II SA/Wa 693/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę studentki na decyzję ZUS odmawiającą przyznania renty rodzinnej po ojcu w drodze wyjątku, uznając, że nie spełnia ona przesłanki niezdolności do pracy.
Studentka E. K. ubiegała się o rentę rodzinną po zmarłym ojcu w drodze wyjątku, mimo że nie spełniał on wymogów okresu składkowego. ZUS odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że skarżąca jako osoba dorosła jest zdolna do podjęcia pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając, że skarżąca nie spełnia kluczowej przesłanki z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, która wymaga, aby osoba ubiegająca się o świadczenie w drodze wyjątku była niezdolna do pracy lub w podeszłym wieku.
Sprawa dotyczyła skargi E. K., studentki, na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania renty rodzinnej po zmarłym ojcu w drodze wyjątku. Ojciec zmarł w wieku 47 lat, legitymując się okresem składkowym krótszym niż wymagany, a także miał przerwy w zatrudnieniu i był częściowo, a następnie całkowicie niezdolny do pracy. ZUS odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że E. K. jako osoba dorosła jest zdolna do podjęcia pracy, co wyklucza przyznanie renty w drodze wyjątku zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Skarżąca podnosiła trudności w znalezieniu pracy przez ojca i trudną sytuację finansową rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że kluczową przesłanką do przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest niemożność podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku, a także brak niezbędnych środków utrzymania. Ponieważ E. K. jest studentką i zdolną do pracy, nie spełnia tej podstawowej przesłanki. Sąd zaznaczył, że sprawa dotyczy świadczenia w drodze wyjątku, a nie ogólnych przepisów o rencie rodzinnej, dlatego fakt kontynuowania nauki po 18. roku życia nie miał znaczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba dorosła zdolna do pracy nie spełnia podstawowej przesłanki do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, określonej w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowym warunkiem przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest niemożność podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku. Skarżąca, jako studentka zdolna do pracy, nie spełnia tej przesłanki, co czyni dalsze analizowanie sprawy zbędnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane ubezpieczonym oraz członkom ich rodzin, którzy nie spełniają warunków do uzyskania prawa do emerytury lub renty, a ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek nie mogą podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania. Kluczowe jest łączne spełnienie wszystkich tych warunków.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 13 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 132
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżąca podnosiła trudności w znalezieniu pracy przez ojca i trudną sytuację finansową rodziny jako podstawę do przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Godne uwagi sformułowania
nie należy do kręgu osób mogących ubiegać się o świadczenie w drodze wyjątku (nie jest osobą niemogącą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym) przedmiotem niniejszej sprawy jest renta rodzinna w drodze wyjątku, a więc do przyznania tego świadczenia stosuje się przede wszystkim kryteria przewidziane w art. 83 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy – przepisie szczególnym, a nie kryteria przewidziane w ogólnych przepisach o rencie rodzinnej
Skład orzekający
Adam Lipiński
sprawozdawca
Jarosław Trelka
asesor
Joanna Kube
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku, zwłaszcza wymogu niezdolności do pracy dla osoby ubiegającej się."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania świadczeń w drodze wyjątku, a nie standardowych rent rodzinnych. Skupia się na osobie ubiegającej się o świadczenie, a nie na zmarłym ubezpieczonym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa ilustruje ścisłą interpretację przepisów dotyczących świadczeń w drodze wyjątku, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 693/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-09-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-04-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Adam Lipiński /sprawozdawca/ Jarosław Trelka Joanna Kube /przewodniczący/ Symbol z opisem 650 Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie sędzia WSA Adam Lipiński (spr.),, asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Uzasadnienie E. K. urodziła się w 1984 r. Jest studentką. Starała się o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku po ojcu – J. K., który zmarł [...] w dniu [...] lipca 2005 r., w wieku 47 lat. Legitymował się okresem składkowym i nieskładkowym, łącznie w rozmiarze 19 lat 10 miesięcy i 24 dni. Na ostatnie dziesięciolecie, zamiast wymaganego okresu składkowego 5 lat, legitymował się jedynie okresem 1 rok 7 miesięcy i 19 dni. Ostatni okres zatrudnienia i opłaty składek ubezpieczeniowych to listopad 2001 roku. Po tym okresie do śmierci już nie pracował, przy czym [...] maja 2003 r. był częściowo niezdolny do pracy, a od [...] stycznia 2005 r. był całkowicie niezdolny do pracy. Poza wyżej wspomnianymi przerwami w zatrudnieniu J. K. nie świadczył pracy w okresach od lutego 1994 r. do listopada 1996 r. i od maja 1998 r. do września 2001 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Decyzję uzasadniał brakiem przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, określonych w art. 83 § 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.). W ocenie organu, E. K. jako osoba dorosła jest zdolna do podjęcie pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, zatem stan taki wyklucza przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., utrzymał swoją poprzednią decyzję w mocy, argumentując jak w decyzji poprzedzającej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, w imieniu której działała matka – T. K., wskazywała na znaczne trudności w znalezieniu pracy przez ojca w tak małej miejscowości, jak S., spotęgowane nadto jego stanem zdrowia oraz wskazywała na trudną sytuację finansową rodziny. W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosił o jej oddalenie, wskazując na dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 za zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, przy czym do przyznania tego świadczenia niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków. E. K. jest studentką, osobą pełnoletnią i zdolną do pracy. Tak więc, nie należy do kręgu osób mogących ubiegać się o świadczenie w drodze wyjątku (nie jest osobą niemogącą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym). Podjęte w niniejszej sprawie decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiające przyznania świadczenia w drodze wyjątku są zatem zasadne i wobec wystąpienia wyżej wskazanej negatywnej przesłanki, dalsze analizowanie sprawy jest tu zbędne. Podkreślić należy, iż mimo ubiegania się przez skarżącą o rentę rodzinną po zmarłym ojcu, przedmiotem niniejszej sprawy jest renta rodzinna w drodze wyjątku, a więc do przyznania tego świadczenia stosuje się przede wszystkim kryteria przewidziane w art. 83 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy – przepisie szczególnym, a nie kryteria przewidziane w ogólnych przepisach o rencie rodzinnej (art. 65 – 74 wyżej wskazanej ustawy). Tak więc, fakt kontynuowania przez skarżącą nauki po 18 roku życia nie ma w niniejszej sprawie znaczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny badając zaskarżone decyzje nie dopatrzył się naruszenia prawa, dlatego też na podstawie art. 151 w związku z art. 132 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI