II SA/Wa 68/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na uchwałę odmawiającą pomocy mieszkaniowej, uznając, że współwłasność lokalu przez jednego z wnioskodawców stanowi wystarczającą podstawę do odmowy.
Skarżący I. J. i M. J. domagali się pomocy mieszkaniowej, jednak Zarząd Dzielnicy odmówił, wskazując na fakt, że M. J. jest współwłaścicielem innego lokalu mieszkalnego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i błędną wykładnię uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że posiadanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do innego lokalu, nawet jako współwłaściciela, jest wystarczającą przesłanką do odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej.
Sprawa dotyczyła skargi I. J. i M. J. na uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą zakwalifikowania ich do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Organ odmówił, ponieważ M. J. jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego odziedziczonego w 2019 roku. Skarżący argumentowali, że nie utrzymują kontaktu z siostrą, która zamieszkuje ten lokal, a jego sprzedaż jest niemożliwa, co uniemożliwia im zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Podnosili również zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. przez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego oraz błędną wykładnię § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, twierdząc, że sformułowanie "lub jego części" odnosi się tylko do budynku mieszkalnego, a nie lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że posiadanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do innego lokalu, nawet jako współwłaściciela, jest wystarczającą przesłanką do odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały. Sąd podkreślił, że celem gminy jest racjonalne wykorzystanie zasobu mieszkaniowego i przyznawanie lokali osobom najbardziej potrzebującym, które nie mają innych możliwości. Argumenty dotyczące konfliktu z siostrą czy stanu zdrowia skarżącego nie miały decydującego znaczenia. Sąd stwierdził, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował obowiązujące przepisy, a postępowanie nie nosiło cech dowolności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, posiadanie tytułu prawnego do innej nieruchomości, nawet jako współwłaściciel, jest wystarczającą przesłanką do odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej, zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, który stanowi o odmowie pomocy mieszkaniowej w przypadku, gdy wnioskodawca jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części, jest wystarczający do odmowy. Posiadanie przez M. J. współwłasności lokalu jest wystarczające, niezależnie od jego relacji z drugim współwłaścicielem czy stanu zdrowia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (26)
Główne
Uchwała Rady m.st. Warszawy nr XXIII/669/2019 art. 9 § 1
Uchwała Rady m.st. Warszawy nr XXIII/669/2019 art. 9 § 1
Pomocnicze
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 147 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego art. 21 § 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego art. 21 § 3
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchwała Rady m.st. Warszawy nr XLVI/1422/2008 art. 6 § 8
Uchwała Rady m.st. Warszawy nr XXIII/669/2019 art. 3 § 1
Uchwała Rady m.st. Warszawy nr XXIII/669/2019 art. 4
Uchwała Rady m.st. Warszawy nr XXIII/669/2019 art. 5 § 1
Uchwała Rady m.st. Warszawy nr XXIII/669/2019 art. 5 § 3
Uchwała Rady m.st. Warszawy nr XXIII/669/2019 art. 7 § 2
Uchwała Rady m.st. Warszawy nr XXIII/669/2019 art. 18 § 1
Uchwała Rady m.st. Warszawy nr XXIII/669/2019 art. 32 § 1
Uchwała Rady m.st. Warszawy nr XXIII/669/2019 art. 32 § 1
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych i dowolną ocenę materiału dowodowego. Nieprzesłuchanie skarżących. Niewłaściwa wykładnia § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, polegająca na uznaniu, że odmowa pomocy mieszkaniowej następuje także w sytuacji, gdy wnioskodawca jest właścicielem części lokalu mieszkalnego. Organ nie uwzględnił argumentów skarżącego M. J. dotyczących konfliktu z siostrą i stanu zdrowia, co uniemożliwia zamieszkanie w odziedziczonym lokalu. Organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego.
Godne uwagi sformułowania
Organ prawidłowo nie zakwalifikował więc skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej z uwagi na możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Powoływany przez skarżącego M. J. fakt braku utrzymywania kontaktów z siostrą, który uniemożliwia zamieszkanie w ich wspólnym lokalu, czy też stan zdrowia ww. skarżącego nie mają więc decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przyjęcie argumentacji strony skarżącej prowadziłoby bowiem do niczym nieuzasadnionego uprzywilejowania osób mogących zaspokoić potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie, w stosunku do osób rzeczywiście potrzebujących pomocy w uzyskaniu najmu mieszkania.
Skład orzekający
Sławomir Fularski
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Radziszewska-Krupa
członek
Arkadiusz Koziarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu gminy w przypadku posiadania przez wnioskodawcę tytułu prawnego do innej nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy i zasad przyznawania lokali komunalnych w Warszawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak organy samorządowe podchodzą do kwestii pomocy mieszkaniowej i jakie kryteria są kluczowe przy jej przyznawaniu, co jest istotne dla wielu obywateli.
“Posiadasz mieszkanie po dziadkach? Gmina może odmówić Ci pomocy w znalezieniu lokalu!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 68/25 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-07-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-01-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Arkadiusz Koziarski. Ewa Radziszewska-Krupa Sławomir Fularski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6219 Inne o symbolu podstawowym 621 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2025 r. sprawy ze skargi I. J. i M. J, na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] Miasta [...] z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę Uzasadnienie Uchwałą z [...] listopada 2024 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] (dalej także jako "organ" lub "Zarząd"), działając na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725), § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 4 lit. f, § 7 ust. 2 pkt 12, § 9 ust. 1 pkt 1, § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 18 ust. 1 pkt 1, § 32 ust. 1 pkt 6 w związku z ust. 8 uchwały nr XXI11/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836 z późn. zm., dalej także jako "uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali") odmówił zakwalifikowania I. J. i M. J. (dalej także jako "wnioskodawcy") do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawcy byli najemcami lokalu nr [...] przy ul. [...] na podstawie umowy najmu socjalnego lokalu na czas oznaczony, tj. 1 roku, do dnia [...] września 2024 r. Skierowanie do najmu zostało wydane w ramach realizacji wyroku sądu o eksmisji z prawem do lokalu socjalnego. I. J. (ur. [...] r., [...]) wraz z mężem M. J. (ur. [...] r., [...]) wystąpili w dniu [...] września 2024 r. z wnioskiem o pomoc mieszkaniową w związku z zajmowaniem lokalu bez tytułu prawnego wnioskując o najem obecnie zajmowanego lokalu. Wnioskodawcy prowadzą 2-osobowe gospodarstwo domowe. Zarząd wyjaśnił, że sprawa podlega rozpatrzeniu zgodnie z § 18 ust. 1 pkt. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali w oparciu o § 5 ust. 3 - o formie udzielenia pomocy mieszkaniowej decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego. Lokal, położony na 4 piętrze, składa się z 2 pokoi, kuchni w aneksie, łazienki, wc, przedpokoju i balkonu o powierzchni użytkowej 35,08 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 21,43 m2 (10,72 m2 na osobę) i wyposażony jest w instalację elektryczną, wodno-kanalizacyjną, gazową, CO i CCW. Według informacji uzyskanych z ZGN na bieżącym koncie czynszowym lokalu nie występuje zaległość. Oczynszowane są dwie osoby, przypis miesięczny wynosi 629,90 zł. Małżeństwo utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego i z wynagrodzenia za pracę I. J. Średni miesięczny dochód w 2 - osobowym gospodarstwie domowym w badanym okresie 12 miesięcy, tj. od 1 września 2023 r. do 31 sierpnia 2024 r. wynosił 3 309,08 zł. Zgodnie z § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 4 lit. c wskaźnik 80% (najem na czas nieoznaczony) dla 2-osobowego gospodarstwa domowego, tj. 8 830,07 zł, kwalifikujący do najmu lokalu na czas nieoznaczony nie został przekroczony. Zarząd wskazał, że w dniu [...] października 2024 r. pracownicy organu przeprowadzili wizję w lokalu potwierdzając zamieszkiwanie wnioskodawców. Lokal jest zadbany, użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Analiza wniosku wykazała, że M. J. w 2019 r. odziedziczył wraz z siostrą po 1/2 udziału w lokalu mieszkalnym własnościowym pod adresem ul. [...] w [...]. Lokal składa się z 3 pokoi, kuchni i łazienki o powierzchni użytkowej 44,12 m2. Opierając się na bieżących ofertach sprzedaży mieszkań na ul. [...] o zbliżonym metrażu szacuje się, że wartość nieruchomości wynosi ok. 900-950 tys. zł. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem w przedmiotowym lokalu zamieszkuje siostra M. J., która sprzeciwia się sprzedaży lokalu. Jednak biorąc pod uwagę strukturę mieszkania, tj. 3 pokoje, wnioskodawcy mają możliwość zamieszkania we własnym lokalu. Organ zauważył, że § 32 ust. 1 pkt 6 w związku z ust. 8 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali obliguje, by wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową poddać szczegółowej analizie uwzględniającej warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Ponadto zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. uchwały - odmawia się pomocy mieszkaniowej, jeżeli wnioskodawca, jego małżonek (...) jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części. Po uzyskaniu negatywnej opinii Komisji mieszkaniowej w dniu [...] listopada 2024 r. Zarząd zgodnie z przepisami wymienionymi w podstawie prawnej przedmiotowej uchwały rozstrzygnął o niezakwaiifikowaniu wnioskodawców do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Pismem z 20 grudnia 2024 r. wnioskodawcy (dalej: "skarżący") wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z [...] listopada 2024 r. nr [...]. Skarżący wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały zarzucili jej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 kpa, poprzez nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że nie przesłuchano skarżących. W uzasadnieniu skargi wskazali, że Zarząd nie podjął nawet próby wnikliwego przeanalizowania warunków mieszkaniowych i sytuacji życiowej skarżących, tym samym dopuszczając się rażącego zaniedbania swoich obowiązków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wskazał, że złożony przez skarżących wniosek o pomoc mieszkaniową został rozpatrzony na podstawie dostarczonych dokumentów w oparciu o obowiązujące w dacie rozpatrzenia przepisy uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Zarząd dodatkowo zauważył, że nie zakwalifikował skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej z uwagi na możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. M. J. w oświadczeniu majątkowym złożonym wraz z wnioskiem o pomoc mieszkaniową w dniu [...] września 2024 r. nie wykazał posiadania tytułów prawnych do nieruchomości, takich jak dom, mieszkanie, gospodarstwo rolne, działki, grunty. Natomiast w zbiorze Informatycznej Bazy Ewidencji Gruntów, Budynków i Lokali [...] widnieje jako współwłaściciel lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Skarżący zataił więc fakt posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, którą odziedziczył w 2019 r. wraz z siostrą w mieszkaniu własnościowym pod ww. adresem. W piśmie procesowym z 28 lipca 2025 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżących podtrzymując stanowisko zawarte w skardze, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, zarzucił jej naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa oraz § 32 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali mogące mieć wpływ na wynik sprawy poprzez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego, 2. § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali poprzez niewłaściwą jego wykładnię i uznanie, że odmowa pomocy mieszkaniowej następuje także w sytuacji, gdy wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem części lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu, pełnomocnik skarżących wskazał, że organ nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego. Prowadząc przedmiotowe postępowanie organ nie uwzględnił w żaden sposób istotnych argumentów skarżącego M. J., że współwłaścicielką odziedziczonego w spadku lokalu jest jego siostra, z którą od lat nie utrzymuje kontaktu i z którą skarżący jest skonfliktowany. Organ zignorował fakt, że skarżący jest osobą mocno schorowaną i zamieszkanie wspólnie ze skłóconą z nim siostrą, która z powodu konfliktu z bratem najprawdopodobniej będzie skarżącym utrudniać wprowadzenie się do zajmowanego przez nią lokalu oraz przebywanie w nim, mogłoby spowodować, że i tak już bardzo zły stan zdrowia skarżącego znacznie by się pogorszył. Skarżący zaś, co również podkreślał w swoich pismach do organu, nie posiada środków finansowych na stoczenie z siostrą batalii sądowej o dział spadku. W ocenie pełnomocnika skarżących, argumentacja organu zawarta w zaskarżonej uchwale nie pozwala także na uznanie, że jest ona wynikiem wnikliwej analizy, o której mowa w § 32 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Należy bowiem zauważyć, że w przepisie tym nie ma mowy o szczegółowym badaniu warunków mieszkaniowych rodzeństwa osoby ubiegającej się o pomoc mieszkaniową. Zarząd nie uwzględnił w żaden sposób argumentów skarżącego dotyczących trudności i przeszkód, jakie napotkałby, gdyby chciał się wprowadzić do odziedziczonego w części lokalu zajmowanego przez siostrę, z którą skarżący od lat nie rozmawia. Organ podejmując rozstrzygnięcie o odmowie zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej nie rozpatrzył więc w sposób wyczerpujący i wnikliwy sprawy, czym naruszył § 32 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. W konsekwencji organ nie przeprowadził w sposób należyty postępowania wyjaśniającego i tym samym naruszył wskazane w petitum niniejszego pisma przepisy. Uzasadniając zarzut naruszenia § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali pełnomocnik skarżących wskazał, że organ dokonał błędnej wykładni tego przepisu. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że odmowa przyznania pomocy mieszkaniowej skarżącym nastąpiła w związku z treścią § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Zgodnie z ww. przepisem odmawia się pomocy mieszkaniowej, jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części. Z przepisu tego wynika, że przesłanki odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej są spełnione jeśli jeżeli wnioskodawca jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części. Zdaniem skarżących sformułowanie "lub jego części" odnosi się tylko do budynku mieszkalnego, a nie do lokalu. Spójnik "lub" łączy tylko określenie "budynek mieszkalny" z określeniem "jego części". Określenie "jego części" nie odnosi się do określenia "lokal". W konsekwencji Zarząd wydając zaskarżoną uchwałę naruszył § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267, dalej jako "P.u.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy m.st. Warszawy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.; zwana dalej: "u.s.g."), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarga oceniania w świetle powyższych przepisów oraz ww. kryteriów jest więc wprawdzie dopuszczalna, ale nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 172 ze zm.) rada każdej gminy została upoważniona i zobowiązana do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, przy czym zasady te powinny określać m.in. w szczególności: 1. wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony i najem socjalny lokalu, 2. warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, 3. kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i umowy najmu socjalnego lokalu, 4. tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i najem socjalny lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej. Wskazane powyżej kryteria z ustawy znalazły odzwierciedlenie w powołanej już wyżej uchwale nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zgodnie zaś z § 4 tej uchwały pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria dochodowe określone w § 5 oraz warunki metrażowe określone w § 7, przy czym warunek metrażowy nie dotyczy osób, z którymi umowy najmu zawierane są na podstawie § 18. Poza przypadkami wskazanymi w § 4 pomocy mieszkaniowej można udzielić osobie, która była najemcą zajmowanego lokalu i nieprzerwanie zamieszkuje w lokalu Miasta m.in. jeżeli upłynął okres na jaki była zawarta umowa (§ 18 ust. 1 pkt 1). Udzielenie pomocy mieszkaniowej warunkowane jest brakiem zaległości związanych z zajmowanym lokalem (§ 18 ust. 3). Powołana uchwała z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali, która zawiera zarówno przepisy materialne jak i procesowe - reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia. Ww. uchwała - jako prawo miejscowe - określa zasady, na jakich są wynajmowane mieszkańcom [...] lokale znajdujące się w dyspozycji Miasta. Uchwała ta, określając tryb rozpoznawania i załatwiania wniosków o zakwalifikowanie do zawarcia umowy najmu lokalu, reguluje również sposób poddania tego rodzaju spraw kontroli społecznej. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosków dotyczących zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego, organ gminy (w tym przypadku dzielnicy miasta) realizuje zadania wykraczające poza typowe prawa i obowiązki wynajmującego, wynikające z przepisów prawa cywilnego. W tym wypadku należy bowiem zbadać, czy dana osoba może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. Stwierdzenie zaś, że wnioskodawca spełnia określone wymagania, winno prowadzić do umieszczenia kandydatury takiego wnioskodawcy na liście oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. W postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 kpa, nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. Powołany przepis stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl § 32 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej: 1) ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzoną bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy z zastrzeżeniem ust. 9, 10 i 11; 2) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy; 3) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela; 4) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 9 ust. 1 pkt 1 umożliwiającego zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie; 5) rozporządzenie w okresie ostatnich 7 lat przed dniem złożenia wniosku, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, nieruchomością lub spółdzielczym prawem, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 1, które pozwoliłyby na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, w tym fakt dokonania przez te osoby zamiany tych tytułów prawnych na lokal kwalifikujący do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu; 6) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Przepis ust. 1 pkt 6 nie ma zastosowania do spraw wskazanych w § 8 pkt 4, § 11-13 i § 18 ust. 1 pkt 2 oraz § 21-23, § 25 oraz § 30 ust. 2. Wynikający z § 32 ust. 1 ww. uchwały obowiązek poddania wnikliwej analizie wymienionych w tym przepisie okoliczności pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Sąd administracyjny bada czy ww. uchwała została wydana zgodnie z przepisami prawa, które stanowiły podstawę do jej wydania, co wynika z art. 1 § 2 P.u.s.a., mając przy tym na względzie art. 134 § 1 P.p.s.a., biorąc pod uwagę naruszenia przepisów prawa, których nie powołano w skardze. Kontrola sądowoadministracyjna uchwał indywidualnych dokonywana jest przez Sąd administracyjny na mocy art. 147 § 1 i 2 P.p.s.a. Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Stosownie do art. 147 § 2 P.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Sąd administracyjny nie orzeka zatem, tak jak organ, co do istoty sprawy. Sąd nie orzeka więc, czy skarżących należy umieścić na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego [...], ale jedynie kontroluje prawidłowość dokonanego przez organ rozstrzygnięcia, pod kątem jego zgodności z przepisami prawa materialnego oraz procesowego, o których mowa w ww. przepisach uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali z 2019 r. Odnosząc się do wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały podstaw odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu m.st. Warszawy, w ocenie Sądu – należy przyjąć, że stanowisko organu jest wynikiem dokonania wystarczająco wnikliwej analizy przesłanek określonych w § 32 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. W niniejszej sprawie nie doszło zaś w szczególności do naruszeń prawa wskazanych w skardze, jak również w piśmie procesowym pełnomocnika skarżących. Zarząd, wydając w rozpoznawanej sprawie zaskarżoną uchwałę z [...] listopada 2024 r. działał bowiem na podstawie obowiązujących przepisów prawa, powołując w podstawie prawnej m.in. § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 32 ust. 1 pkt 6 w związku z ust. 8 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali odmawia się pomocy mieszkaniowej, jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części. Z ww. przepisu wynika więc, że przesłanki odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej są spełnione jeśli jeżeli wnioskodawca jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części. Jak wskazują skarżący sformułowanie "lub jego części" odnosi się tylko do budynku mieszkalnego, a nie do lokalu. Spójnik "lub" łączy bowiem tylko określenie "budynek mieszkalny" z określeniem "jego części". Określenie zaś "jego części" nie odnosi się do określenia "lokal". W ocenie Sądu taka interpretacja ww. przepisu nie ma jednak znaczenia w niniejszej sprawie bowiem skarżący jako współwłaściciel w ½ części lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] jest przede wszystkim właścicielem tego lokalu, który to lokal stanowi współwłasność łączną, niepodzielną. Ta okoliczność była zaś wystarczająca do wydania zaskarżonej uchwały. Jak bowiem stanowi powyższy przepis odmawia się pomocy mieszkaniowej jeżeli wnioskodawca jest właścicielem lokalu. Organ prawidłowo nie zakwalifikował więc skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej z uwagi na możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. W związku z powyższym, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżących, że Zarząd wydając zaskarżoną uchwałę naruszył § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Okoliczność podniesiona w odpowiedzi na skargę, że skarżący M. J. w oświadczeniu majątkowym złożonym wraz z wnioskiem o pomoc mieszkaniową w dniu [...] września 2024 r. zataił fakt posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, którą odziedziczył w 2019 r. jest więc tylko dodatkowym argumentem przemawiającym za negatywnym rozpatrzeniem wniosku skarżących. Organ realizując postanowienia uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, winien zaś dążyć do racjonalnego wykorzystania mieszkaniowego zasobu w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej [...]. W mieszkaniowym zasobie gminy [...] znajduje się bowiem ograniczona liczba lokali i tym samym Zarząd powinien przyznawać je osobom najbardziej potrzebującym, które nie mają innych możliwości niż pomoc gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Powoływany przez skarżącego M. J. fakt braku utrzymywania kontaktów z siostrą, który uniemożliwia zamieszkanie w ich wspólnym lokalu, czy też stan zdrowia ww. skarżącego nie mają więc decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przyjęcie argumentacji strony skarżącej prowadziłoby bowiem do niczym nieuzasadnionego uprzywilejowania osób mogących zaspokoić potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie, w stosunku do osób rzeczywiście potrzebujących pomocy w uzyskaniu najmu mieszkania. Analogiczne stanowisko w tym zakresie prezentowane było w orzecznictwie Sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 982/19, na mocy którego utrzymano w mocy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1320/18 – oba dostępne na www.nsa.gov.pl). Mając na względzie powyższe nie można uznać, że zaskarżona uchwała była podjęta z naruszeniem przepisów postępowania, gdyż została podjęta na podstawie i w granicach przepisów prawa miejscowego. Zarząd podejmując zaskarżaną uchwałę działał w granicach prawa na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Tym samym, wbrew sugestiom podnoszonym przez skarżących w postępowaniu sądowym, należało uznać, że możliwe było wydanie przez Zarząd zaskarżonej uchwały, która była zgodna z zasadami przyznawania lokali przez [...], które określono m.in. w uchwale w sprawie zasad wynajmowania lokali z 2019 r. Przeprowadzone przez organ postępowanie było prawidłowe i nie nosi cech dowolności. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona uchwała odpowiada prawu, a zarzuty skargi są całkowicie nieuzasadnione i nie mogły doprowadzić do wyeliminowania uchwały z porządku prawnego. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie, uznał za zasadne oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI