II SA/Wa 682/22

II SA/Wa 682/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/
Sławomir Fularski
Tomasz Szmydt /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 36 ust. 2, art. 147
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), , Protokolant st. sekr. sądowy Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi Rektora Akademii [...] im. [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz strony skarżącej Rektora Akademii [...] im. [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Rektor Akademii [...] im. [...] złożył skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2017r., wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], Rektor Akademii [...] im. [...] w W. - działając na podstawie art. 147 ust. 1 i 3 oraz art. 148 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym - zawiesił z dniem [...] grudnia 2014 r. A. Z. w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego, a w konsekwencji w pełnieniu funkcji [...] Wydziału [...] Akademii [...] im. [...] w W. na okres trwania postępowania wyjaśniającego wszczętego w dniu [...] grudnia 2014 r., a w przypadku skierowania przez Rzecznika Dyscyplinarnego do Komisji Dyscyplinarnej wniosku o ukaranie i wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, również na czas trwania postępowania dyscyplinarnego, jednak nie dłużej niż na okres 6 (sześciu) miesięcy.
W uzasadnieniu decyzji Rektor Akademii [...] wskazał, że w dniu [...] grudnia 2014 r. otrzymał informację, że w dniu [...] grudnia 2014 r. Rzecznik Dyscyplinarny wszczął wobec A. Z. postępowanie wyjaśniające w sprawie uchybienia przez tą osobę godności zawodu nauczyciela akademickiego poprzez zachowania, które miały miejsce na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Wydziału [...] w dniu [...] maja 2014 r. Opisując szczegółowe zarzuty stawiane A. Z., Rektor Akademii [...] uznał, że ze względu na dobro uczelni celowe jest zawieszenie tej osoby w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego, a w konsekwencji w pełnieniu funkcji [...] Wydziału [...] Akademii [...] do czasu wyjaśnienia sprawy.
W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez A. Z., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego - powołując się na przepisy art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym - decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] - utrzymał w mocy ww. decyzję Rektora Akademii [...] im. [...] w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. o zawieszeniu A. Z. w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego, a w konsekwencji w pełnieniu funkcji [...] Wydziału [...].
W uzasadnieniu decyzji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego - powołując się zarówno na treść art. 147 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, stanowiącego podstawę prawną wydania spornej decyzji przez Rektora Akademii [...], jak i na ustalenia poczynione w toku postepowania - uznał, że zawieszenie A. Z. jest celowe ze względu na dobro uczelni.
Minister wskazał również, iż jego zadaniem jest wyłącznie ocena prawna aktu wydanego przez Rektora Akademii [...] z punktu widzenia jego legalności. Oceniając według tego kryterium sporną decyzję Rektora Akademii [...], Minister uznał, że Rektor wspomnianej uczelni nie naruszył prawa.
Na powyższą decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A. Z.
Wnosząc o uchylenie obu spornych decyzji, skarżąca A. Z. zarzuciła Ministrowi:
- naruszenie art. 147 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym - przez akceptację stwierdzenia, że na podstawie tej normy prawnej możliwe jest też zawieszenie w pełnieniu funkcji [...] Wydziału;
- naruszenie art. 36 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym - polegające na braku stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozstrzygnięcia Rektora Akademii [...];
- naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - przez niepodjęcie kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie okoliczności podnoszonych w odwołaniu.
W wyniku rozpatrzenia powyższej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1016/15, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] i zasądził od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz A. Z. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok zyskał walor prawomocności.
Następnie, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], stwierdził nieważność decyzji Rektora Akademii [...] im. [...] w W. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], na mocy której zawieszono A. Z. w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego, a w konsekwencji w pełnieniu funkcji [...] Wydziału [...] na okres dłuższy niż 6 miesięcy.
W uzasadnieniu decyzji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, powołując się na brzmienie art. 147 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, wskazał, iż z treści wzmiankowanego przepisu wynika, że aby doszło do fakultatywnego zawieszenia pracownika akademickiego, muszą być spełnione kumulatywnie trzy przesłanki, a więc musi zostać wszczęte postępowanie dyscyplinarne, waga zarzutów musi mieć taki charakter, aby czynić celowym odsunięcie od wykonywania obowiązków, a zarzuty musza charakteryzować się wiarygodnością. Minister uznał, że należy przyjąć, iż postępowania wyjaśniające zostało wszczęte, a więc pozostaje określić, czy waga i wiarygodność przedstawionych zarzutów sprawiały, iż konieczne było odsunięcie A. Z. od wykonywania obowiązków nauczyciela akademickiego i [...].
Mając powyższe na względzie, Minister uznał, że w spornej decyzji Rektora Akademii [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. organ ten nie uzasadnił w ogóle, z jakiego powodu należy uznać, iż ze względu na wagę i wiarygodność przedstawionych A. Z. zarzutów celowe jest odsunięcie jej od wykonywania obowiązków.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. Rektor Akademii [...] im. [...] w W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2017 r.
Wnosząc w petitum skargi o jej uwzględnienie i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2017 r., jak też o zasądzenie od Ministra na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, według norm przepisanych, Rektor Akademii [...] zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, w tym w szczególności:
a) naruszenia art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez zaniechanie ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i niewyjaśnienie okoliczności sprawy, w szczególności pominięcie argumentacji zawartej w dokumencie z dnia [...] grudnia 2014 r - zawieszeniu A. Z. w wykonywaniu obowiązków nauczyciela akademickiego i konsekwentnie w pełnieniu funkcji [...] Wydziału [...] oraz stanowisku rektora Akademii [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. i w rezultacie przyjęcie, że Rektor Akademii [...] nie mógł zawiesić A. Z. w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego;
b) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przy wydawaniu zaskarżonej decyzji;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) naruszenie art. 36 ust 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym - poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji orzekanie o nieważności decyzji rektora uczelni po upływie terminu wskazanego w tym przepisie;
b) naruszenie art. 147 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym - poprzez uznanie, że decyzja Rektora Akademii [...] o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego nie wykazywała, że Rektor miał podstawy do zawieszenia dr A. Z. w obowiązkach nauczyciela akademickiego i w konsekwencji [...] Wydziału [...] tej uczelni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 września 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 194/18 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Rektora Akademii [...] im. [...] w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji rektora o zawieszeniu nauczyciela akademickiego w pełnieniu obowiązków, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej "p.p.s.a." uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz Rektora Akademii [...] im. [...] w W. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).
W uzasadnieniu zaskarżonego a wskazanego na wstępie wyroku Sąd pierwszej instancji uznał, że wydając zaskarżoną decyzję Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego dopuścił się istotnego naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 p.s.w. Naruszenie to ma związek z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. przez niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Warszawie z 3 lutego 2016 r. Zdaniem Sądu, zostało prawomocnie przesądzone, że omawiany akt Ministra stanowił decyzję administracyjną, albowiem zawierał on rozstrzygnięcie organu w sprawie indywidualnej. W konsekwencji Minister stwierdził nieważność decyzji Rektora z [...] grudnia 2019 r., pomimo że decyzja ta miała charakter decyzji administracyjnej, wyłączonej spod zastosowania art. 36 ust. 1 pkt 1 p.s.w. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego stwierdza nieważność uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni, z wyłączeniem decyzji administracyjnej - w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni. Fakt, iż decyzja rektora miała charakter decyzji administracyjnej, przesądza o wyłączeniu tego aktu spod zastosowania art. 36 ust. 1 pkt 1 p.s.w.
Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 6 i art. 7 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja obarczona jest naruszeniem prawa materialnego w postaci art. 36 ust. 1 pkt 1 p.s.w.
Skargę kasacyjną złożył Rektor Akademii [...] im. [...] w W., zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, tj.:
1. art. 153 p.p.s.a. przez uchylenie decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskutek błędnego uznania przez Sąd, że zapadły już w tej sprawie wyrok WSA z 3 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1016/15 określił charakter prawny decyzji Rektora Akademii [...] im. [...] w W. w sprawie zawieszenia w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego i konsekwentnie w pełnieniu funkcji [...] Wydziału przez A. Z. jako decyzję administracyjną i wobec tego, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie powinien rozstrzygać w niniejszej sprawie,
2. art. 141 p.p.s.a. przez nieodniesienie się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania: art. 7, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego: art. 36 ust. 1 oraz art. 147 ust. 1 p.s.w., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jako że podniesione w skardze zarzuty miały znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji,
3. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 11 i 77 i 80 k.p.a. przez niedostrzeżenie, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaniechał ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i nie wyjaśnił okoliczności sprawy,
4. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 k.p.a. przez niedostrzeżenie, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w uzasadnieniu decyzji z [...] kwietnia 2017 r. (nr [...]) nie wskazał faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przy wydawaniu zaskarżonej decyzji,
5. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 36 ust. 1 p.s.w. przez niedostrzeżenie, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego orzekał o nieważności decyzji Rektora uczelni po upływie terminu wskazanego w tym przepisie,
6. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 147 ust. 1 p.s.w przez niedostrzeżenie, że decyzja Rektora o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego wykazywała, że Rektor miał podstawy do zawieszenia A.Z. w obowiązkach nauczyciela akademickiego i w konsekwencji [...] Wydziału [...].
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Rektor Akademii [...] im. [...] w W. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie lub uchylenie wyroku i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił argumentację przedstawioną w skardze kasacyjnej na uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. (zarzut 1 skargi kasacyjnej). W rozpatrywanej sprawie Sąd pierwszej instancji związany był oceną prawną zawartą w wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1016/15. W tym orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił, że decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] kwietnia 2015 r., nr [...] stanowiła decyzję administracyjną, zawierającą rozstrzygnięcie organu w sprawie indywidualnej. Sąd podkreślił także, że uzasadnienie ww. decyzji nie spełnia kryteriów opisanych w art. 107 k.p.a. Natomiast, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji WSA w Warszawie w wyroku z 3 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1016/15 nie określił formy prawnej decyzji Rektora z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...]. Sąd ograniczył się do wskazania, iż powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 147 p.s.w., zgodnie z którym to przepisem Rektor może zawiesić w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne lub dyscyplinarne, a także w toku postępowania wyjaśniającego, jeżeli ze względu na wagę i wiarygodność przedstawionych zarzutów, celowe jest odsunięcie go od wykonywania obowiązków.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż błędnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że decyzja Rektora z [...] grudnia 2014 r., nr [...] miała charakter decyzji administracyjnej, a więc aktu wyłączonego spod nadzoru sprawowanego przez właściwego ministra (tu: Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego). Stosownie do treści art. 36 ust. 1 pkt 1 p.s.w. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, "Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego stwierdza nieważność: 1) uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni, z wyłączeniem decyzji administracyjnej - w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni, (...) - nie później niż w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania uchwały lub decyzji". Z powyższego przepisu wynika, że nie wszystkie rozstrzygnięcia rektora będące decyzjami mają charakter decyzji administracyjnych, a więc podejmowanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Jak już wskazano, samo określenie danego rozstrzygnięcia mianem "decyzji", bez przesądzenia charakteru prawnego tego aktu, nie pozwala na przyjęcie, iż jest on decyzją administracyjną. Ponadto, tylko decyzje administracyjne wyłączone zostały spod nadzoru ministra prowadzonego w trybie art. 36 ust. 1 pkt 1 p.s.w.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja Rektora z [...] grudnia 2014r., nr [...] miała charakter rozstrzygnięcia zarządczego, a więc decyzji o charakterze wyłącznie wewnętrznym. O takiej kwalifikacji świadczy fakt, iż decyzja w przedmiocie zawieszenia w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego podejmowana jest na podstawie art. 147 p.s.w.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji przyjmie, iż decyzja Rektora Akademii [...] im. [...] w W. z [...] grudnia 2014 r., nr [...], nie miała charakteru decyzji administracyjnej, co za tym idzie podlegała ona kognicji organu nadzoru na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 p.s.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w szczególności podda ocenie, czy Minister uprawniony był do wydania przedmiotowej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Rektora, mając na uwadze termin określony w art. 36 ust. 1 p.s.w.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019r., poz.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd administracyjny, stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że Sąd rozpoznaje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania kontrolowanej decyzji, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ administracji publicznej w toku całego postępowania administracyjnego. Warto też wyjaśnić, że Sąd administracyjny w postępowaniu sądowo-administracyjnym nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz bada czy w trakcie postępowania administracyjnego ujawniono wszelkie istotne okoliczności i czy były one uwzględnione przy wydawaniu decyzji i w jaki sposób zostały ocenione zebrane w sprawie dowody.
Skarga rozpoznawana w oparciu o powyższe kryteria zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 190 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organami administracji publicznej. Przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 sierpnia 2022r. II SA/Wa 682/22 wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji przyjmie, iż decyzja Rektora Akademii [...] im. [...] w W. z [...] grudnia 2014 r., nr [...], nie miała charakteru decyzji administracyjnej, co za tym idzie podlegała ona kognicji organu nadzoru na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005r., nr 164, poz. 1365, dalej "p.s.w.") Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w szczególności podda ocenie, czy Minister uprawniony był do wydania przedmiotowej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Rektora, mając na uwadze termin określony w art. 36 ust. 1 p.s.w.
Odnosząc się do powyższej, wiążącej wykładni należy wskazać, że zgodnie z art. 36 ust. 1 p.s.w. (obowiązującej w dacie wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2014r.): "Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego stwierdza nieważność uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni, z wyłączeniem decyzji administracyjnej, w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni, nie później niż w terminie dwóch miesięcy od otrzymania uchwały lub decyzji. Na rozstrzygnięcie ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały lub decyzji służy, w terminie trzydziestu dni od dnia jego doręczenia, skarga do właściwego sądu administracyjnego. Przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji z zakresu administracji publicznej stosuje się odpowiednio."
Nie budzi wątpliwości, iż termin 2 miesięcy do wydania aktu nadzoru przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego jest terminem materialnoprawnym, z jego upływem następuje wygaśnięcie kompetencji. Przepisy o nadzorze ipse per se nie określają sposobu obliczania terminu do wydania. Dlatego dla potrzeb jego obliczania należy odpowiednio zastosować art. 57 i n. k.p.a., dotyczące terminów (tak m.in. Chmielnicki Paweł (red.), Stec Piotr (red.), Prawo o szkolnictwie wyższym. Komentarz - Opublikowano: LEX/el. 2017).
Natomiast, decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy decyzję Rektora Akademii [...] im. [...] w W. z [...] grudnia 2014 r. o zawieszeniu A. Z. w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego, a w konsekwencji w pełnieniu funkcji [...] Wydziału [...] na czas trwania postępowania wyjaśniającego wszczętego [...] grudnia 2014 r., a w przypadku skierowania przez Rzecznika Dyscyplinarnego do Komisji Dyscyplinarnej wniosku o ukaranie i wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, również na czas trwania postępowania, jednak nie dłużej niż na okres sześciu miesięcy.
Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1016/15, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] kwietnia 2015 r., nr [...], tym nie mniej nie można uznać, iż termin określony w art. 36 ust. 1 pkt 1 p.s.w., został poprzez tą czynność prawną przywrócony. Termin określony w ww. artykule jest terminem prawa materialnego, nie może on podlegać przywróceniu a jego przekroczenie powoduje niemożność wydania decyzji nieważnościowej w oparciu o przepisy p.s.w.
W przedmiotowej sprawie należy zatem przyjąć, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji organ przekroczył termin określony w ww. przepisie, bowiem już w dacie wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2015r. organ był zaznajomiony z treścią decyzji Rektora Akademii [...] im. [...] w W. z [...] grudnia 2014 r.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał zatem decyzję z dnia [...] kwietnia 2017r., z przekroczeniem terminu określonego w art. 36 ust. 1 pkt 1 p.s.w. co stanowi naruszenie prawa, które miała wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.).
Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien uwzględnić powyższą wykładnię przepisów zaprezentowaną przez Sąd I instancji (art. 153 p.p.s.a.).
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku. Zasądzając od Ministra na rzecz strony skarżącej kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, Sąd działał na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a.