II SA/WA 674/04

II SA/Wa 674/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-08-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej
Małgorzata Borowiec /przewodniczący/
Małgorzata Pocztarek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Zatrudnienie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 124 poz. 1362
art. 9 pkt 2a
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.
Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968
art. 20 par. 2
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Tezy
Obowiązki dotyczące świadczeń związanych ze stosunkiem pracy, nakładane decyzjami Państwowej Inspekcji Pracy, podlegają egzekucji administracyjnej. Za niewypłacenie pracownikom należnych pieniędzy pracodawca może być nawet kilkakrotnie ukarany grzywną, łącznie do 100 tys. zł.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Asesor WSA Andrzej Kołodziej Protokolant apl. prok. Anna Jednorałek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi D. Spółki z o.o. w P. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. [...] Okręgowy Inspektor Pracy w W. na podstawie art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu zażalenia "D." Spółki z o.o. w P. utrzymał w mocy postanowienie starszego inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy PIP w W. z dnia [...] lutego 2004 r., o nałożeniu na ww. spółkę grzywny w kwocie 1.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązków określonych w nakazie inspektora pracy z dnia [...] lipca 2003 r.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że w związku z niewykonaniem nakazu nr rej. [...] z dnia [...] lipca 2003 r. inspektor pracy - egzekutor w Okręgowym Inspektoracie Pracy w W. wydał w postępowaniu egzekucyjnym w administracji tytuł wykonawczy zobowiązujący zakład pracy do bezzwłocznego wypłacenia pracownikom odpraw pieniężnych, których nie wypłacono w 2002 r., określonych ww. nakazem oraz postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na kwotę 1.000 zł.
Powyższe działania inspektora pracy były uzasadnione faktem niezastosowania się przez zakład pracy do upomnienia z dnia [...] października 2003 r.
Nie wypłacając pracownikom należnych odpraw pieniężnych pracodawca naruszył dyspozycję art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy, zgodnie z którym terminowe i prawidłowe wypłacanie wynagrodzenia i innych świadczeń jest jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy, realizowanych zgodnie z art. 85 i art. 86 kp.
Odnosząc się do zarzutów spółki zawartych w zażaleniu Okręgowy Inspektor Pracy stwierdził, że w myśl przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) zastosowanie jako środka egzekucyjnego grzywny było prawidłowe, ponieważ egzekucja dotyczyła obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym w postępowaniu organów PIP jest egzekucją w zakresie wykonania przez zobowiązanego nakazu i to bez względu na to, czy dotyczy on zagadnień związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy, czy też świadczeń pieniężnych należnych pracownikom.
Okręgowy Inspektor Pracy w W. nie zgodził się z zarzutem spółki odnośnie niewłaściwości organu, który wydał postanowienie o nałożeniu grzywny.
Okręgowy Inspektor Pracy w W. wyjaśnił, że inspektor pracy, który wydał zaskarżone postanowienie, będąc egzekutorem ma upoważnienia organu egzekucyjnego, o jakich mowa w art. 20 § 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi "D." Spółki z o.o. w P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia spółka podniosła argumenty identyczne do powołanych w zażaleniu.
Zdaniem spółki egzekwowany obowiązek ma charakter pieniężny, co oznacza że w postępowaniu egzekucyjnym nie mogła zostać zastosowana grzywna będąca środkiem egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Nadto, w ocenie skarżącej postanowienie o nałożeniu grzywny powinno pochodzić od organu egzekucyjnego, a nie od egzekutora upoważnionego do czynności o charakterze nieorzeczniczym.
Powołując się na powyższe skarżąca zarzuciła naruszenie art. 1 a pkt 12 lit. a) i lit. b) oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.).
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w W. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy jednym z obowiązków ciążących na pracodawcy jest terminowe i prawidłowe wypłacanie wynagrodzenia należnego pracownikowi. Powyższy obowiązek rozciąga się także na inne świadczenia pieniężne przysługujące pracownikowi na podstawie przepisów prawa pracy.
Świadczeniem takim jest m.in. odprawa pieniężna określona w przepisach ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.).
W myśl art. 184 § 1 kp nadzór i kontrolę przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy.
Powyższa zasada znajduje potwierdzenie w art. 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 ze zm.), zgodnie z którymi tworzy się Państwowa Inspekcja Pracy jako organ powołany do nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Art. 9 pkt 2 a powołanej ustawy stanowi, że w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi.
Realizację powołanego przepisu na gruncie rozpoznawanej sprawy stanowił nakaz inspektora pracy z dnia [...] lipca 2003 r., którym skarżąca została zobowiązana do natychmiastowej wypłaty odpraw pieniężnych pracownikom wymienionym w nakazie.
Pomimo upomnienia wystosowanego do spółki w dniu [...] października 2003 r., do dnia [...] lutego 2004 r. skarżąca nie wykonała ciążących na niej obowiązków, co uzasadniało wszczęcie wobec niej postępowania egzekucyjnego w administracji w celu przymuszenia do realizacji obowiązków.
Zastosowana procedura nie narusza przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), a zarzuty podniesione w skardze są nietrafne.
Wbrew twierdzeniom skarżącej egzekucja wdrożona w niniejszej sprawie dotyczyła obowiązków o charakterze niepieniężnym, miała bowiem na celu przymuszenie skarżącej do określonego zachowania się - wypłaty pracownikom odpraw pieniężnych.
Przedmiotem postępowania egzekucyjnego był nakaz inspektora pracy. Wykonanie tego nakazu należy zaliczyć do obowiązku o charakterze niepieniężnym (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2003 r. SA/Sz 2831/02 Pr. Pracy 2004/3/39).
Przymuszenie zobowiązanego do określonego zachowania, w tym wypadku do wykonania obowiązku określonego w nakazie inspektora pracy, przesądza o niepieniężnym charakterze obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, chociaż sama realizacja zobowiązania nastąpi poprzez wypłatę określonych kwot pieniężnych.
Sposób realizacji obowiązku przez zobowiązanego nie ma znaczenia dla oceny charakteru obowiązku podlegającego egzekucji.
Niezasadnym jest także zarzut skargi dotyczący braku uprawnień inspektora pracy do wydania postanowienia o nałożeniu grzywny.
Zgodnie z art. 20 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadkach określonych szczególnymi przepisami jako organ egzekucyjny w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym działa m.in. organ Państwowej Inspekcji Pracy wydający decyzję w pierwszej instancji.
W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy jej organami są: Główny Inspektorat Pracy i okręgowe inspektoraty pracy oraz działający w ramach terytorialnej właściwości okręgowych inspektoratów pracy - inspektorzy pracy.
Inspektor pracy był więc organem egzekucyjnym właściwym do nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.