II SA/Wa 694/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-09-20
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
renta rodzinnaświadczenie w drodze wyjątkuZUSzdolność do pracyniepełnoletnistudentprawo ubezpieczeń społecznychdecyzja odmownakontrola sądowa

WSA w Warszawie oddalił skargę studentki na decyzję ZUS odmawiającą przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku, uznając, że nie spełnia ona przesłanki niezdolności do pracy.

Skarżąca, studentka I. K., ubiegała się o rentę rodzinną w drodze wyjątku po zmarłym ojcu, który nie spełniał wymogów okresu składkowego. Prezes ZUS odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że skarżąca jako osoba pełnoletnia i zdolna do pracy nie spełnia przesłanki określonej w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach. WSA w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając, że zdolność do pracy wyklucza przyznanie świadczenia w drodze wyjątku.

Sprawa dotyczyła skargi studentki I. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu. Ojciec skarżącej, mimo posiadania pewnego stażu pracy, nie spełniał wymogu 5 lat okresu składkowego w ostatnim dziesięcioleciu przed śmiercią. Skarżąca, jako osoba pełnoletnia i studentka, starała się o świadczenie w drodze wyjątku, powołując się na trudną sytuację finansową rodziny i problemy ojca ze znalezieniem pracy. Prezes ZUS dwukrotnie odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca jest zdolna do podjęcia pracy, co wyklucza przyznanie renty w drodze wyjątku zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu rentowego. Sąd podkreślił, że kluczową przesłanką do przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest niemożność podjęcia pracy z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku, a także brak środków utrzymania. Ponieważ skarżąca była zdolna do pracy, nie spełniała tej podstawowej przesłanki, co czyniło dalsze rozpatrywanie sprawy zbędnym. Sąd zaznaczył, że w przypadku świadczenia w drodze wyjątku stosuje się przepisy szczególne, a nie ogólne regulacje dotyczące renty rodzinnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba pełnoletnia i zdolna do pracy nie spełnia podstawowej przesłanki do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, określonej w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zdolność do podjęcia pracy przez skarżącą wyklucza możliwość przyznania jej renty rodzinnej w drodze wyjątku, nawet jeśli zmarły ojciec nie spełniał wymogów formalnych. Przepis art. 83 ust. 1 ustawy o FUS wymaga łącznego spełnienia warunków, w tym niemożności podjęcia pracy z powodu niezdolności lub wieku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 83 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane ubezpieczonym i członkom ich rodzin, którzy nie spełniają warunków do uzyskania prawa do świadczeń, ale nie mogą podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku, i nie mają niezbędnych środków utrzymania. Warunki te muszą być spełnione łącznie.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 65

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ogólne przepisy dotyczące renty rodzinnej, które nie mają zastosowania w przypadku świadczenia w drodze wyjątku.

u.e.r.f.u.s. art. 74

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ogólne przepisy dotyczące renty rodzinnej, które nie mają zastosowania w przypadku świadczenia w drodze wyjątku.

p.p.s.a. art. 13 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie właściwości sądu administracyjnego.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 132

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca jako osoba pełnoletnia i zdolna do pracy nie spełnia przesłanki niemożności podjęcia pracy, co wyklucza przyznanie świadczenia w drodze wyjątku.

Odrzucone argumenty

Trudności w znalezieniu pracy przez ojca w małej miejscowości i jego stan zdrowia. Trudna sytuacja finansowa rodziny.

Godne uwagi sformułowania

do przyznania tego świadczenia niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków nie należy do kręgu osób mogących ubiegać się o świadczenie w drodze wyjątku przedmiotem niniejszej sprawy jest renta rodzinna w drodze wyjątku, a więc do przyznania tego świadczenia stosuje się przede wszystkim kryteria przewidziane w art. 83 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy – przepisie szczególnym, a nie kryteria przewidziane w ogólnych przepisach o rencie rodzinnej

Skład orzekający

Joanna Kube

przewodniczący

Adam Lipiński

sprawozdawca

Jarosław Trelka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania świadczeń w drodze wyjątku z ubezpieczenia społecznego, w szczególności wymogu niemożności podjęcia pracy przez osobę pełnoletnią."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania świadczeń w drodze wyjątku, a nie standardowych rent rodzinnych. Koncentruje się na przesłankach formalnych, a nie na ocenie trudnej sytuacji życiowej jako jedynej podstawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia świadczeń z ZUS, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiego grona odbiorców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 694/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Adam Lipiński /sprawozdawca/
Jarosław Trelka
Joanna Kube /przewodniczący/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie sędzia WSA Adam Lipiński (spr.),, asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę
Uzasadnienie
I. K. urodziła się w 1983 r. Jest studentką. Starała się o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku po ojcu – J. K., który zmarł [...] w dniu [...] lipca 2005 r., w wieku 47 lat. Legitymował się okresem składkowy i nieskładkowym, łącznie w rozmiarze 19 lat 10 miesięcy i 24 dni. Na ostatnie dziesięciolecie zamiast wymaganego okresu składkowego 5 lat legitymował się jedynie okresem 1 rok 7 miesięcy i 19 dni. Ostatni okres zatrudnienia i opłaty składek ubezpieczeniowych to listopad 2001 roku. Po tym okresie do śmierci już nie pracował, przy czym [...] maja 2003 r. był częściowo niezdolny do pracy, a od [...] stycznia 2005 r. był całkowicie niezdolny do pracy. Poza wyżej wspomnianymi przerwami w zatrudnieniu J. K. nie świadczył pracy w okresach od lutego 1994 r. do listopada 1996 r. i od maja 1998 r. do września 2001 r.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Decyzję uzasadniał brakiem przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, określonych w art. 83 § 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). W ocenie organu I. K., jako osoba dorosła jest zdolna do podjęcie pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, zatem stan taki wyklucza przyznanie świadczenia w drodze wyjątku.
W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymał swoją poprzednią decyzję w mocy, argumentując jak w decyzji poprzedzającej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, w imieniu której działała matka – T. K., wskazywała na znaczne trudności w znalezieniu pracy przez ojca w tak małej miejscowości, jak S., spotęgowane nadto jego stanem zdrowia, oraz wskazywała na trudną sytuację finansową rodziny.
W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosił o jej oddalenie, wskazując na dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 za zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, przy czym do przyznania tego świadczenia niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków.
I. K. jest studentką, osobą pełnoletnią i zdolną do pracy. Tak więc nie należy do kręgu osób mogących ubiegać się o świadczenie w drodze wyjątku (nie jest osobą niemogącą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym).
Podjęte w niniejszej sprawie decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiające przyznania świadczenia w drodze wyjątku są zatem zasadne i wobec wystąpienia wyżej wskazanej negatywnej przesłanki, dalsze analizowanie sprawy jest tu zbędne.
Podkreślić należy, iż mimo ubiegania się przez skarżącą o rentę rodzinną po zmarłym ojcu, przedmiotem niniejszej sprawy jest renta rodzinna w drodze wyjątku, a więc do przyznania tego świadczenia stosuje się przede wszystkim kryteria przewidziane w art. 83 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy – przepisie szczególnym, a nie kryteria przewidziane w ogólnych przepisach o rencie rodzinnej (art. 65 – 74 wyżej wskazanej ustawy). Tak wiec fakt kontynuowania przez skarżącą nauki po 18 roku życia nie ma w niniejszej sprawie znaczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny badając zaskarżone decyzje nie dopatrzył się naruszenia prawa, dlatego też na podstawie art. 151 w związku z art. 132 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI