II SA/WA 674/24

II SA/Wa 674/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kube
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 45/25 - Wyrok NSA z 2025-06-11
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie 13 września 2024 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Komendant [...] Policji (zwany dalej "K[...]P") decyzją z [...] lutego 2024r. nr [...] utrzymał w mocy wydany wobec M. G. (zwany dalej "Skarżącym") rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] (zwany dalej "KRP") z [...] stycznia 2024r. nr [...], zwalniający Skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2024r. K[...]P w podstawie prawnej powołał się na art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023r., poz. 775, ze zm., zwany dalej "k.p.a.").
K[...]P w uzasadnieniu ww. decyzji wskazał, że KRP wydał ww. rozkaz personalny na wniosek Naczelnika Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...], powołując się na art. 41 ust. 2 pkt 10 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2023r., poz. 171 ze zm., zwana dalej "u.P"). KRP wskazał w uzasadnieniu, że Skarżący po przyjęciu [...] maja 2023r. do służby w Policji dwukrotnie kierowany był do odbycia szkolenia zawodowego podstawowego i dwukrotnie był z tego szkolenia wyłączany, z powodu absencji chorobowej uniemożliwiającej uzupełnienie powstałych zaległości w procesie dydaktycznym, a przez to uzyskanie zaliczeń i zdanie egzaminów w terminie określonym przez program szkolenia. Zaszły więc przesłanki umożliwiające zwolnienie Skarżącego ze służby.
Skarżący w odwołaniu z [...] stycznia 2024r. od ww. rozkazu personalnego KRP podniósł, że co do zasady zgadza się z argumentacją KRP i nie neguje przesłanek, które legły u podstaw wydania rozkazu o zwolnieniu go ze służby w Policji, ale wnosi o zmianę decyzji KRP i umożliwienie dokończenia kursu zawodowego podstawowego. Absencje w czasie kursów, na które został skierowany, były wynikiem dolegliwości spowodowanych nadmiernym wysiłkiem fizycznym i nie stanowiły nadużyć ani przejawu złej woli.
K[...]P, rozpoznając odwołanie wskazał, że obowiązany jest do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu pierwszej instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości oraz rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Kontrola organu odwoławczego jest więc kontrolą pełną (por. wyrok NSA z 24 czerwca 1998r. sygn. akt III SA 1379/97). K[...]P nie jest ponadto związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ pierwszej instancji, ani żądaniami zawartymi w odwołaniu (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 lipca 2014r. sygn. akt IV SA/Wa 969/14), ma zaś obowiązek rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie. Zakres postępowania odwoławczego nie może być ani węższy, ani szerszy niż zakres postępowania przed organem pierwszej instancji. Postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych normuje k.p.a. (art. 1 pkt 1 k.p.a). Przez organy administracji publicznej rozumie się ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej). organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2 (art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.P. organem administracji rządowej na obszarze województwa w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest m, in. komendant powiatowy (miejski) Policji (pkt 2). Na obszarze [...] zadania i kompetencje odpowiadające zadaniom i kompetencjom komendanta powiatowego (miejskiego) Policji wykonuje właściwy terytorialnie komendant rejonowy Policji (art. 6 ust. 4a u.P.).
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 8 listopada 2023r. w sprawie szkoleń zawodowych i doskonalenia zawodowego w Policji (Dz.U. z 2023r., poz. 2506, zwane dalej "Rozporządzeniem"), szkolenie zawodowe podstawowe prowadzi się dla policjantów według programu szkolenia, który przygotowuje do wykonywania zadań służbowych na stanowiskach, na których są wymagane kwalifikacje zawodowe podstawowe (§ 3). W trakcie szkolenia słuchacz podlega ocenie, która obejmuje przyswojenie wiedzy i opanowanie umiejętności, określonych w programie szkolenia (§ 21). Stopień przyswojenia wiedzy i opanowania umiejętności sprawdza się przez ocenianie bieżące i okresowe (§ 22 ust. 1 pkt 1 i 2). Zgodnie z § 23 Rozporządzenia ocenianie okresowe następuje po zakończeniu części szkolenia, która jest określona w programie tego szkolenia. W zależności od treści będących przedmiotem szkolenia ocenianie okresowe prowadzi się w formie zaliczenia lub egzaminu. Słuchacza dopuszcza się do zaliczenia, zaliczenia poprawkowego lub komisyjnego oraz egzaminu, egzaminu poprawkowego lub komisyjnego - po uzyskaniu pozytywnych ocen bieżących. W przypadku ich niepoprawienia słuchaczowi jest wystawiana negatywna ocena okresowa. Jak wynika z § 41 Rozporządzenia usunięcie lub skreślenie słuchacza ze szkolenia następuje w formie rozkazu o wyłączeniu ze stanu słuchaczy szkolenia wydanego przez Komendanta-Rektora Akademii, komendanta szkoły policyjnej albo właściwego dla ośrodka szkolenia Policji komendanta wojewódzkiego Policji albo Komendanta [...] Policji (§ 41 ust. 1).
Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 10 u.P., można zwolnić ze służby policjanta usuniętego ze szkolenia zawodowego, w przypadku kiedy:
- przełożony, o którym mowa w art. 32 ust. 1, wystąpił o jego usunięcie ze szkolenia, - w szkoleniu nastąpiła przerwa spowodowana długotrwałą chorobą funkcjonariusza lub szczególnymi przyczynami losowymi,
- bez usprawiedliwienia przerwał udział w szkoleniu,
- bez usprawiedliwienia nie przystąpił w wyznaczonym terminie do zaliczeń lub egzaminów przewidzianych programem szkolenia lub do egzaminu końcowego,
- nie uzyskał zaliczenia lub nie zdał egzaminu przewidzianego w programie szkolenia lub egzaminu końcowego.
Użycie w art. 41 ust. 2 pkt 10 u.P. zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu, z którym mamy do czynienia wówczas, gdy przepis prawa nie określa jednoznacznie skutku prawnego, a wybór pozostawia organowi administracji publicznej. Decyzja uznaniowa nie może nosić cech dowolności. Decyzja w sprawie zwolnienia policjanta ze służby pozostaje w wyłącznej gestii przełożonego który, jako organ administracji rządowej, jest odpowiedzialny za ochronę porządku publicznego na terenie podległego mu rejonu służbowego, a jednocześnie zobowiązany jest do prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji, uwzględniającej interes społeczny, tożsamy z interesem służby.
Zdaniem K[...]P analiza akt sprawy wykazała, że Skarżącego przyjęto do służby w Policji [...] maja 2023r. (rozkazem personalnym KRP z [...] maja 2023r. nr [...]). Skarżącego włączono w stan słuchaczy szkolenia zawodowego podstawowego oznaczonego symbolem "SZP - [...] (rozkazem personalnym Komendanta Centrum Szkolenia Policji w [...] (zwany dalej "KCSP") z [...] maja 2023 r. nr [...]), który rozpoczęto [...] maja 2023r. i realizowano w systemie stacjonarnym. Skarżącego rozkazem personalnym KCSP z [...] października 2023r. nr [...] usunięto z dniem [...] października 2023r. ze szkolenia i wyłączony ze stanu słuchaczy Centrum Szkolenia Policji w [...] (zwane dalej "CSP"), powołując się na absencję chorobową Skarżącego: [...]-[...]lipca, [...]-[...]sierpnia i [...]-[...] września 2023r., która uniemożliwiła uzupełnienie powstałych zaległości w procesie dydaktycznym, a tym samym uzyskanie zaliczeń i zdanie egzaminów w terminie określonym przez program szkolenia.
K[...]P podniósł, że Skarżący [...] października 2023r. poprosił o ponowne skierowanie na szkolenie zawodowe podstawowe, co zaaprobował KRP. Skarżącego - rozkazem personalnym KCSP z [...] października 2023r. nr [...] - włączono w stan słuchaczy szkolenia zawodowego podstawowego symbol "SZP - [...]", które rozpoczętego [...] września 2023r. Podstawę do działania stanowił art. 34 g ust. 1 u.P., zgodnie z którym policjant usunięty ze szkolenia zawodowego w przypadku przerwy w szkoleniu spowodowanej długotrwałą chorobą lub szczególnymi przyczynami losowymi, może dokończyć przerwane szkolenie, jeżeli przed upływem 12 miesięcy od dnia usunięcia ze szkolenia ustanie przyczyna, z powodu której został usunięty, oraz zgłosi przełożonemu właściwemu do spraw osobowych gotowość do dokończenia szkolenia, umożliwiono policjantowi dokończenie kursu zawodowego podstawowego bez konieczności powtarzania go w całości.
KCSP rozkazem personalnym z [...] grudnia 2023r. nr [...] usunął Skarżącego z dniem [...] grudnia 2023r. ze szkolenia i wyłączył Go ze stanu słuchaczy CSP, wskazując w uzasadnieniu, że długa absencja chorobowa Skarżącego (nieobecność od [...] listopada do [...] grudnia 2023r.) uniemożliwiła uzupełnienie powstałych zaległości w procesie dydaktycznym, a tym samym uzyskanie zaliczeń i zdanie egzaminów w terminie określonym przez program szkolenia.
K[...]P w związku z tym stwierdził, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 10 u.P., policjanta można zwolnić ze służby w przypadku usunięcia ze szkolenia zawodowego, jeżeli w szkoleniu nastąpiła przerwa spowodowana jego długotrwałą chorobą lub szczególnymi przyczynami losowymi, a zwolnienia dokonuje właściwy przełożony, w tym przypadku KRP. Zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu, co oznacza że organ posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Z zebranego materiału wynika, że Skarżący dwukrotnie kierowany do odbycia szkolenia zawodowego podstawowego, z obu szkoleń został usunięty, przy czym każdorazowo przyczyną usunięcia była długotrwała absencja chorobowa. KRP właściwie zebrał materiał dowodowy i dokonał jego prawidłowej i wszechstronnej oceny, czego następstwem było wydanie ww. decyzji z [...] stycznia 2024r. Długotrwała absencja policjanta uniemożliwiająca ukończenie kursu zawodowego podstawowego ma wpływ zarówno na organizację, jak i efektywność działania macierzystej jednostki organizacyjnej Policji. Funkcjonariusz, który nie ukończył szkolenia zawodowego podstawowego nie może przystąpić do wykonywania zadań służbowych przewidzianych na zajmowanym przez niego stanowisku. Do zakończenia wskazanego szkolenia może on wykonywać jedynie obowiązki zlecane przez przełożonego w ramach służb wewnętrznych, co powoduje obciążanie dodatkowymi zadaniami funkcjonariuszy przeszkolonych i gotowych do służby. Mając na uwadze trudną sytuację kadrową i specyfikę zadań nałożonych na Policję, przedłużanie takiego stanu, skutkowałoby szkodą dla służby. K[...]P w tej sytuacji uznał, że zachodzi potrzeba skorzystania z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 10 u.P. Stan faktyczny i prawny sprawy wskazuje, że rozkaz personalny KRP był prawidłowy, bo zaszły prawem przewidziane przesłanki, uzasadniające takie rozstrzygnięcie sprawy. KRP nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a ww. rozkaz personalny nie nosi także cech dowolności, gdyż został wydany na stosowany wniosek właściwego przełożonego funkcjonariusza.
K[...]P wskazał, że usunięcie policjanta ze szkolenia zawodowego podstawowego i nieukończenie tegoż szkolenia powoduje, że policjant nie posiada kwalifikacji zawodowych i nie może zostać mianowany na inne stanowisko służbowe niż kursant. Usunięcie policjanta ze szkolenia zawodowego podstawowego przed uzyskaniem przez niego kwalifikacji zawodowych podstawowych uniemożliwia podejmowanie i wykonywanie podstawowych zadań służbowych. Utrzymanie w służbie takiego policjanta narusza ważny interes służby. Niemożność efektywnego wykorzystania funkcjonariusza w służbie powoduje konieczność zastąpienia go inną osobą, która będzie w stanie ukończyć szkolenie zawodowe podstawowe, a w dalszej kolejności będzie w stanie wykonywać podstawowe czynności służbowe w jednostce organizacyjnej Policji w której pełni służbę.
K[...]P mając powyższe na uwadze stwierdził, że zawarte przez Skarżącego w odwołaniu argumenty, jak i wniosek nie zasługują na uwzględnienie, bo pozostają bez wpływu na ww. rozkaz personalny KRP. Z materiałów postępowania ponad wszelką wątpliwość wynika, że ww. okoliczności przemawiają za zastosowaniem w sprawie art. 41 ust. 2 pkt 10 u.P. Zaskarżoną decyzję wydano w ramach realizacji potrzeb służby, wyrażających się koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji we wskazanej jednostce organizacyjnej Policji. Komendantom rejonowym Policji, odpowiedzialnym za stan porządku publicznego i bezpieczeństwa na podległym terenie służbowej odpowiedzialności, jak również w ramach jednostki organizacyjnej, przyznano uprawnienia do kształtowania polityki kadrowej, przy czym kreują ją oni tak, aby optymalnie wykorzystać posiadany kapitał ludzki w celu prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji.
Zdaniem K[...]P prawidłowo KRP nadał ww. rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności, na mocy art. 108 k.p.a. Zgodnie z ww. przepisem decyzji, od której przysługuje odwołanie może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Pojęcie "niezbędności" może nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw i obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. W grupie dóbr chronionych mieści się pojęcie interesu społecznego, które uznać należy za tożsame z interesem służby w Policji. W szeroko rozumianym interesie służby w Policji jest takie kształtowanie sytuacji kadrowej, które przez właściwą obsadę stanowisk służbowych zapewnia sprawność i skuteczność działania, umożliwiając jednocześnie prawidłową realizację ustawowych zadań Policji, z uwzględnieniem specjalizacji zadań oraz ciągłości ich realizacji na stanowisku służbowym. Zwolnienie Skarżącego ze służby w Policji umożliwi właściwemu przełożonemu w sprawach osobowych niezwłoczne mianowanie innego policjanta w celu zapewnienia sił i środków dla realizacji ustawowych zadań Policji.
2. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 kwietnia 2024r. wniósł o uchylenie decyzji (rozkazów personalnych) organów obu instancji i umożliwienie kontynuacji dalszej czynnej służby w Policji, w tym dokończenie szkolenia podstawowego.
Zdaniem Skarżącego decyzja o jego fakultatywnym zwolnieniu ze służby w Policji jest merytorycznie niezasadna, a przez to niesprawiedliwa dla osoby wyjątkowo zmotywowanej do kontynuowania dalszej służby i rozwoju. Jest też szkodliwa dla polskiego społeczeństwa w czasach szczególnie niebezpiecznych, z uwagi na toczący się geopolitycznie konflikt wymagający ciągłego wzmacniania bezpieczeństwa Polski i walki ze wzrastającą przestępczością na terenie naszego kraju (w tym zwłaszcza [...]). Decyzja ta jest pozbawiona racjonalności, z uwagi na rekordowe niedobory funkcjonariuszy. Jeżeli organ miał obawy, że uraz Skarżącego jest zbyt poważny i nie będzie on w stanie dokończyć szkolenia, powinien skierować Skarżącego na Komisję Lekarską, która wydałaby obiektywną opinię. Skarżący nie wnosiłby skargi na decyzję, gdyby zostałby uznany za niezdolnego do dalszej służby.
Skarżący wyjaśnił, że usunięcia Go ze szkoleń były spowodowane przebywaniem na długoterminowych zwolnieniach lekarskich (od [...] do [...] sierpnia 2023r.; od [...] do [...] wrzenia 2023r.; od [...] listopada do [...] grudnia 2023r. - łącznie 51 dni, wliczając soboty i niedziele) od przyjęcia do służby ([...] maja 2023r.). Długotrwała absencja chorobowa uniemożliwiała Skarżącemu uzupełnienie zaległości w procesie dydaktycznym i uzyskanie zaliczeń oraz zdanie egzaminów w terminach wymaganych przez program szkolenia zawodowego. Skarżący zgodził się z tą argumentacja, uznając ją za prawdziwą, ale podkreślił, że przebywanie na zwolnieniach lekarskich przez 51 dni w roku, z uwagi na szczególną intensywność i wysiłek fizyczny, jakiemu poddawany jest początkujący funkcjonariusz Policji nie jest niczym nadzwyczajnym. Zwłaszcza ryzyko utraty przytomności, zasłabnięć czy urazów dotyczy funkcjonariusza uczestniczącego w szkoleniu podstawowym, podczas którego ćwiczy praktycznie codziennie walki bokserskie i MMA, dając z siebie podczas tych treningów wszystko. Skarżący przytoczył przypadki innych funkcjonariuszy z innego wydziału, którzy przebywali na dłuższych zwolnieniach lekarskich, ale nie zostali zwolnieni ze służby. Skarżący powołał się na braki kadrowe w Policji, które od 2020 do 2021 były nieporównywalnie niższe niż obecnie, bo było więcej kandydatów chętnych do służby w Policji, z uwagi na bezrobocie, spowodowane przez pandemię COVID.
Skarżący wskazał też, że podnoszona przez KRP potrzeba stałego nadzoru służbowego na pracą Skarżącego wykonywaną w archiwum podczas przerwy w odbywaniu szkolenia podstawowego, nie może być uznawana za coś negatywnego, bo każdy początkujący funkcjonariusz wymaga nadzoru przełożonego, a zwłaszcza policjant w najniższym stopniu - posterunkowego, uczącego się zawodu. Nawet K[...]P wymaga nadzoru ze strony Komendanta Głównego Policji, a ten wymaga nadzoru ze strony Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Zdaniem Skarżącego pominięto, że podczas szkolenia uzyskał wszystkie zaliczenia i zdał wymagane egzaminy, stanowiące około 50% programu szkolenia.
Skarżący zgodził się też ze stanowiskiem organów, że nie posiada kwalifikacji zawodowych, wobec tego nie może być mianowany na inne stanowisko służbowe niż kursant, a tym samym efektywnie wykorzystany w służbie. Skutkuje to koniecznością zastąpienia Skarżącego nową osobą w służbie, która będzie w stanie ukończyć szkolenie podstawowe, a następnie adaptację zawodową. Skarżący podniósł natomiast, że po zakończeniu zwolnienia lekarskiego (zrośnięcia kości twarzoczaszki oraz wchłonięcia krwiaka głowy) był w pełni gotowy - już na początku 2024r. do powrotu na szkolenie podstawowe w celu jego kontynuacji. Szkolenie można dokończyć w ciągu 12 miesięcy od daty jego przerwania. Zdaniem Skarżącego w interesie służby bardziej opłacalne i racjonalne jest umożliwienie kontynuacji szkolenia przez funkcjonariusza, który ma zaliczoną już połowę kursu podstawowego niż zatrudnianie w jego miejsce nowego funkcjonariusza. Jest to też niemożliwe, bo obecne braki w Policji (zwłaszcza w Garnizonie [...]) sprawiają, że kandydatów chętnych do służby w Policji, którzy są w stanie sprostać wymogom postępowania rekrutacyjnego jest mniej niż niezbędnych do obsadzenia etatów. Wedle oficjalnych danych publikowanych przez Komendę Główną Policji braki kadrowe w Policji na koniec 2023r. były rekordowe (16 tysięcy, a [...] ok. 2 tysięcy). Skarżący wyjaśnił też, że podjął próbę rozmów z K[...]P, ale bezskuteczną. Wskazał, że zgodził się z argumentacją KRP tylko grzecznościowo. Podkreślił, że przed rozpoczęciem służby w Policji prowadził odmienny styl życia - prowadził działalność gospodarczą -realizując usługi reklamowe, a jedynym sportem były przejażdżki rowerowe. Swoją kondycję fizyczną określił jako "dobrą", choć nie należał do aktywnych sportowców, był zdrowy i 5 lat przed rozpoczęciem służby w Policji nie korzystał ze zwolnień lekarski, unikał używek i zdrowo się odżywiał. Skarżący podkreślił, że stacjonarny kurs podstawowy zaczął wymagać codziennego wysiłku fizycznego i przestawienia się na sportowy tryb życia. Policyjne szkolenie kładzie bowiem największy nacisk na umiejętności posługiwania się środkami przymusu bezpośredniego, w tym zwłaszcza treningi sztuk walki (boks, MMA, itp.). Skarżący podniósł, że organizm w związku z obrażeniami doznanymi podczas treningów zareagował dolegliwościami wymagającymi zwolnień lekarskich i relatywnie długiej rekonwalescencji. Wskazał, że podczas treningu dawał z siebie wszystko, aby nie odbiegać poziomem od kolegów często młodszych, silniejszych i mających więcej wspólnego ze sportami walki niż Skarżący. Po około 2 miesiącach od rozpoczęcia kursu Skarżący był w stanie nawiązać równorzędną rywalizację z najlepszymi z Plutonu. Skarżący wskazał, że jego relatywnie przeciętna forma wzrastała z każdym tygodniem i w dłuższej perspektywie jego organizm mógł poprawić swoją wydolność, tak, aby możliwe było ograniczenie lub całkowite wyeliminowanie konieczności korzystania ze zwolnień lekarskich, gdyby umożliwiono Mu dokończenie kursu podstawowego. Zdaniem Skarżącego absencje były konsekwencją być może nadmiernego wysiłku fizycznego i stanowiły skutek odniesionych kontuzji podczas kursu podstawowego (konkretnie zajęć z technik interwencji). Były zatem uzasadnione, więc nie mogły być demotywujące dla pozostałych funkcjonariuszy.
Skarżący zadeklarował też, że jest gotów przekazać 50% łącznego wynagrodzenia, które otrzymał pozostając na zwolnieniach lekarskich w 2023r. na cel charytatywny powiązany ze służbą w Policji (np. Fundacja Pomocy Wdowom i Sierotom po Poległych Policjantach bądź na inny cel wskazany przez K[...]P). Wyraził gotowość poddania się też powtórnym badaniom lekarskim oraz zaangażowanie na rzecz rozwoju oraz pełnej dyspozycyjności, a przede wszystkim unikanie zwolnień lekarskich. Skarżący podniósł, że jest zdeterminowany do pozostania w Policji, gdyż w 2024r. skończy 38 lat i z racji wieku nie będzie już sensu ubiegania się o przyjęcie do Policji, bo proces rekrutacji z wyszkoleniem podstawowym trwa ok. 1,5 roku, a przystąpić do niego można dopiero po 1 rok do daty zwolnienia ze służby. Skarżący zapewnił, że jeżeli dolegliwości zdrowotne będą się powtarzały, to honorowo odejdzie ze służby na własny wniosek.
Zdaniem Skarżącego zaskarżona decyzja jest ogólnikowa, nie zawiera indywidualnego i konkretnego rozpatrzenia i ustosunkowania się do argumentów przemawiających na rzecz umożliwienia kontynuacji służby. Zastosowano też najbardziej surową procedurę, która jest szkodliwa dla społeczeństwa w czasach największego kryzysu kadrowego Policji i wzrostu m.in. przestępczości ze strony imigrantów zza wschodniej granicy. Każdy funkcjonariusz zaangażowany i gotów do poświęcania zdrowia i czasu prywatnego, jeżeli wymaga tego ważny interes służby, jest szczególnie niezbędny w szeregach Policji. Skarżący wskazał, że na decyzję K[...]P czekał powyżej terminu przyjętego zwyczajowo na rozpatrzenie odwołania, a zwłoka okazała się niekorzystna, bo od początku lutego był już poza służbą.
3. K[...]P, reprezentowany przez radcę prawnego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i odnosząc się do zarzutów skargi. Podkreślił, że Skarżący nie kwestionował i nie kwestionuje zasadności usunięcia ze szkolenia i potwierdza, że szkolenie było dla niego trudne fizyczne i Jego organizm nie jest przyzwyczajony do takiego wysiłku, co skutkowało koniecznością pozostawania na zwolnieniu lekarskim. Zdaniem K[...]P dwukrotne dopuszczenie Skarżącego do udziału w szkoleniu oznacza uwzględnienie interesu Skarżącego i wzięcie pod uwagę realnej możliwości ukończenia przez Skarżącego szkolenia podstawowego.
4. Skarżący w piśmie z [...] czerwca 2024r. podał, odnosząc się do odpowiedzi na skargę, że w obu przypadkach usunięcia ze szkolenia nie miał możliwości kwestionowania zasadności usunięć, z uwagi na brak takiego prawa. U.P. nie przewiduje bowiem możliwości kwestionowania rozkazu przełożonego o usunięciu z kursu podstawowego. Ponadto organizm Skarżącego na początkowym etapie szkolenia faktycznie nie był przystosowany do wysiłku fizycznego, który spotkał go podczas zajęć z technik interwencji (sztuk walki). Dodatkowo K[...]P wprowadza Sąd w błąd, twierdząc, że Skarżącego dwukrotnie dopuszczono w udziału w szkoleniu, bo miało to miejsce tylko raz. Pierwsze skierowanie na szkolenie odbywa się automatycznie i stanowi faktyczne rozpoczęcie służby w Policji, po złożeniu przysięgi. K[...]P podaje też nieprecyzyjną informację dotyczącą czasu ukończenia szkolenia podstawowego, które trwa około 6,5 miesiąca, a Skarżący ukończył około połowy szkolenia, w tym zaliczył najtrudniejszy egzamin - tzw. trzyetapowy z broni palnej, który upoważnia funkcjonariusza do służb zewnętrznych (wyjazdowych) poza obiektem CSP i posługiwania się bronią palną. Decyzja o usunięciu Skarżącego ze służby jest niesprawiedliwa i szkodliwa dla interesu publicznego.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
1. skarga jest zasadna.
2. Sąd na wstępie zauważa, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2023r., poz. 2492 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Sąd w świetle ww. przepisów, w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wynika, że Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym zaskarżone akty mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
3. Sąd, mając powyższe przepisy na względzie, uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymany nim w mocy ww. rozkaz personalny KRP był zgodny z prawem.
Sąd wskazuje na wstępie, że materialnoprawną podstawę ww. rozkazu personalnego KRP z [...] stycznia 2024r., utrzymanego w mocy zaskarżoną decyzją K[...]P z [...] lutego 2024r. był art. 41 ust. 2 pkt 10 u.P., który stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach usunięcia ze szkolenia zawodowego podstawowego, w przypadkach wskazanych w art. 34f ust. 1 pkt 1, 3 i 5-8.
Przepis art. 34f ust. 1 u.P. wskazuje, że policjanta usuwa się ze szkolenia, o którym mowa w art. 34 ust. 8 pkt 1, jeżeli: przełożony, o którym mowa w art. 32 ust. 1, wystąpił o jego usunięcie ze szkolenia (pkt 3); w szkoleniu nastąpiła przerwa spowodowana jego długotrwałą chorobą lub szczególnymi przyczynami losowymi (pkt 5).
Decyzja wydawana na podstawie powołanego przepisu jest tzw. decyzją uznaniową. Sądowoadministracyjna kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma natomiast ograniczony zakres. Sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia, oraz czy wyboru tego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Poza oceną Sądu administracyjnego pozostają natomiast kwestie celowości, czy słuszności wydanego rozstrzygnięcia. W sprawach, których przedmiotem jest fakultatywne zwolnienie funkcjonariusza ze służby Sądy administracyjne badają więc, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 24 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 1791/21; 3 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 990/21, z 5 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 826/20, z 30 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1806/18 - niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tym samym należy przyjąć, że z judykatury wynika, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, ale zakres tej kontroli jest ograniczony i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola dotyczy procesu wydania decyzji, tj. spełnienia przez organ wymogów proceduralnych, ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi. Natomiast nie obejmuje ona tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji), w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. W tego typu sprawach Sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, tzn. czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów.
Reasumując stwierdzić należy, że Sądy nie mogą wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie, w tej konkretnej sprawie, "polityki" kadrowej. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza tym samym do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony, przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został ustalony i wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 464/15). W przypadku decyzji uznaniowych niekorzystnych dla strony motywy postępowania organu i argumentacja powinny być zrozumiałe, szczegółowe i jasno wskazujące, że organ zna procedurę a także rozumie wagę zasad prawa, które powinny być wzięte pod uwagę i rozważone przez organ przed podjęciem rozstrzygnięcia (jak. np. zasada proporcjonalności).
Sąd, mając powyższe na względzie uznał, że wydane w sprawie: ww. rozkaz personalny KRP z [...] stycznia 2024r. i zaskarżona decyzja K[...]P z [...] lutego 2024r. odpowiadały prawu. Organy administracyjne obu instancji, zgodnie z art. 7 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., a ponadto w wyczerpujący sposób zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz zgodnie z art. 80 k.p.a., uwzględniając całokształt materiału dowodowego, prawidłowo uznały za udowodnione okoliczności, które stanowiły podstawę do zwolnienia Skarżącego ze służby. Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, organy rozważyły w sprawie zarówno interes Skarżącego, jak również ważny interes służby znajdujący źródło w przepisach u.P., a ponadto wzięły pod rozwagę wszystkie istotne w sprawie okoliczności. Akta sprawy nie dają zdaniem Sądu podstaw, by uznać stanowisko organów Policji za dowolne, czy arbitralne. W toku postępowania wyjaśniono wszystkie kwestie mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Sąd podziela stanowisko K[...]P wyrażone w odpowiedzi na skargę, że Skarżący, formułując skargę nie zarzucił naruszenia konkretnych przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego, a ograniczył się do polemiki z zasadnością samej decyzji o zwolnieniu Skarżącego ze służby Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 10 u.P. Zgodnie z tym przepisem Policjanta można zwolnić ze służby w przypadku usunięcia ze szkolenia zawodowego podstawowego, w przypadkach wskazanych w art. 34f ust. 1 pkt 1, 3 i 5-8 u.P. - m.in. w przypadku, gdy przełożony wystąpił o jego usunięcie ze szkolenia, a także w przypadku gdy w szkoleniu nastąpiła przerwa spowodowana jego długotrwałą chorobą lub szczególnymi przyczynami losowymi. Z akt sprawy oraz z wydanych w sprawie: zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2024r. i utrzymanego nią w mocy ww. rozkazu personalnego KRP z [...] stycznia 2024r. wynika, że obie ww. przesłanki z art. 34f ust. 1 pkt 3 i 5 u.P. zostały wskazane jako przyczyny usunięcia Skarżącego ze szkolenia. Skarżący był dwukrotnie usuwany ze szkolenia, ze względu na problemy zdrowotne i wynikające z nich absencje chorobowe podczas szkolenia (łącznie 51 dni: od [...] do [...] sierpnia 2023r.; od [...] do [...] wrzenia 2023r.; od [...] listopada do [...] grudnia 2023r.), które powodowały, że Skarżący nie był w stanie w terminie zakończyć szkolenia podstawowego. Z okoliczności wynikających z akt sprawy, których nie kwestionuje Skarżący w skardze, uznając je za prawdziwe i trafnie ustalone przez organy Policji, wynika ponadto, że szkolenie było dla Skarżącego trudne fizyczne, a Jego organizm nie był przyzwyczajony do takiego wysiłku, co skutkowało koniecznością przebywania na zwolnieniach lekarskich, także w związku z doznanymi kontuzjami. Wprawdzie Skarżący wskazuje w uzasadnieniu skargi, że powinien zostać poddany badaniu przez komisję lekarską przed podjęciem decyzji o zwolnieniu Go z służby, ale zdaniem Sądu, rację miał K[...]P, że jest to stanowisko o tyle nietrafne, że Skarżący nie został zwolniony ze służby z uwagi na niezdolność do pracy (art. 41 ust. 1 pkt 1 u.P.), gdyż zdolność Skarżącego nie była ustalana, a powód zwolnienia Skarżącego ze służby w Policji wiązał się ze szkoleniem zawodowym podstawowym i wnioskiem przełożonego w związku z wystąpieniem przerwy w szkoleniu, spowodowanej jego długotrwałą chorobą lub szczególnymi przyczynami losowymi (art. 41 ust. 2 pkt 10, w związku z art. 34f ust. 1 pkt 3 i 5 u.P.), ponieważ przełożony Skarżącego oraz KCSP ustalili, że zakończenie szkolenia w terminie jest niemożliwe, z uwagi na długotrwałą absencję Skarżącego. Stanowiska tego zakwestionować nie sposób, choć Skarżący wskazuje w uzasadnieniu skargi, że jest ono nieuzasadnione. Podkreślić bowiem należy, że Skarżący dwukrotnie brał udziału w szkoleniu, a zatem zarówno przełożony Skarżącego, jak i KCSP uwzględnili, każdorazowo, interes Skarżącego i w każdym przypadku podjęte przez nich decyzje była związane z realną chęcią umożliwienia Skarżącemu ukończenia szkolenia podstawowego. Jakkolwiek Skarżący podkreśla, że szkolenie trawa około 6,5 miesiąca, to nie sposób kwestionować stanowiska organów, wynikającego z doświadczenia, że standardowy czas ukończenia szkolenia trwa około 1,5 roku, natomiast od przyjęcia do służby Skarżącego minął już niemal rok, a Skarżący ukończył szkolenie w około 50%, z czego wynika, że ukończenie szkolenia w przewidywanym programowo terminie było niemożliwe. W tym kontekście należało przyjąć, że rację miały organy Policji, że uznając, że spełniona była przesłanka z art. 34f pst. 1 pkt 5 u.P., tym bardziej, że Skarżącego dwukrotnie usunięto ze szkolenia zawodowego podstawowego, z powodu zwolnień lekarskich (w pierwszym przypadku dwóch: od [...] do [...] sierpnia 2023r.; od [...] do [...] wrzenia 2023r. (26 dni), a w drugim przypadku od [...] listopada do [...] grudnia 2023r. (25 dni). Skarżący wskazuje, że ustawodawca nie zdefiniował w u.P. pojęcia "długotrwałej choroby". Sąd zgadza się z tym stanowiskiem, ale stwierdza, że przez pojęcie długotrwałej choroby należy uznać utrudnienie, ograniczenie lub uniemożliwienie w pełni sprawnego funkcjonowania w środowisku, z uwagi na stan fizyczny, psychiczny lub umysłowy. Przesłanki te w sprawie wykazały organy odnosząc się do zwolnień początkującego funkcjonariusza. Sąd wskazuje ponadto - mając na względzie argumentację Skarżącego, że w innych wydziałach absencje chorobowe innych funkcjonariuszy są dłuższe, a mimo to nie są oni zwalniani ze służby w Policji – że Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych aktów indywidualnych i nie może zajmować stanowiska w sprawach, które nie podlegają jego kontroli i nie mogą być zweryfikowane, bo dotyczą innych osób. Sąd jeszcze raz podkreśli, że w świetle art. 41 ust. 2 pkt 10 u.P. policjanta można zwolnić ze służby w przypadku usunięcia ze szkolenia zawodowego podstawowego, w przypadkach wskazanych w art. 34f ust. 1 pkt 1, 3 i 5-8 u.P., a zatem upoważnienie do zwolnienia jest objęte w całości uznaniem administracyjnym - ma charakter uznaniowy. Sąd nie może zatem ingerować w decyzje kadrowe właściwych organów Policji, tym bardziej, że w toku postępowania administracyjnego wykazano wystąpienie przesłanek wynikających z art. 41 ust. 2 pkt 10 u.P. w związku z art. 34f ust. 1 pkt 3 i 5 u.P., choć Skarżący kwestionuje potrzebę wydania takiej decyzji, odwołując się do swojego wieku, swoich możliwości fizycznych, jak również potrzeb Policji wynikających z braków kadrowych. Sąd jeszcze raz podkreśli, że sądowa kontrola decyzji administracyjnych opartych na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. m.in. wyrok NSA z 19 maja 2011r. sygn. akt I OSK 301/11).
Sąd, biorąc pod uwagę ustalony w postępowaniu stan faktyczny, a w szczególności rozważenie przez organy obu instancji zasadności i przyczyn usunięcia Skarżącego ze szkolenia zawodowego, a także zwrócenie się do Naczelnika Wydziału [...] KRP o wydanie charakterystyki o przebiegu służby dotyczącej Skarżącego, powzięcie informacji o pełnieniu funkcji wewnętrznych oraz ustaleniu, że bez ukończonego szkolenia zawodowego podstawowego Skarżący nie posiada żadnych kwalifikacji, a co za tym idzie nie może być zakwalifikowany na inne stanowisko służbowe niż kursant – uznał, że decyzja o zwolnieniu Skarżącego ze służby nie nosiła cech dowolności. Z uzasadnień zarówno zaskarżonej decyzji, jak również ww. rozkazu personalnego KRP wynika, że organy administracyjne obu instancji wzięły pod uwagę zarówno interes Skarżącego, jak i interes publiczny, uwzględniając trudne do przezwyciężenia przez Skarżącego okoliczności, które powodowały konieczność korzystania ze zwolnień lekarskich, na co wskazał sam w postępowaniu administracyjnym oraz w uzasadnieniu skargi Skarżący, a ponadto uwzględniły okres absencji Skarżącego na szkoleniu i konieczność zapewnienia pilnego kończenia szkoleń przez kursantów, którzy ze względu na braki w szeregach funkcjonariuszy mogą, jak najszybciej podjąć się służby. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia administracyjne obu instancji wskazują na indywidualne rozpoznanie sprawy Skarżącego i nie noszą śladów dowolności, a są wyrazem odpowiedzialnego podejmowania decyzji w interesie zarówno Skarżącego, jak i w interesie publicznym. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji i utrzymanego nią w mocy ww. rozkazu personalnego KRP odpowiadają prawu, gdyż zawierają wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione i dowodów, na których się oparły, a także wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, z przytoczeniem właściwych przepisów prawa.
4. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.