjnej był jednakowy dla każdego aplikanta. W związku z tym,
w sprawie J.D. jako podstawa faktyczna zaskarżonej decyzji nie wpłynął na wynik sprawy.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.D. zarzucił organowi rażące naruszenie art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i jedna ocena łączna z praktyk w postaci średniej arytmetycznej ocen uzyskanych ze wszystkich praktyk, podczas gdy podstawą ustalenia kolejności na wymienionej liście są punkty uzyskane przez aplikanta ze wszystkich praktyk zsumowane z punktami uzyskanymi przez niego ze sprawdzianów.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w K. z dnia [...] grudnia 2010 r. w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że organy obu instancji w sposób dowolny potraktowały przepisy ustawy w zakresie liczenia punktów uzyskanych przez aplikantów, bowiem przepis artykułu 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk. Na ocenę końcową praktyk, formułowaną przez patrona koordynatora składać się powinna suma ocen uzyskanych z praktyk, w żadnym zaś wypadku ich średnia arytmetyczna, jak to przyjęły organy. Jednocześnie podkreślił, że tożsame stanowisko zajęła także Rada Programowa Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w uchwale nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie interpretacji art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
W jego ocenie, użycie w treści art. 26 ust. 3 ustawy spójnika "i" wskazuje, że sformułowanie "wszystkich" odnosi się zarówno do praktyk jak i sprawdzianów. Jedynie ten przepis pozwala sformułować dyrektywę dla patrona koordynatora, że punkty za poszczególne praktyki winny zostać zsumowane, a dopiero tak uzyskana liczba punktów powinna zostać następnie zsumowana z punktami ze sprawdzianów (§ 9 ust. 2 rozporządzenia).
Podkreślił, że wolą ustawodawcy było zrównanie znaczenia i doniosłości zarówno ocen ze sprawdzianów, jak i ocen z praktyk. Tak więc o dostępie do aplikacji specjalistycznych decydują nie tylko punkty uzyskane na sprawdzianach przeprowadzonych w siedzibie Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, lecz w równej mierze wiedza praktyczna, zdobywana w toku praktyk odbywanych w prokuraturze
i sądach pod kierunkiem i opieką patrona praktyki.
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej,
a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga J.D. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasady odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej reguluje ustawa
z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r.
w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej (Dz. U. Nr 107, poz. 895).
Powołana wyżej ustawa wprowadziła nowy sposób przeprowadzenia naboru na aplikację sądową i prokuratorską. W miejsce zdecentralizowanego modelu przyjęć na aplikację prowadzonego oddzielnie dla prokuratur i sądów, przez 36 ośrodków szkolenia aplikantów sądowych i prokuratorskich, ustawa buduje zcentralizowany model aplikacji. Aplikacja ta przez pierwsze 12 miesięcy ma charakter ogólny, wspólny dla kandydatów na aplikantów prokuratorskich i sądowych. Kolejny etap stanowią aplikacje specjalistyczne: sędziowska i prokuratorska. W tym modelu aplikację prowadzi jeden wyspecjalizowany podmiot, jakim jest Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury. Nowy model aplikacji ma służyć temu, aby z jednej strony lepiej przygotować przyszłych sędziów i prokuratorów do potrzeb współczesnego wymiaru sprawiedliwości, a z drugiej obniżyć koszty prowadzenia aplikacji (uzasadnienie do projektu ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, strona 1 i 2, opublikowane na www.ms.gov.pl).
W myśl art. 16 ust. 2 powołanej ustawy, Minister Sprawiedliwości zarządza,
w zależności od potrzeb kadrowych sądów i prokuratury, nabór na aplikację ogólną, sędziowską oraz prokuratorską i jednocześnie wyznacza limity miejsc na te aplikacje.
Aplikacja ogólna trwa 12 miesięcy (art. 25 ust. 1 ustawy), a warunkiem jej ukończenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji (art. 26 ust. 1 ustawy). W trakcie aplikacji ogólnej aplikanci odbywają zajęcia w Krajowej Szkole oraz praktyki zgodnie z programem aplikacji (art.
25 ust. 3 ustawy).
Na czas odbywania przez aplikanta praktyk, zgodnie z programem aplikacji ogólnej, jak stanowi art. 25 ust. 5 ustawy, Dyrektor Krajowej Szkoły, w uzgodnieniu z patronem koordynatorem, wyznacza aplikantowi patrona każdej z praktyk, który zapoznaje aplikanta z czynnościami należącymi do zakresu jego obowiązków w trakcie praktyki i niezwłocznie po jej zakończeniu przedstawia patronowi koordynatorowi pisemną opinię wraz z oceną przebiegu praktyki. W oparciu o te opinie i oceny patron koordynator sporządza końcową opinię wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant.
Dyrektor Krajowej Szkoły, stosownie do przepisu art. 26 ust. 2 ustawy, w terminie
14 dni od dnia zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście. W ust. 3 powyższego artykułu postanowiono, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Na tej podstawie Dyrektor Krajowej Szkoły, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy, wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską według kolejności umieszczenia kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje.
Z kolei w myśl § 7 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, po każdym cyklu zajęć i praktyk przeprowadza się sprawdzian wiedzy z zakresu tych zajęć
i praktyk (ust. 1). Sprawdzian przeprowadza trzyosobowa komisja powołana przez Dyrektora Krajowej Szkoły spośród jej wykładowców biorących udział w szkoleniu aplikantów (ust. 2). Komisja opracowuje szczegółowy zakres tematyczny, a także metody
i formy przeprowadzenia oraz oceny każdego sprawdzianu (ust. 3). Oceny sprawdzianu są formułowane w systemie punktowym od 0 do 5 punktów. Warunkiem zaliczenia sprawdzianu jest uzyskanie co najmniej 2 punktów (ust. 4).
Zgodnie natomiast z § 9 ust. 1 rozporządzenia, oceny praktyk dokonuje patron
w systemie punktowym w skali od 0 do 5 punktów, a punkty uzyskane przez aplikanta
w wyniku ocen wszystkich praktyk są sumowane z punktami uzyskanymi ze sprawdzianów (§ 9 ust. 2).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do sposobu ustalenia liczby punktów, jakie uzyskuje aplikant po zakończeniu aplikacji ogólnej, determinującej określenie jego miejsca na liście klasyfikacyjnej.
Przepis art. 26 ust. 3 ustawy stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Jak trafnie zauważył Minister Sprawiedliwości, dokonując wykładni art. 26 ust. 3 ustawy, nie można pomijać treści jej art. 25 ust. 5, który posługuje się pojęciem "łącznej oceny przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant". Zgodnie z treścią powyższego przepisu w oparciu o opinie i oceny wystawione przez patronów poszczególnych praktyk patron koordynator sporządza końcową opinię wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk. W ocenie Sądu, należy zgodzić się z organem, że literalna wykładnia art. 26 ust. 3 w powiązaniu z art. 25 ust. 5 ustawy prowadzi do wniosku, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny łącznej
z praktyk (wystawionej przez patrona koordynatora).
Za takim sposobem rozumienia art. 26 ust. 3 ustawy przemawia, zdaniem Sądu, także treść przepisu § 9 ust. 2 rozporządzenia, który stanowi, że punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku oceny wszystkich praktyk (a zatem punkty uzyskane w wyniku oceny łącznej wystawionej przez patrona koordynatora) są sumowane z punktami uzyskanymi ze sprawdzianów.
Przepis art. 26 ust. 3 ustawy, zgodnie z jego literalną wykładnią, winien być zatem rozumiany w ten sposób, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów (tyle ocen ile sprawdzianów) i jednej oceny łącznej z praktyk wystawionej przez patrona koordynatora.
Zasadne, w ocenie Sądu, jest stanowisko organu, iż za takim sposobem ustalania miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej przemawia również wykładnia celowościowa przepisów ustawy. Zgodnie bowiem z art. 52 pkt 2 ustawy, stanowiącym upoważnienie ustawowe dla Ministra Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia m. in. sposobu ustalania systemu punktowego oceny zaliczania sprawdzianów i ich poprawek, praktyk i stażu objętych programem poszczególnych aplikacji, winien mieć on na względzie konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów. Taką jednolitość i obiektywizm zapewniają najpełniej sprawdziany przeprowadzone dla wszystkich aplikantów przez te same zespoły egzaminacyjne, stosujące te same jednolite kryteria oceny. Nie bez znaczenia jest ponadto okoliczność, iż sprawdzian stanowi formę całościowej weryfikacji wiedzy, obejmującą zarówno wiedzę uzyskaną podczas zajęć teoretycznych, jak i umiejętności jej stosowania nabyte w toku praktyk, co wynika z treści
§ 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Ponadto zgodnie z art. 26 ust. 3 zd. 2, w przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów uzyskanych ze sprawdzianów, co oznacza nadanie przez ustawodawcę prymatu ocenom ze sprawdzianów, a nie praktyk.
Konsekwencją przyjęcia, iż o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów i jednej oceny łącznej z przebiegu wszystkich praktyk, było określenie sposobu ustalenia owej "łącznej oceny" z praktyk. Zdaniem Sądu przyjęcie, iż ową "łączną ocenę" ustala się jako średnią arytmetyczną ocen ze wszystkich praktyk jest ze wszech miar zasadne, bowiem taki sposób wystawienia oceny łącznej z praktyk jest najbardziej miarodajny, obiektywny i sprawiedliwy dla wszystkich aplikantów, a nadto mieści się w skali punktowej określonej w § 9 ust. 1 rozporządzenia.
Powyższą wykładnię potwierdza nowelizacja ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, dokonana ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. Powołana ustawa nowelizująca na dzień orzekania przez Sąd jeszcze nie obowiązywała (została podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 2 września 2011 r., zaś w dniu
27 września 2011 r. została ogłoszona w Dzienniku Ustaw Nr 203, poz. 1192). Zgodnie
z nowym brzmieniem art. 25 ust. 5 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, na czas odbywania przez aplikanta praktyk, zgodnie z programem aplikacji ogólnej, Dyrektor Krajowej Szkoły, w uzgodnieniu z patronem koordynatorem, wyznacza aplikantowi patrona każdej z praktyk, który zapoznaje aplikanta z czynnościami należącymi do zakresu jego obowiązków w trakcie praktyki i niezwłocznie po jej zakończeniu przedstawia patronowi koordynatorowi pisemną opinię wraz z oceną przebiegu praktyki.
W oparciu o te opinie i oceny patron koordynator sporządza końcową opinię i ustala łączną ocenę przebiegu praktyk, stanowiącą średnią arytmetyczną ocen wystawionych przez patronów poszczególnych praktyk. Z kolei zgodnie z treścią znowelizowanego art. 26 ust. 3 tej ustawy, o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk. W przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów. Wprowadzona przez ustawodawcę zmiana potwierdza zatem tylko jego wcześniejszą intencję co do sposobu uregulowania przedmiotowej kwestii.
Odnośnie natomiast powołania się w skardze na uchwałę Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r.
w sprawie interpretacji art. 26 ust. 3 ustawy, należy podkreślić, iż nie jest ona aktem normatywnym wiążącym, lecz tylko opinią. Dyrektor Krajowej Szkoły oraz Minister Sprawiedliwości mają natomiast obowiązek stosować się do obowiązujących przepisów prawa.
W takim stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty zawarte w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zgodnie z art. 200 tej ustawy, zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.