II SA/Wa 688/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-09-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
emeryturarenta inwalidzkafunkcjonariuszustawa zaopatrzeniowasłużbatotalitarne państwoograniczeniawyłączenie stosowania przepisówpostępowanie administracyjnebezprzedmiotowość

WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o umorzeniu postępowania w sprawie wyłączenia stosowania przepisów ograniczających wysokość emerytury funkcjonariusza.

Skarżący J. G. złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie wyłączenia stosowania przepisów ograniczających wysokość emerytury i renty inwalidzkiej (art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej). Minister uznał sprawę za bezprzedmiotową, powołując się na wcześniejsze orzeczenia sądów powszechnych. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że umorzenie postępowania było przedwczesne, gdyż sądy powszechne nie przesądziły o braku możliwości zastosowania art. 8a ustawy, a jedynie o częściowym zastosowaniu art. 15c ust. 1.

Skarżący J. G. wniósł skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2024 r., która utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] maja 2023 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ograniczających wysokość emerytury i renty inwalidzkiej (art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej). Minister uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, opierając się na informacji z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA, że skarżący nie podlega regulacjom art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Skarżący kwestionował tę decyzję, wskazując, że sądy powszechne częściowo zmieniły decyzję emerytalną, ustalając wysokość emerytury na kwotę 3.905,81 zł, co oznacza, że nadal stosowany jest art. 15c ust. 1 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że umorzenie postępowania było naruszeniem art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Sąd podkreślił, że wyrok sądu powszechnego, który ustalił wysokość emerytury z uwzględnieniem art. 15c ust. 1, ale bez art. 15c ust. 3, nie przesądził o braku możliwości zastosowania art. 8a ustawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nadal ma możliwość wyłączenia stosowania przepisów ograniczających, co czyni postępowanie niebezprzedmiotowym. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i zasądził koszty postępowania od Ministra na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, ponieważ sądy powszechne nie przesądziły o braku możliwości zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, a jedynie o częściowym zastosowaniu art. 15c ust. 1.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umorzenie postępowania przez organ było przedwczesne. Wyrok sądu powszechnego, który ustalił wysokość emerytury z uwzględnieniem art. 15c ust. 1, ale bez art. 15c ust. 3, nie oznacza, że organ administracji nie może już zastosować art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Minister nadal ma możliwość wyłączenia stosowania przepisów ograniczających.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

ustawa zaopatrzeniowa art. 8a § 1

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa.

ustawa zaopatrzeniowa art. 15c § 1

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, emerytura wynosi: 1) 0 % podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa; 2) 2,6 % podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą.

ustawa zaopatrzeniowa art. 22a § 1

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10 % podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ administracji publicznej umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie o opłatach adwokackich art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie postępowania przez organ było przedwczesne, gdyż sądy powszechne nie przesądziły o braku możliwości zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Minister nadal ma możliwość wyłączenia stosowania przepisów ograniczających wysokość emerytury i renty.

Odrzucone argumenty

Organ uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ sądy powszechne częściowo zmieniły decyzję emerytalną, co miało oznaczać brak możliwości dalszego stosowania art. 8a ustawy.

Godne uwagi sformułowania

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest organem właściwym do ustalania wysokości emerytury, w tym do orzekania na podstawie art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej. Prowadzone na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej postępowanie administracyjne jest postępowaniem mającym odmienną podstawę prawną i nie dotyczy ono ustalenia osobie zainteresowanej prawa do określonego świadczenia, a jedynie wyłączenia stosowania przepisów decydujących o jego obniżeniu w danych okolicznościach.

Skład orzekający

Andrzej Góraj

przewodniczący

Dorota Kozub-Marciniak

sprawozdawca

Łukasz Krzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w kontekście wniosku o wyłączenie stosowania przepisów ograniczających świadczenia emerytalne funkcjonariuszy, a także rozgraniczenie kompetencji organu administracji i sądów powszechnych w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służb podległych MSWiA, którzy pełnili służbę na rzecz totalitarnego państwa i ubiegają się o wyłączenie stosowania przepisów ograniczających ich świadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy emerytur funkcjonariuszy służb mundurowych i interpretacji przepisów dotyczących służby w czasach PRL, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ubezpieczeniowym, a także dla samych funkcjonariuszy.

Emerytura funkcjonariusza: czy decyzja o umorzeniu postępowania była słuszna?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 688/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Łukasz Krzycki
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 22a, art, 15c ust. 1, art. 106 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 w zw. z art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1964
par. 14 ust. 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego J. G. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
J. G. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] maja 2023 r. w przedmiocie umorzenia postępowania.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że skarżący wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2022 r. poz. 1626 ze zm., dalej, jako: ustawa zaopatrzeniowa).
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 163/19 oddalił ją. Od ww. wyroku, strona złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OSK 1937/21 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2019 r. oraz zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r.
Wskazany wyrok wpłynął do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] kwietnia 2023 r. Niezależnie od powyższego w dniu [...] listopada 2022 r. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynęło pismo z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] listopada 2022 r. informujące, że w związku ze złożonym przez stronę odwołaniem od decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury wydanej na podstawie art. 15c ustawy zaopatrzeniowej oraz odwołaniem od decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości renty inwalidzkiej wydanej na podstawie art. 22a ww. ustawy, do ZER MSWiA wpłynął wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] maja 2022 r., sygn. akt [...] oddalający apelację od wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r., sygn. akt [...]. Ww. wyrokiem Sądu Okręgowego zmieniona została decyzja Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] lipca 2017 r. i skarżącemu ustalona została wysokość emerytury na dzień 1 października 2017 r. w kwocie 3905,81 zł (tj. z uwzględnieniem art. 15c ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, ale bez uwzględniania treści art. 15c ust. 3 tej ustawy) oraz oddalono odwołanie w pozostałym zakresie.
Organ emerytalny stosownie do sentencji wyroku w dniu [...] lipca 2022 r. wydał decyzję o ponownym ustaleniu wysokości emerytury skarżącemu.
Mając na uwadze informację otrzymaną z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA, organ decyzją z dnia [...] maja 2023 r. umorzył postępowanie prowadzone z wniosku skarżącego z uwagi na jego bezprzedmiotowość wobec faktu, iż ww. nie podlega regulacjom prawnym zawartym w art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.
Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję wydana w I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), która weszła w życie w dniu 1 czerwca 2017 r., do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do postępowań stosuje się przepisy art. 96a - 96n ustawy zmienianej w art. 1. Ponadto art. 17 ww. ustawy stanowi, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
Organ przytoczył treść art. 127 § 3 K.p.a. i wskazał, że na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Organ administracji państwowej przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy bada zaistnienie zarówno przesłanek przedmiotowych, jak i podmiotowych postępowania. W orzecznictwie, jak i literaturze przedmiotu ugruntowany jest pogląd, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (brak strony lub przedmiotu rozstrzygnięcia).
Organ podał, że jak wynika z akt sprawy prowadzonego postępowania administracyjnego wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2017 r. dotyczył zastosowania wobec niego art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.
Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrócił się do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o przekazanie informacji, czy skarżący ma ustalone przez ww. organ prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie.
W odpowiedzi na przedmiotowe wystąpienie w piśmie z dnia [...] października 2017 r. (znak: [...]) organ emerytalny wskazał m.in., że skarżący ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej. Wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze.
Ponadto w piśmie z dnia [...] października 2017 r. (znak: [...]) Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wyjaśnił, że strona złożyła do Sądu Okręgowego w [...] odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury oraz decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości renty inwalidzkiej.
W dniu [...] listopada 2022 r., do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynęło pismo z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA informujące, że w niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia [...] maja 2022 r. sygn. akt [...] oddalił apelację od wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r., sygn. akt [...]. W ww. wyroku Sąd zmienił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. i ustalił skarżącemu wysokość emerytury na dzień [...] października 2017 r. w kwocie 3905,81 zł (tj. z uwzględnieniem art. 15c ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, ale bez uwzględniania treści art. 15c ust. 3 tej ustawy) oraz oddalił w pozostałym zakresie.
Wobec powyższego organ emerytalny stosownie do sentencji wyroku w dniu [...] lipca 2022 r. wydał decyzję o ponownym ustaleniu wysokości emerytury skarżącego.
Ponieważ, zgodnie z ww. informacją przekazaną przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA ww. nie podlega regulacji prawnej zawartej w art. 15c ustawy zaopatrzeniowej, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2023 r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Dalej organ wskazał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że: "(...) W przedmiotowej decyzji bowiem Dyrektor ZER wyłączył jedynie stosowanie wobec J. G. art. 15c ust. 3, nie wyłączono natomiast art. 15c ust. 1. W rezultacie zaistniała sytuacja, w której Pan J. G. w sprawie o sygn. akt [...] uzyskał korzystny wyrok sądu, który (...) stwierdził brak podstaw do redukcji wysokości świadczenia emerytalnego J. G., a mimo to nadal pozostaje On w mniej korzystnej sytuacji i nadal jest pozbawiony właściwej wysokości należnego mu świadczenia. (...)".
Organ wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest organem właściwym do ustalania wysokości emerytury, w tym do orzekania na podstawie art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej. Ustawa zaopatrzeniowa nie daje organowi żadnych uprawnień w zakresie ustalania świadczeń emerytalno-rentowych, a organem właściwym do prowadzenia postępowania we wskazanym przez wnioskodawcę przedmiocie i dokonywania rozstrzygnięć w tym zakresie jest Dyrektor Zakładu Emerytalno- Rentowego MSWiA.
Od decyzji o ponownym ustaleniu wysokości świadczenia, wydanej przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, służy prawo wniesienia odwołania do właściwego Sądu Okręgowego - Wydziału Ubezpieczeń Społecznych, zatem wszelkie zastrzeżenia odnośnie do tej decyzji, z uwagi na fakt jej niezgodności z obowiązującymi przepisami lub stanem faktycznym zainteresowany mógł zgłosić w ww. postępowaniu odwoławczym (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt [...]). Prowadzone na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej postępowanie administracyjne jest postępowaniem mającym odmienną podstawę prawną i nie dotyczy ono ustalenia osobie zainteresowanej prawa do określonego świadczenia, a jedynie wyłączenia stosowania przepisów decydujących o jego obniżeniu w danych okolicznościach.
W tych okolicznościach organ uznał, że należy podtrzymać rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] maja 2023 r.
Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, a mianowicie "wyroków Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] marca 2022 r., sygn. akt [...] oraz Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] listopada 2023 r., sygn. akt [...]", w celu wykazania faktu treści tych rozstrzygnięć i przyjętych przepisów prawa, które mają obowiązywać przy ustalaniu emerytury skarżącego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez ustalenie, że skarżący nie podlega regulacji prawnej zawartej w art. 15c ustawy emerytalnej, podczas gdy z treści decyzji Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] oraz wyroków Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] marca 2022 r. oraz Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. wynika, iż w stosunku do skarżącego nadal ma zastosowanie art. 15c ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej;
2. art. 105 § 1 K.p.a. poprzez umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, w sytuacji, gdy w wydanej decyzji Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] nadal stosowany jest art. 15c ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, a zatem istnieje możliwość i podstawa do wyłączenia stosowania tego przepisu.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że w istocie sądy powszechne częściowo zmieniły decyzję emerytalną co do skarżącego, ustalając wysokość emerytury odwołującego na dzień [...] października 2017 r. na kwotę 3.905,81 zł. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowych wyroków, w stosunku do skarżącego nadal stosowany jest przepis art. 15c ust. 1, a zatem za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa ma on ustaloną wysługę przy użyciu wskaźnika 0% podstawy wymiaru. Ponadto stosowany jest wobec niego również przepis art. 15c ust. 2 a contrario, gdyż nie stosuje się wobec niego art. 15 ust. 4 ustawy, a także art. 18 ust. 1 ustawy, gdyż skarżącego nie może korzystać z dobrodziejstwa podniesienia wysokości emerytury do 80% podstawy jej wymiaru.
Niesłusznie zatem organ administracji uznał, że wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej stało się bezprzedmiotowe. Bowiem wobec skarżącego nadal stosowane są ograniczenia wynikające z art. 15c, a w konsekwencji Minister nadal ma możliwość wyłączenia stosowania tego przepisu w stosunku do skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2024 r. skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
1. orzeczenia nr [...] komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] maja 2024 r.;
2. decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2024 r. nr [...], nr ew. [...],
- w celu wykazania faktu trwałego inwalidztwa skarżącego, niezdolności do samodzielnej egzystencji i całkowitej niezdolności do pracy zarobkowej skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. Zgodnie z tym przepisem, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, decyzja wydawana na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej dotyczy wyłączenia stosowania ograniczeń przewidzianych w art. 15c (emerytura), art. 22a (renta inwalidzka) i art. 24a ustawy (renta rodzinna). W rozpoznawanej sprawie skarżący jest osobą uprawnioną do emerytury policyjnej oraz policyjnej renty inwalidzkiej, a więc miały wobec niej zastosowanie ograniczenia, o których mowa zarówno w art. 15c, jak i w art. 22a ustawy zaopatrzeniowej.
Jak stanowi art. 15c ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: 1) 0 % podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; 2) 2,6 % podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4. Zgodnie zaś z art. 15c ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej, przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. W myśl art. 15c ust. 3 ustawy, wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Z kolei w art. 22a ustawy zaopatrzeniowej przewidziano, że w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10 % podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy (ust. 1). W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3).
Jak wynika z przytoczonych przepisów zawierają one szereg niezależnych od siebie ograniczeń mających wpływ na ostateczną wysokość świadczenia emerytalnego i rentowego.
Powołanym przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrokiem z dnia [...] maja 2022 r. sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w [...] oddalił apelację od wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r., sygn. akt [...]. W ww. wyroku Sąd zmienił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. i ustalił skarżącemu wysokość emerytury na dzień [...] października 2017 r. w kwocie 3905,81 zł (tj. z uwzględnieniem art. 15c ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, ale bez uwzględniania treści art. 15c ust. 3 tej ustawy) oraz oddalił w pozostałym zakresie.
Niewątpliwie zatem prawomocnym wyrokiem z dnia [...] listopada 2021 r. sąd powszechny przesądził, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania ograniczenia określone w art. 15c ust. 3 ustawy, tj. ograniczające wysokość świadczenia emerytalnego do wysokości miesięcznej kwoty tych świadczeń wypłacanych przez ZUS.
Powyższe nie oznacza jednak – jak twierdzi organ – że sąd przyznał skarżącemu prawo do emerytury w wysokości ustalonej przed dniem 1 października 2017 r. Wręcz przeciwnie, Sąd Okręgowy w [...] uznał, że decyzja organu emerytalno-rentowego w części dotyczącej zastosowania ograniczeń przewidzianych w art. 15c ust. 1 ale także art. 22a ust. 1 ustawy była prawidłowa.
Wyrok sądu powszechnego o takiej właśnie treści stał się podstawą dla Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA do wydania decyzji z dnia [...] lipca 2022 r. o ponownym przeliczeniu świadczenia emerytalnego.
W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że prowadzenie postępowania administracyjnego z wniosku o zastosowanie wobec skarżącego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wyłączającego stosowanie art. 15c i art. 22a ustawy nie stało się bezprzedmiotowe. Umarzając postępowanie organ naruszył zatem art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
Jednocześnie, Sąd na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuścił dowód z dokumentu tj. wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. sygn. akt [...] dołączonego do skargi. Choć w samym wniosku skarżący poczynił błąd podając datę wydania wyroku to jednak Sąd nie miał wątpliwości, iż chodzi o ww. wyrok albowiem na ten wyrok powołał się organ rozstrzygając sprawę i ten wyrok został dołączony do skargi.
Pozostałych wniosków dowodowych, zawartych w skardze oraz piśmie procesowym skarżącego z dnia [...] czerwca 2024 r. Sąd nie uwzględnił. Po pierwsze załączony do skargi wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia [...] listopada 2023 r. sygn. akt [...] nie dotyczy skarżącego. Po drugie, zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W tej sprawie nie wystąpiły istotne wątpliwości, o których mowa w powołanym przepisie, wymagające ustalenia w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów wskazanych przez skarżącego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej, jako: P.p.s.a.) orzekł jak w pkt 1 sentencji.
O kosztach postępowania w punkcie 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. Zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę stanowi wynagrodzenie jej pełnomocnika procesowego (480 zł), zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI